125
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yeni nesil mikrokontrolörler kullanılarak akıllı ev otomasyon sistemi geliştirme
Son yıllarda evlerde konfor, güvenlik ve enerji tasarrufu kavramları ön plana çıkmasıyla ev otomasyon sistemleri de gelişim göstermiştir. Bu gelişmelere paralel olarak insanların hayatını kolaylaştırıcı yenilikçi yaklaşımlar üzerine çalışmalar yoğunlaşmıştır. Literatür taramalarından, özellikle kablosuz algılayıcılar, yeni haberleşme teknikleri (Wifi, RFID, Bluetooth vb) ve IoT (Nesnelerin Interneti) teknolojilerinin paralel olarak gelişmesiyle ev otomasyon sistemlerinin uzaktan kontrol edilmesi ve olası senaryolara göre karar verme yeteneği kazandırılması çalışmaları hızla sürdürülmektedir. Bu senaryolara göre iklimlendirme, aydınlatma, güvenlik vb sistemlerin kontrolü ve evin uzaktan izlenmesini sağlayan ev otomasyon sistemleri geliştirilmiştir. Geliştirilen yeni sistemlerde Merkezi Kontrol Birimi, Oda Kontrol Birimi, sensörler ve Web Arayüzü gibi farklı bölümler kullanılarak tasarımın daha opsiyonel olması sağlanmıştır. Bu tez çalışmasında, IoT teknolojileri ile uzaktan kontrol edilebilen, ekonomik, modüler ve içerisinde yaşlı-odasının bulunduğu yeni bir ev otomasyon sistemi tasarlanmıştır. Bu tasarımı geçekleştirmek için sanal bir ev oluşturulmuş ve yeni bir senaryo hazırlanmıştır. Sistemin ekonomik, modüler ve düşük tüketimli olmasına özen gösterilmiş ve uzaktan kontrolünü sağlamak için uygun bir Web Arayüzü hazırlanmıştır.
Diyabetik retinopatinin erken algılanması için mikroanevrizmaların görüntü işlemeyle bulunması
Şeker hastalığı vücutta pankreas organının yeterince insülin hormonu salgılayamaması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Bu hastalığın yan etkilerinde biri zamanla gelişen diyabetik göz hastalıklarıdır. Diyabetik göz hastalığı, ciddi görme kaybı ve hatta körlüğe neden olabilecek bir grup göz rahatsızlığını ifade etmektedir. Diyabetik retinopati, diyabete bağlı göz hastalıkları içerisinde en sık görülenidir. Ayrıca 16-85 yaş arası yetişkinlerde en önemli körlük sebeplerindendir. Diyabetle birlikte diyabetik retinopatinin ortaya çıkma ve görme kaybına gidebilecek ciddi retina problemlerinin görülme olasılığı artmaktadır. Diyabetik retinopati de damar yapılarının ve retina görüntülerinin doğru analiz edilmesi hastalığın erken teşhisi için önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada diyabetik retinopati hastalarından toplanan fundus kamera görüntülerinden oluşan veri seti ile OpenCV Kütüphanesi kullanılarak bir android tabanlı bir algoritma geliştirilmiştir. Bu algoritma ile mikroanevrizma görüntülerinde bulunan lezyon ve sızıntıların Hough dönüşümü ile tespit edilmesi ve hastalığın erken teşhisine yardımcı olunması amaçlanmıştır.
Anahtarlamalı relüktans motorun denetimi
Bu çalışmada, endüstriyel uygulama alanında ve günlük hayatımızda kullanımı her geçen gün yaygınlaşmakta olan anahtarlamalı relüktans motorun (ARM) denetimi üzerinde durulmuştur. Benzetim çalışmalarında Matlab Simulink programı kullanılmıştır. 6/4 ARM'nin yük altında denetleyici kullanılarak bir referans hız ve pozisyon denetimi yapılmıştır. Hız denetimi için önce geleneksel PID denetleyici ardından Bulanık (Fuzzy) Kayma kip denetleyici kullanılmıştır. ARM'nin hız, akım ve tork değişimleri incelenerek denetleyici performansları karşılaştırılmıştır. Aynı uygulamalar pozisyon denetimi için de denenmiştir. Yapılan farklı denetimler için elde edilen benzetim sonuçları karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Anahtarlamalı Relüktans Motor, Denetleyici, PID, Bulanık (Fuzzy) Kayma
Tek fazlı asenkron motorların vektör denetimi
Tek-fazlı asenkron motorlar; ucuz ve basit yapılı olmaları sebebi ile gerek endüstriyel sahada gerekse evlerimizde birçok sistem ve düzenek içerisinde yoğun olarak kullanılmaktadırlar. Tek-fazlı asenkron motorların yapısı gereğince, yol alma esnasında ana sargıya ilave olarak yardımcı sargı ve/veya kondansatörler kullanılmaktadır. Motor nominal hızına eriştikten sonra seri bağlı bir anahtar yardımıyla bu sargı devreden çıkartılmaktadır. Motorun verimini düşürmeden yol verme momentini artıracak sürücü yaklaşımının getirilmesi, matematiksel modelinin oluşturulması ve hız denetiminin gerçekleştirilmesi bu tezin konusu olmuştur. Bunun için tek-fazlı asenkron motorun matematiksel modeli oluşturularak, dolaylı rotor akı yönlendirme metoduna göre motorun hız denetimi gerçekleştirilmiştir. Benzetim çalışmaları MATLAB/Simulink ortamında gerçekleştirilmiştir. Farklı referans hız değerleri ve yük momenti değişimlerine göre motorun referans hız değerini takip etme başarımı incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Tek fazlı asenkron motor, vektör denetimi, dolaylı rotor alan yönlendirmeli denetim, DGM evirici, SDGM.
Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik web tabanlı uygulama
Tezin amacı; Türkiye'deki işyeri ve bu işyerlerinde çalışanların, çalışma esnasında yaptığı işin sağlıklı ve güvenli bir şekilde yapılmasını; olası tehlike ve risklere karşı alınması gereken tedbirler konusunda bilgi sahibi olmalarını sağlamak aynı zamanda kültürel anlamda web tabanlı uygulama ile ülkemiz genelinde yaygınlaştırmaktır. Yapılan araştırma sonucunda; ülkemizdeki tüm işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlenmesi henüz tam teşekküllü değildir. Ülkemizde TÜİK 2014 yılı raporuna göre 1.628.124 işyeri sayısı mevcut olup, bu işyerlerini denetleyen müfettiş sayısı ise sadece 500 ile sınırlıdır. Denetleyici başına düşen işyeri sayısı 3256'dır. Bu durum denetim mekanizmasının ne kadar yetersiz olduğunu göstermektedir. Bunun ülke ekonomisine olan zararı ise ayrı bir boyuttur. Bu konuda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı personelin doğru denetim planlaması ile etkin kullanılması hedefi başarıya ulaştıracaktır. Bakanlık tarafından yapılan teftiş programları, riski yüksek olduğu tahmin edilen alan ve sektörlerde genel bir gözlem ile yapılmaktadır. Bu sorunu çözmenin yolu işyerlerinin iş güvenliği risklerini, bilimsel olarak hesaplayabileceğimiz bir bilgi altyapısı oluşturmaktan geçmektedir. Web ortamında oluşturulan bu altyapı ile kurumsal ya da kişisel üyelerimiz, iş sağlığı ve güvenliği hakkında her türlü bilgi donanımına sahip olacak ve işyerleri ile ilgili risk analizleri yapıp rapor halinde ulaşabileceklerdir. Burada ihtiyaç duyulan bilgi, işletmeler tarafından elde edilen veriler toplanarak işlenecektir. Web tabanlı uygulama sistemi ASP.NET yazılımı kullanılarak geliştirilmiştir. Yazılımda belirli fonksiyonları tüm kullanıcılara açık olup, tüm fonksiyonlardan faydalanmak isteyen kullanıcılar daha önce oluşturmuş olduğu kurumsal ya da kişisel üyelikle giriş yapabilmektedir. Web tabanlı uygulama sisteminin içeriğinde mevzuat konuları, eğitim takvimi, eğitim başvurusu, ders videosu, soru bankası ve risk analiz bölümleri yer almaktadır. Ayrıca konuyla ilgili eğitim alan üyeler "Soru Bankası" bölümünde kendi sorularını oluşturup sistem yöneticisine gönderebilir. Gönderilen her soru yönetim panelinde değerlendirilip, ilgili konu testlerine uygun görülen sorular eklenmiş olur. Böylece kullanıcının da bizlere test sorusu oluşturmasında yardımcı olması sağlanır. Web tabanlı uygulama sisteminin en önemli özelliği kurumsal veya kişisel üyelik yapmış olan kullanıcıların işyerleri ile ilgili risk analiz uygulamasını kullanabilmesidir. Sonuç olarak; yapılan tez çalışması İSG uzmanlarına, işverenlere ve çalışanlara yönelik kolay kullanıma sahip, çevrimiçi olarak kullanıcılara hitap eden; iş sağlığı ve güvenliği alanında sorunları çözmeyi kolaylaştıran bir web tabanlı yazılımdır.
Bir fazlı paralel aktif güç filtresi devrelerinin modellenmesi ve benzetimi
Güç elektroniği uygulamalarında çoğu zaman tercih edilen yarı-iletken malzemelerin yaygın olarak kullanımı enerji iletim hatlarında harmoniklerin oluşmasına neden olmaktadır. Gerilim ve akım dalga şekillerinin temel dalga şekillerinden uzaklaşmasına sebep olan bu harmonikler, güç faktörünün düşmesine, güç kayıpların artmasına ve elektrik-elektronik sistemlerinin zarar görmesine sebep olmaktadır. Şebekede oluşan bu harmoniklerin giderilmesi için pasif filtreleme(PF) ve aktif filtreleme(AF) sistemleri kullanılmaktadır. Bobin ve kondansatörden oluşan geleneksel PF belirli frekans aralıklarındaki harmonik bileşenleri ortadan kaldırırken, AF' ler birçok frekansta harmonik bileşenlerini ortadan kaldırmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılmaya başlayan aktif güç filtreleri(AGF), seri aktif güç filtreleri(SAGF), paralel aktif güç filtreleri(PAGF) ve bunların birleştirilmesiyle meydana gelen, hibrid filtre(HF) çeşitlerinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, doğrusal olmayan yüklerin kaynakta oluşturduğu harmoniklerin, PAGF yardımıyla giderilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle MATLAB/Simulink benzetim programında doğrusal olmayan tek fazlı bir yük modeli oluşturulmuş ve kaynakta oluşan harmonikler gözlemlenmiştir. Kaynakta oluşan bu harmoniklere karşı yine bir fazlı PAGF modeli oluşturulmuş ve bu sistemin benzetimi yapılmıştır. Söz konusu harmoniklerin giderilmesinde uluslararası standartlarda belirtilen sınır değerlerin altında harmonik değerler elde edilmiştir.
