Prof. Dr. Abdullah Aydın danışmanlığındaki tezler
28 tez · Kırşehir Ahi Evran University, Kastamonu University
3., 4. ve 7. sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarındaki metafor ve analojilerin tespiti ve kullanılabilirliğine yönelik öğretmen görüşleri
Öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimleri açısından metafor ve analojiler oldukça önemlidir. Fen Bilimleri ders kitaplarında anlaşılması zor soyut kavramlar bulunmaktadır. Bu kavramların öğrenilmesi ve akılda tutulabilmesi için kullanılan metafor ve analojiler Fen Bilimleri ders kitaplarında benzetme, şekil, model olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu çalışmada, 3., 4. ve 7. Sınıf Fen Bilimleri ders kitabında yer alan metafor ve analojilerin tespitinin yapılması ve metafor ve analojilerin kullanılabilirliğine yönelik öğretmen görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç kapsamında takip eden özel amaçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu özel amaçlar: i) Adı geçen kitaplarda araştırmacı tarafından metafor ve analojilerin tespit edilmesi, ii) Araştırmacı tarafından tespit edilen metafor ve analojilere uzman/ların görüşleri alınarak son şeklinin verilmesi, iii) Daha sonra son şekli verilen metafor ve analojilerden "Öğretmen Görüş Formunun" oluşturulması – şeklindedir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de öğretim materyali olarak kullanılan Fen Bilimleri ders kitapları oluşturmaktadır. Kırşehir ili ve ilçelerinde ilkokul ve ortaokullarda görev yapan ve rastgele seçilen 76 tane Fen Bilgisi öğretmenine "gönüllülük" esası göz önünde bulundurularak "Öğretmen Görüş Formu" uygulanmıştır. Öğretmen Görüş Formunda 11. ve 15. Sorular aynı olmasına rağmen, 2 öğretmenin de aynı soruya farklı cevaplar verdiği tespit edilmiştir. Bundan dolayı çalışmanın güvenirliğine katkıda bulunmak için bu adayların sorulara verdiği cevaplar geçersiz kabul edilmiştir . Güvenirliği sağlamak için 74 öğretmenin verileri analiz edilmiştir 3., 4. ve 7. sınıf ders Fen Bilimleri ders kitabında tespit edilen metafor ve analojilerin kullanılabilirliğine yönelik belirtke tablosuna bakıldığında öğretmenlerin %41,6'sının derslerinde analoji ve metafor kullandığı, metafor ve analojilerin bilinirliğine yönelik belirtke tablosuna bakıldığında ise öğretmenlerin % 71,6'sının analoji ve metaforları bildiği görülmektedir. Bu sonuç doğrultusunda öğrencilerin anlamakta güçlük çektiği konularda analojilere ve metaforlara daha fazla yer verilmesi, bununla birlikte öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimlerle analoji ve metafor kullanımı ile ilgili eğitimlerin verilmesi önerilir.
Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersi konularının öğrenme sürecinde teknoloji destekli eğitime yönelik hazırbulunuşluk düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışma, ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri derslerinde teknoloji destekli eğitimde sanal gerçeklik uygulamalarını benimseme niyetini ve bu niyeti etkileyen faktörleri incelemektedir. Araştırmada, Genişletilmiş Birleşik Teknoloji Kabul ve Kullanım Modeli (UTAUT-2) temel alınarak geliştirilmiş bir ölçek kullanılmış ve nicel ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Kırşehir ilinde, farklı sosyoekonomik arka planlara sahip 802 ortaokul öğrencisinden elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı koşullar ve alışkanlık gibi faktörlerin teknoloji kullanım niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkileri olduğunu göstermiştir. Buna karşılık, hedonik motivasyon ve fiyat değeri boyutlarının niyet üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Bulgular, dijital dönüşümün ve yenilikçi teknolojilerin fen eğitimi ortamlarında etkin ve sürdürülebilir şekilde entegrasyonunda bireysel ve yapısal faktörlerin birlikte ele alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonunda, eğitimde teknoloji entegrasyonunun artırılması için öğretmen ve okul politikalarına yönelik öneriler sunulmuştur.
2018 ve 2024 5.sınıf fen bilimleri öğretim programlarında benimsenen eğitim felsefeleri ve onların dayandığı felsefi temellerin tespiti
Felsefe, eğitimde hangi bilgilerin öğretilmesi gerektiğinden hangi yöntemlerin kullanılacağına, eğitimin hangi değerleri kazandıracağına kadar pek çok konuda rehberlik ederek hem eğitim programlarının hazırlanmasına hem de öğrenme sürecinin amacına ulaşmasına yön vermektedir. Bu çalışmada, 2018 ve 2024 5. Sınıf Fen Bilimleri Öğretim Programlarında bulunan kazanımlar/öğrenme çıktılarında benimsenen eğitim felsefeleri ve onların dayandığı felsefi temellerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi ile yapılmıştır. Veri kaynağı olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın yayınladığı 2018 ve 2024 5.Sınıf Fen Bilimleri Öğretim Programı kullanılmıştır. Öğretim programında bulunan kazanımlar/öğrenme çıktıları eğitim felsefeleri ve onların dayandığı felsefi temeller kapsamında değerlendirilmiş. 3 Uzman 1 Araştırmacı görüşüne yer verilmiş. Araştırma sonucunda kazanımlar/öğrenme çıktılarının felsefi temeller kapsamında realizm ve pragmatizm; eğitim felsefesi kapsamında esasicilik ve ilerlemecilik ağırlıkta olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmanın bulguları adı geçen programların revize edilmesi sırasında göz önünde bulundurulması önerilir.
