Theses supervised by Doç. Dr. Sevil Köfteci
13 theses · Akdeniz University
Trafik kazalarının coğrafi bilgi sistemine dayalı analizi: Antalya merkez ilçeleri örneği
Ulaşım; sağlık, eğitim, ticaret gibi yaşamın sürekliliği ve medeniyetin gelişmesi için insanlık tarihinin ilk zamanlarından beri önem arz eden karmaşık bir sistemdir. Günümüzde karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu ulaşımı kullanılmaktadır. En çok tercih edilen ulaşım türlerinden biri olan karayolu ulaşımıdır. Karayolu ulaşımı ilk çağlarda yaya olarak başlamış, hayvanların evcilleştirilmesi, tekerleğin icadı, sanayi devrimi ve arabanın icadıyla beraber çeşitlilik kazanmıştır. Bu ulaşım türünde çeşitli sebeplerden kaynaklanan yoldaki bozulmalar ve meydana gelen trafik kazaları ulaşımdaki aksamalara neden olmaktadır. Trafik kazaları, araçlarda maddi hasarlara, insanlarda ise fiziksel yaralanmalara hatta ölümlere sebep olabilmektedir. Son yıllarda, trafik kazalarını önlemek için farklı çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmaların bazılarında başlıca trafik kazalarının yoğunlaştığı yerler (kaza kara noktalarını) çeşitli yöntemlerle belirlenmektedir. Belirlenen kaza kara noktalarının (KKN) tanıtılması ve takibinde analizler ve/veya gözlemler sonucunda bölgeye özgün çözüm önerileri getirilmektedir. Kaza kara noktalını belirlemek amacıyla son yıllarda koordinat sistemli coğrafi bilgi sisteminden (CBS) yararlanılmaktadır. Yerleri tespit edilen kaza kara noktalarının, sinyal planı değişikliği, geometrik düzenleme gibi mühendislik yöntemleriyle riskli yol kesimlerinde iyileştirilme yapılması önerilmektedir. Bu tez çalışmasında gerek turizm faaliyetleri gerekse yoğun göç alması nedeniyle Türkiye'nin nüfus artışı en çok olan şehirlerinin başında gelen Antalya İli merkez ilçeleri için mekânsal konumlar dikkate alınarak kaza meyilli yol kesimlerinin ve kaza kara noktalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM)' nden alınan Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı ve Muratpaşa İlçelerinde meydana gelen trafik kazaları incelenmiştir. SPSS istatistik programı kullanılarak yapılan analiz sonucunda kazaların yaş gruplarına göre dağılımında bir anomaliye rastlanmadığı saptanmıştır. Ayrıca çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) programı olan QGIS'te ısı haritası ve çekirdek yoğunluğu kestirimi yöntemleri kullanılarak tez kapsamındaki bölgelerde kaza meyilli yerlerin tespiti yapılmış ve bu noktalar haritalandırılmıştır. Ayrıca örnek bir çalışma kapsamında, kaza sayısı yöntemi kullanılarak belirli kesimlerin kaza kara noktalarının yerleri belirlenmiştir. Ayrıca tezde Torus Dönel Kavşak programı kullanılmıştır. Böylece kaza meyilli olarak belirlenen dönel kavşakların geometrik tasarımı güvenli sürüş açısından incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, kazaların büyük bir bölümünün sürücülerin kurallara uymamasından kaynaklandığı saptanmıştır.
