57
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Comparative analysis of deepfake detection methods
Most security systems use biometric authentication pipelines to verify their users. Since one of the foundational aspects of biometric data is the human face, detecting deepfakes is essential to maintain the authenticity of identity and securing such systems. Deep learning models trained for detection of artificial faces commonly utilize transfer learning techniques where a model pre-trained on one task is fine-tuned for a new, related task. This situation arises because deepfake detection models have difficulty in progressing further and hitting a plateau due to the lack of domain-specific knowledge in their pre-trained dataset. In this study, we propose that pretraining state-of-the-art models using a specialized face dataset, namely Glint360K, enhances their performance significantly compared to base models pre-trained using the ImageNet dataset. While introducing a domain-specific dataset for models, we also aim to improve the models' ability of generalization by incorporating various regularization techniques. In particular, label smoothing was applied to models while training to reduce the effect of initial identities in the pre-training face dataset. Last but not least, our research presents a novel dataset with 4,252 real and 2,603 fake face videos created to mimic real-life situations with diverse lighting, device settings, and resolution differences. We utilized both this dataset and commonly used datasets to assess our proposed approach and state-of-the-art models, highlighting its strengths and weaknesses. The qualitative results show that our approach successfully force models to focus on face-related features. On the other hand, quantitative results indicate that models pre-trained on Glint360K with applied label smoothing outperform those pre-trained with ImageNet weights by 1.5% on average.
İnce kesit kayaç görüntüleri için derin öğrenme tabanlı kayaç tipi belirleme ve mineral analizi
Jeolojik araştırmalarda ince kesit kayaç görüntülerinin doğru, hızlı ve tekrarlanabilir biçimde değerlendirilmesi; petrojenez yorumları, rezervuar karakterizasyonu ve mühendislik uygulamaları açısından kritik öneme sahiptir. Geleneksel ince kesit analizi, uzman bağımlılığı ve zaman maliyeti nedeniyle otomasyona ihtiyaç duymaktadır. Bu tezde, polarizan mikroskop ile elde edilen ince kesit kayaç görüntülerinden kayaç türü sınıflandırması ve mineral fazlarının anlamsal bölütlenmesi için derin öğrenme tabanlı bütünleşik bir yaklaşım önerilmektedir. Çalışmanın ilk aşamasında, üç ana kayaç grubuna (magmatik, metamorfik, sedimanter) ait 2634 ince kesit görüntüsünden oluşan bir veri seti oluşturulmuştur. Bu veri üzerinde VGG16 ve EfficientNetV2-B0 tabanlı aktarım öğrenmesi yaklaşımları karşılaştırılmış ve her iki mimarinin özellik çıkarım güçlerini birleştiren hibrit bir VGG16+EfficientNetV2-B0 modeli tasarlanmıştır. Önerilen model, eğitim ve doğrulama doğruluklarında yaklaşık %99 düzeyine ulaşarak, tekil modellere göre daha yüksek genelleme başarımı sergilemiştir. İkinci aşamada, ince kesit mikroskop görüntülerinin piksel düzeyinde etiketlenebilmesi için Basit Doğrusal İteratif Kümeleme (Simple Linear Iterative Clustering) SLIC süperpiksel tabanlı yarı otomatik bir anotasyon süreci tasarlanmış ve bu süreçle üretilen yer doğrusu maskeleri üzerinden kuvars, alkali feldispat ve plajiyoklaz fazlarının ayrımı hedeflenmiştir. Oluşturulan etiketli veri seti kullanılarak üç farklı anlamsal bölütleme yaklaşımı (U-Net, DeepLabV3+ ve SegFormer) aynı sınıf tanımı ve aynı yer doğrusu altında eğitilmiş; böylece modellerin performansı karşılaştırılabilir bir çerçevede değerlendirilmiştir. Eğitim aşamasında U-Net, DeepLabV3+ ve SegFormer için doğruluk değerleri sırasıyla %94.83, %95.90 ve %97.00 olarak elde edilirken, mIoU değerleri 0.80, 0.86 ve 0.87 olarak hesaplanmıştır. Doğrulama aşamasında ise UNet'in %88.10 doğruluk ve 0.6406 mIoU; DeepLabV3+'ın %90.45 doğruluk ve 0.66 mIoU; SegFormer'ın %94.56 doğruluk ve 0.73 mIoU değerlerine ulaştığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, SegFormer mimarisinin doğrulama verisi üzerinde hem genel doğruluk hem de sınıf sınırlarını temsil eden mIoU metriklerinde en yüksek başarımı sağladığını; özellikle tane sınırlarının belirgin olmadığı veya faz geçişlerinin kademeli gerçekleştiği ince kesitlerde daha tutarlı maske çıktıları ürettiğini göstermektedir. Elde edilen segmentasyon maskeleri üzerinden her bir numune için kuvars (Q), alkali feldispat (A) ve plajiyoklaz (P) modal oranları piksel sayımı ile hesaplanmış; oranlar QAP diyagramı için normalize edilerek üçgen diyagram üzerinde konumlandırılmıştır. Bu sayede ince kesit görüntülerinden otomatik kayaç türü tayini gerçekleştirilmiş ve segmentasyon çıktılarının petrografik yorum düzeyindeki karşılığı nicel olarak sınanmıştır. Son olarak, geliştirilen grafiksel kullanıcı arayüzü ile anotasyon (SLIC tabanlı etiketleme), model çıktılarının görselleştirilmesi ve QAP tabanlı değerlendirme adımları tek bir iş akışı altında toplanmış;
Investigation of the effect of message combining mechanism on the 2D some-bus architecture
To minimize the effect of hot-spots and latencies in broadcast-based architectures, messages are combined in the output channel queue to form a new message containing the payloads of all original messages. In this thesis, the performance of the message combining method is investigated on a 64-node 2D SOME-Bus architecture which is a low-latency and high-bandwidth broadcast-based fiber-optic interconnection network employing the message passing protocol. The performance of the method is evaluated by OPNET Modeler with various synthetic traffic patterns including hot-region, uniform, perfect-shuffle and bit-reverse. Performance measures such as average processor utilization, average channel waiting time and average network response time have been collected before and after applying the combining method in the output channel queue of a node for varying values of the ratio of the mean channel service time to mean thread run time (T/R) and under different traffic patterns. The results show that average network response times decrease by 8.81% to 20.62%, average channel waiting times decrease by 15.39% to 28.02% and average processor utilization increase by 5.12% to 12.71% after applying the combining method.
Predicting the admission decision acandidate to the School of Physical Education and Sport at Çukurova University by using different machine learning algorithms
The purpose of this thesis is to develop new prediction to estimate the admission decision of a candidate to the School of Physical Education and Sports at Cukurova University ones he knows his skores from the physical ability test. The classifiers used to evaluate the performance of the prediction models include Support Vector Machine (SVM), Multilayer Perspectron (MLP), Logistic Regression(LR), Radian Basis Function (RBF), Network, Single Desicion Tree(SDT),and K-Means Clustering. Experiments have been condusted on two datesets that include real test result of the candidates who applied to the School in 2006 and 2007, respectively. For model testing and validation ,5-fold and 10-fold cross validation as well as several diffrent percent splits of training/testing date have been used. The performance of the classifiers on the datasets has been evaluated by calculating the classification accuracy and several other performance metrics. The results show that classification accuracy of the SVM classifier using 10-fold cross validation achieves the highest accuracy with 97.90% and 91.45% for the 2006 and 2007 datasets respectively. The rank ing among the six classifiers in terms of achieved classification accuracy has been determined as SVM, LR, MLP, RBF, SDT AND K-Means Clustering. Key Words: Machine Learning, Physical Ability Test, Prediction,Desicion Support Systems.
Bilimsel makalelerin metin işleme yöntemleri ile sınıflandırılması
Günümüzdeki teknolojik gelişmeler ile, kağıt üzerindeki metinlerin sayısal ortamlara aktarılması kolaylaşmıştır. Bu metinlere daha kolay erişilebilmesi için metin sınıflandırma yapılması gerekmektedir. Çok sayıdaki doğal dil metinlerini sınıflandırmadan önce metin işleme tekniklerinin uygulanması gereklidir. Metin işleme; dokümanlarda bulunan ham verileri sınıflandırmak için çeşitli teknikler ile analiz etme işlemidir. Bu çalışmada Türkçe bilimsel makalelerden bir veri kütüphanesi oluşturulmuştur ve değişik metin işleme ve sınıflandırma yöntemleri ile en yüksek başarı elde edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla sıra ile metin sınıflandırma süreçleri (ön işleme, indeksleme, öznitelik seçme, sınıflandırma ve performans değerlendirme) uygulanmıştır. Bu çalışmada metinleri ifade etmek için kelimeler doğrudan alınarak kelime kökleri ile birlikte karakter 2-gram ve 3-gram yöntemi kullanılmıştır. Bahsettiğimiz yöntemlerden elde ettiğimiz verileri sayısallaştırmak için vektör uzayı modelinin TF, ikili ve en yaygın olarak kullanılan TF-IDF ağırlıklandırma yöntemleri uygulanmıştır. Nitelikli özniteliklerin seçilip gereksiz olanlarının atılabilmesi için bilgi kazancı ve korelasyon tabanlı öznitelik seçme yöntemleri kullanılmıştır. En bilinen sınıflandırma yöntemleri olan K-NN, Naive Bayes, Multinominal Naive Bayes ve DVM Weka programının yardımı ile çalışmada önerilen yöntemin performansını karşılaştırmak üzere kullanılmıştır. Ayrıca diğer bir veri kümesi (internet üzerindeki Türkçe haberlerden oluşturulan 1150 haber) kullanılarak karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç olarak kelime kökleri ile elde ettiğimiz öznitelik vektörleri için en iyi sonucu ikili ağırlıklandırma yöntemi vermiştir. Karakter 2-gram ve 3-gram yönteminde ise TF ağırlıklandırma yöntemi en yüksek başarı göstermiştir. Korelasyon tabanlı öznitelik seçme yöntemine göre bilgi kazancı yöntemi iyi sonuçlar vermiştir. Öznitelikler düzeyinde birleştirme işleminin performansı daha da arttığı ve iyi etkilediği belirlenmiştir. Tekil olarak en iyi sonucu %99,44 başarı ile ?kelime kökleri+bilgi kazancı+ikili+TF+TF-IDF? öznitelik vektörü vermiştir. Bu çalışmada açıklanan metin işleme yöntemlerini uygulayarak önceki çalışmadan daha başarılı sonuçlar elde edilmiştir.