Bilim ve sanat merkezleri destek eğitim programları fen bilimleri kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi
Bu araştırmada Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı çatısı altında özel yetenekli çocukların gelişimi için hizmet veren Bilim ve Sanat Merkezlerinde sunulan Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının, Destek Eğitim Programı bölümünde yer alan öğrenci kazanımlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelemesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmıştır. Veri analizi için betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Yöntem kısmı açıklaması bu şekilde düzenlenmiştir. Yapılan analizlere göre, Bilim ve Sanat Merkezinde sunulan Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında yer alan kazanımların niceliksel olarak yoğunluğunun Bilgi Boyutundan "Kavramsal Bilgi" boyutunda yer aldığı ve Bilişsel Süreç Boyutundan "Anlama" düzeyinde yer aldığı tespit edilmiştir. Adı geçen süreç boyutundan "Uygulama" düzeyinde çok az kazanıma yer verildiği saptanmıştır. İfade edilen süreç boyutundan "Hatırlama /Anımsama" basamağında ise hiç kazanıma yer verilmediği tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlara göre; Bilim ve Sanat Merkezlerinde görev yapan öğretmenlere, bu konuda çalışmalar gerçekleştiren politika geliştiricilere ve konuyla ilgili çalışmalar yapmayı düşünen araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Fen bilimleri öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının teknoloji öz-yeterlik düzeylerinin ve eğitimde teknoloji kullanım amaçlarına yansımalarının incelenmesi
Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, araştırmanın bir diğer amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde teknoloji kullanmalarına yönelik görüşlerinin alınmasıdır. Araştırmanın katılımcılarını, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ortaokullarda görev yapan 227 fen bilimleri öğretmeni ve Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Fen Bilgisi Öğretmenliği Programında öğrenim gören 71 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yönteminin bir çeşidi olan sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri, fen bilimleri öğretmenlerine ve öğretmen adaylarına uygulanan Eğitimde Teknoloji Kullanımı Öz-Yeterlik Ölçeği ile, nitel verileri ise 12 fen bilimleri öğretmenine uygulanan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS paket programı ile, nitel veriler ise betimsel olarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda, fen bilimleri öğretmenlerinin çoğunluğunun (%82,38) eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeyleri "çok yüksek", fen bilgisi öğretmen adaylarının ise yaklaşık yarısının (%50,70) eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeyleri "yüksek" olarak tespit edilmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeyleri, cinsiyet ve eğitim seviyesi değişkenlerine göre farklılaşma gösterirken, yaş ve kıdem yılı değişkenlerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Erkek ve lisansüstü eğitim seviyesine sahip fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji kullanımı öz-yeterlik düzeyleri cinsiyet, anne ve baba eğitim seviyeleri değişkenlerine göre farklılaşmazken, sınıf seviyesi değişkenine göre ise 1. sınıf ile 2. sınıf arasında, 2. sınıf lehine ve 1. sınıf ile 4. sınıf arasında 4. sınıf lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analiz sonucunda, fen bilimleri öğretmenleri derslerinde özellikle konuların pekiştirilmesinde, kalıcı öğrenmenin sağlanmasında, dersi daha dikkat çekici hale getirmede teknolojiyi kullandıklarını belirtmişlerdir. Özellikle teknoloji öz-yeterlik düzeyi yüksek olan fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde teknolojiyi kullanım amaçlarını daha iyi gerekçelendirdikleri görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, fen bilimleri öğretmenlerine ve fen bilgisi öğretmen adaylarına fen eğitiminde teknolojiden sıklıkla yararlanmaları önerilmektedir.
