Theses supervised by Doç. Dr. Ufuk Akbaş
11 theses · Hasan Kalyoncu University
Eğitim Değeri Algısı Ölçeğinin psikometrik özelliklerinin Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramına göre incelenmesi
Çalışmanın amacı geliştirilen Eğitim Değeri Algısı Ölçeği ile elde edilen ölçek puanlarının madde ve test parametrelerini Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramı'nın Aşamalı Tepki Modeli'ne göre incelemektir. Çalışma Gaziantep ilinden amaçsal örnekleme yöntemi ile 2872 ortaokul öğrencisinden veri toplanan temel bir araştırmadır. Eğitim Değer Algısı Ölçeği'nin ölçme değişmezliği cinsiyete göre çoklu grup doğrulayıcı faktör analiz ile test edilmiştir ve katı değişmezliğin sağlandığı görülmüştür. Çalışmanın sonuçlarında madde ayırt ediciliğin kuramlar arasındaki korelasyonu pozitif yönde yüksek düzeyde, maddelerin onaylanma oranları arasındaki korelasyonun negatif yönde yüksek düzeyde, eğitim değeri algıları arasındaki korelasyonun pozitif yönde yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Güvenirlik kestirim yöntemlerinden KTK'ye göre Cronbach alfa .76, MTK'ye göre marjinal güvenirlik katsayısı .77 olarak hesaplanmıştır.
Tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme alanındaki kavram yanılgılarının dört aşamalı testle incelenmesi
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme alanındaki kavram yanılgılarının dört aşamalı test ile incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda 15 maddeden oluşan dört aşamalı kavram yanılgısı testi geliştirilmiştir. Çalışma da geliştirilen kavram yanılgısı testinin güvenirliği için test tekrar test ve KR-20 yöntemi kullanılmıştır. Testin geçerliği için uzman görüşleri alınmış, pozitif yanlış ve negatif yanlış yüzdelikleri hesaplanmış, testin farklı aşamalarından alınan puanlar arasındaki ilişkilere bakılmış ve iki aşamalı bir test ile bu araştırmada geliştirilen testten alınan puanlar arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Adıyaman ilinde farklı kademedeki okullarda görev yapan 360 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin analizinde frekans yüzde gibi istatistiklerin yanında test ve madde istatistikleri ile korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Öğretmenlerin genel olarak tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme konularında kısmi de olsa kavram yanılgısı ve bilgi eksikliği yaşadığı belirlenmiştir. Öğretmenler en çok performans görevi konusunda kavram yanılgısı yaşamakta, en çok yapılandırılmış grid konusunda bilgi eksikliği yaşamaktadırlar. Anahtar kelimeler: Tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme, Dört aşamalı test, Kavram yanılgısı
Matematik özyeterliği, matematiksel yılmazlık ve cevaplama süresinin test puanları üzerindeki etkisi
Bu araştırmada, matematik özyeterliği, matematiksel yılmazlık, sorularda geçirilen sürenin çevrimiçi olarak uygulanan 15 soruluk matematik başarı testinin puanları üzerinde etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yordayıcı korelasyonel bir çalışma olarak yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep İli Şahinbey İlçesi'ndeki iki devlet okulunda öğrenim gören 217 tane 5. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Matematik başarı testini uygulayabilmek için 'Test Kurdu' adında çevrimiçi test aracı geliştirilmiştir. Bu test aracı ile öğrencilerin sorulara verdikleri cevaplara ve sorularda geçirdikleri sürelere ait veriler elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin matematik özyeterliği ve matematiksel yılmazlık düzeylerini belirlemek için iki ölçek uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS Paket Programı üzerinden Lojistik Regresyon ve Çoklu Doğrusal Regresyon kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, farklı güçlük düzeylerine sahip sorularda farklı bağımsız değişkenlerin soruları doğru/yanlış cevaplama durumu üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur. Diğer yandan, matematik özyeterliği, testte geçirilen toplam süre ve matematiksel yılmazlık- gelişim alt boyutu değişkenlerinin test toplam puanlarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Matematik Özyeterlik, Matematiksel Yılmazlık, Cevaplama Süresi, Matematik Başarısı, Madde Güçlüğü