Integrating fuzzy logic and machine learning to improve traffic signal system
Since their invention in 1868, traffic signal systems have significantly influenced how contemporary cities manage their traffic. Enhanced traffic management not only promotes the ease of daily commutes but also has implications for environmental sustainability. Although their primary objective is to mitigate accidents and govern the movement of pedestrians and vehicles, conventional traffic signal systems frequently encounter difficulties in adjusting to the ever-changing characteristics of urban expansion. Throughout history, fixed traffic signal systems have served to regulate and establish order in the realm of urban traffic. Nevertheless, these systems fail to adequately address the current traffic requirements. Emerging technologies like sensors and detectors are tackling this issue by dynamically altering the timing of traffic signals based on real-time traffic conditions. Fuzzy logic present viable opportunities for improving traffic signal control within this particular framework. Due to its capacity to process imprecise or dubious data, fuzzy logic enables traffic control to make more nuanced decisions. The incorporation of fuzzy logic algorithms into traffic signal systems facilitates advanced decision-making by leveraging expert knowledge and real-time data. This empowers the implementation of traffic management strategies that are more responsive and adaptable. Our research centers on the examination of both fuzzy logic and machine learning methodologies into traffic signal systems to develop intelligent solutions for traffic management. Our objective is to successfully simulate traffic flow at individual intersections by utilizing the Simulation of Urban Mobility (SUMO) setup. Our objective is to create adaptive traffic control systems that feature machine-learning algorithms and fuzzy logic. These systems should have the ability to dynamically modify signal timing in response to fluctuations in traffic conditions. The potential benefits of fuzzy logic and also machine learning in urban environments include the optimization of traffic flow, the reduction of congestion, and the minimization of fuel consumption. Our objective is to make a positive contribution to the enhancement of safety, efficiency, and sustainability in contemporary urban transportation systems through the utilization of these technologies. Keyword: Adaptive Traffic control, Fuzzy Logic, Sumo, Machine Learning
Fen ile bütünleştirilmiş robotik kodlama etkinliklerinin özel yetenekli öğrencilerle uygulama sürecinin incelenmesi
Her birey farklı özelliklerle dünyaya gelmektedir. Bu özellikler, bireylerin birçok yönünü belirlemekte hatta öğrenme hayatlarını şekillendirmektedir. Bu özelliklerden en belirgin olanı da özel yetenekliliktir. Genel olarak özel yetenekli öğrenciler akranlarından daha ileri öğrenme performansları sergiledikleri bilinmektedir. Dolayısıyla özel yetenekli öğrenciler yaşıtlarından bazen belirgin bazen de keşfedilmeyi bekleyen bilgi ve becerilerle okul ortamına gelmektedir. Türkiye'de özel yeteneği tespit edilen çocuklar kendi okullarında eğitimlerine devam ettikleri gibi okul dışı saatlerde de Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitimlerine devam etmektedirler. Öğretmenler bu öğrencilerin gelişimlerinde neler yapacakları konusunda farklı deneyimler sergilemekte, özellikle de disiplinlerarası yaklaşımı ele alan modellerle ve farklılaştırılmış eğitim stratejileri ile ders süreçlerini devam ettirmeleri uygun görülmektedir. TR Dizin, YÖK Tez, ERIC ve YÖK Akademik gibi veri tabanlarında özel yetenekli öğrencilerin "fen kazanımları", "robotik teknolojiler", "disiplinlerarası yaklaşım" anahtar kelimeleriyle yapılan aramalarda, özel yetenekli öğrencilerle ilgili fen kazanımlarına ulaşmada robotik teknolojiler ile desteklenmesine yönelik araştırmaların kısıtlı sayıda olduğu bulunmuştur. Özel yetenekli öğrencilerin fen kazanımlarına ulaşmalarında robotik teknolojilerden, disiplinlerarası ve bağlam temelli eğitim yaklaşımlarından faydalanmanın ders süreçlerini olumlu etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu araştırmada özel yetenekli öğrencilerin fen programındaki kazanımlara ulaşmalarında farklılaştırılmış eğitim stratejileri ile robotik teknolojilerinin kullanımı ilişkilendirilerek öğrenme sürecinde zenginleştirmeye gidilmiştir. Bu sayede özel yetenekli öğrencilerin birden fazla beceri ve alanla ilgili disiplinlerarası yaklaşımı ele alan robotik etkinliklerinin genel durumu değerlendirilmiştir. Bu araştırmada öğrencilerin öğrenme sürecinde uygulamalı ortamları barındıran atölyeleri kullanmaları ve yaparak yaşayarak öğrenmenin gerçekleşmesi için ve beceriye dönüşmesi açısından önemli olduğu bilinerek sürece başlanmıştır. Kalıcı öğrenme ve beceri edinimi amacıyla hazırlanmış robotik etkinlikler öğrencilerin ilgi ve istidatları doğrultusunda yapılandırılmıştır. Robotik teknolojilerinin kullanımına uygun kazanımlar fen bilimleri ders programında yapılan taramadan sonra belirlenmiş ve özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde fen bilimleri dersi öğretim programında robotik teknolojilerinin kullanımına uygun yer alan ünite, konu alanı ve kazanımlarla ilişkilendirilerek robotik etkinlikler geliştirilmiştir. Araştırmada gözlem ve odak grup görüşme soruları kullanılmıştır. Gözlem formu ve odak grup görüşme soruları hazırlanırken uzman görüşü alınmış ve ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Veriler araştırmacı günlüğü ile desteklenmiş, öğrenci ürünleri odak grup görüşmeleri doğrultusunda veri analizine dahil edilmiştir. Veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmada on iki özel yetenekli öğrenci ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiş ve süreçte iki öğretmen görev almıştır. Uygulama süreci altı hafta sürmüş ve bir Bilim ve Sanat Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Süreç hakkında katılan öğrencilere bilgi verilmiş, etkinlikler hakkında öğrencilerin görüşleri odak grup görüşmeleri ile alınmıştır. Görüşmeler her etkinlik setinin sonunda öğrencilerle 6'şarlı gruplar hâlinde odak grup çalışmalarıyla toplanmıştır. Gözlem formları etkinlik süreçleri boyunca öğretmenler tarafından her etkinlik için ayrı ayrı doldurulmuştur. Odak grup görüşmeleri her etkinlik setinin bitiminde genel süreci ve etkinliğin verimliliğini test etmek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğrencilerin birçok alanı kapsayan eğitim içeriklerine daha çok ilgi duydukları, zenginleştirilmiş ve farklılaştırılmış yöntemlerin derse katılımı genellikle artırdığı, grupla çalışma disiplini elde ettikleri, problemlere farklı çözümler getirebildikleri, problem durumlarını günlük bağlam ile ilişkilendirerek çözüm önerileri sunabildikleri, robotik ders materyallerinin öğrenme öğretme sürecine olumlu katkılar sağladığı, farklı beceri alanlarının (Fen Bilimleri, Robotik Teknolojileri) sürece dâhil olması ile başarının daha da artabileceği anlaşılmıştır. Bu yüzden ders içeriklerinde birçok disiplinin birlikte kullanılmasının Fen Bilimleri Öğretim Programında bu çalışma kapsamında belirlenen kazanımlara ulaşmayı kolaylaştırabileceği belirlenmiştir.
Robotik destekli STEM uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin bilgi-işlemsel düşünme, motivasyon ve meslek ilgilerine etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada STEM etkinliklerinde robotik desteği kullanmanın etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya Afyonkarahisar 'da bir devlet okulunda altıncı sınıfta öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Çalışmada karma yöntemlerden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Çalışmada 22 katılımcılı deney grubu için Lego Mindstorms EV3 robot seti destekli STEM etkinlikleri, 22 katılımcılı kontrol grubu için temel malzeme destekli STEM etkinlikleri yapılmıştır. Deney grubu öğrencileri için etkinlikler öncesi Lego Mindstorms EV3 eğitimi verilmiştir. Çalışmadaki öğrenciler beş hafta boyunca farklı etkinlikler gerçekleştirmişlerdir. Etkinlikler boyunca mühendislik tasarım süreci adımları yer almıştır. Gruplara ön-test ve son-test olarak Bilgi-işlemsel Düşünmeye Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği, STEM Motivasyon Ölçeği ve STEM Mesleklerine İlgi Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca, etkinlikler tamamlandıktan sonra öğrencilere yansıma raporu formu doldurtulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının her birisine ait bilgi-işlemsel düşünme becerilerine yönelik öz yeterlik algılarında, STEM motivasyonlarında ve STEM mesleklerine ilgilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu görülmüştür. Ön test sonuçlarının ortak değişken, grupların sabit değişken olarak tutulduğu ANCOVA testi ile deney grubunda kullanılan robotik desteğinin STEM etkinlikleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin bilgi-işlemsel düşünme becerilerindeki öz yeterliliklerinde, her bir alt alan için STEM motivasyonlarında, fen ve matematik mesleklerine olan ilgilerinde anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen, teknoloji, mühendislik ve genel STEM meslekleri ilgi alanlarında anlamlı bir farklılık olduğuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, STEM etkinliklerinde robotik desteği kullanmanın, öğrencilerin teknoloji, mühendislik alanlarına olan ilgilerine ve genel STEM meslek ilgilerine pozitif bir katkısı olduğu görülmüştür. Uygulama sonundaki yansıma raporlarının sonuçlarına göre ise, öğrenciler etkinlikler hakkında genellikle olumlu dönütler vermişlerdir. Etkinlikleri farklı derslerde de kullanmak istemişlerdir. Bunun yanında tasarım ve kodlamada zorlandıklarını da belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Robotik kodlama, Lego Mindstorms EV3, Bilgi-işlemsel düşünme, STEM, Mühendislik tasarım süreci.
Ortaokul mezunlarının ortaöğretimi tamamlama durumlarının veri madenciliği ile tahmini: Trabzon ili örneği
Bu tez çalışmasında, örgün eğitimde ortaokuldan mezun olup örgün ortaöğretim kademelerinde eğitim görmeye başlayan öğrencilerin okul terki ile ortaokul verileri arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Bunun için veri madenciliği yöntemi kullanılarak 2013-2014, 2014-2015 eğitim öğretim yıllarında Trabzon ilinde ortaokuldan mezun olan öğrenci verileri ile lojistik regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin kardeş sayıları ile örgün eğitim ve okul terki arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu, çalışmamızda, baba eğitim düzeyi ile okul terki arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, buna karşın anne eğitim düzeyi bakımından örgün eğitim de okul terkinde anlamlı bir ilişkinin yaşandığı, bulgular kapsamından öğrencilerin ortaokulda yapmış oldukları devamsızlıklar ile örgün eğitimde okul terkleri arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu, örgün eğitimde ortaöğretimin terki ile liselere geçiş için kullanılan puanların ve diploma notları arasında anlamlı bir farklılaşmanın olduğu ve mezun olunan ortaokul yerleşim yeri bilgisi ile öğrencilerin örgün eğitimde okul terki arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgulardan hareketle anne eğitim düzeyi, öğrencilerin kardeş sayıları, öğrencinin geçmiş dönemlerdeki devamsızlıkları vb. gibi değişkenlerin okul terkinde önemli bir rol oynadığını söylemek mümkündür. Dolayısıyla okul terkini önlemeyi amaçlayan çalışmalarda, yukarıdaki değişkenlerin göz önünde bulundurulmasının yararlı olacağı söylenebilir.
Mobil öğrenme ortamlarında oyunlaştırma kullanımını ele alan çalışmaların incelenmesi: Bir meta-sentez çalışması
daha sonra doldurulacaktır
Nesnelerin interneti tabanlı ağ trafiğinde ileri makine öğrenimi ve derin öğrenme yöntemleri ile anomali tespiti
Nesnelerin İnterneti'nin (IoT) yaygınlaşması ve ağa bağlı cihaz sayısındaki hızlı artış hem faydaları hem de birçok sorunu beraberinde getiriyor. Bu sorunların en önemlisi siber saldırılardır. Bu siber saldırılar itibar ve zaman kaybının yanı sıra maddi kayıplara da neden olmaktadır. Bu kayıpları ortadan kaldırmak veya minimuma indirmek için saldırı tespit sistemleri (IDS) ve saldırı önleme sistemleri (IPS) kullanılmaktadır. IDS, imza tabanlı veya anormallik tabanlı olacak şekilde tasarlanmıştır ve şu anda makine öğrenimi yöntemleri olarak anomali tabanlı sistemler kullanılarak geliştirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, botnet'i saldırı türlerinden biri olarak ele alarak, ağınıza yüksek başarı oranına sahip bir saldırı olup olmadığını tespit etmektir. Bu sistemin geliştirilmesi için makine öğrenmesi yöntemlerinden biri olan Kolektif Derin Sinir Ağı (DNN) kullanılarak en doğru sonuca yönelik çözüm yöntemlerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada bilimsel araştırma için UCI Machine Learning kütüphanesinde bulunan N-BaIoT veri seti kullanılmıştır. Veriler, 2 botnet tarafından taşınan 1 iyi huylu ağ akışı ve 9 kötü amaçlı ağ akışından oluşur. Sınıflandırma aşamasından itibaren CNN ağlarının kümelenmiş topluluğu kullanılmıştır. Önerilen yöntem %99 doğruluğa ulaşmış olup, sonuçlar gelecek çalışmalar için cesaret vericidir.