Farklı poroz asfalt gradasyonlarıyla tasarlanmış yarı esnek kaplamaların performanslarının belirlenmesi
Dünya nüfusunun artmasıyla yol ağları günden güne büyümekte ve karayollarına talep artmaktadır. Yol üstyapısı olarak genellikle esnek ve rijit kaplamalar inşa edilmektedir. Araştırmacılar bu iki kaplama çeşidinin avantajlarını bir araya getirerek yeni bir dizayn olan yarı esnek kaplamayı üretmişlerdir. Bu kaplama tipi rijit kaplamadan daha kısa sürede trafiğe açılmaktadır. Ayrıca, esnek kaplamadan hem daha dayanıklı hem de uzun ömürlüdür. Yarı esnek kaplama (YEK) genellikle yol kavşakları, hava limanı apronları ve ağır yükleme alanlarında kullanılmaktadır. YEK %25-35 hava boşluğuna sahip poroz asfalt (PA) karışımının içine dökülen akışkan çimento harcıyla inşa edilmektedir. Bu tez çalışmasında, 3 farklı gradasyonlu poroz asfalt dizayn hazırlanmış, optimum performans kriterlerini sağlayan dizaynlara akışkan çimento harcı enjekte edildikten sonra en yüksek performansa sahip YEK seçilmiştir. PA için optimum bitüm oranı agregaların fiziksel özelliklerine bağlı olarak bulunmuştur. PA karışımında katkı maddesi olarak fiber kullanılmıştır. PA karışımlarının performasını belirlemek için bitüm süzülme, Marshall stabilite ve nem hasarına karşı direnç deneyi yapılmıştır. Hazırlanan YEK numunelerinin 1,3,7 ve 28 günlük kürlenme süresinde Marshall stabilite, nem hasarına karşı direnç, basınç dayanımı, Cantabro, donma-çözülme, permeabilite ve kayma direnci deneyleri yapılarak numunelerin performansları belirlenmiştir. Buna göre PA-2 karışım dizaynı ile hazırlanmış YEK numunelerinin performansı daha optimal bulunmuştur.
Yarı rijit kaplama için geliştirilen lateks katkılı çimento harcının erken dayanım özelliklerinin belirlenmesi
Yarı rijit kaplama, ülkemizde yaygın olarak kullanılan esnek kaplama ve ülkemizde henüz deneme aşamasında olan ancak dünya genelinde daha yaygın olarak kullanılan rijit kaplamanın üstün özelliklerini bütünleştiren kompozit bir üstyapı kaplama tipidir. Yarı rijit kaplama, boşluklu yapısı olan poroz asfaltın içerisindeki hava boşluklarının çimento harcı ile doldurulmasıyla meydana gelmektedir. Bu yüksek lisans tezi çalışmasının ilk aşamasında yarı rijit kaplamanın akışkan çimento harcına ait performansı iyileştirilerek erken dayanım özelliklerinin analiz edilmesi hedeflenmiştir. Akışkan çimento harcın erken dayanım performansı yarı rijit kaplamanın trafiğe açılma süresinin belirlenmesinde önemli bir unsurdur. Bu doğrultuda akışkan çimento harcın içerisinde süper akışkanlaştırıcı, lateks (aderans arttırıcı), priz hızlandırıcı ve priz geciktirici kimyasal katkılar farklı oranlarda kullanılarak harç formülasyonları oluşturulmuştur. Bu kimyasal katkıların harcın erken dayanım performansına olan etkisi incelenmiştir. Akışkan harcın performansının ölçülmesi için akışkanlık testi, kanama testi, basınç dayanımı testi, eğilme dayanımı testi ve büzülme testleri uygulanmıştır. Bu testlerin sonucunda en iyi performansa sahip harç dizaynını bulmak için çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan VIKOR yöntemi kullanılmıştır. Buna göre akışkan çimento harcının optimum formülasyonu; %52.5 su-çimento, %0.6 süper akışkanlaştırıcı, 60'ta 1 lateks katkı ve %3.5 priz hızlandırıcı olarak tespit edilmiştir. Bu çalışmanın ikinci aşamasında ise optimum çimento harcı ile kontrol çimento harcı, büyük dikdörtgen kalıplarda poroz asfalt içine dökülerek yarı rijit kaplamaya ait erken dayanım performansının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Yarı rijit kaplamaya ait performansın test edilmesinde; Marshall stabilite ve akma, nem hasarına karşı direnç, basınç dayanımı, permeabilite, donma-çözülme, yüzey pürüzlülüğü ve cantabro deneyleri uygulanmıştır. Akışkan çimento harcı içerisinde lateks ve priz hızlandırıcı kimyasal katkıların kullanılması ile yarı rijit kaplamanın erken dayanım performanslarında bariz iyileşmeler görülmüştür.