Göğüs ultrason görüntülerinde benek gürültülerin giderilmesi
Ultrason görüntülerinin çözünürlüğünü ve kontrastını düşüren en önemli faktör benek gürültüsüdür. Benek gürültü tıbbi ultrason görüntüleme sisteminde rasgele dalgalanma ile meydana gelir. Benek gürültü özellikle yumuşak doku organlarında meydana gelir. Düzgün yansıyan ve kısmen saçılan ses demetleri ultrason görüntüsünün alışılmış grenli yapısını oluşturur. Ancak bu durum kontrastı ve görüntü netliğini azaltır. Görüntü kalitesinin düşmesinden dolayı tanılama işleminde zorluklar yaşanır. Günümüzde ultrason görüntülerinde ki benek gürültüsünün giderilmesi için kullanılan yöntemler dört ana başlık altında toplanır. Bunlar sırası ile filtre tabanlı yöntemler, dalgacık dönüşümü tabanlı yöntemler, bölge büyütme yöntemleri ve model tabanlı yöntemlerdir. Bu tez çalışmasında, benek gürültüsünün azaltılması için bulanık küme teorisine dayanan maksimum entropi ilkesi, dokusal analiz teknolojisi ve homojenlik ölçütü kullanılarak yeni bir yaklaşım ele alınmıştır. İncelenen yöntemin başarımını test etmek için çok sayıda klinik meme ultrason görüntüleri kullanılmıştır. Deneysel sonuçlar çeşitli kriterleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen yöntemin kenar ve doku bilgilerini koruyarak etkili bir şekilde benek gürültüsünü azaltabildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Benek Azaltma, Homojenlik, Ultrason görüntüsü, Model Tabanlı Yöntem
Görüntü işleme yöntemleri kullanılarak gözdeki damarların tespit edilmesi
Bu tez çalışması çeşitli hastalıklardan dolayı gözdeki retinada bulunan kan damarlarındaki değişimi kolaylıkla izleyip hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi için görüntü işleme yöntemleri kullanılarak damarların çıkarılması ile ilgilidir. Tezin amacı hastalıkların erken teşhisi ve tedavisi için retinadaki kan damarlarının eksiksiz bir şekilde çıkarılmasıdır. Tez için gerçekleştirlen uygulamada retina görüntülerindeki kan damarlarının tespiti için şekil hatlarının belirlenmesi yöntemi kullanılmıştır. Şekil hatlarının belirlenmesi yönteminde ilk olarak aynı renk ve şiddete sahip piksel değerleri yani kontürler vektörel bir matris içerisinde toplanmaktadır. Daha sonra bu vektrörel matris içerisinde bulunan kontürlerin alanları hesaplanarak damar olmayacak kadar küçük alanlar elenmektedir. Damar olmayan alanlar elendikten sonra geriye kalan kontürler çizilerek damarlar tespit edilmektedir. Damar çıkarma için birçok yöntem kullanılmaktadır. Damar çıkarma yöntemleri kullanılarak yazılan birçok program genellikle MATLAB kodları ile yazılmıştır. Uygulamalarda hız önemli olduğu için uygulama geliştirilirken makine diline en yakın üst düzey programlama dilleri tercih edilmiştir [1]. Çalışmada açık kaynak kodlu görüntü işleme kütüphanesi olan OpenCV görüntü işleme kütüphanesi damar çıkarma yöntemlerine uygulanarak program yazılmıştır. OpenCV görüntü işleme kütüphanesinde hazır bulunan filtreler fundus kamera ile çekilmiş göz resimlerine uygulanarak sonuçlar incelenmiştir.
Suç haritası ve ilişkisel suç analizi üzerine bir uygulama
Günümüzde suç teşkil eden olaylar giderek artmaktadır. Çevremizde şahit olduğumuz, çoğu zaman farkında bile olmadığımız bu istenmeyen olaylara, emniyet birimlerinin anında müdahalesi zor olabilmektedir. Emniyet birimleri olay yerine geldiklerinde olay ya bitmiş ya da suçu işleyen kişi suçun işlendiği bölgeden uzaklaşmıştır. Suçlunun tespitindeki en önemli etkenlerden birisi muhakkaktır ki başta şahitler ve geriye bırakılan delil niteliğindeki materyallerdir. Uygun görgü tanığı ifadeleri, etkin deliller neticesinde zanlıya ulaşmak daha kolay olacaktır. Bu tez çalışmasında öncelikle mevcut suçlar ve bu suçları işleyen kişilere ait bazı genel ve özel bilgiler toplanmıştır. Daha sonra gerekli formlar ve uzman sistem tasarlanmıştır. Verileri kaydetmek için veri tabanı yönetim sistemi kullanılmıştır. Yazılım Delphi XE IDE ortamında geliştirilmiştir. Ayrıca harita işlemleri için Google Maps API JavaScript V3 arabirimini kullanan TMS WebGMaps bileşen paketi kullanılmıştır. Verileri kaydetmek için SQL Server 2014 veri tabanı yönetim sistemi programı kullanılmıştır. Geliştirilen yazılım amacı yeni bir suç işlendiğinde veya henüz suçu işleyen kişinin tespit edilemediği durumlarda, suç noktasını merkez alacak şekilde çizilecek bir çember alanına dâhil edilen suçlar ile mevcut suçu belli ölçütlere göre kıyaslamak, ilişki kurmaktır. İlişki seviyesi istenilen oranda kabul edilirse, zaman kaybetmeden suçu işleme ihtimali yüksek olan kişiye müdahale kolay olacaktır.
Web tabanlı bir SCADA sisteminin geliştirilmesi
Her geçen gün endüstriye olan ihtiyaç hızlı bir şekilde artmaktadır. Buna bağlı olarak kaliteyi arttırmak ve maliyetleri azaltmak için genellikle insan müdahalesinin olmadığı veya daha az olduğu otomatik olarak çalışabilen sistemlerin kullanılması gerekmektedir. Bundan dolayı, endüstriyel uygulamaların neredeyse tamamında otomasyon sistemleri kullanılmaktadır. Otomasyon sistemleri Programlanabilir Mantıksal Denetleyici (PLC), Merkezi Denetim ve veri toplama (SCADA) ve İnsan-Makine Arayüzü (HMI) gibi yüksek maliyetli cihazların birlikte kullanılmasından oluşmaktadır. Özellikle SCADA veya HMI uygulamaları sistem maliyetini büyük ölçüde arttırmaktadır. Ayrıca, PC tabanlı otomasyon sistemlerinde kullanılan işletim sistemi ve SCADA Runtime lisansları da ek bir maliyet oluşturmaktadır. Bilgisayar temelli SCADA sistemlerinde çalışma koşullarına bağlı olarak bilgisayardan dolayı bazı problemler oluşabilir. Son zamanlarda, bazı firmalar tarafından piyasaya sürülen ARM (Advanced Risc Machine) tabanlı Linux işletim sistemi çalıştırabilen kartlar sayesinde çok düşük maliyetli çözümler elde etmek mümkün olmuştur. Bu cihazlar standart bilgisayarlar ile karşılaştırıldıklarında oldukça düşük boyut ve fiyata sahiptirler. Ayrıca, ARM-tabanlı cihazlar açık kaynak donanım/yazılım gibi avantajlara da sahiptirler. Fiyatları neredeyse bir PC'nin yüzde beşinden daha düşüktür. Bu ürünler, yüksek performans gerektirmeyen birçok uygulamada güvenilir bir şekilde kullanılabilirler. Bu tezde, küçük ölçekli endüstriyel uygulamalarda kullanılabilecek ARM tabanlı bir otomasyon sistemi geliştirilmiştir. Böylece, tek cihaz ile SCADA, PC ve PLC cihazları olmaksızın kontrol sağlanabilmiştir. Ayrıca WEB-tabanlı olması sayesinde başka cihazlar ile erişim sağlayabilme özelliğine sahip düşük maliyetli bir otomasyon sistemi elde edilmiştir.
Meslek yüksekokulu bilgisayar teknolojileri bölümü öğrencilerinin bilişim teknolojilerini kullanma becerilerinin sektör ve öğrenci açısından değerlendirilmesi (Diyarbakır ili örneği)
Araştırmanın amacı, Meslek Yüksekokulları bünyesindeki Bilgisayar Teknolojileri Programlarında öğrenim gören öğrencilerin bilişim teknolojileri kullanma becerilerini ortaya koymak ve sektör ihtiyaçları açısından değerlendirmektir. Araştırmanın evreni; 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Dicle Üniversitesi Meslek Yüksekokulları Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Bilgisayar Programcılığı programında öğrenim gören öğrenciler (N=630) ve öğrencilerin staj çalışmalarını tamamladıkları ve kurum veya iş yerleri oluşturmaktadır. Çalışma örneklemini ise, Diyarbakır İli, Dicle Üniversitesi bünyesinde Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Bilgisayar Programcılığı programında bulunan 4 Meslek Yüksekokulu 2. Sınıf öğrencileri (n= 280) ile öğrencilerin staj çalışmalarını yaptıkları kurum veya iş yerlerindeki yöneticiler (n= 60) oluşturmaktadır. Uygulanan anketlerin güvenirlik derecesi, öğrenci anketi, işveren anketi, sırasıyla α=0,869 ve α=0,803 elde edilmektedir. Toplanan araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel istatistik ve karma anket yöntemi ile frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve t-testi kullanılmaktadır. Anlamlılık düzeyi ise 0,05 olarak kabul edilmektedir. Araştırma bulgularına göre; öğrenci ve yönetici görüşleri arasında, öğrencilerin bilişim teknolojileri kullanabilme becerileri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı gözlenmektedir. Hem yöneticiler hem de öğrenciler sektörün ihtiyaçlarını karşılama konusunda öğrencileri kısmen yeterli görmektedirler.