Okul dışı öğrenme ortamlarının fen bilimleri dersi 6. sınıf vücudumuzdaki sistemler ve sağlığı ünitesinin öğretimine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmada, fen bilimleri dersi vücudumuzdaki sistemler ve sağlığı ünitesinin öğretiminde kullanılan okul dışı öğrenme ortamlarının 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına ve bilimin doğası anlayışları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, derslerinde kullandıkları okul dışı öğrenme ortamları hakkında öğrencilerin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci yarıyılında Kastamonu İli İhsangazi ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 32 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Rastgele olarak seçilen deney grubunda 16 ve kontrol grubunda 16 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yönteminin bir çeşidi olan sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Burada, ağırlıklı ve öncelikli olarak nicel veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Daha sonra, nitel veriler toplanarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Okul dışı öğrenme ortamları kullanılarak yapılan fen öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına ve bilimin doğası anlayışları üzerine etkisini belirlemek için deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Ayrıca, deney grubundan belirlenen sekiz öğrencinin ilgili ünite konularının öğretiminde yararlandıkları okul dışı öğrenme ortamları hakkında görüşlerinin alınması amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nitel veriler toplanarak durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. İlgili ünite konuları kontrol grubundaki öğrencilere 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile anlatılırken, deney grubundaki öğrencilere mevcut öğretim programına ek olarak okul dışı öğrenme ortamları kullanılarak öğretilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı Ünitesi Başarı Testi, Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği, Bilimin Doğasını Anlama Ölçeği ile, nitel veriler ise Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Nicel veri toplama araçları deney ve kontrol grubundaki öğrencilere ön-test ve son-test olarak, nitel veri toplama aracı ise deney grubu öğrencilerinden başarı testi sonuçlarına göre belirlenen düşük, orta ve yüksek başarı seviyelerinden seçilen sekiz öğrenciye uygulanmıştır. Ölçme araçlarından elde edilen nicel veriler, SPSS programı ile, nitel veriler ise betimsel olarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda, okul dışı öğrenme ortamları kullanılarak derslerin işlendiği deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları, derse yönelik tutumları ve bilimin doğası anlayışları kontrol grubu öğrencileriyle kıyaslandığında, deney grubundaki öğrencilerin lehine aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle, ilgili ünite konularının öğretiminde yararlanılan okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin başarılarını, derse yönelik olumlu tutum geliştirmelerini ve bilimin doğası anlayışlarını artırmada önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen nicel verileri desteklemek amacıyla, deney grubundan seçilen sekiz öğrenciye uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere göre ise, öğrencilerin çoğunluğu birçok konuyu öğrendiklerini, dersi daha eğlenceli bulduklarını, kavramları öğrenirken zorlanmadıklarını ve okul dışı öğrenme ortamlarında bulunmaktan mutlu olduklarını ifade etmişlerdir. Bu sonuçlardan yola çıkarak, fen bilimleri öğretmenlerine bu araştırmada olduğu gibi okul dışı öğrenme ortamlarına uygun ünite konularının öğretiminde bu ortamlardan daha çok yararlanmaları önerilmektedir.
7. sınıf fen bilimleri dersinde Scratch destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, motivasyonlarına ve derse ilişkin görüşlerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, 7. sınıf fen bilimleri dersi ışığın madde ile etkileşimi ünitesinin öğretiminde Scratch destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, motivasyonlarına ve derse ilişkin görüşlerine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Kastamonu ili Şenpazar ilçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 37 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Rastgele olarak seçilen deney grubunda 20, kontrol grubunda ise 17 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yönteminin bir çeşidi olan sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmada, öncelikli olarak nicel veriler, daha sonra ise nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri, ışığın madde ile etkileşimi ünitesi akademik başarı testi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği ile, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada, Scratch destekli uygulamaların öğrencilerin akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisini belirlemek için deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca, deney grubundan belirlenen dokuz öğrencinin Scratch destekli etkinliklere ve derse ilişkin görüşlerini almak için onlara uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nitel veriler toplanarak durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. İlgili ünite konuları kontrol grubundaki öğrencilere 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre anlatılırken, deney grubundaki öğrencilere ise mevcut programa ilaveten Scratch destekli uygulamalar ile anlatılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarında kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Motivasyonlarında ise sadece performans alt boyutunda deney grubundaki öğrenciler lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilirken, araştırma, iletişim, işbirliği ve katılım alt boyutlarda anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Deney grubundan seçilen dokuz öğrenciye uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere göre ise öğrenciler; konuyu iyi öğrendiklerini, derse olan ilgi ve isteklerinin daha da arttığını, derslerin daha eğlenceli ve akıcı olduğunu, kişisel performanslarını daha iyi sergileyebildiklerini ve aynı zamanda diğer dersler için de Scratch uygulamalarından yararlanmak istediklerini belirtmişlerdir. Scratch programının algoritma ve öğrencilerin bilgi-işlemsel düşünme becerilerini geliştirmek için fen bilimleri derslerinde daha fazla kullanılması önerilmektedir.