Şehir içinde sinyalize bir kavşağın performansının analizi ve iyileştirilmesi çalışmaları: Antalya ili Konyaaltı ilçesi örneği
Geçmişten günümüze ulaşım faaliyetleri konusunda her dönemin kendi şartlarına göre devamlı olarak çözümler üretilmiştir. Ulaştırma mühendisliği çalışmalarının ortak amacı; insanları ve mekanları, güvenli, hızlı ve konforlu şekilde birbirine bağlayabilmektir. Bu amaçla; karayollarında, seyahat taleplerinin karşılanması için yol ağları oluşturulmaktadır. Artan motorlu taşıt kullanımı ve seyahat talepleri sebebiyle, özellikle kent içi yollarda, trafiği oluşturan unsurlardan olan araçların ve yayaların, yolculuklarında çakışmalar meydana gelmektedir. Bu çakışmaların kontrol edilebilmesi için kavşaklar önemli rol oynamaktadır. Kavşakların sundukları hizmet, yol ağlarının bu bölümlerinde oluşan gecikme, bekleme süreleri ve kuyruklanmalarla ortaya çıkmaktadır. Kavşağın performansını göstermekte olan bu parametrelerdeki artış, sürücü davranışlarını, seyahat kalitesini ve kavşağın hizmet düzeyini olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple, kavşaklar önemli düğüm noktalarıdır ve kavşakların doğru analiz edilip planlamalarının doğru yapılması, trafik sorunlarını büyük ölçüde engellemektedir. Bu tez çalışmasında, Antalya kent içi trafiği bakımından oldukça önem arz eden Konyaaltı ilçesindeki bir kavşak incelenmiştir. Bu kavşak Akdeniz Üniversitesi güney kapısı istikametinde bulunmaktadır. Pınarbaşı Caddesi, 732. Sokak ve 15. Cadde'nin kesişiminden oluşan bu kavşak sinyalize bir denetimli kavşaktır. Bu bölge; civarında yerleşim yerleri, ilkokul, pazar yeri, üniversite ve önemli kurumlar barındırmaktadır. Bu nedenle, çalışma alanı olarak seçilen bu kavşak önemli bir bağlantı noktasıdır. Yoğun trafik sabah ve akşam saatlerinde kamera ile kaydedilmiştir. Bu kayıtlar ile bu kavşağa ait akım kollarından geçen araç sayıları, araç kompozisyonları, sinyal süreleri, faz planı ile ilgili trafik verileri elde edilmiştir. Kavşak hakkında elde edilen veriler, "PTV Vissim" isimli mikro ölçekli trafik simülasyonu programına girilmiştir. Trafik verileri ve kavşağın geometrik özellikleri programda modellenmiştir. Kavşağın mevcut performansı hakkında bilgi sahibi olabilmek için program aracılığıyla analizler yapılmıştır. Daha sonrasında kavşak geometrisinde ve sinyal planında değişiklikler yapılarak, kavşak performansı için en ideal çözüm elde edilmeye çalışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; çalışılan kavşakta var olan yoğun sola dönüş talebinin olumsuz etkileri tespit edilmiş ve Senaryo 7 önerisinin, yani 2 fazlı kavşak işletiminin bütün senaryolar içerisinde, kavşağın performansına en verimli iyileştirmeyi yaptığı sonucuna varılmıştır. Bu senaryo ile birlikte, kuyruk uzunlukları, gecikme süreleri, egzoz emisyonları ve yakıt tüketimleri parametrelerinde olumlu yönde azalmalar elde edilmiştir.