Fpga denetimli düşürücü da-da dönüştürücünün tasarımı ve gerçekleştirilmesi
ÖZETBu tez çalışmasında, kararlı ve yük değişimlerinden etkilenmeyen bir çıkış gerilimi üreten düşürücü DA-DA dönüştürücü devresi tasarlanmış ve gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, paralel çalışabilmesi ve programlama üstünlüklerinden dolayı, denetleyici ve PWM sinyal üreteci olarak Alan Programlanabilir Kapı Dizileri (FPGA) tercih edilmiştir. FPGA olarak, Xilinx üretici firmasına ait XC3S500E-4FG320 FPGA elemanı kullanılmıştır. Bu FPGA'la 24.4kHz frekansa sahip ve değişken görev periyotlu PWM sinyali üretilmiş ve IGBT anahtarın sürücü devresine uygulanmıştır. FPGA'nın programlanması için donanım tanımlama dili olarak, Çok Yüksek Hızlı Tüm Devre Donanım Tanımlama Dili (VHDL) kullanılmıştır. VHDL dili kullanılarak hem Spartan-3E Starter Kiti üzerindeki ADC modülü kontrol edilmiş hem de çıkış akım ve voltaj bilgisi alınarak sayısal denetim sağlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Düşürücü DA-DA Dönüştürücü, PWM, FPGA, VHDL
Termal kamera görüntülerinin iyileştirilmesi
Tüm cisimler yapılarına göre az veya çok kızılötesi ışınım yayar. Termal kameralar farklı optik spektrumlarda çalıştıkları için insanların gözle göremediği ancak cisimlerden salınan bu kızılötesi ısıyı algılayarak cisimlerin bir renk haritasını çıkarırlar. Bu sayede ısı farklılığı mantığından yararlanarak nesnelerin ayrıştırılması mümkün olur ve canlı/cansız nesneler ayrı ayrı tespit edilebilir. Ancak çoğu zaman termal kameralar ile alınan görüntülerin olumsuz hava şartlarından etkilendiği, gürültülü olduğu, parlaklık seviyesinin düşük/yüksek olduğu ve karşıtlık ayarlarının düzgün olmadığı tespit edilmiştir. Özellikle siyah renkli şemsiye gibi, nesnelerden salınan ısıyı engelleyici cisimler görüntüyü algılamayı daha da zorlaştırmaktadır. Bütün bu olumsuz nedenlerden dolayı nesneleri birbirinden tam olarak ayırt etmek ve nesneleri gözle görülür bir şekilde rahatça seçmek, elbette güçleşecektir. Bu tez çalışmasında, termal görüntüler türev işlemleri ve Fourier değişimi kullanılarak iyileştirilmiştir. Geliştirilen teknik ile görüntüdeki termal nesneler belirginleştirilmiştir. Ayrıca görüntüde var olan gürültü, karşıtlık eksikliği ve diğer nesneler ortadan kaldırılmıştır. Deneysel sonuçlar termal görüntünün iyileştirilmesinde geliştirilen yöntemin oldukça başarılı olduğunu göstermektedir. Geliştirilen bu uygulama yönteminin yardımı ile uygulamada karşılaşılan görüntü yanılması sonucu oluşabilecek çeşitli olumsuzluklarında önüne geçilebilecektir. Anahtar Kelimeler: Görüntü işleme, Termal görüntüleme, Görüntü iyileştirme, Termografi
Bilişim suçlarına yönelik IP tabanlı delil tespiti
İnternet üzerinden işlenen bilginin miktarı ve değerinin artması, bütün dünya ile çok kısa bir sürede bağlantı kurulabilmesi, suçluların da ilgisini çekmiş ve internete yönelmelerini sağlamıştır. Bu yeni dünyaya çok hızlı adapte olan suçlular, kendilerini teknoloji alanında da hızlı bir şekilde geliştirmiş, normal yollar ile oldukça zor gerçekleşecek suçları, internet ortamından kolay bir şekilde yapabilmeye başlamışlardır. Bilişim suçları olarak adlandırılan bu suçlar, sanal ortamda kişi veya kişiler tarafından bir sisteme veya herhangi bir bilişim cihazına izinsiz girme veya saldırıda bulunmadır.Hazırlanan bu tez çalışmasında bilişim suçları konusu detaylı olarak ele alınmış, konu ile alakalı henüz tam olarak sınırları belirlenmemiş kavramlar için sınırlar çizilmeye çalışılmış, gerçek hayatta yapılmış saldırı türleri incelenmiştir. Ayrıca, en büyük ağ sistemi olarak bilinen internet ortamındaki ağlarda ve yerel ağlarda bilgisayarlarlara yapılan saldırıların varlığının belirtilerinden bahsedilmiştir.Yapılan çalışmalar ve literatür taraması sonucunda bilişim suçlarının tespitine yönelik yapılan çalışmalar incelenmiştir. Bilgisayar ağ sistemlerinde yapılan saldırıların, IP tabanlı delil tespitinin yapılması konusunda uygulamalar yapılarak, elde edilen sonuçlara göre; son kullanıcıları ve sistem yöneticilerini yakından ilgilendiren eksiklikler ve alınabilecek önlemler hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bilişim Suçları, Ağ Güvenli
Gauss karışım modeli kullanılarak hareketli nesnelerin tespiti
Bilgisayarlı görme, hassas güvenlik ve önlem gerektiren alışveriş merkezleri, bankalar, otoyollar, okullar ve hastaneler gibi kamuya açık kalabalık alanları izlemek için uzun süredir kullanılmaktadır. Bilgi işlem gücündeki artış, video dosyalarından içerik çıkarımında bilgisayarların kullanımını oldukça popüler bir hale getirmiştir. Bilgisayarların dijital video dosyalarının saklanmasında kullanımı oldukça yaygın olmasına rağmen, dijital videolardan istenilen bilgilerin çıkarımı konusunda kullanımı oldukça yenidir. Dijital video dosyalarından elde edilebilecek en temel veri, hareketli nesnelerdir. Bu çalışma dijital video dosyalarındaki arka plan modelleme ve hareketli nesne çıkartım algoritmaları üzerine yapılmış bir çalışmadır. Yapılan çalışmada, bir piksel değeri, zamandaki ve uzaydaki komşularından bağımsız olarak ele alınmakta ve görüntüdeki arka plan ışıklandırmasının değişken olabileceği göz önünde tutulmaktadır. Bu sebeplerle, boyutları sabit olan görüntüdeki her piksel için gauss karışım dağılım modeli uygulanmaktadır. Genel olarak bir Gauss karışımlar modeli, incelenen verinin ortalama ve varyans değerleri farklılık gösteren ve model içinde farklı ağırlıklara sahip birkaç gauss dağılımının toplamı ile betimlenmiştir. İstatiksel veri analizi ise BM algoritmasıyla yapılmıştır. Çeşitli sayısal videolar üzerinde deneyimler yapılmıştır. Bu deneyim sonuçları, önerilen metodun verimli bir şekilde hareketli nesnelerin tespitini belirlediğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Arka Plan Çıkarımı, Hareketli Nesnelerin Tespiti, Gauss Karışımlar Modeli
Veri kurtarma yöntemlerinin başarımlarının değerlendirilmesi
Yaşadığımız çağ bilgi çağıdır. Bilgi çağının temelinde ise verilerin işlenmesi ve saklanması esasına dayanan bilgi teknolojileri yer almaktadır. Bilgisayar insan hayatının her alanına girmesiyle bilgi teknolojilerinin paralelinde bilginin artmasına neden olmuştur. İşleri kolaylaştırmak adına bilgisayarlar hangi alanda kullanılacaksa, o alana dair bilgilerin bilgisayarlara yüklenmesi ihtiyacı doğmuştur. Kişisel bilgisayarların ve mobil bilişim teknolojisinin olanca hızıyla yaygınlaşmasının yanında farklı ölçekte bilgisayar ağları ve dünya çapında internet göz önüne alındığında elektronik ortama aktarılan bilginin miktarı çok yüksek boyutlara ulaşmış ve bu durum artarak devam etmektedir. Bu kadar yüksek boyutlardaki bilgilerin saklanması ve kullanılabilmesi için veri depolama ortamlarına ihtiyaç vardır. Bu amaçla çok çeşitli veri depolama aygıtları geliştirilmiştir. Büyük veri bankalarından, küçük flash belleklere kadar kurumsal veya kişisel ihtiyaca göre çeşitli kapasitelerde depolama araçları geliştirilmiştir. Verilerin bu depolama araçlarında saklanması, beraberinde bir takım riskleri de getirmektedir. Ancak geliştirilen veri koruma teknolojileri ve kurtarma araçlarıyla bu risklerin düşürülmesi sağlanmaktadır. Bu tez çalışmasında, çeşitli nedenlerle hasara uğramış, silinmiş veya kaybolmuş verilerin depolama ortamlarından kurtarılması ile ilgili kullanılan yöntemlerin analizleri yapılmıştır. Elde edilen uygulama sonuçları neticesinde, veri kurtarma metotlarının birbirine kıyasla başarımları ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Veri kurtarma, Bilgi güvenliği, Bilgisayar güvenliği, Adli bilişim.
Parmak damar tanıma teknolojisi
Teknolojideki hızlı gelişmeler, insanlığı hem olumlu hem de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Özellikle siber ortamlarda işlenen suçların artmasıyla dünyada bilgi güvenliği konusunda önemli güvenlik çalışmalarının yapılmasına itmiştir. Bu nedenle günümüzde birçok şirket ve kurum güvenliklerini korumak amacıyla biyometrik tanıma sistemlerinden yararlanmakta ve bu cihazları kullanmaktadır.Literatürdeki çalışmalara göre parmak içerisindeki damarların dağılım görüntüsü, her insan için farklıdır. Parmak Damar Tanıma Sistemi bu temel özellik üzerinden hareket ederek, parmak damar görüntüsünü elde eden ve bu görüntüyü kullanarak kimlik doğrulaması ve tanıması yapabilen bir biyometrik sistem olarak gün geçtikçe hızla gelişmektedir.Bu tez çalışmasının genel amacı, geliştirilen bir uzman sistem yazılımı sayesinde, otomasyona girilen her parmak damar görüntüsünün sistemde kayıtlı bulunan diğer parmak damar görüntüleriyle karşılaştırılarak, güvenliği sağlamaktır.Anahtar Kelimeler: Biyometri, Parmak Damar, Parmak Damar Tanıma Sistemi
Şeker hastaları için cep telefonlarında kullanılabilecek bir uzman sistem tasarımı
Diyabet, sürekli takip ve kontrol gerektiren bir hastalıktır. Hastalar ve aileleri alışageldikleri hayatlarını yeniden şekillendirmelidir. Hastaların takip, kontrol ve rutin muayenelerinde doktor veya hemşirelere yardımcı olmak amacıyla bir uzman sistem geliştirilmiştir.Bu tez çalışmasında öncelikle şeker hastalığı, tedavi, kontrol ve takip süreci ile ilgili bilgiler toplanmıştır. Daha sonra gerekli literatür taraması yapılarak formlar ve uzman sistem motoru tasarlanmıştır. Verileri kalıcı kaydetmek için veritabanı değil, daha fazla platformda çalışabilmesi için Record Management Store (RMS: Kayıt Yönetim Deposu) kullanılmıştır.Yazılım, Oracle Firması'na ait NetBeans 6.9 ortamında geliştirmiştir. Ayrıca mobil uygulama kütüphaneleri için Oracle Java Platform Micro Edition SDK 3.0.5 kullanılmıştır. Emülatör olarak CLDC/MIDP, DefaultCldcPhone1 seçilmiştir.Geliştirilen yazılım gönüllülük esasına dayalı olarak şeker hastaları tarafından denenmiştir. Sonuç olarak hastaların; diyet listesine, ölçüm ve yemek saatlerine daha kolay uydukları, kan şekeri ortalamalarının normal seviyeye daha yakın seyrettiği gözlemlenmiştir.
Parmak izi ve ses tanıma sayısal kanıt işlemlerinin analizi
Bilişim teknolojilerinin baş döndürücü bir hızla geliştiği günümüzde bilgi güvenliği en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. Bilginin elde edilmesi kolaylaştıkça, muhafaza edilmesi zorlaşmıştır. Gelişen teknoloji insanlara yarar sağlamanın yanı sıra yeni suç türlerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu suçların faillerinin ortaya çıkarılmasında mevcut sistemler yetersiz kalmış hem güvenlik güçleri hem de adli merciler, bilişim yoluyla işlenen bu suçların, tespitinde ve değerlendirilmesinde yine bilişim teknolojilerine ihtiyaç duymuşlardır. Dijital delillerin elde edilmesi ve analizi son derece önemli hale gelmiş ve klasik yöntemlerin yerine daha modern tekniklerin kullanılması zorunluluğu doğmuştur. Gerek güvenliğin sağlanması için önleyici tedbirlerin alınmasında gerekse suçluların kimliklerinin tespit edilmesinde biyometrik sistemler kullanılmaya başlanmıştır. Bu tezde adli bilişimin değerlendirme aşamasında kullanılmak üzere parmak izi ve ses biyometriklerinden kimliklendirme yaparak suçluların tespit edilmesine yardımcı olacak bir sistem tasarlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla MATLAB? da geliştirilen yazılımın parmak izi ve ses olmak üzere iki ayrı fonksiyonu bulunmaktadır. Parmak izi tanıma sisteminde; parmak izi resimleri, görüntü işleme teknikleri kullanılarak iyileştirilmekte ve iki parmak izi resmi karşılaştırılarak aralarındaki benzerlik yüzdesi bulunmaktadır. Konuşmacı tanıma sisteminde ise dosyadan ya da mikrofondan girilen ses ile daha önceden veri tabanına kaydedilmiş sesler arasında eşleştirme yapılmakta ve sesin kime ait olduğu tespit edilmektedir.