Harezmi Eğitim Modelinin bazı fen kavramlarını öğrenmeye etkisinin incelenmesi, öğretmen ve öğrencilerin modele yönelik görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Harezmi Eğitim Modeli (HEM)'nin ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin bazı fen kavramlarını öğrenmelerine etkisinin araştırılması, bu modeli uygulayan öğretmenlerin ve derslerinde bu modeli kullanan öğrencilerin model hakkındaki görüşlerinin alınmasıdır. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılının birinci yarıyılında Kastamonu İl merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 19 öğrenci ve bu eğitim-öğretim yılında devlet ortaokullarında çalışan 25 öğretmen ile yapılmıştır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yönteminin bir çeşidi olan sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. HEM kullanılarak hazırlanan öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına etkisini belirlemek amacıyla, deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol grupsuz yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca, fen bilimleri dersinde özellikle sosyo bilimsel içerikli konuları öğrenmelerinde HEM kullanılarak yapılan etkinlikler hakkında öğrenci görüşlerinin ve modelin etkililiği hakkında öğretmen görüşlerinin alınması amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nitel veriler toplanarak durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. 10 hafta boyunca ilgili konular öğrencilere 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programına ilaveten HEM ile desteklenerek öğretilmiştir. Araştırmanın nicel verileri 18 soruluk çoktan seçmeli Akademik Başarı Testi, nitel verileri ise, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Nicel veri toplama aracı ön-test son-test olarak uygulanmıştır. Nitel veri toplama aracı ise, HEM'i kullanan öğretmen ve öğrenimlerini bu modelle alan öğrencilere uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Öğrencilerden elde edilen akademik başarı ön-test son-test puanları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla verilerin analizinde bağımlı örneklemler için t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, HEM'den yararlanarak ilgili konuları öğrenen öğrencilerinin akademik başarıları ön-test sonuçlarıyla karşılaştırıldığında, son-test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın oluştuğu tespit edilmiştir. Başka bir ifadeyle, HEM ile desteklenerek işlenen dersin, öğrencilerin akademik başarılarını artırmada önemli bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bu nicel verileri desteklemek amacıyla öğrencilere uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analiz sonuçlara göre ise öğrenciler, fen bilimleri dersini daha çok sevdikleri, derse isteyerek katıldıkları ve başarılarının arttığı yönünde ifadelerde bulunmuşlardır. Öğretmenler ise, öğrencilerin yaparak yaşayarak ve uygulamalı bir eğitim gördükleri için HEM'in bütün derslerde kullanılması gerektiğini, derste öğrendikleri bilgileri hayata geçirmekten, oynayarak öğrenmekten mutlu olduklarını, severek çalışmalara katıldıklarını ve diğer sınıflardaki arkadaşlarıyla iş birliği yapabildiklerini belirtmişlerdir. Bunun yanında öğretmenler, öğrenci sayısının fazla olduğu gruplarda, uzun bir süreç gerektirmesinden ve donanım ve materyal eksikliğinden dolayı HEM'in uygulanmasının zor olacağı yönünde görüşlerini ifade etmişlerdir. Bulgular ışığında, öğretmenlere derslerinde mevcut öğretime ek olarak HEM'den daha sıklıkla yararlanmaları önerilmektedir.
7. sınıf fen bilimleri dersi ışığın madde ile etkileşimi ünitesinde biyomimikri etkinlikleriyle destekli öğretimin etkisinin incelenmesi
Bu araştırmada, 7. sınıf fen bilimleri dersi ışığın madde ile etkileşimi ünitesinin biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, biyomimikri ile geliştirilen etkinliklere ve derse ilişkin görüşlerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaçlar doğrultusunda, 2023-2024 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Kastamonu İli Seydiler İlçesinde bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 42 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Rastgele olarak seçilen deney ve kontrol gruplarında 21'er öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırmaların bir arada olduğu karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; ışığın madde ile etkileşimi ünitesi akademik başarı testi, fen bilimleri dersine yönelik motivasyon ölçeği ve fen bilimleri dersi tutum ölçeği ile, nitel verileri ise; yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle yapılan öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarına ve tutumlarına etkisini belirlemek için deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desenden yararlanılmıştır. Ayrıca akademik başarı son-test puanlarına göre deney grubundan belirlenen dokuz öğrencinin ilgili ünite konularının öğretilmesinde kullanılan biyomimikri ile tasarlanan etkinliklere ve derse ilişkin görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış görüşme formu ile nitel veriler toplanmıştır. İlgili ünite konuları kontrol grubu öğrencilerine 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ile öğretilirken, deney grubundaki öğrencilere ise mevcut öğretim programına ek olarak biyomimikri ile tasarlanan etkinlikler ile anlatılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçme araçlarından elde edilen nicel veriler SPSS programı ile nitel verilerin analizinde ise içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda deney grubu öğrencilerinin akademik başarılarında ve derse yönelik motivasyonlarında kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilirken, fen bilimleri dersine karşı tutumlarında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Deney grubundan seçilen dokuz öğrenciye uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere göre ise, fen bilimleri dersinin öğrencilerin teknolojiye ve mühendisliğe bakış açılarını olumlu yönde geliştirdiği, çevrelerindeki canlıların hayal güçlerini ve yaratıcılıklarını etkilediği yönünde görüşlerinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrenciler fen bilimleri dersinde ilgili ünite konularını öğrenirken yararlandıkları biyomimikri ile tasarlanan etkinliklerle konuları daha iyi öğrendiklerini ifade etmişlerdir. Bu sonuçlardan yola çıkarak, biyomimikri temelli uygulamaların fen bilimleri dersinde uygun ünite konularının öğretiminde daha fazla kullanılması önerilmektedir.