Yarı rijit kaplama tipi üstyapı dizaynında kullanılan dolgu harcının uçucu kül ve silis dumanı ile performansının iyileştirilmesi
Küreselleşen dünyamızda kentsel gelişimler ile aynı doğrultuda trafik hacmi ve yükü de artmaktadır. Bu artışlardan dolayı yol bakım maliyetlerinin artması ve kullanılan yolların daha kısa ömürlü olması gibi problemler meydana gelmektedir. Ayrıca, asfalt maliyetinin artması da alternatif bir yol üstyapı tipinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Literatürde Yarı Esnek Kaplama olarak da bilinen Yarı Rijit Kaplama (YRK) tipi yol üstyapısı diğer kaplama tiplerine alternatif bir yol üstyapı dizaynıdır. YRK' ler, %25-35 boşluklu asfaltın içerisine bu kaplama tipi için geliştirilmiş akışkan harcın yerleştirilmesi ile inşa edilir. Bu tez çalışmasında, YRK inşaatı sırasında boşluklu asfaltın içerisini dolduran CEM I 42,5 R tip çimento bağlayıcılı dolgu harcına uçucu kül ve silis dumanının etkileri deneysel çalışmalarla araştırılmıştır. Bu atık malzeme olan puzolanlarla dizayn edilen harçlar terleme ve akışkanlık deneylerine tabi tutulmuş, kalıplardan çıkarılan numunelere basınç ve eğilme dayanımı ve kuruma büzülmesi deneyleri uygulanmıştır. Öncelikle, kontrol numunesi olarak sadece çimento, agrega, su ve süper akışkanlaştırıcı (SA) kullanılarak optimum karışım oranlarına sahip harç elde edilmiştir. Daha sonra çimentoya farklı oranlarda yapay puzolanlar olan silis dumanı ve uçucu kül ikame edilerek oluşturulan harçların optimum karışım oranları Yanıt Yüzey Metodu (YYM) ile belirlenmiştir. Belirlenmiş olan optimum dolgu harçları büyük kalıp boyutlarındaki boşluklu asfaltın içerisine yerleştirilerek YRK oluşturulmuştur. Oluşturulan YRK' dan karot numuneleri alınmıştır. Elde edilen numuneler, Marshall stabilite, indirekt-çekme dayanımı, basınç dayanımı, Cantabro ve donma-çözünme deneylerine tabi tutulmuştur. Bütün elde edilen sonuçlara dayalı olarak, ileri yaş dayanımını ve soğuk hava tesirlerine karşı direncini artırdığı ve nem hasarına karşı duyarlılığı azalttığı için optimum silis dumanı oranı %5,9 olarak belirlenmiştir. Diğer bir taraftan kaplamanın ileri yaş dayanımını, soğuk hava tesirlerine karşı direncini ve aynı zamanda stabilite performansını artırdığı için optimum uçucu kül oranı da %12,5 olarak belirlenmiştir. Bu önerilen oranlarda uçucu kül ya da silis dumanının YRK dolgu harcında çimentoya ikameli olarak ayrı ayrı kullanılmasının, kaplamanın performansını artıracağı deneysel çalışmalar sonucu belirlenmiştir.
Yüksek fırın cürufu ve metakaolinin yarı rijit kaplamada katkı malzemesi olarak kullanılması
Artan trafik yükleri, yol üstyapılarının hızla bozulmasına neden olmaktadır. Yarı Rijit Kaplamalar (YRK); içerdiği çimento harcı sebebiyle özellikle tekerlek izlerine karşı dayanıklı bir üstyapı tipidir. YRK; derzsiz yapısı, yüksek mukavemeti, sızdırmazlığı, yüksek dayanıklılığı ve yakıt direnci avantajları sayesinde endüstriyel zeminler, otobüs terminalleri, yükleme platformları ve diğer alanlar gibi yoğun trafik alanlarının inşasında ve yenilenmesinde uygulanmaktadır. Bu çalışmada akışkan çimento harcına eklenen yüksek fırın cürufu ve metakaolin katkılarıyla, YRK'nin kötü hava koşularına ve suya karşı dayanımı araştırılmış, yolun işletme maliyetinin azaltılması ve sürüş konforunun iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Aynı zamanda çelik üretiminde atık malzeme olarak ortaya çıkan yüksek fırın cürufu gibi atık olan bir puzolanın kullanılması sağlanarak, sürdürülebilir bir yol kaplaması elde edilmesi hedeflenmiştir. Tez çalışması kapsamında ilk olarak hazırlanan katkılı ve katkısız harçlara akışkanlık, terleme, basınç dayanımı, eğilme dayanımı ve büzülme deneyleri yapılmıştır. Daha sonra en iyi performans özelliklerini gösterdiği tespit edilen harçlar, saha koşullarını temsil eden büyük kalıplardaki poroz asfalt içine dökülüp karot numuneleri alınmıştır. Alınan karot numunelerine kompozit karışımın performansını temsil eden performans deneyleri uygulanmıştır. Deneysel olarak gerçekleştirilen tez çalışması sonucunda, YRK (MK)'nin uzun dönemde Marshall stabilite, basınç ve nem hasarına karşı kaplamanın dayanımını artırdığı tespit edilmiştir. YRK (YFC)'nin ise deneysel çalışmalarda Marshall stabilite değerinin yüksek çıktığı , akma değeri sonuçlarına göre YRK'yi rijitleştirdiği, nem hasarına karşı kaplamanın direncini arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca her iki katkıda darbelenme, donma-çözünme, kayma direnci açısından YRK'ye olumlu yönde etki yapmışlardır.