Aynı özelliği ölçen iki testin farklı yöntemlerle elde edilen sınıflama doğruluklarının karşılaştırılması
Bu araştırmada geleneksel standart belirleme yöntemlerine alternatif olarak sunulan üç farklı istatistiksel yöntemin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 7. sınıf seviyesine uygun olarak araştırmacı tarafından geliştirilen matematik başarı testinin iki farklı formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu formlar aynı özelliği ölçen çoktan seçmeli ve kısa cevaplı maddelerden oluşmaktadır. Veriler 2020-2021 eğitim öğretim yılında Gaziantep'teki iki farklı devlet okulundaki 159'u kız ve 167'si erkek olmak üzere toplam 326 öğrenciden elde edilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın geçme puanı olarak belirlediği 45 puanı ölçüt kabul edilmiş, uygulanan testlerden geçme/kalma durumları lojistik regresyon, kümeleme ve ROC analizi yöntemleriyle incelenerek her bir yönteme ve her bir forma ilişkin sınıflama doğrulukları elde edilmiştir. Araştırmanın bulgularında, yöntemlere göre bakıldığında ÇSF için de (%95.9), KCF için de (%93.2) en doğru sınıflama yüzdesi ROC analiziyle elde edilmiştir. Formlara göre bakıldığında ise her üç yöntem için de ayrı ayrı elde edilen sınıflama doğrulukları istatistiksel olarak manidar bir farklılık göstermemiştir. Anahtar Sözcükler: Standart Belirleme, Sınıflama Doğruluğu, Lojistik Regresyon Analizi, Kümeleme Analizi, ROC Analizi
İnternet bağımlılık ölçeğinin kısa formunun Klasik Test Kuramına göre elde edilmesi
Bu araştırmanın amacı, "İnternet Bağımlılık Ölçeği"nin(İBÖ) kısa formunun Klasik Test Kuramı'na göre elde edilmesidir. Korelasyonel olarak yapılan bu çalışmada uygun örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 394 kişi bulunmaktadır. Araştırmada Nichols ve Nicki (2004) tarafından geliştirilen İBÖ'nün Kayri ve Günüç (2009) tarafından Türkçeye uyarlanmış formu kullanılmıştır. İBÖ'nün ölçüt geçerliğini kontrol etmek için Coşkun (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Etkileşim Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Kullanılan ölçeğin normallik varsayımı, açımlayıcı faktör analizi, Pearson korelasyon katsayısı, güvenirlik belirlemede kullanılan Cronbach alfa (α) katsayısı için SPSS 24; doğrulayıcı faktör analizi için SPSS AMOS ve ölçeğin uzun formundan elde edilen puanlar ile en yüksek korelasyonu veren kısa formların madde kombinasyonlarını tespit etmek için R paket programı kullanılmıştır. Elde edilen korelasyon puanları arasındaki farkın manidarlığı için Fisher Z istatistiği Excel 2016 programında hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, İBÖ'nün faktör analizi ve ölçek toplam puanlarıyla en yüksek korelasyonu veren madde kombinasyonlarının seçilmesi yöntemiyle kısa formunu elde etmenin, ölçeğin açıkladığı toplam varyansı artırdığı, uzun formun yapısını koruduğu tespit edilmiştir. Faktör analizi ve ölçekten elde edilen toplam puan ile en yüksek korelasyonun elde edildiği madde kombinasyonu ile elde edilen kısa formlar birbirine benzer psikometrik özellikler göstermiştir. İBÖ'nün nihai olarak faktör analizi ve toplam puanla en yüksek korelasyona sahip maddeler yöntemine göre 6 maddeli olarak kullanılması uygun görülmüştür.