Mentörlük ve oyunlaştırma destekli öğrenci gelişim ve izleme sistemi (MODOGİS)
Bu çalışma, öğrencinin akademik gelişimini takip etmeyi, öğretmen ve öğrenci arasında mentör - menti ilişkisini sağlayan mentörlük sistemini kurmayı, öğrencinin deneme sınavlarına ilgisini artırmayı, motivasyonunu yükseltmeyi hedefleyen oyunlaştırma bileşenleri ile desteklenmiş çevrimiçi bir sistemi tasarlamayı ve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Tez kapsamında geliştirilen web tabanlı sistemin tasarlanması, geliştirilmesi, iyileştirilmesi, düzeltilmesi için tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Üç aşama halinde gerçekleştirilen tasarım sürecinin ilk iki aşamasında sistem, uzmanlar ile birlikte test edilmiş ve uzmanların görüşlerine göre sistemde geliştirmeler yapılmıştır. Geliştirme aşamaları sonrasında sistem 6 hafta boyunca 8. sınıfta okuyan 84 ortaokul öğrencisi ve 8 öğretmen ile kullanılmıştır. Çalışma, Afyonkarahisar ili Emirdağ ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulda yapılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, sistemin geliştirme aşamalarında araştırmacı günlüğünden, uzman görüşlerinden; test amaçlı kullanım aşamasında ise yapılandırılmış öğrenci görüş formlarından, yarı yapılandırılmış öğretmen mülakatlarından ve web sayfası kullanım istatistiklerinden elde edilmiştir. Çalışmada toplanan nitel verilere içerik analizi uygulanmış, nicel verilere ortalama ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Elde edilen bulgular teknik ve öğretmen – öğrencilerden elde edilen bulgular şeklinde ikiye ayrılabilir. Teknik bulgular sistemin geliştirilmesi sürecinde PHP tabanlı Yii2 framework kullanılmış ve frameworkün veri tabanı ile çalışırken tasarım sürecini kolaylaştırdığı görülmüştür. Bununla birlikte yerel sunucuda çalışan web sayfası özelliklerinin birkaçının uzak sunucuda çalışmadığı ya da uyumsuz çalıştığı şeklinde söylenebilir. Benzer şekilde ana temada yapılan değişikliklerin duyarlı tasarımları değiştirdiği ve bu değişikliklerin her mobil cihazda aynı etkiyi göstermediği görülmüştür. Öğretmen ve öğrencilerden elde edilen bulgular ise; sistemin tasarımının beğenildiği, AdminLTE temasının böyle bir çalışmada kullanıma uygun olduğu, tasarlanan sistem ile deneme sınav sonuçlarını analiz etmenin ve öğrencinin takibinin yapılmasının kolaylaştığı, oyunlaştırma desteğinin öğrencilerde merak uyandırdığı şeklinde sıralanabilir. Araştırma sonuçlarına göre, mentörlük ve oyunlaştırma sisteminin öğretmen ve öğrenciler tarafından beğenildiği, okulda uygulanan mentörlük sistemine yardımcı olduğu ve öğrencilerin akademik gelişimlerini takip etmede kolaylıklar sağladığı görülmüştür. Sistemde kullanılan oyunlaştırma etkinliklerinin öğrenciler ve öğretmenler tarafından beğenildiği, öğrenciler arasında rekabet ortamı oluşturduğu görülmüştür. Geliştirilen sistemle ilgili araştırmacılara ve yazılım geliştiricilere çalışma sonunda öneriler sunulmuştur.
Öğrencilerin LGS tercihlerine göre ortaöğretim kurumlarına yerleşme durumlarının veri madenciliği yaklaşımı ile modellenmesi
Bu araştırma e-Okul sistemindeki verileri kullanarak her yıl bir liseye yerleşmek için tercih yapan öğrencilerin LGS tercihlerine göre yerleşmesinin VM yöntemleri ile modellenmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda araştırma grubunu 2022 yılında Ankara ilinde LGS tercihi yapmış olan 6000 8. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. LGS sonucunda öğrenciler sınavlı ve sınavsız okullara yerleştirilmekte farklı nedenlerden dolayı ise bir kısım öğrenci hiçbir okula yerleşememektedir. Algoritmaların daha iyi bir test ve tahminleme yapabilmesi için yerleşme durumlarına göre hiçbir okula yerleşemeyen, sınavlı okula yerleşen ve sınavsız bir okula yerleşen olmak üzere 2000' er tane kayıt rastgele olarak seçilmiştir. Verilerin analizinde orange veri madenciliği yazılımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda veri setimizden information gain yöntemi ile veri başlıklarından en iyi 10 tanesi seçilmiş ve bu seçime göre öğrencilerin bir liseye yerleşme durumları (yerleşemedi, sınavlı bir okula yerleşti, sınavsız bir okula yerleşti) VM yöntemleri ile modellenmeye çalışılmıştır. Verideki öğrencinin akademik başarısını gösteren yılsonu başarı puanlarının daha etkin olduğu bunun dışındaki demografik verilerin ise anne-abanın eğitim durumu, öğrencinin yapmış olduğu tercihlere göre ikinci ve üçüncü sıradaki tercihleri, tercih sayısı, burs alıp almadığı ve kayıtlı olduğu okul türü(devlet ortaokulu, özel ortaokul, imam hatip ortaokulu) bu kriterlerden sonra geldiği sınıflama algoritmaları açısından incelediğimizde ise en yüksek doğruluk oranları yakalanan algoritmalarda %67 ile lojistik regresyon öne çıkmakta ve bunları %64 ile yapay sinir ağları ve naive bayes algoritmaları izlemektedir. Bu çalışma neticesinde öğrencilerin akademik ve demografik verileri kullanılarak tercih öncesi bir tercih robotu gibi bir uygulama sunulabilir ve farklı akademik ve demografik veri başlıkları kullanılarak EVM uygulamaları yapılabilir.
Scratch ile programlama öğretiminde oyunlaştırmanın öğrenci katılımına ve başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Scratch ile programlama öğretiminde oyunlaştırmanın öğrencinin derse katılımına ve başarısına etkisini incelemektir. Bu araştırmada, Scratch ile programlama öğretiminde oyunlaştırmanın etkisini ölçmeye yönelik olan nicel ve nitel araştırmaların birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi (mixed methods) kullanılmıştır. Araştırmada nicel verileri elde etmek için "Denk olmayan kontrol gruplu öntest-sontest deseni" kullanılmıştır. Nitel verileri elde etmek için ise öğretmen görüşünden yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz yarıyılında Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören bilişim teknolojileri alanındaki 9. sınıf öğrencileridir. Alandaki 9. Sınıf öğrencileri deney grubu ve kontrol grubu olarak sınıf listesine göre ikiye ayrılmıştır. Araştırmada kullanılan nicel veri toplama aracı Scratch akademik başarı testidir. Veri toplama aracı araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Scratch ile programlama öğretimi sürecinde deney grubu oyunlaştırma yaklaşımı ile eğitim alırken, kontrol grubu ise düz anlatım ve gösterip yaptırma yaklaşımı ile geleneksel yöntemin kullanıldığı bir eğitim almıştır. Blok tabanlı programlama aracı olarak Scratch 3.0 kullanılmıştır. Oyunlaştırma aracı olarak ise ClassDojo kullanılmıştır. "Blok tabanlı programlama" ünitesine başlandığında deney ve kontrol grubuna başarı testi öntest olarak uygulanmıştır. 4 hafta süren uygulamada her hafta derste puan, rozet, liderlik tablosu gibi oyunlaştırma bileşenlerinden yararlanılmıştır. Öğrencilerin derse katılımını ölçmek için öğretmen görüşmesinden yararlanılmıştır. Konu öğretiminin tamamlanmasıyla her iki gruba da başarı testi sontest olarak uygulanarak veriler toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, SPSS 22.00 istatistik programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grupları arasındaki anlamlı farklılıkların tespiti için parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U testi ve parametrik testlerden bağımsız grup t testi kullanılmıştır. Araştırmada Scratch ile programlama öğretiminde oyunlaştırma programının uygulanması sonucunda gruplar arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca oyunlaştırma yaklaşımının öğrencilerin derse katılımını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.
3 boyutlu eğitsel deprem oyunu tasarımı ve üniversite öğrencilerinin deneyimlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 3B sanal ortamda tasarlanmış eğitsel deprem oyunu ile üniversite öğrencilerinin afet risk algıları, sürdürülebilir deprem farkındalıkları ve dijital oyun oynama motivasyonları arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaçla bir sanal ortam olan Roblox ortamı ile alan yazındaki eğitsel oyun çalışmaları gözetilerek geliştirilmiştir. Çalışma 2023-2024 güz döneminde, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü Web Tasarım dersini alan öğrenciler arasından uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 50 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Tek gruplu ön test zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Uygulama, güz dönemi derslerinin başlamasından sonraki 2. ders haftasında 50 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama için belirlenen ölçekler öncelikle ön test olarak uygulanarak, bu çalışma için geliştirilen eğitsel deprem oyununun nasıl oynanacağı hakkında bilgilendirici bir sunum gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan 50 öğrenci 3 hafta boyunca geliştirilen oyunu oynayıp, 3 haftanın sonunda ön test olarak uygulanan ölçekleri son test olarak da cevaplandırmıştır. Uygulama süreci 4 hafta sürmüştür. Araştırma sonuçlarına göre geliştirilen eğitsel deprem oyununun uygulanan ölçeklerden elde edilen bulgularına göre ön test ve son test sonuçlarında anlamlı bir artış olmuştur. Ön test ve son test olarak uygulanan ölçeklerden sürdürülebilir deprem farkındalık ölçeğinden elde edilen bulgular sonucunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Üniversite öğrencileri afet risk algısı ölçeği ve dijital oyun oynama motivasyonu ölçeği ve alt boyutlarında ön test ve son test sonucunda elde edilen bulgularda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Genel olarak 3 boyutlu eğitsel deprem oyunu oynayan öğrencilerin oyunu oynadıktan sonra anket sorularına daha iyi yanıt verdiği ortaya çıkmıştır. Geliştirilen eğitsel deprem oyununun dijital oyun oynama motivasyonlarında ve afet risk algıları seviyelerinde artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre üniversite öğrencilerine uygulanacak olan afet eğitimleri, eğitsel oyunlarla eğlenceli hale getirilerek farklı 3 boyutlu sana ortamlar kullanılıp geliştirilerek kullanılabilir.
Kamu personelinin çevrimiçi konferans araçları kabulünü etkileyen faktörlerin incelenmesi
Yapılan araştırmanın amacı Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli yardımıyla kamu kurumlarında çalışan personellerin çevrimiçi konferans araçlarını kullanma niyetlerini etkileyen faktörleri belirlemektir. Çalışmada algılanan kullanışlılık, algılanan kullanım kolaylığı, tutum, davranışsal niyet, öznel normlar, çıktı kalitesi, teknostres, öz yeterlik, kolaylaştırıcı durumlar, teknolojik karmaşa ve algılanan eğlence değişkenleri ile kamu kurumunda görevli personellerin çevrimiçi konferans araçlarını kullanmalarına etki eden faktörler test edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama araştırması kullanılmıştır. Veri toplama aracı önceki çalışmalarda kullanılan ölçek maddeleri uyarlanarak oluşturulmuştur. Katılımcılar Afyonkarahisar'da bulunan kamu görevlileri olup sadece izin verilen kamu kurumlarından toplam 233 kişiden veri toplanmıştır. Toplanan veriler kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda kamu kurumlarında çalışan personellerin çevrimiçi konferans araçlarını kullanma niyetlerini bu araçlara yönelik algılanan kullanışlılık ve tutumun pozitif ve anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Diğer sonuçlara bakıldığında algılanan kullanışlılığın ve algılanan kullanım kolaylığının çevrimiçi konferans araçlarına yönelik tutumu pozitif ve anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Öznel normlar, çıktı kalitesi çevrimiçi konferans araçlarına yönelik algılanan kullanışlılığın pozitif ve anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. Ancak algılanan kullanım kolaylığının çevrimiçi konferans araçlarına yönelik algılanan kullanışlılığı yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çevrimiçi konferans araçlarına yönelik algılanan kullanım kolaylığını öz yeterlik, kolaylaştırıcı durumlar ve algılanan eğlence pozitif ve anlamlı; teknolojik karmaşa ise negatif ve anlamlı olarak yordamıştır. Bir diğer araştırma sonucuna göre teknostresin çevrimiçi konferans araçlarına yönelik algılanan kullanışlılığı ve algılanan kullanım kolaylığını yordamadığı bulunmuştur. Dolayısıyla bu çalışmada test edilen model, kamu personelinin çevrimiçi konferans araçlarına yönelik davranışsal niyetlerini araştırmada uygun bir çerçeve sunduğu ortaya çıkmıştır. Buna göre, bu araçların benimsenmesi ile ilgili olarak yöneticiler, çalışanlar ve araç geliştiricileri açısından bazı önerilere yer verilmiştir.