Yol üstyapısında yarı rijit kaplama dizaynında kullanılacak harç tipinin belirlenmesi
Karayollarında her geçen gün araç sayısı artmaktadır, araç sayısının artmasıyla birlikte trafik yoğunluğu da artmakta olup bu durum yol üst yapısında aşırı miktarda zorlamaya neden olmaktadır. Bu sebeple yol yapım çalışmalarında daha dayanıklı, uzun ömürlü ve maliyeti daha etkin yeni yöntem ve teknikler araştırılmaktadır. Asfaltın ve çimento harcın birleşimiyle oluşan yarı rijit kaplama, Marshall karışım dizaynına göre %25-30 hava boşluğu içeren poroz asfalt karışımındaki boşlukların, akışkan çimento harcı ile doldurulması yöntemi ile inşa edilmektedir. Bu deneysel tez çalışmasının birinci aşamasında, maksimum agrega çapı 0,6 mm olan harç numunelerine, bağlayıcı olarak CEM 1 42.5 R çimentosu kullanılmıştır. İki farklı süperakışkanlaştırıcı kullanılarak iki farklı su/çimento oranlarında harç karışımları üretilmiştir. Üretilen harçların işlenebilirlik, mekanik mukavemet vb özellikleri ayrı ayrı ölçülerek, her bir harç kombinasiyonun özellikleri belirlenmiştir. Bu özelliklere göre en uygun karışım seçilmiştir. İkinci aşamada ise belirlenen en uygun karışım ile poroz asfaltın boşlukları doldurularak, Yarı rijit kaplamanın performansı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, önerilen harç karışımının poroz asfaltın boşluklarına nüfuz edebilme kabiliyetine sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca Yarı rijit kaplama tipi kaplamalar yaygın olarak kullanılan Bitümlü sıcak karışıma göre daha dayanıklı ve daha fazla yük taşıma kapasitesine sahip olduğu kanısına varılmıştır.
Atık asfalt kaplamalarla oluşturulmuş bitümlü sıcak karışım özelliklerinin ileri düzey performans deneyleriyle belirlenmesi
Doğal kaynakların etkili bir şekilde kullanılması son yılların önemli araştırma konularından birisidir. Bu kapsamda, hem maliyet hem de çevre yararı birçok konuda geri dönüşüm çalışmalarını arttırmıştır ve asfalt sektöründe de atık asfaltın yeniden kullanımı çalışmalarına hız kazandırmıştır. Giderek azalan agrega kaynakları ve artan karayolu inşaat maliyetleri bu tez çalışmasının yapılmasında önemli etken olmuştur. Tez çalışmasında, Antalya bölgesinde bulunan ve ekonomik ömrünü tamamlamış asfalt kaplamaların geri dönüştürülebilmesi durumunda, elde edilen yeni karışımın performansı analiz edilmiştir. Atık asfalt kaplaması ve sathi kaplamanın bitümlü temel tabakasında yeniden kullanılması Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Karayolu Teknik Şartnamesi 2013'te mevcut olan bitümlü temel kriterleri göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmalarda bu malzemelerden değişik oranlarda (%10,%20,%30) atık asfalt kaplaması ve (%10) sathi kaplama ile hazırlanan yeni karışım numuneleri üretilmiştir. B70/100 ve B100/150 olmak üzere iki çeşit bitüm kullanılmıştır. Hazırlanan karışımlara Marshall deneyleri, İndirekt Çekme Testi, parça kaybı (Cantabro) ve yorulma deneyi uygulanmıştır. Bu deneylerden elde edilen veriler kullanılarak asfalt karışımlarının performansı incelenmiştir. 30KA-70/100 numunesi tüm şartname kriterlerini sağladığından ve yüksek performans puanından dolayı en iyi numune kabul edilmiştir.