Arı koloni optimizasyon yöntemi ile gri seviyeli görüntü bölütleme
Gri seviye ve renkli görüntülerin sayısal olarak değerlendirilmesinde bölütleme önemli bir basamaktır. Görüntü bölütleme işlemi, verilen bir resmi benzer özelliklere sahip farklı bölgelere ayırmaktır. En temel bölütleme yöntemi eşikleme tekniği olsa da zaman içerisinde bu yöntem yetersiz kalmıştır. Bu tez çalışmasında gri seviyeli görüntülerin bölütlenmesinde dalgacık dönüşümü, entropi fonksiyonu ve yapay arı koloni algoritması kullanan yeni bir yöntem geliştirilmiştir. Görüntünün öz niteliklerini elde etmek için dalgacık dönüşümünden faydalanılmıştır. Dalgacık analizi sonuçları üzerinde optimum eşik değere ulaşmak için entropi fonksiyonu kullanılmıştır. Entropi fonksiyonu en uygun eşik değeri vermesi için yapay arı koloni algoritması ile optimize edilmiştir. Optimizasyon algoritmaları arasında yeni geliştirilen bir teknik olan ve sürü zekâsına dayanan arı koloni algoritması sayesinde en uygun eşik değer elde edilerek görüntünün eşik değeri otomatik olarak bulunmuştur. Uygulanan yöntem bazı görüntülerde istenen sonucu vermese de özellikle hız bakımından oldukça uygun bir yöntemdir. Ayrıca yapay arı koloni algoritması ile görüntü bölütleme literatürüne zenginlik kazandırılmıştır. Geliştirilen teknik türev gibi işlemler içermediği için matematiksel karmaşıklık açısından oldukça uygundur. Anahtar Kelimeler: Gri seviye dokulu görüntü bölütleme, Sürü zekâsı, Yapay arı koloni algoritması, Dalgacık dönüşümü, Entropi fonksiyonu
Gri seviye görüntülerde kriptografik uygulamalar
Bilgi geçmişten günümüze değerli görülmüş uğruna çok rekabet edilmiştir. Teknolojinin ilerlemesiyle en büyük güç haline gelen bilginin aktarılmasının gizliliği ve güvenilirliği büyük önem kazanmıştır. Bu güvenlik gereksinimini sağlamak için çok çeşitli şifreleme yöntemleri geliştirilmiştir. Günümüzde kullanılan şifreleme yöntemleri güvenliği üst seviyelere çıkarmak için karmaşık teknikler içermektedir. Geliştirilen her şifreleme yöntemi aynı zamanda bu şifrelerin çözümü için gerekli olan analiz yöntemlerinin de gelişmesini sağlamaktadır. Öncekilerden daha güvenli olduğu düşünülerek ortaya çıkan yeni yöntemlerin zamanla güvenlik açıklarının olduğu, en nihayetinde bu şifrelerin kırıldığı görülmektedir. Böylelikle her seferinde kırılamayan şifreleme teknikleri arayışı verilere uygulanan yöntemlerin sayısını arttırmaktadır. Bu çalışmada görüntü şifreleyebilmek için SCAN algoritması ve kaos tabanlı sistemler kullanılmaktadır. SCAN algoritması ile piksellerinin yeri değiştirilen resimler, Kaos tabanlı sistemlerle üretilen anahtar kullanılarak şifrelenmektedir. Bu metotlar gri seviyeli resimlere uygulanmaktadır. PSNR, NPCR, UACI ölçütleri kullanılarak şifrelemenin başarımı hesaplanmaktadır. Şifrelenmiş resimlerin histogramları çıkarılarak elde edilen sonuçların algoritmik güvenliği analiz edilmektedir. Yapılan analizler neticesinde en iyi sonuçların gerçekleştirilen hibrit metotla elde edildiği görülmektedir. Ancak performans analizi yapabilmek için metodun geniş bir alanda uygulanması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Kriptoloji, Kriptografi, Kripto Analiz, Kriptoloji Algoritmaları, Görüntü Şifreleme, Kaotik Sistemler, Scan Algoritması, Renkler, Renk modelleri, Sayısal Görüntü
Açık kaynak kodlu görüntü işleme uygulamaları
Sayısal görüntülerin giriş olarak alınıp amaca uygun işlemlerden geçirilerek elde edi-len veriler üzerinden yeni kararlar oluşturması görüntü işleme olarak tanımlanır. Görü sis-temleri görüntünün dış ortamdan algılanıp veya sistemin kendi içerisinde oluşturup hedef sonuçlara ulaşılıncaya kadar bütün süreçleri yöneten yazılımsal ve donanımsal yapıların bütününü ifade eder. Sağlık, coğrafya, jeolojik, güvenlik, imalat sanayi gibi uygulama alanları gün geçtikçe artan görüntü işleme teknolojilerinin işlem kapasitesi oldukça fazladır. Görüntü işleme teknolojileri bu işlem kapasitesini zaman kaybını minimum seviyede tutarak yapan sistemleri geliştirmeyi amaç edinmiştir. Günümüzde bu amaçla geliştirilen donanımsal teknolojilere ek olarak, bilgisayarları veya diğer elektronik araçların görü sistemleri gibi davranmasını sağlayan çeşitli yazılımsal kütüphaneler ve programlama dilleri geliştirilmiştir. Sunulan bu tezde EmguCV sarmalayıcı kütüphaneleri ile OpenCV fonksiyonlarının Stduio.Net platformunda C# dilinde temel görüntü işleme uygulamalarını geliştirmeyi amaçlamıştır. EmguCV aracılığıyla C# ortamında geliştirilen uygulamalar, optimize edilmiş OpenCV fonksiyonları ile C# dilinin güçlü yönlerini birleştirir. EmguCV sarmalayıcı yapısı sayesinde sistem kaynaklarının daha etkili kullanımına ek olarak görüntü verilerinin optimize edilmiş OpenCV fonksiyonları sayesinde daha hızlı işlenmesi ve daha etkili so-nuçlar vermesi sağlanmıştır. Sonuç bölümünde; EmguCV'li yazılım ortamıyla geliştirlen uygulamalar, görüntü iş-leme de güçlü fonksiyonlara sahip Matlab'taki aynı uygulamalar ile aynı veri grubu için hız ve performans açısından karşılaştırma yapılmıştır. OpenCV fonksiyonları ile geliştirlen uygulamaların aynı işlemi yapan birçok Matlab uygulamasından hızlı sonuçlar ürettiği ve performanslarınında daha iyi olduğu tespit edilmiştir.
Doğrusal olmayan zaman serilerinin yapay sinir ağları ile tahmini
Zaman serileri, zamana bağlı bir olaydan belirli zaman aralıklarında yapılan ölçümlerinden elde edilen verilerdir. Zaman serileri geçmiş döneme ait verileri ihtiva eder ve veriler gerçek dünyadaki çeşitli olaylardan elde edilebilir. Geçmiş dönemdeki verileri kullanarak, gelecekteki veri değerlerini belirleme işlemi, zaman serisi tahmini olarak adlandırılır. Zaman serilerinin tahmininde çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılabilir ya da seriye uygun doğrusal ya da doğrusal olmayan bir matematiksel model geliştirilebilir. Fakat zaman serileri ekonomik, sosyal, mevsimsel ve spekülatif vb. çeşitli faktörlerin etkisiyle ani dalgalanmalar gösterebilir. Ayrıca, doğrusal olmayan ve kaotik bir dinamik davranışa sahip olabilir. Bu tür zaman serilerinin tahmininde istatistiksel yöntemlerin yerine zaman serisine uygun bir model yardımıyla zaman serisini tahmin etmek gerekir.Bu tez çalışmasında, yapay sinir ağları ile zaman serilerinin tahmini incelenmiştir. Yapay sinir ağları, doğrusal olmayan matematiksel modeli nedeniyle birçok alanda olduğu gibi zaman serilerinin tahmininde de yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu tezde, genel bir trende sahip olan altın fiyatlarını gösteren zaman serisi ile Mackey-Glass kaotik zaman serisi kullanılmıştır. İleri beslemeli yapay sinir ağları ile bu zaman serilerinin geleceğe yönelik kısa ve orta vadeli tahminleri gerçekleştirilmiştir. Farklı sayıda geçmiş veri değeri ve çeşitli YSA yapıları ile zaman serilerinin tahmin performansı araştırılmıştır.
2D:4D parmak uzunlukları oranı ile kişilerin sayısal-sözel dallara yatkınlıkları arasındaki ilişkinin uzman sistem ile tespiti
Teknolojinin en çok etkilediği alanlardan biri de sağlık sektörüdür. Tıp alanında teknolojinin kullanılması hem kaliteli bir teşhis hem de kişi başına daha az süre düşecek şekilde daha hızlı tıbbi müdahale yapılabilmesini sağlamaktadır. Teknoloji sayesinde bebeklerdeki kılcal damalardan kan örneği alınabilmesi, mikro endoskopik yöntemlerle beyin cerrahi ameliyatlarının kilometrelerce ötelerden, deneyimli doktorlar tarafından yapılması mümkün olabilmektedir. Bu gibi uygulamalardan dolayı, tıp alanı ile bilgisayar teknolojisinin birbirleriyle etkileşimi kaçınılmaz olmaktadır. Yapılan araştırmalara göre ölümle sonuçlanan birçok vakada hekim hatası, personel eğitimsizliği ve kişisel tecrübesizlik ön sıralarda yer almaktadır. Bu hataların minimuma indirgenmesinde uzman sistemler sıklıkla kullanmaktadır. Uzman sistem; belirli bir uzmanlık alanını kapsayan, gerçek kişilerin oluşturduğu bilgiyi temel alan ve zamanla kendisini geliştiren yazılımlardır. Uzman sistemler enfeksiyon tanımlanmasından böbrek hastalıklarının teşhis edilmesine kadar çeşitli durumlarda kullanılmaktadır. Bu tezde de işaret parmağının yüzük parmağına oranı (2D:4D) bulunarak kişilerin sayısal, sözel, eşit ağırlık alanlarına yatkınlıkları hakkında bilgi veren bir uzman sistem tasarlanmıştır. Tasarlanan bu sistem ile kişilerin eğitim alanlarına yatkınlıkları tespit edilerek öğretim aşamasında alan seçiminde, işe alımlarda vb. durumlarda kullanılması ve seçicikte etkileyici bir faktör olması amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Tıp Bilişimi, Uzman Sistem, 2D:4D Parmak Uzunlukları, Oranı.