Ortaokul 6. sınıf fen ve teknoloji dersi madde ve ısı ünitesinin öğretilmesinde model kullanımının başarıya ve kalıcılığa etkisi
Bu çalışmada 6. sınıf fen ve teknoloji dersi "madde ve ısı" ünitesinin öğretiminde, model kullanımının öğrencilerin başarısına ve kalıcılığa etkisi 2005 fen ve teknoloji programı ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırma için; Kastamonu ili 23 Ağustos Ortaokulu 6. sınıflarından biri kontrol, diğeri ise deney grubu olmak üzere iki şube rasgele seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak madde ve ısı ünitesi ile ilgili 30 soruluk bir başarı testi kullanılmıştır. 4 hafta boyunca, kontrol grubundaki öğrencilere madde ve ısı ünitesi 2005 fen ve teknoloji programına göre işlenirken, deney grubu öğrencilerine ise aynı ünite modellerle desteklenerek işlenmiştir. Grupların bilgi bakımından denkliğini ölçmek için hazırlanan başarı testi ön-test olarak uygulanmıştır. Uygulama bittikten sonra, her iki grubun başarılarını ölçmek için, aynı test son-test olarak uygulanmıştır. Son olarak ta, öğrenilen bilgilerin ne kadarının hatırlandığını ölçmek için, 4 hafta sonra aynı test kalıcılık başarı testi olarak uygulanmış ve elde edilen veriler, SPSS 17 istatistik paket programı ile analiz edilerek ve verilerin değerlendirilmesinde t-testi kullanılmıştır. Nicel verilerden oluşan bu çalışmada elde edilen verilerin analizi sonucunda; model kullanılarak derslerin işlendiği deney grubunun başarısı, 2005 fen ve teknoloji programına göre derslerin işlendiği kontrol grubunun başarısı arasında, deney grubunun lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca, uygulama bittikten 4 hafta sonra uygulanan kalıcılık testi sonuçlarına göre; deney grubundaki öğrencilerin öğrendiklerini hatırlama oranı, kontrol gurubundaki öğrencilere göre daha fazladır. Bu araştırmada elde edilen veriler ışığında; ortaokul 6. sınıf öğrencilerine madde ve ısı ünitesinin öğretiminde model kullanımının başarıyı artırdığı ve öğrenilen bilgilerin daha uzun süre hafızada kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
İşbirlikli öğrenme yönteminin Genel fizik laboratuvarı-I dersinde öğrencilerin akademik başarılarına, laboratuvar malzemelerini tanıma ve kullanma becerilerine etkisi
Bu çalışma, Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalında 2012–2013 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Genel Fizik Laboratuvarı-I dersini alan 63 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırma için, rasgele olarak 32 öğrenciden oluşan 1-A şubesi deney grubu, 31 öğrenciden oluşan 1-B şubesi ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Ders sunumları deney grubunda işbirlikli öğrenme yöntemi jigsaw tekniğine göre, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemlerine göre yapılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce uzman kontrolünde uygulama sırasında kullanılacak başarı ve beceri testleri geliştirilmiştir. Araştırmada her iki gruba da öğrencilerin deneylerle ilgili teorik bilgilerini ölçmek için başarı testi, laboratuvar malzemelerini tanıma ve kullanma becerilerini ölçmek için ise malzeme tanıma ve kullanma beceri testi ön-test olarak uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda ise aynı başarı ve beceri testleri son-test olarak uygulanmıştır. Ayrıca sadece deney grubu öğrencilerine laboratuvar becerilerinin yöntemle gelişimini ve değişimini gözlemlemek için ara test olarak bir de beceri testi uygulanmıştır. Uygulama bittikten sonra sadece deney grubu öğrencilerine, yöntemle ilgili görüşlerini almak amacıyla jigsaw görüş ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programından faydalanılmıştır. Araştırma analizleri değerlendirildiğinde işbirlikli öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu ile geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubu karşılaştırmasında, deney grubunun kontrol grubuna göre daha başarılı olduğu ve laboratuvar uygulama becerilerinin daha çok geliştiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, uygulama sonunda kullanılan görüş ölçeğinden elde edilen sonuçlara göre, işbirlikli öğrenme yöntemi jigsaw tekniğinin öğrencilerin laboratuvar çalışmasında daha etkili bir öğrenme ortamı oluşturduğu belirlenmiştir.