Konum tabanlı artırılmış gerçeklik mobil uygulamasının oryantasyon sürecinde kullanılması
Bu araştırmada, üniversiteye yeni başlayan öğrenciler için oryantasyon sürecinde konum tabanlı artırılmış gerçeklik uygulaması kullanımının etkisi incelenmiştir. Çalışmaya Afyon Kocatepe Üniversitesi'ne yeni kayıt olan 44 birinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Deney gurubunu 23 öğrenci, kontrol grubunu ise 21 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma kapsamında geliştirilen uygulama deney grubu öğrencilerine uygulanmış, öğrenciler uygulama ile oryantasyon programı akışını takip etmişlerdir. Kontrol grubu öğrencileri ise geleneksel yöntemle rehber destekli oryantasyon programı akışını takip etmişlerdir. Geliştirilen uygulama ile üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin üniversite birimlerini üniversiteye uyum sürecini kolaylaştırması planlanmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerden ön-test ve son-test başarı testleri, mobil oryantasyon değerlendirme anketi, uzamsal bilgi anketi ve demografik anket formu kullanılarak veriler toplanmıştır. Yapılan analizler, her iki grubun da oryantasyon uygulaması sonucunda başarı puanlarının artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Puan artışları incelendiğinde grupların son-test başarı puanları arasında geleneksel oryantasyon grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Deney ve kontrol gruplarının uzamsal bilgi anketi başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Son olarak, deney grubu öğrencilerinden süreç ve uygulama hakkında alınan görüşler neticesinde ise genel olarak süreci beğendikleri, herhangi bir sorunlar karşılaştıklarında yardım alabildiklerini, uygulamanın ve sürecin kendilerine katkı sağladığını ve süreci yaşarken zorlanmadıklarını belirtmişlerdir. Sonuç olarak geliştirilen Konum Tabanlı AG Mobil Uygulamasının zaman ve insan kaynağı yönünden sağladığı avantajlar düşünüldüğünde ve uygulamanın en az fiziksel oryantasyon programı kadar etkili olması sebebiyle uygulamanın oryantasyon sürecine dahil edilerek faydalı bir araç olarak kullanılacağı söylenebilir.
Yığın topluluk öğrenme temelli oltalama saldırıları tespit sistemi
Oltalama, masum web kullanıcılarını görsel olarak gerçek muadiline benzeyen sahte bir web sitesi ile tuzağa düşürmeyi amaçlayan bir siber suçtur. Başlangıçta, kullanıcılar çeşitli sosyal ve teknik yönlendirme metodları aracılığıyla oltalama web sitelerine yönlendirilir. Web sitesinin sahteliğinde habersiz olan kullanıcılar kullanıcı kimliği, parola, kredi kartı bilgileri veya banka hesap bilgileri gibi kişisel bilgilerini bu sitelere verebilir. Oltalama saldırganları bu tür bilgileri kullanır bankalardan para çalmak, bir markanın imajına zarar vermek ve hatta taahhütte bulunmak gibi ağır suçlara karışır. Mevcut literatürde birçok oltalama tespit ve önleme tekniği bulunsa da makine öğrenimi ve derin öğrenme yöntemlerinin ortaya çıkışı siber güvenlik dünyasında bu alanın kapsamını genişletti. Bu nedenle, oltalama web sitelerini verimli bir şekilde tespit eden bir sistemin geliştirilmesine güçlü bir ihtiyaç var. Pek çok çalışmada k en yakın komşu, lojistik regresyon, rasgele orman, destek vektör makineleri, karar ağaçları gibi yöntemler kullanılırken çalışmada yığın topluluk öğrenme yöntemi önerilmiştir. Yığın topluluk öğrenme tabanlı oltalama tespit yöntemi %96,6'lık doğruluk göstermiştir.
Ege bölgesinde güneş enerjisi kullanım faydalarını ve kurulum maliyetini hesaplayan web platformu tasarımı
Bu çalışmada internet tabanlı güneş enerjisi kullanım faydaları ve maliyet hesap yazılımı geliştirilmiştir. Geliştirilen yazılım ile güneş enerjisi sistemleri kullanılarak üretilecek elektriğin tespiti, elde edilen verilerin karşılaştırılması, güneş enerjisi sistemlerinin kurulum maliyetlerinin hassas bir şekilde hesaplanması ve bu sayede yatırımcılara ve kullanıcılara daha sağlıklı veriler sunulması sağlanmıştır. Geliştirilen yazılım, çatı veya küçük tarım arazilerine kurulması planlanan güneş enerji sistemleri ile Ege Bölgesindeki illerin güneşlenme süreleri temel alınarak üretim hesaplamalarının ve getireceği kazancın belirlenmesini, güneş enerji sistemlerinin oluşturulması için gerekli malzemelerin özelliklerine göre seçimi ve maliyet hesabının yapılmasını ve kurulacak sistemlerin amortisman sürelerinin belirlenmesini içeren internet tabanlı bir sistemdir. Yazılım geliştirme aşamasına geçmeden önce yapılan içerik belirleme ile çalışmanın hedef kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap vermesi amaçlanmıştır. Ardından belirlenen ihtiyaçları karşılayacak uygun araçların ve yazılımların seçimi yapılmıştır. Bu aşamada kullanıcıların beklentilerine uygun içerik ve bilgiye kolay bir şekilde ulaşmaları sağlanmıştır. Belirlenen hedefler doğrultusunda gerçekleştirilen yazılım uygulamasında üretim ve tüketim maliyetleri yıllık ve aylık olarak hassas bir şekilde hesaplandığı için fizibilite çalışmalarına yön vermekte ve verimli yatırımların gerçekleştirilmesinde önem kazanmaktadır. Yazılım, Ege bölgesinde illeri kapsamakta ve kullanıcılara il seçimi sunmaktadır. Seçilen ilin 5 yıllık güneşlenme grafikleri kullanıcılara ortalama değerler hakkında fikir vermektedir. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün sitesinden alınan verilere göre aylık ve yıllık güneşlenme süreleri hesaplanmaktadır. Güneş enerji sistemlerinin kurulum maliyetlerinin belirlenmesi aşamasında farklı güçlere ait paneller incelenerek kullanıcıya sunulmaktadır. Yazılımın kullanıcı dostu basit bir arayüzle tasarlandığından kullanıcılar ihtiyaç duydukları bilgilere kolayca ulaşabilecektir. Kullanıcıların kullanımına sunulan bu tür araçlar rehber niteliğinde olacağından sürdürülebilir enerji kaynaklarına olan ilginin ve bilginini artırılmasına katkı sağlayabilir.
Nesne tanımada kullanılan popüler özniteliklerin karşılaştırılması
Bu araştırmada, nesne tanımada kullanılan popüler özniteliklerin karşılaştırılması yapılmıştır. Teknolojinin gelişmesi, beraberinde bilgisayarla görme görevlerindeki yenilikleri de beraberinde getirmiştir. Bilgisayarla görme ve nesne algılama günümüzde otonom araçlar, yüz tanıma, tıbbi görüntüleme ve daha birçok alanda kullanılmaktadır. Bu çalışmada nesne tanımada kullanılan üç popüler öznitelik ve iki veri seti kullanılmıştır. Özniteliklerin, veri setlerinde gösterdikleri performanslar ve farklı veri setlerinin öznitelik kalitesine etkisi incelenmiştir. İnceleme sonucuna göre öznitelik kaliteleri, farklı veri setlerinde değişkenlik göstermiştir. Bu çalışmanın veri setleri VisDrone veri seti ve MNIST veri seti olarak belirlenmiştir. Öznitelik çıkarma yöntemleri ise HOG, SIFT ve ORB öznitelik çıkarıcılar olarak belirlenmiştir. VisDrone veri setinde en iyi performansı SIFT öznitelik çıkarıcı sergilemiştir. MNIST veri setinde en iyi performans ORB öznitelik çıkarıcıya aittir.
EBYS kullanılabilirliği ve erişilebilirliği üzerine bir araştırma: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği
Bu araştırmada, kamu kurumlarında Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS)'nin erişilebilirliği ve kullanılabilirliği incelenerek çalışmanın ortaya koyduğu sonuçlar çerçevesinde kurumların, EBYS uygulamalarını daha etkin hale getirmeleri için çeşitli önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Afyon Kocatepe Üniversitesi'nde EBYS'nin erişilebilirlik ve kullanılabilirlik açısından detaylı bir şekilde incelenmemiş olması ve sistemin kullanıcı deneyimine yönelik iyileştirme ihtiyacı, bu çalışmanın gerçekleştirilmesini gerekli kılmıştır. Çalışmada, nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı araştırma yöntemlerinden karma araştırma deseni benimsenmiştir. Karma desenden yakınsayan paralel desen tercih edilmiştir. Nicel boyutta kullanılabilirlik ölçeği ve kamis kamu internet siteleri rehberi erişilebilirlik ilkeleri uygulanmıştır. Nitel boyutta kullanıcıların sistem hakkındaki görüşleri alınmıştır. Kullanıcıların, EBYS sistemi hakkındaki deneyimleri, açık uçlu sorular aracılığıyla derinlemesine incelenmiştir. Kullanılabilirlik ölçeğinden elde edilen sonuçlarda kullanılabilirliğin çok iyi olmadığı belirlenmiştir. Erişilebilirlik için ise EBYS'de ses ve video öğeleri bulunmadığı için bu konu ile ilgili maddelere bakılamamıştır. A düzeyi ilkelerde site tasarımında ve uyarı mekanizmasında engelli kullanıcılar çok göz önüne alınmamıştır. AA düzeyindeki maddelerin çoğunluğunu İyi Düzey içeren maddeler oluşturmaktadır. Genelde içerikle ilgili maddelerde Zayıf Düzey seçilmiştir. AAA düzeyindeki maddelerin çoğunluğunu İyi Düzey içeren maddeler oluşturmaktadır. Sistem tarafından kullanıcılara verilen açıklamaların yetersiz olduğu katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Açık uçlu sorularda kullanıcıların belirttiği sorunlar şunlardır: Doğru dosya kodunun bulunması zordur. Evrakın gönderileceği birimin bulunması zordur. Evrak ararken tutarsızlıkların mevcut olduğunu belirtmişlerdir. Kullanıcılar; sistemin yavaş olduğunu, arama kısmında gerekli evrakları bulamadıklarını, evrak eklemede problem yaşadıklarını, tablo yapılmasının çok zor olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcılar açıklamalı bir menü istediklerini, mobil uyumluluk konusunda sıkıntı yaşadıklarını ve kullanıcı dostu olmadığını belirtmişlerdir. Kullanıcılar eimza güncellemesinde problem yaşadıklarını ve bu yüzden bir sıkıntıya sebep olabileceği endişesiyle güncelleme yapamadıklarını ifade etmişlerdir. Kullanıcılardan biri de yeterli eğitimin olmadığını belirtmiştir. Kullanıcıların belirttiği çözüm önerileri ise güncel bir arayüzün olması, sistemin hızlı olması, destek eğitimi ve operatör yardımının sağlanmasıdır.
Pandemi ve sonrası dönemde türkiye'de eğitim alanında yapay zekâ araştırmaları: lisansüstü tezler üzerine prısma temelli sistematik bir inceleme
Bu araştırma Pandemi ve sonrası dönem olarak tanımlanan 2020-2025 yılları arasında, Türkiye'de eğitim alanında yapay zekâyı konu alan lisansüstü tezleri yöntemsel, içeriksel ve tematik bakımdan sistematik literatür taraması deseninde ve PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) yaklaşımı ile incelenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını, YÖKTEZ veri tabanında yer alan, tam metnine erişilebilen lisansüstü tezler oluşturmaktadır. Belirlenen dâhil etme ve hariç tutma kriterleri ile yapılan tarama sonucunda, 10 doktora tezi ve 56 yüksek lisans tezi inceleme kapsamına alınmıştır. Verilerin toplanmasında Tez İnceleme ve Kodlama Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistikler (frekans ve yüzde) ve tematik içerik analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Pandemi sonrasında eğitimde yapay zekâ konulu lisansüstü tezlerin sayısında belirgin bir artış olduğunu göstermektedir. İncelenen tezlerde yapay zekânın en çok makine öğrenmesi, doğal dil işleme, öğrenme analitiği ve üretken yapay zekâ yaklaşımları ile ele alındığı, çalışmaların ağırlıklı olarak nicel ve karma yöntemlere dayandığı görülmektedir. Yapay zekâ uygulamalarının özellikle bireyselleştirilmiş öğrenme, ölçme ve değerlendirme süreçleri, öğrenci başarısı tahmini, öğretmen destek sistemleri ekseninde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, eğitimde yapay zekâ araştırmalarının Türkiye'de giderek çeşitlendiği, ancak pedagojik bütünlük, etik boyut ve uygulama temelli çalışmaların artırılmasına yönelik gereksinimlerin devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, eğitimde yapay zekâya ilişkin mevcut lisansüstü araştırmaların genel bir görünümünü sunarak, gelecekte yapılacak akademik çalışmalara katkı sağlayabilecek bir çerçeve sunmaktadır.