Karayolları için yarı rijit kaplama tabakası dizaynı ve performansının belirlenmesi
Yarı rijit kaplama (YRK), akışkan harç malzemeleriyle doldurulmuş %25 ile %35 arası boşluğa sahip poroz asfalttan oluşan kompozit bir kaplama malzemesidir. Bu çalışma ile %30 hava boşluğu içeriğine sahip poroz asfalt iskeleti tasarlamayı ve YRK'nın performansını değerlendirmeyi amaçlanmıştır. Bu bağlamda poroz asfalt, agrega gradasyonuna dayanan bir denklem kullanılarak hesaplanan optimum bitüm içeriğiyle tasarlanmıştır. Daha sonra poroz asfaltın hava boşlukları akışkan harç malzemeleriyle doldurulmuştur. YRK'nın performansı, laboratuar sıcaklığında üç farklı kürleme süresinde (3, 7 ve 28 gün) Marshall stabilite, indirekt çekme dayanımı, basınç dayanımı ve cantabro deneylerinin yapılmasıyla belirlenmiştir. Ayrıca poroz asfaltın dızaynında, süzülmeyi önlemek için iki tip katkı maddesi kullanılmıştır. Sonuç olarak fiberle hazırlanan asfalt karışımdan daha fazla hava boşluğu elde edilmiştir. Modifiye katkı maddesi ise asfaltın hava boşluklarını azaltmıştır. Performans deney sonuçları, YRK'nın Marshall stabilitesinin ve basınç dayanımının sırasıyla 3, 7 ve 28 gün kürleme sürelerinde arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, YRK numunelerinin kütle kaybı, akışkan harç malzemelerinin kullanımı nedeniyle zamana mütakıp olarak azalmaya başlamıştır.
Antalya ili Muratpaşa İlçesi'nde sinyalize kavşak analizi örnek çalışması
Antalya ili doğal yapısı, iklim özellikleri ve konumu sebebiyle sürekli göç alan bir il olup turizmin başkenti olarak kabul edilmektedir. Hızla artış gösteren nüfusa paralel olarak araç sayısında da ciddi artışlar yaşanmaktadır. Araç sayısında ki artış trafik problemlerini ortaya çıkarmakta ve yeni düzenlemelere yapılarak iyileştirme ihtiyaçlarını doğurmaktadır. Bu tez çalışmasında, Antalya şehir içi trafiği açısından son derece büyük önem arz eden Muratpaşa ilçesi sınırlarındaki üç adet denetimli eş düzey kavşak yapısı incelenmiştir. Bu kavşaklar Balıkçıoğlu Narenciye Kavşağı, Komaş Kavşağı ve Sampi Kavşağı'dır. Kavşaklarda yakın zamanda yeni kavşak düzenlemeleri yapılmıştır. Bu kavşaklarda trafik yoğunluğunun en üst düzeyde olduğu sabah ve akşam saatlerinde kamera kaydı yapılmıştır. Kayıtlardan; kavşaklardan geçen araç sayıları, araç kompozisyonları ve sinyalizasyon ile ilgili bilgiler (faz süreleri, devre süreleri, kırmızı-sarı-yeşil ışık süreleri) elde edilmiştir. Kavşaklardan ait elde edilen veriler, ticari adı ʹʹPTV Vissimʹʹ olan mikro ölçekli trafik simülasyonu programı yardımıyla incelenmiş ve çözümlenmiştir. Aynı kavşaklarda, bir önceki kavşak düzenlemesine ait 2016 yılı verileri Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığından temin edilmiş ve PTV Vissim programı yardımıyla çözümlenmiştir. Mevcut durum ile 2016 yılına ait durum arasında karşılaştırmalar yapılarak önerilerde bulunulmuştur. Kavşaklardan geçen araç sayılarında ortalama %10'luk bir artış olmasına rağmen, kavşak hizmet düzeylerinde 2016 yılına göre iyileşme olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Sampi Kavşağı'nın, dönel kavşak yapısından eş düzey kavşak yapısına dönüştürülmesinin trafik üzerindeki olumlu etkisi tespit edilmiştir. Hizmet düzeylerinin düşük olduğu akım kollarında çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Kentsel dönüşüm sürecinde yıkılan binalardan dolayı ortaya çıkan beton atıklarının granüler yol tabakasında agrega olarak kullanımı