Fen ve teknoloji dersinde akıllı tahta kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve bilgilerin kalıcılığına etkisi
Bu çalışmada, 7. sınıf fen ve teknoloji dersi "Yaşamımızdaki Elektrik" ünitesinin öğretiminde, akıllı tahta destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarısına ve bilgilerin kalıcılığa etkisi 2005 Fen ve Teknoloji Eğitim Programı ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırma için; Kastamonu ili Vali Aydın Arslan Ortaokulu 7. sınıflarından biri kontrol, diğeri ise deney grubu olmak üzere iki şube seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak yaşamımızdaki elektrik ünitesi ile ilgili 25 soruluk bir başarı testi kullanılmıştır. 4 hafta boyunca, kontrol grubundaki öğrencilere yaşamımızdaki elektrik ünitesi 2005 Fen ve Teknoloji Eğitim Programına göre işlenirken, deney grubu öğrencilerine ise aynı ünite akıllı tahta etkinlikleri ile desteklenerek işlenmiştir. Grupların bilgi bakımından denkliğini ölçmek için hazırlanan başarı testi ön-test olarak uygulanmıştır. Uygulama bittikten sonra, her iki grubun başarılarını ölçmek için aynı test son-test olarak uygulanmıştır. Son olarak da öğrenilen bilgilerin ne kadarının hatırlandığını ölçmek için, 4 hafta sonra aynı test kalıcılık başarı testi olarak uygulanmış ve elde edilen veriler, SPSS 20 istatistik paket programı ile analiz edilmiş ve elde edilen verilerin değerlendirilmesinde t-testi kullanılmıştır. Nicel verilerden oluşan bu çalışmada, elde edilen verilerin analizi sonucunda; akıllı tahta destekli derslerin işlendiği deney grubu ile kontrol grubunun akademik başarıları arasında, deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca, uygulama bittikten 4 hafta sonra uygulanan kalıcılık testi sonuçlarına göre; deney grubundaki öğrencilerin öğrendiklerini hatırlama oranı, kontrol grubundaki öğrencilere göre daha fazladır. Bu araştırmada elde edilen veriler ışığında; ortaokul 7. sınıf öğrencilerine yaşamımızdaki elektrik ünitesinin öğretiminde akıllı tahta kullanımının akademik başarıyı artırdığı ve öğrenilen bilgilerin daha uzun süre hafızada kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak geliştirilen etkinliklerin okul öncesi öğretmen adaylarının tutum ve başarısına etkisi
Bu çalışmada, yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak geliştirilen etkinliklerin okul öncesi öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik tutumlarına ve fen kavram başarılarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı üçüncü sınıfların birinci ve ikinci öğretiminde okuyan, iki şubedeki 74 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmada nitel ve nicel veri toplama yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde, okul öncesi öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik tutumlarının belirlenmesi için Fen Öğretimine Yönelik Tutum Ölçeği (FÖYTÖ), fen kavramları bilgi düzeylerini belirlemek için Fen Kavramları Başarı Testi (FKBT) ve fen öğretimine yönelik ilgilerini belirlemek için ise Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 15 paket programı kullanılarak, nitel veriler ise nitel araştırma modeline uygun olarak sınıflandırılmış ve kategorize edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik tutumlarının olumlu olduğu, eksik bilgilerinin giderilmesine yönelik yapılan etkinlikler sonucunda FKBT son-test lehine anlamlı bir farkın olduğu ve uygulanan yarı yapılandırılmış görüşmeye ait verilerin de bu sonuçları destekler nitelikte olduğu saptanmıştır. Farklı düzeyde tutuma sahip öğretmen adaylarının FKBT sonuçları arasında da anlamlı bir farkın olduğu ve bu farkın tüm gruplar (düşük-orta-yüksek) arasında olduğu tespit edilmiştir. Uygulanan Yarı Yapılandırılmış Görüşme sonuçlarına göre, yapılan etkinliklerin öğretmen adaylarının fen öğretimine yönelik ilgisizliklerini ve olumsuz tutumlarını giderdiği ve azalttığı, fen kavram bilgilerini arttırdığı ve var olan hatalı bilgilerini düzelttikleri sonuçlarına varılmıştır.