Transformatör parametrelerinin otomatik konuşma tanıma performansına etkileri
Yapay zeka ve derin öğrenme teknolojilerinde kaydedilen hızlı gelişmeler, özellikle doğal dil işleme ve otomatik konuşma tanıma alanlarında önemli dönüşümlere yol açmıştır. Transformer mimarisi, uzun bağlamlı verileri etkili bir biçimde işleyebilme yeteneği sayesinde klasik yapay sinir ağlarına kıyasla hem yüksek doğruluk hem de işlem verimliliği sağlamaktadır. Bu özellikleriyle, başlangıçta metin tabanlı uygulamalarda kullanılan bu mimari, günümüzde konuşma tanıma sistemlerinde de yaygın şekilde tercih edilmektedir. Bu araştırmada, Transformer tabanlı otomatik konuşma tanıma modellerinin performansını belirleyen başlıca hiperparametreler incelenmiştir. İleri beslemeli ağlardaki nöron sayısı, gizli katman sayısı ve eğitim döngüsü gibi parametrelerin modele etkileri deneysel olarak değerlendirilmiştir. Model geliştirme süreci Python programlama dili ve Keras kütüphanesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Eğitim işlemleri ise hem yerel ortamda hem de bulut tabanlı platformlarda yürütülmüştür. Deneylerde, tek bir konuşmacıya ait geniş kapsamlı bir İngilizce ses ve metin veri seti tercih edilmiştir. Farklı parametre kombinasyonlarıyla gerçekleştirilen testler sonucunda elde edilen performans ölçümleri detaylı şekilde analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, transformer mimarisi temelinde geliştirilen konuşma tanıma sistemlerinin optimizasyonu açısından önemli bilgiler sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, hiperparametre ayarlamalarının Transformer tabanlı konuşma tanıma modellerinin başarısına etkisini ortaya koyarak, bu alanda araştırma yapanlara ve uygulayıcılara yol gösterici deneysel veriler sağlamaktadır. Böylece, daha etkin ve doğruluk oranı yüksek konuşma tanıma sistemlerinin geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir.
EEG cihazı ile kullanılabilirlik çalışması: bir kitlesel açık çevrimiçi ders ortamı örneği
Bu araştırma, kitlesel açık çevrimiçi ders platformunun EEG cihazı ile kullanılabilirliğini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Khan Academy Türkçe'nin kullanılabilirliği; EEG cihazından alınan dikkat ve meditasyon ortalamaları ile sistem kullanılabilirlik ölçeğinden alınan veriler sayesinde belirlenmiştir. Bu uygulama yapılırken sistemi daha önce hiç kullanmamış on kullanıcı seçilmiştir. Kullanıcılara sistemde gerçekleştirmek üzere görevler verilmiştir. Uygulama yapılmadan önce sekiz kullanıcıyla pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulamanın verdiği sonuçlar neticesinde gerekli düzeltmeler yapılarak esas uygulamaya geçilmiştir. Kullanıcı verileri Neurosky cihazı sayesinde bilgisayarda C# programında bir uygulama ile MS Excel ortamına aktarılmıştır. Uygulama aşamasında ekran görüntüleri kaydedilmiştir. Ayrıca kullanıcılara Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda sistem kullanılabilirlik ölçeği testinde iki kullanıcının sistemi orta düzeyde, geri kalan sekiz kullanıcının ise yüksek düzeyde kullanılabilir bulduğu görülmüştür. Neurosky Mindwave cihazından elde edilen verilerde ise kullanıcıların meditasyon ortalamaları dikkat ortalamalarına göre daha yüksek çıktığı görülmüştür. Bu sonuç, kullanıcıların sistemde zorlanmadıkları, rahat bir şekilde görevleri tamamladıklarının sonucunu vermektedir. Bu sonuçlardan yola çıkarak incelenen kitlesel açık ders ortamının Türkçe platformunun kullanılabilir olduğu bilgisi elde edilmiştir.
Artırılmış gerçeklik teknolojisinin okul öncesi dönemde kullanımı: Durum çalışması
Bu çalışmanın amacı, artırılmış gerçeklik teknolojisinin okul öncesi dönemde kullanımını incelemektir. Çalışma, nitel bir araştırma modeli olan durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Durum çalışmasının türü, çalışmanın bir durum hakkında bilgi vermek amacıyla yapılmasından ötürü açıklayıcı/tanımlayıcı durum çalışmasıdır. Çalışmada durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş olup, seçim yöntemlerinden ise ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2017- 2018 yılında Afyon Kocatepe Üniversitesi'ne bağlı anaokuluna devam eden 9'u erkek (%50), 9'u kız (%50) 18 çocuk ve 2 öğretmen oluşturmaktadır. Çocuklar 54-77 ay aralığındadır. Uygulama süreci beş hafta sürmüştür. Çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formları, gözlem, gözlem notu, ses ve video kayıtları yardımıyla toplanmıştır. Veri toplama araçları ile elde edilen veriler, kod ve temalar oluşturularak içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, artırılmış gerçeklik teknolojisinin okul öncesi dönemde kullanılmasının çocukların ilgi ve dikkatini çektiği, çocuklara gerçeklik hissi yaşattığı, içeriği somutlaştırdığı, akran ilişkilerini olumlu yönde desteklediği, bilgiyi renkli aynı zamanda görsel sunduğu ve eğlenceli bir ortam sağlamasından dolayı çocukların etkinliklere istekli katılmalarını ve etkinliğe odaklanmalarını sağladığını göstermektedir. Bunun yanında artırılmış gerçeklik teknolojisinin, çocukların etkinliğe katılımları konusunda bazen teşvik edici bir araçken bazense etkinliğin amacı dışına çıkmasına neden olan dikkat dağıtan bir araç olduğu görülmüştür. Ayrıca, artırılmış gerçeklik teknolojisi bazı materyallerle kıyaslandığında, çocukların doğrudan gerçek yaşamla bağlantısı bulunan materyalleri tercih ettiği, gerçek yaşamla doğrudan bağlantısı bulunmayan materyallerde ise artırılmış gerçeklik teknolojisi içeren materyalleri tercih ettiği görülmüştür. Aynı zamanda artırılmış gerçeklik teknolojilerinin, okul öncesi dönemde kalabalık sınıflarda kullanılmasının, sınıf ve zaman yönetimi konularında problemler oluşturabileceği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonunda artırılmış gerçeklik teknolojisinin okul öncesi dönemde kullanımına ve gelecek çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
RFID ile gelişmiş personel takip sistemi
Teknolojinin bu derecede gelişmesi iş sektörünü de etkilemektedir. Mevcut firmaların bu denli gelişmeler karşısında zaman, maliyet tasarrufu sağlaması gerekmektedir. İş akış süreçlerinde gelişen teknolojiyle birlikte ortaya çıkan personel takip sistemi çalışanların giriş/çıkış saatlerine göre çalışana ücret belirleme görevini üstlenmiştir. Bu çalışmada personel takip sistemi üzerinde durulmuş ve birtakım yenilikler yapılmıştır. Mevcut personel takip sistemlerinin yerel sunucuda çalışması ve genellikle tek bir amaç üzerine kullanılması diğer ihtiyaçlara cevap verememesine neden olmuştur. Bu çalışmaya konu olan rfid ile gelişmiş personel takip sisteminde, ESP8266 donanımı kullanılarak web tabanlı uygulama geliştirilmiştir. En önemli özelliği cross-platform olarak çalışması ve işletim sistemi ayırt etmeksizin görevlerini yerine getirebilmesidir. Mevcut personel takip sistemlerinden farklı olarak personel performans değerlendirilmesi ve uzaktan erişime açık olması bu sistemi diğer sistemlerden daha kullanılabilir kılmaktadır. Web tabanlı olmasından kaynaklı oluşacak optimizasyon sorunlarını çözebilmek adına bootstrap kullanılmıştır. Bu sayede sistem kendini cihaza göre optimize edecektir. Bu çalışmada, nesneleri ve insanları izleyerek insan hayatını kolaylaştırmak ve üretim yapılan iş yerlerinde personel ve ürün takip işlemleri için çalışmalar gerçekleştiren muhasebe ve insan kaynaklarının yükünü hafifletmek amaçlanmıştır.
Kanser hastalarına yönelik oyunlaştırılmış bir web ortamının tasarımı ve geliştirilmesi
Oyunlaştırma kavramı özellikle 2011 yılından bu yana literatürde kendine sıklıkla yer bulmuştur. Oyunlaştırmanın literatürde bir den çok tanımı olmasına rağmen, araştırmacılar; kazandırılmak istenen davranışın, hedef kitleye eğlenceli bir şekilde aktarılmasını sağlamak, kullanıcıyı ortama adapte etmek gibi tanımlar etrafında hem fikir olmuştur. Hedef kitlenin ortama eğlenceli bir şekilde adapte olması kişinin motivasyonuna olumlu yansımaktadır. Oyunlaştırma denildiğin de akla gelen ilk kavram bu yüzden motivasyondur. Oyunlaştırma ile ilgili literatüre bakıldığı zaman, oyunlaştırma bileşenlerinin hedef kitlenin motivasyonunu arttırdığı ve durumunda hedeflenen davranışın, hedeflenen kitle tarafından gerçekleştirildiği akademik çalışmalarda da görülmektedir. Teknoloji kullanımının gün geçtikçe arttığı günümüzde, özellikle mobil teknoloji en küçüğünden, en büyüğüne herkesin elinin altındadır. Mobil web aynı zamanda kullanıcılar için fırsat eşitliği doğurmaktadır. Kullanıcılar bilgiye çok çabuk ulaşabilmektedir. Bu durum yapılan ve yapılacak olan bilimsel araştırmalara doğrudan etki etmiştir. Mobil web ile ilgili hemen her alanda, farklı çalışmalar yapılmaktadır. Sağlık alanı da bu alanların başında gelmektedir. Bu çalışmada oyunlaştırma bileşenlerinden en uygun olanları kullanılarak, kanser hastalarının motivasyonlarını yükseltmek amaçlı, oyunlaştırma temelli bir web uygulaması tasarlanıp geliştirilmiştir. Çalışma web uygulaması ve veri tabanı paneli olmak üzere 2 farklı bölümden oluşmaktadır. Web uygulaması ve veri tabanı paneli Html (Hyper Text Markup Language), Css (Cascading Style Sheets), Sql server ve Asp.net teknolojisi kullanılarak tasarlanmıştır. Web site geliştirilmesi için Çağlayan Şelale Modeli kullanılmıştır. Oyunlaştırma tasarımı için de D6 Oyunlaştırma Tasarım Çerçevesi kullanılmıştır. Çalışmada gerçekleştirilmiş olan uygulamanın, tasarım ve geliştirilme aşamasında elde edilen verilere ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir. Onkoloji (kanser oluşumu, nedenleri ve tedavisi ile ilgilenen bilim dalı) doktorları ile yapılan görüşmeler doğrultusunda, geliştirilmiştir. Geliştirilen web platformu pilot uygulaması bir hafta yayınlanmıştır. Yayınlanan web platformu 10 hasta tarafından kullanılmıştır ve önceden belirlenen 3 doktor ve 2 tasarım uzmanı tarafından incelenmiştir. Doktor görüşmeleri yapılandırılmamış görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Geliştirilen ortamın tasarım sürecinde ve geliştirme aşamasında elde edilen bilgilere, doktor ve kullanıcı görüşlerine yer verilmiştir. Yapılan görüşmelerde geliştirilen ortamın olumlu ve geliştirilebilir noktaları belirtilmiştir. Doktorlar ve kullanıcılar ile yapılan görüşmeler doğrultusunda geliştirilen ortamın kanser hastalarının motivasyonları üzerinde olumlu etkiler bırakacağı görülmüştür.
Developing a web portal for gamification of secondary school education process
Nowadays, people spend a lot of time on the game. People playing have a better time playing. In this context, turning a structure into a game will be more demanding. In this case, the concept of gamification appears. The concept of gamification is defined as the application of game elements in non-game areas. Within the scope of this study, a web portal has been developed in which gamification approach can be used in classroom learning environments. During the development of the web portal, interviews were conducted with the teachers, and the students were asked to categorize their behaviors and to develop them. In this context, a web portal based on the badge, score and leadership system that form the basis of game components has been developed. The developed web portal was piloted for 8 teachers and 170 students over 8 weeks, and updates were made in light of the feedback obtained after this pilot implementation. After the updates, it has been applied again for 8 weeks and it has been seen that the problems experienced in the previous pilot applications have been eliminated. It is predicted that the system will be applied more successfully with the suggestions given at the end of the study.