Ata model uçak puanlama anahtarının güvenirliğinin belirlenmesinde genellenebilirlik kuramının kullanımı
Bu araştırmanın temel amacı; Genellenebilirlik kuramına göre Ata model uçakların birden fazla puanlayıcı tarafından Ata model dereceli puanlama anahtarı ile puanlanmasıyla elde edilen puanların belirlenen desenler ile Genellenebilirlik çalışmaları sonuçlarını incelemektir. Araştırmada veriler, Gaziantep ilinde farklı okullarda eğitim alan 10 yaş ve üzeri öğrencilerin 32 saatlik eğitimleri sonucunda hazırlanan 120 uçağın 8 madde ve 5 puanlayıcının puanlaması ile verilerin toplanmasıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler Genellenebilirlik Kuramında tümüyle çaprazlanmış desen kullanılarak G çalışması ve K çalışması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, G çalışması sonucunda genellenebilirlik ve güvenirlik katsayısının kabul edilebilir düzeyde olmadığı görülmüştür. Karar çalışmasında ise yapılan senaryolar sonucunda madde sayısının artırılması G katsayısını önemli oranda artıracağı sonucuna varılmıştır. Anahtar sözcükler: Model uçak, genellenebilirlik kuramı, G çalışması, K çalışması, Dereceli puanlama anahtarı
Öğrenci işlerine yönelik memnuniyetin klasik test ve madde tepki kuramlarına göre incelenmesi
Çalışmanın amacı geliştirilen Öğrenci İşlerine Yönelik Memnuniyet Ölçeği ile elde edilen ölçek puanlarının madde ve test parametrelerini Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramı'nın Aşamalı Tepki Modeli'ne göre incelemektir. Çalışma Gaziantep ilinden amaçsal örnekleme yöntemi ile 1359 üniversite öğrencisinden veri toplanan temel bir araştırmadır (basic research). Sonuç olarak çalışmada, her iki kurama göre parametre kestirimleri madde ayırt ediciliğin de kuramlar arasındaki korelasyon pozitif yönde yüksek düzeyde, maddelerin ortalamaları arasındaki korelasyon ise negatif yönde yüksek düzeyde olduğu grülmüştür. Ayrıca güvenirlik kestirim yöntemlerinden KTK'ye göre Cronbach alpha katsayısı .92, MTK'ye göre marjinal güvenirlik katsayısı .92 olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: ölçek geliştirme, test tekrar test, klasik test kuramı, madde tepki kuramı, memnuniyet, öğrenci işleri.
Madde yanlılığının uygulama öncesinde uzman görüşüne ve sonrasında klasik test kuramına göre belirlenmesi
Çalışmanın amacı sınavlardan sonra analiz edilen madde yanlılığının sınav uygulanmadan tespit edilip/ edilemeyeceği üzerine bir araştırma gerçekleştirmektir. Çalışma Güneydoğu bölgesinde bulunan bir ilde yer alan 8.sınıf düzeyindeki öğrencilerle yapılmıştır. Araştırma için önceden yapılan araştırmalar incelenerek yanlı madde konuları belirlenmiş ve bu madde içerikleri ile ilgili kazanımlara uygun maddeler hazırlanmıştır. Uzman görüşleri alındıktan sonra gerekli izinler alınarak 245 kişilik deneme uygulaması yapılmıştır. Deneme uygulamasından sonra veriler AFA ile analiz edilmiş ve faktör yükü .30 altında olan maddeler testten çıkarılmıştır. Nihai test ile 881 kişilik bir öğrenci grubuna ana uygulama yapılmıştır. Yapılan uygulamadan sonra hangi maddelerin yanlı ve hangi düzeyde olduğu ile alakalı analizler yapılmadan uzman görüşleri alınmıştır. Uzman görüşleri alındıktan sonra Klasik Test Kuramı yanlılık belirleme yöntemlerinden olan Mantel – Haenszel ve Lojistik Regresyon yöntemi ile madde yanlılığı incelenmiştir. Çıkan analiz sonuçlarına göre beş maddede yanlılık olduğu saptanmıştır. Uzman grubu cinsiyete göre yanlılık beklenen on maddeden beş maddeyi ve düzeylerini yüksek oranda doğru tahmin etmiştir. Düzey olarak ise uyuşmazlıklar olsa da yüksek bir düzeyde ortak görüş bildirilmiştir.