Fen bilimleri öğretmen adaylarının grafikleri okuma, yorumlama ve hazırlama becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmada, fen bilimleri öğretmen adaylarının genel fizik-I dersinde işlenen konularla ilgili grafikleri okuma, yorumlama ve hazırlama becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada betimsel-tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmaya, Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı, 2013-2014 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören, birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 244 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada veri toplamak için, araştırmacı tarafından geliştirilen, çoktan seçmeli, açık uçlu ve doğru-yanlış önermeli soruları içeren üç bölümden oluşan bir test uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının çoktan seçmeli sorulara verdikleri cevaplar öncelikle "doğru", "yanlış" ve "boş" olmak üzere üç ana kategoriye ayrılmış, bu kategoriler frekans ve yüzde olarak ifade edilmiştir. Çoktan seçmeli test içerisinde bulunun grafik çizme soruların da, öğretmen adaylarının çizdikleri grafikler; "tam ve ikna edici", "yetersiz", "hiç işlem yapmayan" ve "yanlış grafik çizme" olmak üzere gruplandırılmıştır ve belli kriterlere göre de puanlanmıştır. Öğretmen adaylarına, kavramsal, grafiksel ve işlemsel soru türlerinin hangilerinde kendilerini daha başarılı bulduklarını ortaya çıkarmak için, iki açık uçlu soru sorulmuştur. Ayrıca öğretmen adaylarına, grafik konusuyla ilgili kavramsal bilgilerinde eksikliğin var olup olmadığını görmek için ise, doğru-yanlış önermelerden oluşan sorular yöneltilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının grafik çizmede, grafiğin başlangıç noktasını belirleme, eksenleri ölçeklendirme, değerleri birleştirme, grafikleri anlama ve yorumlama konularında zorlandıkları görülmüştür. Doğru-yanlış önermelerden oluşan testin üçüncü bölümünü, öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun yapabildiği ve kavramsal bilgi düzeyinde fazla sıkıntı yaşamadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, grafik çizme sorularında, sınıf düzeyi arttıkça öğretmen adaylarının grafik becerilerinin azaldığı ve grafikleri okuma, yorumlama ve hazırlama becerilerinde kızların, erkek öğretmen adaylarına göre daha başarılı olduğu görülmüştür.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel argümantasyon kaliteleri ile bilimin doğası anlayışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışları ile sosyobilimsel argümantasyon kaliteleri arasındaki olası çift yönlü ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Bununla birlikte, doğrudan bilimin doğası ve sosyobilimsel argümantasyon sürecinin öğretmen adaylarının argümantasyon ve bilimin doğasına yönelik görüşlerinde ne tür farklılıklar meydana getirdiği de incelenmiştir. Araştırma, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 56, üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. İki farklı şubede bulunan katılımcılardan 27'si deney grubunda, 29'u ise kontrol grubunda araştırmaya dâhil edilmiştir. Bu araştırmada nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan fen bilgisi öğretmen adayları, doğrudan bilimin doğası ve sosyobilimsel argümantasyon sürecine dâhil edilirken, kontrol grubundaki öğretmen adayları ise öğrenci merkezli etkinlikler doğrultusunda sürece katılmışlardır. Toplamda 11 hafta süren uygulama–veri toplama sürecinin başında ve sonunda, araştırmaya katılan tüm öğretmen adaylarına Argümantasyon Açısından Bilimin Doğası (AABD) Testi yöneltilmiştir. Bu testten alınan puanlar değerlendirilerek deney grubundaki öğretmen adayları, maksimum çeşitlilik örneklemesi kapsamında bilimin doğası anlayışlarına göre alt, orta ve üst şeklinde dörder kişilik üç gruba ayrılmışlardır. Alt, orta ve üst grupta yer alan katılımcıların sosyobilimsel argümantasyon kalitelerini belirlemek için ise "Elektrikli Otomobil Üretimi", "Cep Telefonları İnsan Hayatını Tehdit Ediyor" ve "Altın Pirinç" isimli üç senaryo aracılığıyla veriler toplanmıştır. Son olarak deney grubundan rastgele seçilen altı öğretmen adayına ise sürecin başında ve sonunda bilimin doğası, argümantasyon ve fen eğitimine yönelik yarı-yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Çalışmada ulaşılan nicel veriler SPSS paket programı, nitel veriler ise tümevarımsal içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön-test/son-test puanları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla örneklemden toplanan veriler üzerinde bağımlı ve bağımsız örneklemler için t-testi yapılmıştır. Alt, orta ve üst grubun argümantasyon kaliteleri arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek için ilk olarak Argüman değerlendirme ölçeği aracılığıyla nitel analiz, elde edilen verilerin nicelleştirilmesiyle de Kruskal Wallis H-Testi yapılmıştır. Yarı-yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Nitel ve nicel veri analizlerinden elde edilen sonuçlar, bilimin doğası anlayışlarının sosyobilimsel argümantasyon kalitesini anlamlı olarak etkilediğini göstermiştir. Bununla birlikte deney grubu ile kontrol grubunun bilimin doğası anlayışları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Son olarak deney grubundaki öğretmen adaylarının bilimin doğası, argümantasyon ve fen eğitimine dair görüşlerinin olumlu bir değişim gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada, ulaşılan sonuçlar ilgili literatürle de ilişkilendirilerek fen eğitimi literatürüne katkı, eğitim-öğretimin niteliğinin geliştirilmesi ve hizmet öncesi öğretmen eğitimi açısından öneriler verilmiştir.