Beşinci sınıf öğrencilerinin grup çalışması ile robotik kodlama deneyimlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı eğitsel bir robot kit ile ortaokul öğrencilerinin gruplara ayrılarak robotik öğrenimini incelemektir. Çalışma, araştırma tekniklerinden nitel araştırma modellerinden durum çalışması şeklinde desenlemiştir. Çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında bir okulun ortaokul 5. Sınıfta okuyan 24 erkek, 15 kız toplam 39 öğrenciden oluşmaktadır. Uygulama süresi beş hafta sürmüştür. Çalışmada verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formları, gözlem, gözlem notu ve ses kayıtları yardımıyla toplanmıştır. Veriler toplandıktan sonra kodlar, temalar oluşturularak içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, grup çalışması ile eğitsel robot kiti ile uygulama yapan öğrencilerin süreci, ilgi çekici bulduğu, meslek seçiminde etkili ve diğer derslere olumlu fayda sağladığı görülmüştür. Hazır bulunuşluk ve ön bilginin etkisinin süreçte önemli olduğu sonucuna ortaya çıkmıştır. Grup içi etkileşimin robotik öğrenimi sürecinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda grup çalışması ile robotik kodlama öğrenme ve öğretme sürecine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Robotik kodlama öğretimine yönelik zenginleştirilmiş e-kitap geliştirilmesi
Bu araştırma, robotik kodlama öğretimine yönelik bir zenginleştirilmiş e-kitap geliştirilme sürecini, uygulama planını ve öğretmen görüşlerini kapsamaktadır. Bu çalışmada analiz, tasarım, geliştirme ve uygulama süreçlerinin bir döngü içerisinde yapılmasından dolayı tasarım tabanlı araştırma modeli kullanılmıştır. Bu araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama zenginleştirilmiş e-kitap geliştirme sürecini kapsamaktadır. Geliştirme sürecinde öğretmenlerden görüşler alınarak zenginleştirilmiş e-kitap üzerinde güncellemeler yapılmıştır. İkinci aşama ise geliştirilen zenginleştirilmiş e-kitabın uygulama sürecini kapsamaktadır. Geliştirilen zenginleştirilmiş e-kitap, 2019- 2020 eğitim öğretim yılında 6. sınıflardaki bilişim teknolojileri ve yazılım dersi kapsamında, kodlama eğitiminin içeriğinde yer alan bir robot setinin kullanımı, örnek uygulamaları ve değerlendirme sürecinden oluşmaktadır. Kitap içerikleri ve ders planları bir uzman ve araştırmacı tarafından geliştirilerek çalışma grubuna sunulmuştur. Çalışma grubu 2019-2020 eğitim öğretim yılında derslerinde EV3 robot seti kullanan 5 erkek ve 5 kadın olmak üzere toplam 10 öğretmenden oluşmaktadır. Uygulama süresi 4 hafta sürmüştür. Çalışmadaki verilerin toplanmasında yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmada veriler, görüşme formuna verilen cevaplar doğrultusunda bir uzman ile analiz edilerek frekans değerlerine bakılmıştır. Çalışma sonucunda zenginleştirilmiş e-kitabın ders içerisinde olumlu bir algı yarattığı, derse motivasyonu sağladığı, konuların öğrenilmesinde kolaylık sağladığı görülmüştür. Ayrıca zenginleştirilmiş e-kitap içeriklerinin geliştirilmesine ilişkin önerilerde bulunulmuştur.
Farklı branşlarda görev yapan öğretmenlere uzaktan verilen kodlama eğitimi sürecinin incelenmesi
Bu araştırmada blok tabanlı kodlama platformu olan Scratch 3.0 programının farklı branşlarda kullanımını ve farklı branşlardaki öğretmenlerin Scratch 3.0 programı aracılığıyla uygulama geliştirmesini sağlayarak görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Öğretmenlerin aldıkları kodlama eğitimi sayesinde geliştirdikleri materyali kendi disiplinlere entegre ederek öğrencilerdeki problem çözme becerilerini geliştirmeleri için eğitim verilmiştir. Araştırmada nitel bir araştırma modeli olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma grubu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında görev yapmakta olan farklı branşlardaki 8 öğretmenden oluşmaktadır. Üç haftalık uygulama süreci hem senkron dersler hem de asenkron (video) dersler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşme formlarının yanında video, fotoğraf ve ses kayıtlarına da yer verilmiştir. Araştırmanın veri analizinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Veriler bir uzman ile değerlendirilerek kod ve temalar oluşturulmuştur. Bulgulardan elde edilen verilere göre öğretmenlerin eğitsel/etkileşimli materyallerini Scratch 3.0 programında geliştirme sürecine yönelik görüşlerine ilişkin toplam dört tema olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kodlama ve programlama eğitimi hakkında hazırbulunuşluğa sahip olan bireylerin Scratch 3.0 kodlama platformunda eğitsel/etkileşimli materyallerini geliştirirken zorlanmadıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin Scratch 3.0 kodlama platformunda öğrencilerin yaş, gelişim düzeylerini dikkate alarak ve onların beklentilerini karşılayacak şekilde materyallerini geliştirdikleri görülmektedir. Video konferans uygulamasında gerçekleşen derslerin kendilerini daha rahat hissetmelerini ve diğer meslektaşları ile sosyal iletişim sağladığı gözlenmiştir. Asenkron içerikli videoların ise programda materyallerini oluşturmalarında kolaylık sağladığı görülmüştür. Ayrıca blok tabanlı kodlama platformu olan Scratch 3.0 programının farklı branşlardaki kullanımını ve bu kapsamda farklı branşlardaki öğretmenlerin uygulama geliştirmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur. Buna göre çevrimiçi video konferans platformu aracılığıyla verilen dersin sayısı sınırlı tutulmasından dolayı; öğrenmenin daha verimli ve kalıcı olması için bu sürenin artırılması gerektiği önerilmiştir. Kodlama/programlama eğitimi ve Scratch kodlama programı kullanımına yönelik ilkokul ve ortaokul branşlarındaki öğretmenlere hizmet içi eğitimler düzenlenmesi gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur.
Mobil sanal gerçeklik uygulamalarının eğitsel ve teknik yönden değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulamaları eğitsel boyutu ve sanal gerçekliğe uygunluk boyutu açısından değerlendirmektir. Bu doğrultuda Google Play Store'da bulunan tüm dillere ait, ücretsiz ya da ücretsiz deneme sürümü olan, genel hedef kitleye hitap eden ve eğitsel/eğitici açıklamalı olan eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulamaları seçilmiştir. Sonuçta 25 tanesi tüm yaş gruplarına ve 5 tanesi belirli yaş gruplarına hitap eden toplam 30 uygulamaya ulaşılmıştır. Uygulamaların değerlendirmesini araştırmacı ve bir Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü mezunu yapmıştır. Mobil araç kullanımının artmasıyla artan mobil uygulamaların, kalitesinin değerlendirilmesi, hangi uygulamanın amaca uygunluk gösterip göstermediğini anlamak açısından gerekli olduğu düşünülerek hazırlanan bu çalışmada eğitsel amaçlı uygulamaların eğitsel değerinin ve sanal gerçekliğe uygunluğunun belirlenmesi üzerinde odaklanılmıştır. Çalışma kapsamında seçilen mobil uygulamalar ÇEMUDER ve SGEKDR ölçekleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilerek sonuçlar tablolarla açıklanmıştır. Değerlendirmeyi yapan iki puanlayıcının güvenirliği için yapılan Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre ÇEMUDER ve SGEKDR için puanlayıcılar arasında anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmanın yapısı gereği nitel ve nicel verilerin bir arada toplanıp yorumlanmasına dayalı iç-içe karma desen kullanılmıştır. Puanlayıcılar nicel verileri uygulamaları puanlayarak toplarken, doküman inceleme yoluyla da nitel verileri toplamıştır. Nitel veriler toplanırken puanlayıcıların uygulamaları puanlarken almış oldukları notlar kullanılmıştır. Alınan bu notlar araştırmacının bulguları yorumlamasında araştırmacıya yol göstermiştir. Araştırma bulgularında ise; değerlendirilen eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulamalarının yarıya yakınının amaca uygunluk gösterdiği görülmüştür. Değerlendirilen uygulamalardan herhangi biri için tam anlamıyla eğitsel amaca uygun ya da tam anlamıyla sanal gerçeklik kullanımına uygun şeklinde bir tanımlama yapılamamıştır. Sonuç olarak araştırmacı çalışma kapsamında kullandığı ölçeklerdeki ortak noktaları belirleyerek bir çerçeve oluşturmuştur. Bu çerçevenin gelecekte eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulamaları geliştiricilerine eğitsel mobil uygulama geliştirirken amacına uygun olması için hangi özellikleri taşıması gerektiği konusunda fikir vereceği düşünülmektedir. Veliler, eğitimciler ve öğrenciler için; bir uygulamayı kullanmadan önce amacına uygun olup olmadığının değerlendirmesinin yapılarak kullanılması ve geliştiriciler için de eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulaması geliştirirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalara öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eğitsel mobil sanal gerçeklik uygulamaları, Mobil uygulama değerlendirme
Sunucu tabanlı yapay zekalı COVID-19 belirtileri analizi yapan robot
Sağlık sektöründe robotlar Nesnelerin İnterneti ve Yapay Zekâ tabanlı çalışmalarla güçlendirilerek çeşitli hizmetlerde kullanılmaktadır. 2019 yılı itibarıyla Covid-19'un ortaya çıkmasıyla bulaşıcı hastalık ve salgın durumlarında robot kullanımına ilgi artmıştır. Covid-19'la mücadele kapsamında; sohbet robotu, dezenfeksiyon robotu, teletıp robotu, sosyal mesafe robotu gibi çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, Covid-19 belirtilerini nesnelerin interneti teknolojisi ile toplayan sunucu tabanlı çalışan yapay zekâ kontrollü CovidBot adı verilen bir robot yapılmıştır. CovidBot sistemi robotik bir devre, sunucu ve Naïve Bayes sınıflandırma algoritması ile çalışmaktadır. CovidBot insanlarla etkileşime girerek Covid-19 belirtilerini öğrenmek için 13 soru sorarak elde ettiği verileri sunucuya göndermektedir. Elde edilen verilerin sınıflandırma işlemi denetimli makine öğrenmesi algoritmalarından Naïve Bayes kullanılarak oluşturulan makine öğrenmesi modeli ile yapılmıştır. Modelin eğitimi için üç ayrı veri seti ile makine öğrenmesi modelinin eğitim işlemi gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalarda makine öğrenmesi modeli ile eğitim setlerinden veri sayısı fazla olan veri seti ile daha başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu veri seti ile eğitilmiş modelle sınıflandırılarak "Normal", "Hafif", "Riskli" ve "Ciddi" olmak üzere 4 farklı Covid grubuna ayrılmaktadır. Ayrıca eğer sınıflandırma işleminde uygun bir sonuç elde edilemezse ilgili veri "Belirsiz" olarak etiketlenmektedir. Bu sınıflandırma işlemleri performans ölçüleri ile değerlendirilmiştir. Sınıflandırma çalışmasında %88 doğruluk oranı elde edilmiştir. Elbette CovidBot ile elde edilen sonuçlar Covid-19 ön tanılama işlemlerinde kullanılabilecek şekildedir. Tavsiye niteliğinde olsa da insanların kalabalık test ortamlarına girmeden fikir edinmelerini sağlayabilecek niteliktedir.
Kablosuz elektronik steteskop tasarımı ve bilgisayar ortamında görüntülenmesi
Kalp ve akciğerdeki anormalliklerin teşhis edilmesinde yardımcı bilgi üreten en temel metot, steteskopla dinleme yani oskültasyon metodudur. Oskültasyon metoduyla kalp, akciğer, mide ve bağırsak seslerini dinlenerek hastalıkların teşhisinde yardımcı bilgi üretilmektedir. Fakat geleneksel dinleme cihazları ile yapılan dinlemelerde teşhise ulaşabilmek için hekimlerin uzun yıllar boyunca elde edilebileceği tecrübe ve deneyimlere ihtiyacı vardır. Bu deneyime sahip olmayan hekimler için kalpteki anormalliğin tespit edilebilmesi, kalp seslerinin ayrıştırılabilmesi için yardımcı sistemlerin geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı özellikle yeni mezun doktorların ve tıp öğrencilerinin, EKG grafiklerini ve oskültasyon seslerini gürültüden yalıtılmış yüksek ses kalitesi ile dinleyebilecekleri elektronik stetoskobu tasarlamak ve bu sesleri radyo dalgaları ile bilgisayar ortamına aktarmaktır. Aynı zamanda, görüntülenen ses verisi IP-Kamera ile uzaktaki bir uzman hekime aktarılarak konsültasyon imkanı sağlanmış olacaktır.