Ortaokul öğrencilerine verilen fen bilimleri ödevleri ve geribildirimlerine yönelik öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri
Bu çalışmada fen bilimleri dersi kapsamında öğrencilere nasıl ödevler ve geri bildirimler verildiğinin ve bunlara yönelik öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışmada öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin fen bilimleri ev ödevleri noktasında karşılaştıkları güçlükler belirlenmiştir. Çalışma grubunda altı fen bilimleri öğretmeni, altı öğrenci ve altı velinin yer aldığı bu nitel çalışma 2019-2020 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinde gerçekleştirilmiştir. Öğretmen, öğrenci ve velilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu verilerin analizleri için içerik analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda, öğretmen ve öğrencilerin ödevleri ve geri bildirimleri gerekli buldukları, öğretmenlerin düzenli olarak ödev verdikleri ve öğrencilerin fen bilimleri ödevlerini tamamlamak için haftada ortalama 1 ya da 2 saat ayırdıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin ödev olarak test ve alıştırma soruları verdikleri, düzenli kontrol sağlayarak sözlü geri bildirim sağladıkları ve araştırma, proje ve ürün-odaklı ödevlerde yazılı geri bildirim vermeye çalıştıkları belirlenmiştir. Ailelerin WhatsApp aracılığıyla ödevlendirmelerden haberdar oldukları anlaşılmıştır.
ABİDE-2016 matematik testinin farklı kayıp veri teknikleri ile incelenmesi
Bu çalışmada ABİDE-2016 sınavının 8. sınıf öğrencilerine uygulanan Matematik Testi A kitapçığının, iki kategorili çoktan seçmeli dokuz maddesinin psikometrik özelliklerinin kestiriminde, farklı kayıp veri yöntemlerine göre uygun olan kayıp veri yönteminin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Veri analizleri yanıtlayıcılar tarafından cevaplanan 1-0 şeklindeki iki kategorili veri seti üzerinden 4 farklı kayıp veri yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Yapılan bu analizler Klasik Test Kuramına dayalı çalışmalardır. Kayıp veri yöntemi olarak Liste Bazında Silme, Hot-Deck Atama, Stokastik Regresyonla Atma ve Çoklu Değer Atama yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda eldeki bulgular, iki kategorili puanlanan maddelerden oluşan veri setleri için seçkisiz olmayan kayıp veriler için uygun kayıp veri tekniklerinin kullanılmasının gerekliliğini göstermektedir.
Üniversite öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerinin belirlenmesinde farklı madde formatlarının karşılaştırılması
Bu çalışmada; üniversite öğrencilerinin okuduğunu alama düzeylerinin farklı madde formatlarıyla ölçümlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında açık uçlu, çoktan seçmeli ve metin işaretleme madde formatları kullanılarak geçerli ve güvenilir Okuduğunu Anlama Testi geliştirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen ölçme aracıyla; farklı madde formatlarından elde edilen puanlar karşılaştırılmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeli, örnekleme yöntemi ise uygun örnekleme olarak belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu; 2021-2022 Güz Dönemi Van Yüzüncü Yıl ve Hasan Kalyoncu üniversitesinden farklı bölümlerden 224 öğrenci oluşturmaktadır. Geliştirilen 45 maddelik ölçme aracında; uzman görüşleri ve madde analizleri sonucunda 26 maddelik nihai teste karar verilmiştir. Geliştirilen testin uygulanması ile öğrencilerin test maddelerine verdikleri cevaplardan veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPPS 26 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde testin geçerlik analizi için kapsam ve yapı geçerliği analizleri; güvenirlik analizi için ise KR-21, Cronbach Alfa, madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri kullanılmıştır. Araştırmada taksonomi düzeyleri dikkate alınarak hazırlanan maddelerden elde edilen puanlar betimsel olarak karşılaştırılmıştır. Taksonominin her düzeyinden farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Üst düzey beceri gerektiren maddelerden öğrenciler, metin işaretleme madde formatından daha yüksek sonuçlar elde etmişlerdir. Okuduğunu AnlamaTesti'nden en yüksek ortalama, metin işaretleme madde formatından elde edilmiştir.