Orbıt Control In Automated Guıded Vehıcles
Teknolojik faaliyetlerin günden güne gelişmesiyle birlikte tüm sektörlerde maliyeti düşürme, üretim kapasitesi ve iş hacmini arttırmaya yönelik çalışmalar artarken, insan etkisinin ve güvenlik zafiyetlerinin en aza indirgenmesine yönelik çalışmalar da hız kazanmıştır. Tüm bu gelişmeler ve beklentiler neticesinde iş akışı ve denetimini otomatikleştirme isteği insansız araçlar olan otomatik yönlendirmeli araçlardaki(OYA) çalışmaların ön plana çıkmasını sağlamıştır.OYA'ların çeşitli sektörlerde kullanılması sebebiyle tipleri ve özellikleri değişmekte bu nedenle karşılaşılan problemler de farklılıklar göstermektedir. Genel olarak sıralanabilecek problemler, tasarım, işletme ve denetim problemleridir. Tasarım ve işletim problemleri genel olarak işe özeldir ancak denetim problemleri daha geneldir. Bu nedenle OYA denetimleri üzerinde yapılan çalışmalar büyük önem kazanmaktadır.Bu tez çalışmasında otomatik yönlendirmeli araçlar için Matlab ortamında yörünge kontrolü gerçekleştirilmiştir. Çalışma hem Simulink hem de editör ortamı olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar grafikler ile gösterilmiştir.Çalışma sonucunda kullanılan kontrolörler ile aracın verilen referans yörüngeyi küçük hatalar ile takip ettiği gözlenmiştir.
Masaüstü rehberlik otomasyonu gerçekleştirimi ve verilerinin birliktelik kuralı ile değerlendirilmesi
Çağdaş eğitim anlayışında öğrenci kişilik hizmetleri içinde bulunan Psikolojik Danışma ve Rehberlik Hizmetlerinde (PDR) otomasyonun kullanılması gelişen teknoloji ve değişen eğitim anlayışı ile bir zorunluluk haline gelmiştir. İlk ve orta dereceli okullarda öğrenim gören öğrencilere rehberlik servislerinde hizmet veren psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerin bu hizmetleri daha aktif ve verimli şekilde vermek amacıyla bu otomasyona ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda çeşitli programlama teknikleri ve veritabanı yöntemleri ile ?Rehberlik Takip Otomasyonu? hazırlanmıştır. Türk Milli Eğitim sistemine bu teknoloji ve otomasyon kavramının getirileri hakkında değerlendirmeler yapmak amacıyla ?Rehberlik Takip Otomasyonu? ` un veritabanına veri madenciliğin tanımlayıcı modellerinden olan birliktelik kuralının apriori algoritması uygulanmış ve ilginç, önemli ve dikkate alınması gereken bilimsel veriler elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Otomasyon, Veri Madenciliği, Birliktelik Kuralı, Apriori Algoritması.
Yumuşak anahtarlamalı tam köprü güç kaynağı tasarımı
Giriş geriliminin sürekli değiştiği, yüksek anahtarlama frekansı, devre boyutları ve verimin önemli olduğu koşullarda, Anahtarlamalı Güç Kaynakları (AGK)'nın kullanımı zorunlu hale gelmiştir. AGK'nda yüksek verim ve yüksek güç yoğunluğu, anahtarlama frekansının yükseltilmesi ile sağlanmaktadır. Ancak, anahtarlama frekansının yükselmesi, anahtarlama kayıpları ve Elektro Manyetik Girişimi (EMI) de arttırmaktadır. Bu olumsuzluklar bastırma hücreleri ile elde edilen Yumuşak Anahtarlama (YA) tekniklerinin kullanılması ile giderilmektedir.Bu tez çalışmasında; AGK ve bu kaynaklarda kullanılan devre topolojilerinden bahsedilmiş, YA teknikleri hakkında temel bilgiler verilmiş, YA'lı tam köprü güç kaynağı tasarlanarak, bir uygulama devresi gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalarda, çapraz çalışan güç anahtarlarının arasında ölü zaman oluşturularak, YA'nın temeli olan yüksek frekanslara ulaşılmıştır. Böylece daha iyi bir sistem çıkışı elde edilmiştir. Bunun yanı sıra, çıkış doğrultucu diyotların parazitik salınımlara maruz kaldığı izlenmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, AGK'nın kontrolü için, Mikroişlemci, Mikrokontrolör, DSP v.b kullanılarak devrenin etkinliğinin daha fazla arttırılabileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: AGK, Yumuşak Anahtarlama, Tam köprü, Anahtarlama Frekansı.
Akıllı sistemlerle yüz ifadesi tanıma ve sistem otomasyonu
Yüz ifadeleri, bir duygu ve düşüncenin kaş, göz, ağız ve yüz hareketleriyle anlatılmasıdır. İnsanlar bu ifadeleri anlamada herhangi bir problem yaşamaz. Yalnız bu işlemi bilgisayara yaptırmak oldukça zor bir süreçtir. Bu tez çalışmasında, altı temel yüz ifadesi olan şaşırma, korkma, iğrenme, mutluluk, öfke ve üzüntü ifadelerinin tanılanması gerçekleştirilmiştir. Yüz ifadesi tanılama işleminin ilk basamağı görüntü içerisindeki yüz bölgesini bulmaktır. Bu işlem için ten rengi tabanlı yüz bulma yöntemi kullanılmıştır. Görüntüdeki yüz bölgesi tespit edildikten sonra yüze ait organların konumlarını belirlemek için yatay ve dikey histogram eşitleme metodu kullanılmıştır. Daha sonra, tespit edilen yüz bölgesindeki organların biçimlerini tanımlayan 66 tane özellik noktasından meydana gelen şablon yüz bölgesine yerleştirilmiştir. Yüz ifadelerinin oluşumunda yüzdeki organların değişimi bu noktalar yardımı ile takip edilmektedir. Her bir yüz ifadesi için altmışaltı noktadan oluşan şablonlar oluşturulmuştur. Bu şablonların hangisinin yüz ifadesine daha uygun olduğunun belirlenmesinde ve özellik noktalarının yüz ayrıtlarına taşınmasında aktif şekil modelleri yöntemi kullanılmıştır. Yüz ifadesi tanılama işlemi gerçek zamanlı yapılabilmesi ve/veya sürecin hızlandırılması için veri kümesinin kayıpsız veya olabildiğince az kayıpla küçültülmesi gerekir. Bu amacı gerçekleştirmek için temel bileşenler analizi yöntemi kullanılmıştır. İşlenecek veri boyutunun azaltılmasından sonra, yüz ifadesi sınıflandırması için akıllı sistem olan Saklı Markov Modeli kullanılmıştır.
Hesaplamalı zekâ tabanlı hibrit metotlar ile görüntü eşleme
Teknolojinin gelişmesiyle akıllı sistemlerin, insan taklitli makinelerin icatları hız kazanmıştır. Sanal yaşantının arttığı günümüzde, dünya küçük bir ekrana sığar olmuştur. Bu ilerlemeler ile birlikte güvenlik vazgeçilmez unsurlar arasında yerini almıştır. Sistem güvenliğinin artırıcı değişik algoritmalar geliştirilmiş ve alternatif formüller araştırılmıştır. Kişinin sadece kendisinin sahip olduğu, değişmeyen ve ayırt edici fizyolojik özelliklerin tanınması prensipleri ile çalışan biyometri, şirketlerin kaynaklarını tehdit eden güvenlik açıkları, giriş için kullanılan parola ve kart gibi tanıtıcıların unutulması, kaybolması vs. nedenler biyometrik sistemlerin kullanımına olan talebi artırmıştır. Görüntü işleme temelli çalışan sistemlerin anlaşılabilmesi ve uygulamanın verimliliği için bu tez çalışmasında YSA, Nesne Tanıma Sistemleri, Şablon Eşlemede Kullanılan Yöntemler, Kuramsal Temeller ele alınmış, görüntü karelerinden yüz bulma algoritmaları geliştirilmiş ve şablon eşleştirme algoritmaları ile doğrulaması yapılmıştır.Bu tez çalışmasında MATLAB 7.10.0 (R2010a) programı kullanılarak Grafik Kullanıcı Arayüzü(GUI) tasarlanmış ve veri taban bağlantısı için kod geliştirilmiştir. Çeşitli fonksiyonlar icra edilerek ön işlem adımı oluşturmuş, filtreleme için Gabor dalgacıkları, sınıflandırma için de Yapay Sinir Ağları (YSA) kullanılmıştır.Özellik vektörleri çıkartmak için Gabor dalgacıkları, sınıflandırma için de Yapay sinir ağları kullanılmıştır. Belirlenen alanlar içerisinde istenen alanın ayrıntısını görmek, analizini yapmak ve aynı olup olmadığı tespitini yapabilmek için faz korelasyon denklemleri kullanılarak oluşturulan arama algoritması ile hedef alan araması ve doğrulanması gerçekleştirilmiştir.Grafik Kullanıcı Arayüzü (GUI) kullanılarak görüntü elde edilir, eğitilmiş net ağı kullanılarak taranır ve algılanan yüz kare içerisinde gösterilir. Bulunan görüntü ile aranan şablonun aynı olup olmadığı faz korelasyon denklemleri ile doğrulanması yapılır.Anahtar Kelimeler: Yapay Sinir Ağları, Grafik Kullanıcı Arayüzü, Gabor Dalgacıkları, Şablon Eşleme, Faz Korelasyon, Nesne Tanıma
Altı bacaklı bir robot için dinamik simülatör tasarımı
Bilgisayar teknolojisi alanındaki hızlı gelişmeler, robotik alanında da önemli çalışmaların yapılmasına imkan sağlamıştır. Doğadan esinlenerek tasarlanan birçok robot çalışmasının; endüstriyel, askeri, sağlık ve eğitim gibi alanlarda kullanımı mümkün olmaktadır. Robotik çalışmalarında genellikle tekerlekli, paletli ve raylı sistemlerin tasarımı her geçen gün artmakla beraber son yıllarda yapılan çalışmalar bacaklı sistemler üzerine yoğunlaşmıştır. Bunun temel sebebi de, bacaklı sistemlerin tekerlekli sistemlerin aksine hareketin zor gerçekleştirilebildiği arazi koşullarında bile çok kıvrak ve esnek hareket kabiliyeti sağlamasıdır. Bu tez çalışmasında, öncelikle bacaklı sistemlerle ilgili literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra hareket benzetim platformu olarak tasarlanan altı bacaklı bir manipülatörün modellenmesi, kontrolü, kinematik analizi ve gerçek zamanlı sistem uygulaması ele alınmıştır. Tasarlanan sistem, dikdörtgen bir platforma bağlı eşit uzunluktaki altı bacaktan oluşmaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmanın, gerçek uygulamaların donanımsal olarak benzetimi ve hızlı prototipleme uygulamaları için bir ön çalışma olması amaçlanmıştır. Sistemin modellenmesi MATLAB/Simulink-SimMechanics kullanılarak yapılmıştır. Modellenen sistemin denetimi de, bulanık mantıklı kayma kipli kontrolör tasarlanarak sağlanmıştır. Tasarlanan sistemin ileri/ters kinematiğinin çözümlenmesinde yaygın olarak kullanılan Denavit-Hartenberg Yaklaşımı?ndan yararlanılmış, ayrıca robot dinamiğinin çözümünde kullanılan Lagrange-Euler denklemine de değinilmiştir. Lagrange-Euler denklemi arka planda ileri ve/veya ters dinamik çözümlemelerde kullanılmakta olsa da Simmechanics ile sunulan olanaklar geliştiriciyi detaylı ve fazlasıyla karmaşık dinamik denklemler oluşturma külfetinden kurtarmaktadır. Anahtar Kelimeler: SimMechanics, Altı Bacaklı Robot, Kayma Kipli Kontrol, Bulanık Mantık, Kinematik
İnsan bilgisayar etkileşimli görüntü işleme uygulamaları
Bu tez çalışması gerçek zamanlı görüntüde değişim halinde ön plan nesnesi olan el hareketleri ile bilgisayarı etkileme ve komut verme ile ilgilidir. Tezin amacı gerçek zamanlı bir video görüntüsünden bilgisayara el işareti ile komutlar vermektir. Gerçek zamanlı görüntüde hareket eden ön plan nesnelerini belirlemek için kullanılan yöntemlerin başında arka plan çıkarımı gelir. Arka plan çıkarımı basit olarak düşünüldüğünde ardışık görüntü karelerindeki aynı pikselleri arka plan olarak kabul edip yok ederek, sadece farklı pikselleri ortaya çıkartıp hareketli olan nesneyi tespit etme esasına dayanır. Fakat bu yöntem ile rüzgârın salladığı bir ağaç dahi hareket olarak tespit edileceğinden, arka plan bilgisini sürekli güncelleyen algoritmalar geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında arka plan çıkarım yöntemleri ve açık kaynak kodlu görüntü işleme kütüphanesi olan OpenCV görüntü işleme aracı ile arka plan çıkarım yöntemleri incelenmiştir. Yöntemler incelenmiş ve etkin bellek kullanımı, hızlı sonuç üretimi, dış ortam şartlarında çalışabilmesi ve gerçek zamanlı video görüntülerindeki kullanılabilirliği dolayısıyla yapılan uygulamada arka plan çıkarım metotlarından Kod Çizelgesi (Codebook) metodu uygulanmıştır.