Ülkemizde 2012 yılında başlatılan kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında çok yüksek miktarda inşaat ve yıkıntı atığı ortaya çıkmış ve bu atıklardan dolayı çevresel sorunlar başgöstermiştir. Doğal agrega kaynaklarının azalmış olmasından dolayı atıkların geri kazanım yöntemi ile alternatif bir hammadde kaynağı olarak değerlendirilmesi yoluna gidilmelidir. Kentsel dönüşümle ortaya çıkan atıkların geri kazanım yöntemi ile sadece doğal kaynakların korunmasına yardımcı olmakla kalınmayacak, aynı zamanda ülke ekonomisine ve çevresel kirlenmenin azalmasına da faydalar sağlanacaktır. Bu çalışma kapsamında kentsel dönüşüm sürecinde ortaya çıkan beton molozlar agregaya dönüştürülerek, esnek üstyapılarda alttemel tabakasında kullanılabilirliği araştırılmıştır. Doğal agrega olarak kullanılan kalker agrega ve Beton Atık Agregalara (BAA) Karayolları Teknik Şartnamesi (KTŞ) 2013'de belirtilen deneyler yapılmış ve sonuçlar şartname limitleri ile karşılaştırılmıştır. Tez çalışmasının birinci bölümünde araştırmanın önemi, kapsamı ve amacı açıklanmıştır. İkinci bölümünde esnek üstyapı tabakaları hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra ülkemizde ve dünyada geri dönüşüm malzemeleri ile yapılan çalışmalar incelenmiştir.Üçüncü bölümde, BAA ve Kalker Agrega (KA) malzemelerinin fiziksel ve mekanik özelliklerini belirlemek için agrega deneyleri yapılmıştır. Daha sonra KA malzemesine alttemel dizaynı yapılmış ve bu dizayn doğrultusunda karışıma farklı oranlarda KA ile aynı granülometride BAA ilave edilmiştir. Bu karışım dizaynlarına Modifiye Proktor, CBR ve donma-çözülme deneyleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar KTŞ 2013 şartname limitleri ile karşılaştırılmıştır. Deneysel çalışmanın sonuç bölümü olan dördüncü bölümde ise deney sonuçları değerlendirilmiş ve BAA malzemesinin alttemel tabakasında belirlenen oranlarda kullanılabilir olduğu görülmüştür.
Antalya ili Muratpaşa ilçesindeki yolların üstyapı performans analizi ve bakım önerileri
Karayollarının gün geçtikçe daha çok trafiğe maruz kalması, araçların yük taşıma kapasitelerinin artması ve iklim şartları, coğrafik lokasyon gibi çevreye bağlı etkiler, günümüzde tasarım yöntemleri konusunda araştırma yapanları karşılaşılan sorunları çözme yönünde yeni çalışmalar yapmaya itmektedir. Karayolu maliyeti yüksek bir yatırımdır. Yollar yapıldıktan sonra kontrol ve bakım çalışmaları zamanında yapılmazsa, belirli bir süre hizmet etmesi için planlanmış olan yolun ömrünü doldurmadan yenilenmesi gerekebilir. Üstyapı Yönetim Sistemi, belirli bir bütçe ile en fazla verimi sağlayacak maliyet fayda fizibilitesi ile doğru bakım ve iyileştirme programlarına karar verilip, bunların uygulanmasını sağlamaktadır. Tez çalışmasında, yol üst yapısında oluşan bozulmaların analizini yapabilmek için gerekli ölçümler yapılmış olup, ayrıca maliyet verimlilik sayılarının da hesabı yapılarak bölgede kullanılan esnek üstyapı kaplama tabakalarında performans analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuca bağlı olarak üzerinde çalışılan yollar konusunda bakım önceliği listesi hazırlanmıştır. Böylece mevcut ekonomik kaynakların en verimli şekilde kullanılması hedeflenmiştir. Antalya ili gibi sıcak iklim koşullarının, esnek üstyapılar üzerinde önemli etkisi olan şehirlerde, kullanılan üstyapı kaplama tabakalarında performans araştırması ve var olan sorunlu yolların en verimli şekilde ve doğru bir öncelik sıralaması ile yapılmasını sağlamak bu çalışmanın esas amacıdır.