Veri yapıları ve algoritmalar dersi için sanal laboratuar uygulaması
Teknolojinin önemi ve ülkemiz çapında hızla yaygınlaşması ile çoğu üniversite uzaktan eğitim programları açmaktadır. Fakat uzaktan eğitim programları, ne kadar yaygınlaşsa da tam anlamıyla yüz yüze eğitimin yerini alamamaktadır. Son zamanlarda ortaya çıkan karma öğrenme kavramı ile bu sorun da aşılmıştır. Karma öğrenme e-öğrenme ile klasik öğrenmenin birleşimi olarak kabul edilir.Bu tez çalışmasında uzaktan eğitime materyal olarak katkı sağlayacak hem klasik öğrenmede hem de karma öğrenmede kullanılabilecek sanal laboratuar oluşturulmuştur. Bu sanal laboratuar ile öğrencilerin istedikleri zaman ve mekânda derslerin uygulamalarını yapabilmelerine olanak sağlanması amaçlanmıştır.Uygulama geliştirilirken, ?Veri Yapıları ve Algoritmalar? dersleri temel alınmıştır. Visual Studio 2005 ortamında Asp.Net kullanılarak hazırlanan uygulamanın kodları C# ile desteklenmiştir. Bu uygulama, bilgisayar programcılığı öğrencileri tarafından kullanılmış ve bir anket ile sonuçlar değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sanal Laboratuar, e-öğrenme, C Programlama, Veri Yapıları, Algoritmalar.
Bulanık mantık ve yapay sinir ağları için eğitim yazılımı geliştirilmesi
Günümüzde, fiziksel dünyayla özdeşleşmiş problemlerin, insan düşünce yapısıyla çözülmesini amaçlayan, birçok farklı yapay zekâ tekniği bulunmaktadır. Genetik algoritmalar, bulanık mantık ve yapay sinir ağları, yaygın kullanım alanlarına sahip, popüler yapay zekâ tekniklerinden bazılarıdır. Bu teknikler, bilgisayar teknolojisinin de yardımıyla, farklı alanlardaki problemlerin çözümünde kolayca kullanılabilmektedir.Bu tez çalışmasında, bulanık mantık ve yapay sinir ağları tekniklerinin eğitiminde ve bu tekniklerle ilgili araştırma çalışmalarında kullanılabilen, etkili bir uygulama yazılımı geliştirilmiştir. Çalışma sayesinde, ilgili tekniklerin öğretiminde kullanılabilen, örnek çalışmaların yürütülebildiği, güçlü bir ?eğitim yazılımı? sunulması amaçlanmaktadır. Yazılım yapısı, C# programlama dili aracılığıyla, nesneye yönelik programlama tekniklerinin avantajları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Ayrıca bu yazılım, ilgili alanda gerçekleştirilmiş olan, Türkçe arayüzlü, ender çalışmalardan birisidir.
Üniversitelerde evrak otomasyon sistemi ve Afyon Kocatepe Üniversitesi için örnek uygulama
Gerek kişisel gerekse kurumsal faaliyetlerin sürdürülmesi için oluşturulan kağıt dokümanlar, teknolojik gelişmelerin etkisi ile yerini hızla elektronik dokümanlara bırakmaktadır. Gün geçtikçe sayısında artış gözlemlenen elektronik dokümanların klasik yöntemlerle yönetimleri zorlaşmış, daha etkili, güvenilir ve elektronik ortama uygun çözümler geliştirilmiştir. Elektronik doküman yönetimi olarak tanımlanan bu sistemler giderek yaygınlaşmış ve maliyet, insan gücü, zaman yönünden tasarruf sağlarken, aynı zamanda etkin, güvenli ve hızlı bir sistem olma özelliği sergilemiştir.Bu tez çalışmasında geliştirilen uygulama ile teknolojinin hızından faydalanarak, kullanıcıların herhangi bir konu hakkında bilgi edinmek veya evrakla ilgili bir konuda işlem yapmak için, evrağın fiziksel olarak kendilerine gelmesini beklemek zorunda kalmamaları ve işlemlerin daha kısa sürede, daha doğru yapabilmeleri amaçlanmıştır. Doküman yönetimi standartları temel alınarak geliştirilen örnek doküman yönetim sisteminde en popüler dillerden biri olan Java dili kullanılmış ve verilerin saklanması için SQL Server veritabanı tercih edilmiştir.
Uzaktan eğitim sistemlerindeki soru bankalarının bulanık mantık yöntemi ile analizi
İnternet kullanımının artması, eğitim alanında da gelişmeler sağlamış ve internet tabanlı uzaktan eğitim sistemlerinin hızla yaygınlaşmasına önderlik etmiştir. Herkese eşit hakta eğitim sunan uzaktan eğitim modelleri, zamandan ve mekandan bağımsız eğitim alma prensibini temel almıştır. Ölçme ve değerlendirme işlemlerinin de internet üzerinden yapıldığı bu sistemlerde, sınavlar en önemli fonksiyonlardan biridir.Bu tez çalışmasında, bulanık mantık tekniği ile uzaktan eğitim sistemlerinde kullanılmak üzere akıllı bir sınav analiz yazılımı geliştirilmiştir. Bu yazılım sayesinde, mevcut uzaktan eğitim sistemindeki sınavların hem kolay hem de akıllı bir şekilde gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Kullanıcı dostu bir ara yüze sahip sınav analiz yazılımının geliştirilme aşamasında ASP.NET, C# programlama dili ve SQL Server veritabanı yönetim sistemi kullanılmıştır.
Kız meslek lisesi öğrencilerinin akademik başarısızlık nedenlerinin veri madenciliği tekniği ile analizi
Günümüzde akademik başarıya ulaşmak eski yıllara göre oldukça zor bir durumdur. Çünkü özellikle ergenlik çağına girmiş bireyler ailelerinden, çevrelerinden, okul ortamından, öğretmen davranışlarından ve bunlar gibi birçok nedenlerden daha fazla etkilenmekte ve başarısız olabilmektedirler. Bu tez çalışmasında, öğrencilerin başarısızlıklarına neden olan etkenler incelenmiştir. Başarısızlık nedenlerini belirlemek için öğrencilere bir anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen veriler büyük bir veri tabanı oluşturduğu için, bu çalışmada büyük veri tabanlarındaki bağıntı ve kuralları daha kolay tespit etmeyi sağlayan bir yöntem olan veri madenciliği yöntemi kullanılmıştır. Anketin değerlendirilmesi aşamasında, verilerin içeriği ve çalışmanın konusu göz önüne alınarak veri madenciliği yöntemlerinden kümele yöntemi uygulanmıştır ve veriler üç kümeye ayrılmıştır. Her kümenin incelenmesi sonucunda, öğrencileri başarısızlığa iten etkenlerin hangilerinin aynı anda görüldüğü ve aralarındaki ilişkiler tespit edilmiştir.
Kalp seslerinin web 2.0 temelli internet ortamında analiz edilmesi
Yaşam açısından beyin ile beraber en önemli organ olan kalbin dinlenilmesi, rutin muayene sırasında üfürümün duyulmasını, aritminin saptanmasını sağlayan ucuz kolay ve invaziv olmayan bir yöntemdir. Fakat stetoskop ile kalp seslerinin dinlenilmesi yöntemi uzman hekim tecrübesi ve iyi bir dinleme gerektirir. Özellikle klinik ortamda yeterli tecrübeye sahip olmayan yeni mezun doktorların kalp seslerini yorumlaması esnasında teşhise yardımcı olabilecek internet üzerinden her türlü mobil cihazın ulaşabileceği bir sistemin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada elektronik stetoskop ile alınan kalp seslerinin internet üzerinde bir sunucuya (server) ulaştırılarak frekans analizi yapılmaktadır. Frekans analizinden elde edilen parametreler yine sunucu üzerinde yapay sinir ağları ile sınıflandırılmaktadır. Elde edilen frekans analizi ve sınıflandırma sonuçları kalp sesi grafikleri ile beraber internet yoluyla istemciye (client) gönderilmektedir. Böylece hekim kalp sesini kulağı ile dinlerken aynı zamanda frekans ve yapay sinir ağı analizleri sonucu elde edilen bilgileri bilgisayar üzerinden eşzamanlı olarak yorumlayarak daha doğru teşhis yapabilecektir. Geliştirilen sistem sadece kalp sesi analizi ile sınırlandırılmayarak uzun vadede diğer biyomedikal sinyal ve verileri işleyebilecek şekilde tasarlanmıştır. Bu amaçla ilgili birimler arasında iletişimi sağlayabilecek Web 2.0 standartlarını taşıyan bir içerik yönetim sistemi geliştirilmiştir.
Enformatik derslerinin sınavları için alternatif bir sistemin geliştirilmesi
Bilgisayarın hayatımızın bütün alanlarına yoğun olarak girmiş olması, tüm dallardabilgisayar kullanımını zorunlu hale getirmektedir. Bilginin işlenmesi saklanması veiletilmesi olan enformatik, çağımızda, bilgisayar ortamında uzaktan iletişim sistemleriüzerinde temellenmektir. Bilgisayar kullanımının hayatın bütün alanlarına aktif veyoğun olarak girmiş olması, fen bilimlerini ve sosyal bilimleri ayırmaksızın tümdallarda bilgisayar bilimleri ve bilgisayar ortamında uzaktan iletişim konularına aşinaolmayı zorunlu hale getirmiştir. Üniversite öğrenimi esnasında öğrencilerin bilgisayarokuryazarlığını geliştirmek üzere ?Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı? adı altındayürütülen dersler bilgisayar laboratuarlarında yürütülmektedir. Uygulamalı bir şekildeyürütülen bu derslerin sınavlarının da uygulamalı sınav şeklinde yapılmalıdır. Ancakuygulamalı sınavlar çok zahmetli ve güvenirliği, geçerliliği tartışmaya açık bir şekildeyapılmaktadır. Bu nedenle dersleri yürüten bazı öğretim elemanları öğrenci sayısınınfazlalığını da göz önüne alarak bu dersin sınavını çoktan seçmeli sınav şeklindegerçekleştirmektedir. Oysa öğrenimin laboratuar ortamında birebir uygulama ekranıkarşısında gerçekleştirilir iken sınavların çoktan seçmeli sınav şeklinde yapılmasınedeniyle ölçme ve değerlendirmenin açısında bazı sorunlar ortaya çıkmaktadır. Buderslerin ölçme ve değerlendirilmesinin uygulamalı olması için online sınav yazılımınaihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez çalışmasında bu amaçla öğretim elemanından bağımsızonline sınav hazırlanan yazılım ile uygulamalı bir sınav programı tasarlanmıştır. Buçalışma sayesinde uygulamalı sınav yazılımının öğrenci ve eğitmen için gereklilikleri,ilkeleri ve yeterlilikleri belirlenmiştir.