İnsansı bir robot için üç boyutlu benzetim ortamı geliştirme
Teknolojinin gelişmesiyle beraber robotik alanında yapılan çalışmalar yakın bir gelecekte insansı robotların endüstriyle sınırlı kalmayıp gündelik yaşamın bir parçası olacağını göstermektedir. Bu gelişmeler, gelişmiş ülkelerin robotik bilimine olan ilgilisini arttırmış yatırımların ve araştırmaların hız kazanmasına neden olmuştur. İnsan özelliklerini taşıyan ve insanın yaptığı işleri yapan iki ayaklı bu tür robotlar çok çeşitli alanlarda kullanılabilir. Kullanım alanları olarak fabrikalardaki üretimlerde insan salığına zararlı ortamlarda gerçekleştirilecek görevler de, askeri uygulamalarda, eğlence sektöründe, ev, restoran, hastane, otel gibi yerlerde robot hizmetçi tasarımları öngörülen robot tipleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Robot araştırmalarında yapılan çalışmalarda donanımsal prototipler oluşturulmasının, büyük mali külfetler getirmesi üreticilere çalışmaların yazılım ortamında gerçekleştirme fikrini vermiş ve böylelikle robot model paket programları geliştirilmiştir. Üreticilerin kendi modelleme programlarının yanı sıra özel olarak geliştirilen MATLAB/Simmechanics programı da bu alanda model çalışmalarına imkan sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, sistemimizin modelleme aşamasında, robot ileri/ters kinematik denklemlerinin çözümlenmesinde Denavit-Hartenberg Yaklaşımı?ndan yararlanılmıştır. Robot dinamik denklemlerinin çözümünde ise yaygın olarak kullanılan Langrange-Euler denklemine değinilmiştir. Bu dinamik denklemler arka planda ileri ve/veya ters dinamik çözümlemelerde kullanılmakta olsa da Simmechanics ile sunulan olanaklar tasarımcıyı detaylı ve fazlasıyla karmaşık dinamik denklemlerin çözümünden kurtarmaktadır. Bu çalışmanın amacı; doğada mevcut hareket yöntemlerinden insansı iki ayaklı yürüme hareketinin kinematik analizi , kontrolü, dinamik benzetimi ve gerçek zamanlı sistem uygulaması ele alınarak sistemin modellenmesidir. Tasarlanması amaçlanan insansı robotun kontrolü için bulanık mantıklı kayma kipli kontrolör kullanılmıştır. Oluşturulan bu modeller ile gerçek uygulamalarda sistemin karşılaşabileceği hatalar, sorunlar ve istenilenlere karşı vereceği cevaplar gözlemlenebilir.
Türkçe metinler için hece tabanlı metinden konuşma sentezleme sistemi
Bu tez çalışmasında, Türkçe metinler için iki adet metinden konuşma sentezleme sistemi tasarlanmıştır. Hazırlanan ilk sistemde hece tabanlı olarak kelime sentezi gerçekleştirilmiştir. Oluşturulan ikinci sistem ise nesne tabanlı olarak hazırlanmış ve seslendirilecek parça olarak difon veri tabanını kullanmıştır. Tasarlanan ilk sistem Matlab alt yapısıyla oluşturulmuş olup eklemeli sentezleme yöntemini kullanmıştır. Bir kelimeyi oluşturan seslerin art arda birleştirilerek seslendirilmesi mantığına dayanan yöntemde birleştirilecek parça olarak heceler seçilmiştir. Bu sistem için hece seslerinin önceden kaydedilmesi ve ötümsüz kısımlarının silinmesi sağlanmıştır. Sonraki işlem olarak sesin Hanning penceresinden geçirilerek diğer seslerle frekanslarının ve enerjilerinin birbirleriyle uyumlu olması sağlanmıştır. Son olarak ses birleştirme algoritmalarından SOLA (Eşzamanlı Örtüşme-Ekleme Algoritması) kullanılarak örnek bir kelimenin sentezi gerçekleştirilmiştir. Oluşturulan ikinci sistem ise C# programlama dili kullanılarak tasarlanmıştır. Türkçe metin seslendirme konusunda literatürde yer alan birçok özelliğe sahip olan sistem derlenerek Windows işletim sistemlerinde başarıyla kullanılabilmektedir. Sayıların, kısaltmaların ve dosyaların okunması hususunda başarılı olan sistem de noktalama işaretlerinin seslendirmedeki özellikleri de dikkate alınmıştır. Ayrıca bu tez çalışmasının ilk bölümlerinde ise metinden konuşma sentezleme sistemleri hakkında bilgiler verilmiş, Türkçe dili için hazırlanan sistemler detaylı şekilde incelenmiştir.
Bayburt taşının üç boyutlu işlenebilmesi için mekanik sistemin ve kontrol yazılımının gerçekleştirilmesi
Bu tez çalışmasında, üç boyutlu işleme yapabilen CNC tezgahı gerçekleştirilmiş ve hazırlanan bilgisayar yazılımı ile Bayburt taşının üç boyutlu işlenmesi sağlanmıştır. Sistem mekanik, elektronik ve bilgisayar yazılımı olmak üzere üç kısımdan oluşmaktadır. Bilgisayar yazılımı G kod dosyasından G kodlarını ve X, Y ve Z eksenlerinin hareket bilgilerini almaktadır. Alınan kodlar yorumlanarak eksenlerin hareket edeceği koordinatlar belirlenmektedir. Bu koordinatlar adım motorlarını hareket ettirmek için adım bilgilerine dönüştürülmektedir. Eksenlere bağlı olan bu motorların dönmesiyle eksen hareketi sağlanmaktadır. Z eksenine bağlı olan kesici motor sayesinde üç boyutlu işleme yapılmaktadır. Sistemin kontrolünde kullanılan bilgisayar yazılımı hazırlanırken Microsoft firmasına ait .NET C# programlama dili kullanılmıştır. Adım motorların sürülmesinde ise bilgisayara paralel port üzerinden bağlanabilen Toshiba firmasının üretmiş olduğu TB6560 sürücü kartı kullanılmıştır. Sürücü kart, bilgisayar yazılımından aldığı verilerle adım motorların hareket etmesini sağlanmıştır.
Bir uzman sistem yardımıyla kanser hücrelerinin belirlenmesi
Hücreler, vücudumuzun temel yapıtaşları olmakla birlikte tüm organların temel yapısını inşa etmektedir. Sağlıklı bir insanın sahip olduğu hücreler, ölen hücrelerin yerine yenilerinin oluşturulması ve yaralananların iyileşmesini gerçekleştirebilmek için bölünebilme özelliğini kullanır. Sağlıklı bir hücre ne kadar bölünebileceğini ve nerede çoğalacağını bilmektedir. Kanser hücreleri ise kontrolsüz olarak bölünür ve çoğalır. Zamanla birikerek tümör haline gelir. İleriki safhalarda kanser hücreleri, oluştukları tümörden ayrılırsa dolaşım sistemi ile vücudun diğer bölgelerine gidip koloni oluşturur ve büyümeye devam eder. Nihai olarak da bulaştıkları kişinin ya organını kaybetmesine ya da ölümüne neden olmaktadır. Uzman sistemler, belirli bir disiplin alanında, gerçek kişilerden elde edilen bilgilerden yola çıkarak, zamanla kendi kendini geliştirebilen, karar sürecinde kısmen de olsa insan gibi karar verebilme yeteneğine sahip sistemlerdir. Uzman sistem geliştirildikten sonra karar aşamasında, insanla aynı sonucu verebilmelidir. Yaygın olan görüşün aksine, geliştirilen sistemin amacı bir uzmanın yerini almak değil, sadece teşhis safhasında konu üzerinde çalışan uzmanlara elde edilen bilgilerin ışığında verilecek kararlara destek olmaktır. Bu yüzden uzman sistem denince akla ilk olarak karar destek sistemleri gelmelidir. Bu nedenle çalışmanın esas amacı uzmanların daha hızlı ve daha doğru karar almalarıdır. Bu tez çalışmasında çağımızın en ölümcül hastalığı olan kanserin tespiti için uzman bir sistem geliştirilmiştir. Geliştirilen görüntü tanıma sisteminde kullanıcı ara yüzü olarak Matlab programından yararlanılmış, kanserli hücrelerinin saptanması ve sağlıklı hücrelerin kanser hücrelerinden ayırt edilmesi hedeflenmiştir.