Poroz asfalt kaplamalı üstyapı dizaynı ile ilgili deneysel çalışmalar
Ulaşım sektörü günümüz dünyasında önemli bir yer tutmaktadır. Teknolojik ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak artan yaşam standartları ulaşım sektörüne de etki etmektedir. Bu durum ülkemizde özellikle karayollarındaki araç sayısının artışında önemli bir rol oynamaktadır. Araç sayısındaki artış karayollarında yol üst yapısında uygulanan kaplamaların önemini artırmaktadır. Ülkemizde karayollarında genellikle bitümlü sıcak karışım ile sathi kaplamalar tercih edilmektedir. Ancak bu kaplamaların uygulaması bazı bölgelerde birtakım sorunlara neden olmaktadır. Özellikle şehir içinde ve park alanlarında uygulanan bitümlü sıcak karışımlarda; yağmur sonrası drenaj sistemlerinin yetersiz kalması, yüzeyde su birikintilerinin oluşmasına neden olmaktadır. Yol yüzeyindeki bu su birikintileri trafikte araçların ve yayaların hareketini güçleştirmektedir. Aynı zamanda aşırı yağışlar sonrasında yol yüzeyinde akış halinde bulunan su, yüzeyin kaymaya karşı direncini düşürmekte ve araçların kaza yapma riskini artırmaktadır. Buna ek olarak; ülkemizde şehir içinde kullanılan mevcut kaplamalar, araç trafiğinden kaynaklanan gürültülerin de temel sebebini oluşturmaktadır. Yapılan tez çalışmasında; yol kaplamasından kaynaklanan bu tür problemlerin çözümü konusunda bir alternatif oluşturabilecek, poroz asfalt dizaynı üzerine çalışılmıştır. Poroz asfalt yaklaşık % 20-28 boşluk oranına sahip, geçirimli bir yapıya sahip asfalt kaplama çeşididir. Poroz asfaltın geçirimli yapısı sayesinde yağmur sonrası yol yüzeyinde oluşan su birikintileri doğrudan alt tabakalara iletilmektedir. Aynı zamanda poroz asfalt kaplamanın boşluk oranının yüksek olması nedeniyle, şehir içinde araçlardan kaynaklı gürültü de minimize edilebilmektedir. Bu tez çalışmasında; laboratuvar ortamında poroz asfaltın alt temel, temel ve aşınma tabakalarının ayrı ayrı dizaynları yapılmıştır. Poroz asfalt dizaynında kalker (kireç taşı) kullanılmıştır. Bunun sebebi uygulamada Kütahya'dan bazalt agrega getirilmesinin maliyetinin yüksek olmasıdır. Agregaların performansı (Los Angeles, özgül ağırlık, su absorbsiyonu, yassılık indeksi, metilen mavisi, hava tesirlerine karşı direnç) deneyleri ile test edilmiştir. Alt temel tabakası Karayolları Teknik Şartnamesindeki bitümlü sıcak karışım için belirtilen alt temel standartlarına uygun olarak dizayn edilmiştir. Temel tabakası tek tip gradasyonda ve geçirimli bir yapıda olup, çimento bağlayıcılı poroz betonu olarak tertip edilmiştir. Aşınma tabakası Karayolları Teknik Şartnamesindeki standartlara göre dizayn edilmiştir. Aşınma tabakasının dizaynında 50\70 penetrasyonlu bitüm kullanılmış ve oluşturulan dizayndan elde edilen sonuçların laboratuvar deneyleri (Cantabro, bitüm süzülme, marshall stabilite, yumuşama noktası vb.) yapılarak elde edilen sonuçların Karayolları Teknik Şartnamesi ve literatürdeki standartlara uygunluğu kontrol edilmiştir. Ayrıca; temel tabakası ve aşınma tabakasının, geçirimliliği ve boşluklu yapısı laboratuvarda incelenmiştir.