Programlama temelleri dersi için sanal laboratuvar uygulaması
Günümüzdeki teknolojik ilerlemeler hayatımızı değiştirmeye devam etmektedir. İhtiyaçlarımızın birçoğunu bilgisayarlardan karşılamaktayız. Alışveriş, banka işlemleri, bilgi edinme, veri depolama gibi birçok işi bilgisayar üzerinden yapmaktayız. Bunun yanı sıra, bilgisayarlar sayesinde uzaktan eğitim, e-öğrenme, karma öğrenme gibi kavramlar eğitim dünyasının içerisine girmiştir.Teknolojik gelişmelerin eğitim alanında hızla ilerlemesiyle birlikte birçok kavram ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri de sanal laboratuvardır. Sanal laboratuvar; anlatılması güç ya da imkânsız olan konularda, soyut düşünce ve karmaşık yapılarda başvurulan bir benzetim yöntemi olarak belirtilebilir. Bu, ülkemizde henüz yaygın olarak başvurulan bir yöntem değildir. Çünkü yazılım geliştirmek hem bilgisayar programlama alanında hem de anlatılacak konuda uzmanlaşmayı gerektirir.Bu tezde; hazırlanan sanal laboratuvar çalışması programlama temelleri dersine uygulanmıştır. Programlama temelleri dersinde; programlama ile ilgili hiçbir fikri olmayan öğrencilere programlamanın temelleri, algoritmalar, akış diyagramları ve kodlar anlatılmaktadır. Sanal laboratuvar uygulaması Visual Studio 2005 kullanılarak hazırlanmıştır.Sanal laboratuvar uygulaması, ders öğrencileri tarafından kullanılmış ve bir anket ile değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sanal Laboratuvar, E-Öğrenme, Algoritma, Akış Diyagramları, Uzaktan Eğitim
Lego nxt ile robot uygulamaları eğitim materyali geliştirilmesi
Teknolojinin gelişimi ile birlikte robot eğitimine verilen önem artmış ve bir çok firma robot eğitim seti üretmeye başlamıştır. Üretilen bu robot eğitim setlerinin kullanımı ile ilgili yetersiz kaynak ve materyal sorunu ortaya çıkmış, setleri kullanan kişiler materyal eksikliğinden dolayı robot eğitim setlerinden yeterince faydalanamamıştır.Bu tezin amacı, üniversiteler, meslek yüksek okulları ve MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) bünyesinde robot eğitimi alan öğrencilerin, Lego Nxt robot eğitim seti ile materyal eksikliklerinin giderilmesini sağlamaktır. Bu çalışmada, Lego Nxt robot eğitim seti kullanılarak örnek robotun mekanik kısmı tamamlanmış ve programlanması işleminde Mindstorm Nxt Education, Microsoft .NET ve Microsoft Robotics Studio robot programlama dilleri kullanılmıştır. Lego Nxt eğitim setinin kullanımından önce ve sonra olmak üzere iki anket çalışması yapılmış ve sonuçlar raporlandırılmıştır.
Bresenham çizgi algoritması ile üç eksenli kartezyen robot tasarımı ve uygulaması
Bu çalışmada üç eksende hareket edebilen kartezyen bir robotun mekanik aksamı dışında kalan, elektronik kontrol devresi ve ara yüz programı gerçekleştirilmiş ve uygulanmıştır. Elektronik kontrol kartında mikrodenetleyici olarak ATMEL seçilmiştir. Step motorlar için ULN2003 entegresi kullanılmıştır. Ara yüz programı ise Borland C++ Builder 6 ile yazılmıştır. Çalışmada mekanik aksamı hazır olan üç eksenli kartezyen bir robotun kontrol ünitesi yeniden tasarlanmış ve ara yüz programına uygun format geliştirilmiştir. Cihaz ile bilgisayar haberleşmesi Seri Port üzerinden gerçekleşmiştir. Ayrıca kontrol ünitesi üzerinden ISP ile mikrodenetleyici programlaması yapılmasına olanak sağlanmıştır. Cihazın kullanımı için gerekli hazırlıklar yapılmış ve uygulamasında 0.1mm hassasiyet ile çizimler gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kartezyen robot, Step motor, C++ Builder 6, ATMEL, Step motor kontrolü, Bresenham Çizgi Algoritması
Teknolojik pedagojik içerik ve mühendislik eğitimi yatkınlığı
Bu araştırmada, temel amaç Teknolojik Pedagojik Alan(İçerik) Bilgisi (TPAB veya TPİB) Modelinin mühendislik eğitim açısından uygunluğunu MÜDEK kriterleri ışığında incelemektir. Araştırma betimsel bir durum saptaması niteliğinde olup, nicel araştırma teknikleri temel alınarak desenlenmiştir. Araştırmacı tarafından verilerin toplanmasında nicel araştırmalar için uygun olan 49 maddeden oluşan MÜDEK kriterleri temel alınarak 5?li likert tipi bir ölçek oluşturulmuştur. Ayrıca ölçek içerisinde araştırma grubunu tanımlayıcı 5 soruya yer verilmiştir. Araştırma grubu Afyon Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmaya 398 öğrenci katılmıştır. Öğrencilerin görüşleri ölçek yardımıyla toplanarak kaydedilmiş ve istatistiksel analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre mühendislik fakültesinde yürütülen eğitim öğretim faaliyetleri Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Modeline uygundur. Ayrıca puan ortalamaları yürütülen eğitim öğretim faaliyetleri MÜDEK kriterlerine uygun şekilde gerçekleştiğini göstermektedir. Mühendislik Fakültesinde akreditasyon faaliyetlerinin eksik olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Modeli(TPAB), Mühendislik Eğitimi, MÜDEK ve Akreditasyon
Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin öğretim teknolojileri ve materyal tasarımlarına ilişkin görüşleri
Bu araştırmada, ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin öğretim teknolojisi ve materyal kullanım becerileri değerlendirilmiştir. Araştırma betimsel bir araştırmadır ve tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma evreni, Milli Eğitim Bakanlığı Afyonkarahisar İl Milli Eğitim Müdürlüğü?ne bağlı resmi Ortaöğretim Okullarında 2012?2013 Eğitim-Öğretim yılında görev yapan öğretmenlerden oluşturmaktadır. Bu evrende uygun örnekleme yöntemleri kullanılarak örneklem belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarım Becerileri? anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzdeler, aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz örneklem t - testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmış olup açık uçlu sorulara ise içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmadan çıkan sonuca göre cinsiyet değişkeninde akıllı tahta ve tablet bilgisayar kullanımı konusunda erkek öğretmenler lehine farklılık ortaya çıkmıştır. Mesleki kıdem değişkenine göre hizmet yılı az olan öğretmenlerin bilgisayar ve internet teknolojilerinin daha iyi kullandıkları görülmektedir. Öğrenim durumu değişkenlerine göre lisansüstü öğrenim gören öğretmenlerin lisans eğitimi alanlara göre algılarının daha iyi olduğu söylenebilir. Branş değişkenine göre anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, öğretim teknolojisi, materyal, tasarım becerisi, eğitim teknolojisi
Çoktan seçmeli ölçme sonuçlarının bilgisayar yardımıyla analizi
Yaptığımız eğitim-öğretimin amacına ulaşıp ulaşmadığını anlamak için değerlendirme yapmamız gereklidir. Günümüzde başta OSYM olmak üzere eğitim kurumlarında en çok kullanılan ölçme tekniklerinden birisi de çoktan seçmeli testlerdir. Bu çoktan seçmeli testin ve testlerde yer alan maddelerin geçerliliği ve güvenirliğini tespit etmek için analiz yapılmalıdır. Bu çalışmada yapılan çoktan seçmeli sınavların istatiksel olarak değerlendirilmesi için bir yazılım geliştirilmiştir. Bu yazılım son yıllarda oldukça fazla kullanılan programlama dillerinden biri olan C#? da geliştirilmiştir. Bu yazılım sayesinde yapılan çoktan seçmeli sınavın test ve madde analizleri ayrı ayrı yapılarak kullanıcıya bu istatiksel sonuçlar grafik ile desteklenerek gösterilmiştir. Ayrıca kullanıcı istediği takdirde bunları rapor olarak alabilmekte ve bu raporu kayıt edebilmektedir. Geliştirdiğimiz yazılımda değerlendirme işlemini yaptıktan sonra test ile ilgili analizlerde frekans tablosunun yanı sıra birçok test istatistiği de aynı pencerede gözükmektedir. Yine seçilen bir madde ile ilgili istatiksel veriler gösterilmektedir. Ayrıca seçilen madde ile ilgili madde seçeneklerini grafikleri de aynı pencerede gösterilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ölçme ve Değerlendirme, Çoktan Seçmeli Test, Test Analizi, Madde Analizi
Öğrencilerin okul dışı sosyal medya kullanım amaçlarının öğrencilerin ders başarılarına etkisi
Araştırmanın amacı, öğrencilerin sosyal medyayı okul dışında kullanmalarının, öğrencilerin ders başarılarına etkisini araştırmaktır. Araştırmaya 2013-2014 öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezi Şemsettin Karahisari Ortaokulu 5. ve 6. sınıflarda öğrenim gören toplam 377 öğrenci katılmıştır. Çalışmanın teorik bölümünde; internet, sosyal medya, öğrenme, ve ders başarısı konuları ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde ise; öğrencilerin demografik özellikleri ile öğrencilerin okul dışı sosyal medya kullanımlarının öğrencilerin ders başarısına etkisi konulu anket uygulanmıştır. Anket verileriyle öğrencilerin dönem sonu ders notları SPSS yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin demografik özellikleri ile sosyal medya kullanımları arasındaki ilişkide farklılıklar gözlenmiştir. Öğrencilerin sosyal medya kullanımıyla ders başarısı arasındaki ilişkide Blog, Mikroblog(Twitter), Podcast ve Sanal Dünyaları (Knight Online, WOW, Second Life) kullanan öğrencilerin Matematik ders başarısı arasında negatif yönlü, çok zayıf bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Blog kullanan öğrencilerin Türkçe ve Yabancı Dil (ingilice) ders başarıları arasında negatif yönlü, çok zayıf bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Dolayısyla öğrencilerin okul dışında kullanmış oldukları sosyal medyanın, öğrencilerin Türkçe, Matematik ve Yabancı Dil (ingilice) ders başarılarına çok az da olsa olumsuz yönde etki ettiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, öğrencilerin okul dışında kullandıkları sosyal medyanın aynı öğrencilerin [(Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler ve Bilişim Teknolojileri ve Yazılım]; ders başarılarında bir etkisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Akademik kurumlarda bilişim sistemleri yardımıyla bilgi yönetiminin gerçekleştirilmesi: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği
Kurumlar kendi bünyelerindeki bilgiyi derlemek, düzenlemek, yönetmek amacıyla bilgi sistemleri kurmuşlar, kurum içindeki açık bilgiyi paylaşarak bilginin kurumsallaşmasına katkı sağlamışlardır. Örtük bilginin sadece zihinlerde olmadığı, aynı zamanda veritabanlarında bulunan fakat kullanıma sunulamayan, paylaşımı yapılamayan ya da bilgiye ulaşmanın zor birtakım süreçler neticesinde gerçekleşmesi de bilginin örtük bilgi olarak kabul edilmesine sebep olmaktadır. Günümüzde bilginin kurumlar ve organizasyonlar için en büyük sermaye olması, örtük bilginin açığa çıkartılmasının önemini artırmış ve bununla ilgili çalışmaları hızlandırmıştır.Bu tez çalışmasının ilk iki bölümünde literatür taraması yapılmış, bilgi, bilgi sistemleri ve bilişim sistemleri kavramları doğru zemine oturtulmaya çalışılarak ilişkilendirilmiştir.Sonraki iki bölümde Afyon Kocatepe Üniversitesi'nde kullanılmakta olan bilgi sistemleri incelenerek, bunların kurumun bilgi yönetimine katkısı araştırılmış, açık ve örtük bilgi veritabanına etkileri üzerinde bir tartışma oluşturmaya çalışılmıştır. Birbirlerine servis veremeyen, birinin diğerinden haberi olmaksızın çalışan bilgi sistemlerinin tek bir yapı altında toplanması ile bilgi sistemlerinin kurumun bilgi yönetimine getireceği yenilikler araştırılmıştır. Bilgi sistemlerinin tek bir yapı altında birleştirilebilmesi için gerekli olan adımların atılmasıyla bir model belirlenmiştir.
Web tabanlı uzaktan eğitim sistemlerinde bilgi güvenliğinin sağlanması
Günümüz Uzaktan Eğitim Sistemleri, güçlü teknolojik altyapı ile desteklenmiş yazılımlardan oluşmaktadır. Dünya genelinde internet kullanımının yaygınlaşması ile yazılımlar web tabanlı oluşturulmaya başlanmıştır. Bu gelişme ile birlikte, Uzaktan Eğitim Sistemleri web tabanlı yazılımlar olarak tasarlanmaktadır. Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Sistemleri dışardan gelebilecek saldırılara karşı tehdit altında kalan sistemlerdir. Bu nedenle bilgi güvenliği çalışmalarının titizlikle yapılması gerekmektedir.Bu tez çalışmasının birinci bölümünde Uzaktan Eğitim, Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Sistemleri, bilgi güvenliği, bilişim teknolojileri ve sunucu güvenliği kavramları doğru zemine oturtulmaya çalışılarak ilişkilendirilmiştir.Sonraki kısımda Afyon Kocatepe Üniversitesi Web Tabanlı Uzaktan Eğitim Sistemi olarak tasarlanan WELANIMAL projesi için bilgi güvenliği çalışmaları yapılmıştır. Sistem kullanıma açılmadan önce bilgi güvenliği testleri yapılmış ve gerekli düzenlemelere gidilmiştir. Bilgi güvenliği çalışmaları, ağ güvenliği, sunucu sistem güvenliği ve yazılım güvenliği şeklinde uygulamalı olarak yapılmıştır.