Google tabanlı gelişmiş uydu haberleşme sistemi yerinden yönetim yazılımı
Google haritaları, günümüzde yaygın olarak kullanılan ve kullanımı kolay harita teknolojisi sağlayan bir google hizmetidir. Genellikle adres bulma, yol tarifi, konum bildirme vb. amaçlarla kullanılmasına rağmen ücretsiz olarak kullanılabilmesi ve kodlama imkânı vermesinden dolayı bireysel ve kurumsal haritalar oluşturmak için kullanılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, Google haritaları kullanımına yönelik iki farklı uygulama gerçekleştirilmiştir. Bunlardan biri Fırat Harita uygulması diğeri ise Siber Suç Harita uygulamasıdır. Fırat Harita uygulaması, Fırat Üniversitesi?ndeki yerleşim birimlerini kategorizeli bir sistem ile tek bir Google haritası üzerinde gösterilmesini sağlayan bir uygulamadır. Fırat Harita uygulaması sayesinde kurum ve kuruluşların kendilerine has bir yerleşim haritası oluşturmasının yanı sıra güvenli erişim olanakları da sağlamaktadır. Fırat Harita uygulamasının oluşturduğu harita sistemi sadece o kurum ve kuruluşların sunucuları tarafından görüntülenebilmektedir. Siber Suç Harita uygulamasında ise, siber suçların en çok işlendiği yerler harita üzerinde gösterilebilecek ayrıca kullanıcıların suç ihbarları yapabilmesi sağlanabilecektir. Bu sayede, bilişim suçları ile mücadele birimlerine, ihbarların değerlendirilmesi ve suçlara hızlı bir şekilde müdahalede etmede destek sağlanması düşünülmektedir. Geliştirilen bu iki uygulama ile, Google haritalarının farklı uygulama alanlarında rahatlıkla kullanılabileceği gösterilmiştir. Google haritalarına, veri tabanı bağlantısı yapılıp haritaların özelleştirilmesi sağlanarak istenen amaca uygun, güvenli ve kullanışlı haritalar oluşturulabilmesi mümkündür. Anahtar Kelimeler: Google Haritalar, Siber Suç, Bilişim
Otomatik kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılmasında değişmez momentlere dayalı görüntü işleme yöntemlerinin kullanılması
Bu çalışmada mikroskobik görüntülerindeki kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılması için değişmez moment ve çoklu sınıf destek vektör makinelerine (ÇSDVM) dayalı bir yöntem önerilmiştir. ÇSDVM sınıflandırıcısı en çok kullanılan sınıflandırıcılarından biridir. Fakat günümüze kadar kan hücrelerinin tanınması ve sınıflandırılmasında Hu değişmez momentler ile beraber kullanılmamıştır. Bu tez çalışması önişlem aşaması, öznitelik çıkarma aşaması, sınıflandırma aşaması ve test aşaması olmak üzere 4 süreçten oluşur. Ön işleme aşamasında, gri tona çevirme, median filtreleme, kontrast, eşikleme ve morfolojik-mantıksal süreçleri kapsar. Öznitelik çıkarma aşamasında, kan hücrelerinin değişmez moment değerleri hesaplanır. Sınıflandırma aşamasında, bir önceki aşamada çıkarılan özniteliklerin sınıflandırılmasında çoklu sınıf destek vektör makinesi (ÇSDVM) kullanılır. Test aşamasında ise önerilen yaklaşımın başarı yüzdesi hesaplanmıştır. Çalışmada başarı yüzdesini tahmin edebilmek için MATLAB programı kullanılmıştır ve testin sonunda, toplam %98,4 başarı oranı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Görüntü İşleme, Kan Hücreleri, Görüntü İşleme Teknikleri, Hu?nun Değişmez Moment, Çoklu Destek Vektör Makineleri Sınıflandırıcısı.
Web erişim kütüklerinin temizlenmesine yönelik yazılım geliştirme
İnternet ve bilgisayar sistemleri başta olmak üzere birçok sistem, üzerinde gerçekleştirilen işlemleri kayıt altına alırlar. Bu işlem, bir uçağın kara kutusunun gerçekleştirdiği işleve benzemektedir. Kara kutu, uçakta olan bitenle ilgili her aktiviteyi nasıl kayıt altına alıyorsa, bilişim sistemlerinde kullanılan çoğu önemli cihaz da üzerinde gerçekleştirilen işlemlerle ilgili izleri kayıt altına almaktadır. Kayıt altına alınan bu bilgiler web tabanlı saldırıların tespitinde, adli olayların aydınlatılmasında, adli bilişim süreçlerinde, elektronik ticaret sitelerinde kullanıcıların davranışlarına göre ürün sayfalarının yeniden yapılandırılmasında, web uygulamalarının performanslarının arttırılması gibi birçok konuda önemli bilgilerin çıkarılması için kullanılabilmektedir. Web sunucularında üretilen ve saklanan kütük dosyaları, sunucular üzerinde bulunan web sitelerine ait etkinliklerin takip edilmesine ve bu sitelerin çeşitli yönlerden analiz edilmesine yönelik birçok önemli veriler ihtiva etmektedir. Bu dosyaların boyutu sunucu trafiğinin yoğunluğuna göre farklılık gösterebilmektedir. Bu veriler, web sunucusu üzerindeki web sitelerini ziyaret eden kullanıcıların, web sayfalarına erişirken bıraktıkları örüntülerin yanı sıra, siteye üye olurken kullanıcının web formuna girmiş olduğu bilgileri ve arama motorlarına ait botların web sayfalarında dolaşırken bıraktıkları izlerden oluşmaktadır. Karmaşık, anlamsız ve boyutu büyük olabilen bu dosyaların içeriklerinde bulunan kayıt satırlarından anlamlı verilerin çıkarılabilmesi, web sitelerinin analiz edilmesi web madenciliği ile gerçekleştirilmektedir. Metin tabanlı bu karmaşık verilere, veri madenciliği yöntemleri uygulanarak web sitesi yöneticilerine, sitenin geliştirilebilmesi ve etkinliğinin yükseltilmesi için birçok yararlı ve anlamlı bilgiler sunulabilmektedir. Bu tez çalışmasının genel amacı, web sunucuları tarafından farklı biçimlerde saklanan web erişim kütüklerinin temizlenmesine yönelik uygun bir yazılım geliştirmektir. Ayrıca, geliştirilen bu yazılım ile temizlenen erişim kütüklerinden anlamlı bilgilerin elde edilmesine yönelik örüntü keşfi ve örüntü analizi yapılmıştır. Bu kapsamda, önemli istatistiki bilgiler ve saldırı tespiti çalışmaları yapılmıştır.
Developing an online discussion platform for educational resource sharing
Modern education system is interested in letting people find and use information rather than memorizing it. Libraries was using to reach the information before but nowadays search engines take the role of libraries. However, millions new data is adding internet everyday and it makes difficult to find desired information. The term "object stroge" has emerged to access the wanted information easily and store refined data in the control of experts. Informations stored into database while classified by way of object storage and users can reach to the information easily that they wanted. The main disadvantage of object storages is the lack of experts who create objects and store them into the system in a classified manner. Students spending most of the time on internet using with social networking websites. Most of the students prefer this platforms to share their questions or problems about courses. If someone wants to get some information back on these platforms, it is usually cause a loss of time or its impossible to reach to the wanted. To overcome above mentioned problems, a platform was designed that lets students to share materials over internet, rating to the shared, start new discussion on a topic, find answer to asked questions, use materials of previos years. This platform combines a sharing platform and a forum together. By way of this platform, students will be in solidarity like in the modern education. The system aims mutual cash on. A questionary was applied to evaluate the effectiveness of the platform. The results of this questionary was evaluated with the "Cronbach Alpha" security analysis and the platform was defined as "Highly Reliable". Moreover, the platform was investigated by experts in terms of "design and user interfaces", "content and interaction characteristics" and "educational characteristics". The system was concluded as "succesful" in each category.
EEG sinyallerinin sınıflandırılarak beyin-bilgisayar arayüzü tabanlı bir sistem otomasyonunun gerçekleştirilmesi
Bu tez çalışmasında, kas ve sinir sistemlerini kullanamayan felçli hastaların, tekerlekli sandalye gibi herhangi bir sistemi kontrol etmesini sağlayan bir Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA) tasarlanmıştır. BBA sistemlerinde, felçli bireyin beyin aktivitesi yorumlanarak bireyin bilgisayar, elektronik cihazlar veya otomasyon sistemi gibi dış ortam cihazları ile iletişim kurması sağlanmaktadır. BBA teknolojisinde, pratik olması ve acı vermemesi nedeniyle beynin elektriksel aktivitesini ölçmek için genellikle Elektroansefalogram (EEG) adı verilen beyin dalgaları kullanılır. Bu tez çalışmasında, Emotiv EEG başlık kiti kullanılarak kullanıcılardan EEG verisi elde edilmiştir. BBA sistemlerinde dış ortamdaki cihazların kontrolünü sağlayacak olan çıkış komutları, ölçülen EEG sinyallerine önişleme, öznitelik çıkarma ve sınıflandırma işlemleri uygulanarak elde edilir. Ayrıca kullandıkları EEG sinyallerine göre BBA sistemlerinin tasarımı da farklılık gösterebilir. Bu yöntemler; görsel olarak tetiklenen potansiyeller, yavaş kortikal potansiyeller, P300 tabanlı BBA sistemleri ve μ ve β ritimleri olarak sıralanabilir. Bu tez çalışmasında, öncelikle BBA tasarım yöntemleri incelenmiş ve P300 potansiyelleri ve kararlı durum görsel uyarılmış potansiyeller (SSVEP) tabanlı olmak üzere iki farklı BBA tasarlanmıştır. Tasarlanan her iki sistemle de küçük bir doğru akım motorunun hız ve yön kontrolü (sola dönüş, sağa dönüş, hızlan, yavaşla ve dur gibi) gerçekleştirilmiş ve böylece tasarlanan BBA sistemlerinin sistem otomasyonundaki başarısı değerlendirilmiştir. İki farklı kullanıcıya takılan başlık kitinden elde edilen EEG sinyalleri ile yapılan DC motorun yön ve hız kontrolünde, çevrim dışı çalışmada %100 doğruluk, çevrim içi çalışmada ise %60-90 arasında bir doğruluk elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA), EEG Sinyalleri, Sınıflandırma, Görsel Uyaran, P300, SSVEP.
Adli bilişimde görüntü üzerine kriptografi uygulamaları
Günümüzde bilgisayar teknolojilerinin yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıyla birlikte bilgi güvenliğine olan ihtiyaçta önemli derecede artmıştır. Bu tez çalışması güvenlik konusuyla yakından alakalı olan kriptografi ve steganografi tekniklerinden faydalanılarak bilgi güvenliğinin korunmasına katkı sağlamak amacıyla yapılmıştır. Şifre üretme bilimi olarak kabul edilen kriptografi ve veri gizlemenin önemli bir alt dalı olan steganografi konularının ele alındığı bu tezde, öncelikle kriptografinin temel kavramları, önemli bileşenleri ve belli başlı kriptosistemlerin yapıları incelenmiş daha sonra steganografi konusu açıklanmıştır. Literatürde genellikle bilgi güvenliğinin sağlanması için birbirlerinin alternatifi olarak gösterilen veri şifreleme ve veri gizleme konularından bu tez çalışmasının en önemli kısmı olan uygulamalar bölümünde yararlanılmıştır. Geliştirilmiş olan iki uygulama da bu kavramlar birlikte kullanılmış ancak bu kez alternatif olarak değil birbirlerinin tamamlayıcısı olmuşlardır. Güvenliğin artırılmasına önemli bir katkı sağlayan bu yöntem dışında, tez içerisinde yer verilen iki uygulamada da hem veri gizleme hem veri şifreleme açısından yeni teknik ve metotlar geliştirilerek Visual C# programla dili ile kodlanmıştır. Geliştirilen uygulamalar sonucunda sayısal resim içerisine gizlenen verilerin her defasında farklı ve rasgele noktalara gizlendiği ardından gizlenmiş verilerin deşifre edilerek orijinal verilere ulaşıldığı görülmüştür.
Mobil cihazlar için bir eğitim platformunun tasarlanması ve analizi
Bu tez eğitim bilimlerinin önemli bir alt kolu olan mobil eğitim sistemleri ile ilgilidir. Tezin amacı, öğrencilerin, öğretmenlerin veya diğer kullanıcıların, web veya mobil sistemlerde, işletim sistemi farketmeksizin bilgiye ve sınavlara erişimini kolaylaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda güncel mobil işletim sistemleri ve mobil eğitim sistemlerinde kullanılan yöntemler ayrıntılı bir biçimde incelenmiş ve yaygın olarak kullanılan işletim sistemlerinde (iOS, Android, Windows Phone), web ile ortak çalışabilen bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın eğitim kriterlerine göre test edilebilmesi amacıyla öğrencilerin başarı düzeyleri üzerindeki anlamlı değişiklikler incelenmiş, öğrencilerin uygulama ve mobil öğrenme hakkındaki görüş ve düşüncelerine yer verilmiştir.
Z kaynak eviricilerin modellenmesi ve benzetimi
Bu tez çalışmasında, eviricilerin, devre yapıları, çalışma prensipleri, darbe genişlik modülasyonu ve literatürde mevcut darbe genişlik modülasyon çeşitleri hakkında bilgi verilmiştir. Geleneksel akım ve gerilim kaynaklı eviricilerin neden olduğu sorunların üstesinden gelebilmek için, Z kaynak evirici olarak adlandırılan bir güç dönüştürücüsü ele alınmıştır. Bu nedenle Z kaynak eviricinin devre yapısı, çalışma prensibi, eşdeğer devresi, devre analizi, çıkış gerilimi ve kontrol metotları incelenmiştir. Bu tezde, gerilim kaynaklı evirici ve Z kaynak eviricinin benzetim modelleri verilmiştir. Benzetimler Matlab/Simulink benzetim programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Aynı çalışma koşulları altında sonuçlar karşılaştırmalı olarak verilmiştir.
AJAX teknolojisi kullanarak çevrimiçi katalog tasarımı
Gerçekleştirilmiş olan bu uygulama kapsamında Flex programı ve Web 2.0'ın çekirdeğini oluşturan AJAX (Asynchronous JavaScript and XML) teknolojisi kullanılarak Fırat Üniversitesini tanıtan, kolaylıkla güncellenebilen Zengin İnternet Uygulamalarına (RIA- Rich Internet Applications) örnek bir çevrimiçi katalog tasarımı ve gerçekleştirimi yapılmıştır. Projenin gerçekleştirim aşamalarında kullanılan teknolojilerin ve izlenen yöntemlerin anlatımlarını içeren bir yol haritası oluşturulmuştur.
Doğrusal olmayan yükleri beslemek için birim güç faktörlü aktif doğrultucu devrelerinin modellenmesi
Dc-ac dönüşümü sağlayan devrelerde (eviriciler) giriş katında kullanılan diyot-kondansatör yapıları nedeniyle şebekeden çekilen akım sinusoidal şekilde olmamaktadır. Bu çalışmada; eviricinin giriş katında şebekeden çekilen akım ve gerilimi aynı şekle getirebilmek için güç faktörü düzeltme (GFD) devresi tasarlanmıştır. Tasarlanan GFD devresinde gerilim denetleyici ilk olarak PI ve daha sonra PI benzeri bulanık mantık ile gerçekleştirilmiştir. Akım denetleyici olarak ise histeresiz bant akım denetleme yöntemi kullanılmıştır. Farklı anahtarlama frekansı ve farklı gerilim değerleri için GFD devresinin başarımı benzetim yoluyla test edilmiştir. GFD devresinden sağlanan gerilim evirici devresinin giriş katına uygulanmıştır. Eviriciden elde edilen gerilim ile de üç-fazlı bir asenkron motor beslenmiştir. Tüm benzetim çalışmaları Matlab/Simulink ortamında gerçekleştirilmiştir.
İnsanlarda görülen parazit yumurtalarının otomatik sınıflandırılması için bir uzman sistem tasarımı
Bu tez çalışmasında insan parazit yumurtasının sınıflandırılması için mikroskobik resimlerine değişmez moment ve çoklu destek vektör makinesi sınıflandırıcı (DM-ÇDVM) yöntemi uygulandı. Bu yöntem dört aşamadan oluşmaktadır. Bunlar ön işlem, özellik çıkarım, sınıflandırma ve test aşamalarıdır. Ön işlem aşamasında resim işleme, gürültü indirgeme, parlaklık artırma, morfolojik ve mantıksal işlemler uygulanmıştır. Özellik çıkarım aşamasında, ön işlemden geçmiş parazit resimlerinin değişmez momentleri hesaplanmıştır. Özellik çıkarım aşamasından elde edilen özellikleri sınıflandırmak için Çoklu Destek Vektör Makineleri Sınıflandırıcısı (ÇDVM) kullanılmıştır. Aynı parazit resimleri ve aynı özellik çıkarım yöntemi kullanılarak [12], Bulanık Sinirsel Ağlar (BSA) sınıflandırıcı ile %93.49 olarak bulunan doğru tanıma başarımı, bu tezde kullanılan DM-ÇDVM yöntemi uygulamasıyla doğru tanıma başarımı %97.7'ye ulaşmıştır. Bu çalışma ile DM-ÇDVM sistemi kullanılarak, parazitik hastalıkların tipinin ve cinsinin teşhisinde daha iyi sonuçların elde edilebileceği kanıtlanmış olmaktadır.
Enerji hatları üzerinden internet erişimi
Elektrik hatları üzerinden internet erişimi, mevcut elektrik hatlarını kullanarak bir ev yada binaya inernetin getirilmesi yada bir ev yada ofisdeki mevcut elektrik prizlerini kullanarak internete erişimin sağlanmasıdır. Avrupa ülkelerinde enerji hatları üzerinden internet servis sağlayıcıları gittikçe artmaktadır. Testler bu sistemin hızlı, güvenilir ve güvenli olduğunu göstermiştir.Bu tez ?Elektrik Hatları Üzerinden İnternet Erişimi (PLC ? İletim hattı Communications)? üzerine hazırlanan standartlar, karakteristikler, teknolojiler, ürünler ve bunlara bağlı gelişmeler ve son değişimler hakkında detaylı bir analiz içeren genel ve teknik bir referanstır.İletim hatlarının (iletim hattı), evde bir veri iletişim aracı gibi kullanılmasının faydaları ve avantajları araştırılmaktadır. Yapılan çalışmalar ve karşılaştırmalar, çeşitli Avrupa şehirlerinde iletim hatlarının bir iletim ve iletişim ortamı olarak keşfedildikten sonra iletim zayıflamaları, kanal karakteristikleri ve performans gibi faktörler üzerine yapılan araştırmaların sonucu elde edilen verileri sunmaktadır. İletim hattı ağını (Pwerline Network) belirleyen teknolojilerin pratik kullanımdaki veri iletim değerleri, sınırlamalar, engeller, servis kalitesi ve diğer önemli faktörler tez konusu olmuştur.Tüm HomePlug sertifikalı ürünler mevcut PLC endüstrisini özetlemektedir. Dikkat çeken özellikleri arasında her bir ürün için ayrı teknolojilerin olmasıdır. Teknolojinin akım üzerinden 14 Mbps veri aktarım hızına ulaşılmasından dolayı bu teknoloji yakın gelecek için umut vermektedir. Kolay kurulum, AC elektrik prizlerinin kullanımı, yüksek veri, ucuz maliyet, güvenirlilik ve güvenlik gibi seçenekleri olması diğer kablosuz ağ ve ev ağ sistemlerine göre PLC tercih edilmektedir. PLC; enerji hizmetlerinde, xDLS ve genişband internet servisleri (veri, multimedya gibi) alanlarında iletim hatları üzerinden tüketiciye hizmet vermede potansiyel aday olarak gösterilebilir.
Adım motorlarının telefon hatları aracılığı ile uzaktan kontrolü
Bu çalışmada, bir adım motorunun telefon hatları ile uzaktan kontrolü yapılmıştır. Uzaktan kontrol için DTMF tekniğinden faydalanılmıştır. İki kısımdan oluşan uygulamanın birinci kısmında, telefondan gelen tuş sinyallerinin DTMF kod çözücü entegresi ile 4 bitlik karşılıkları tespit edilmiştir. İkinci kısımda ise PIC mikrodenetleyicisinin girişine uygulanan bu 4 bitlik girişler kullanılarak adım motoru kontrol edilmiştir. Sonuç olarak PIC mikrodenetleyicisi ile adım motorun kontrolü sağlanmıştır. Adım motorlarının birçok önemli özelliklerinin yanında kontrol kolaylığı dikkate alınarak çalışma insan hayatı için risk taşıyan alanlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır.
Sahada programlanabilir kapı dizileri kullanılarak darbe genişlik modülasyonlu sinyallerin üretimi ve dc motor uygulaması
Bu tez çalışmasında, Xilinx üretici firmasına ait XC3S500E-4FG320 Sahada Programlanabilir Kapı Dizisi (SPKD) elemanı kullanılarak 1-16 kHz arasında, değişken frekans ve değişken görev periyotlu Darbe Genişlik Modülasyon (DGM) sinyalleri üretilmiştir. SPKD'nin programlanması için donanım tanımlama dili VHDL (Çok Yüksek Hızlı Tüm Devre Donanım Tanımlama Dili) kullanılmıştır. Üretilen DGM sinyalleri bir doğru akım motorunun sürücü devresine uygulanarak belirli hızlarda çalışması sağlanmıştır. Motor hız bilgisi motor miline bağlı bir disk ve optik algılayıcı devreler yardımıyla alınıp değerler bir sayısal ekranda (LCD) gösterilmiştir. Üretilen DGM sinyalleri, kullanılan Xilinx programlama ara birimi ile hem benzetimleri yapılmış hem de osiloskop ile gözlenerek doğrulukları sınanmıştır.
Doppler işaretlerinin dalgacık dönüşümü ve fraktal boyut kullanarak yapay sinir ağları ile sınıflandırılması
Son zamanlarda dolaşım sisteminde çeşitli fonksiyon bozukluklarına, damar tıkanıklığı, damar daralması ve genişlemesine oldukça sık rastlanmaktadır. Bu tür problemler sonucunda ciddi rahatsızlıklar ortaya çıkmakta ve kan akışı problemleri ölüm sebebi olabilmektedir. Bu tür ölümcül vakaları ortadan kaldırmak amacıyla, rahatsız olduğu düşünülen vücut bölgesinin analiz edilmesine dayanan Doppler Ultrason Tekniği kullanılmakta ve hastaya herhangi bir cerrahi müdahalede bulunulmamaktadır.Bu tez çalışmasında, doppler kalp işaretlerinin sınıflandırılması için örüntü tanıma temelli yeni bir uygulama yaklaşımı önerilmiştir. Önerilen yöntemde özellik çıkarma sürecinde dalgacık dönüşümü ve fraktal boyut hesaplaması, sınıflama sürecinde ise geri yayılım yapay sinir ağı kullanılmıştır. Sınıflama sonuçlarında %85 doğru sınıflama başarımı elde edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar [7] referansındaki entropi hesaplama içerikli çalışma sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Buna göre; entropi hesaplama tekniğinin fraktal boyut hesaplama tekniğinden daha güvenilir sonuçlar ürettiği görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Biyomedikal işaret işleme, Doppler ultrason, Dalgacık dönüşümü, Fraktal boyut, Yapay sinir ağları.