İntegral ASIE modeli ile tasarlanan öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının genetik konusunu öğrenmelerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının üçüncü sınıf genetik ve biyoteknoloji dersinde genetik konusunun öğretiminde, İntegral ASIE Modeli ile tasarlanan etkinliklerin kullanılmasının akademik başarıya etkisinin incelenmesi ve öğretmen adaylarının bu model ve uygulama süreci hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 39, üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. İki farklı şubede bulunan katılımcılardan 22'si deney grubunda, 17'si ise kontrol grubunda araştırmaya dâhil edilmiştir. Deney ve kontrol grupları rasgele olarak belirlenmiştir. Bu araştırmada, nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte yer aldığı karma araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının genetik konusunu öğrenmelerinde İntegral ASIE Modeli ile tasarlanan etkinlikler kullanılırken, kontrol grubundaki öğretmen adaylarına ise mevcut fen bilgisi öğretim programı gereği konu başlıkları anlatılmıştır. Araştırmanın verilerinin elde edilmesinde, her iki grubun öğrenme stillerinin belirlenmesi amacıyla Öğrenme Stilleri Testi (ÖST), genetik konusuyla ilgili bilgi seviyelerinin belirlenmesi için, Genetik Başarı Testi (GBT) uygulanmış ve sadece deney grubuna uygulanan İntegral ASIE Modeli ve uygulama süreci hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi için ise GBT sonuçlarına göre belirlenen alt-orta-üst başarı düzeylerinden ikişer olmak üzere toplamda 6 öğretmen adayıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS 22.00 istatistik paket programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön-test/son-test puanları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla örneklemden toplanan veriler üzerinde non-parametrik testler kullanılmış ve Mann-Whitney U-testi ile analiz edilerek, elde edilen bulgular 0,05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda ulaşılan bulgulara göre genetik konusunda İntegral ASIE modeline göre tasarlanan öğretimin fen bilgisi öğretmen adaylarının genetik konusunda akademik başarılarının artmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sadece deney grubundaki öğretmen adaylarına uygulanan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen verilerin içerik analizi yapılmış ve belirlenen kod ve temalar doğrultusunda ulaşılan bulgulara göre kullanılan İntegral ASIE Modeli ile tasarlanan öğretimin; öğretmen adaylarının derse olan ilgilerini artırdığı, onları derse motive ettiği, etkili ve nitelikli bir öğrenme gerçekleştirmelerinde ve sınav korkularını yenmelerinde yardımcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, araştırmada nitel ve nicel verilerden elde edilen bulgular ışığında ulaşılan sonuçların birbirini destekler nitelikte olduğu da tespit edilmiştir.
Planlanmış davranış teorisi yoluyla öğretmen ve öğretmen adaylarının fen bilimleri dersi kapsamında laboratuvar uygulamalarını gerçekleştirmeye yönelik davranış amaçlarının belirlenmesi
Planlanmış Davranış Teorisi (PDT), son yıllarda birçok alanda sıkça kullanılan bir davranış kuramıdır, ancak fen alanında yapılan çalışmalar sınırlıdır. Planlanmış Davranış Teorisi sayesinde davranışa yönelik amaç ölçülebilmekte ve dolaylı olarak da söz konusu davranışın ortaya çıkma olasılığı tespit edilebilmektedir. Bu araştırmada, Planlanmış Davranış Teorisini kullanarak fen bilimleri derslerini yürüten öğretmenlerin ve mezun olduktan sonra yürütecek olan öğretmen adaylarının fen bilimleri dersi kapsamında, laboratuvar uygulamaları yaptırma konusunda davranış amaçlarını ve bu amaçlarını etkileyen faktörleri incelemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, fen derslerini yürütmekte olan öğretmenlerin (sınıf öğretmenleri ve fen bilimleri öğretmenleri) ve öğretmen adaylarının davranış amacına yönelik tutumlarını, öznel normlarını ve algılanan davranışsal kontrol değişkenlerinin ve bu değişkenlerin her birinin altında yatan inançların neler olduğunun belirlenmesi, bu değişkenlerin davranış amaçlarının incelenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, mevcut zamanda görev yapan öğretmenler ile gelecekte bu görevi yerine getirecek olan öğretmen adaylarının, laboratuvar uygulamalarını yerine getirme davranış amaçlarını etkileyen faktörlerin birlikte ele alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada, nitel ve nicel araştırma yöntemleri beraber kullanılmıştır. Çalışmanın nitel kısmında; Planlanmış Davranış Teorisi temel alınarak ilkokul ve ortaokullarda fen bilimleri dersini yürütmekte olan öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu aşamada betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın bu kısmında, Kastamonu ili MEB'e bağlı okullarda görev yapmakta olan 37 sınıf ve fen bilimleri öğretmenleri ile görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler, çalışmanın nicel kısmında elde edilecek olan ölçek geliştirme çalışmasına temel oluşturmuştur. Çalışmanın nicel kısmında; araştırmacı tarafından Planlanmış Davranış Teorisi kapsamında geliştirilen ölçek, pilot uygulama olarak Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde okuyan 207 sınıf ve fen bilimleri öğretmen adaylarına uygulanmıştır. SPSS uygulamasında geçerlik ve güvenirlik analizleri ve AMOS programında Yol (Path) analizi uygulanarak "Fen Laboratuvar Uygulamalarına Yönelik Davranış Amaçlarını Belirleme Ölçeği" nihai halini almıştır. Nihai ölçek 6 faktör 57 maddeden oluşmaktadır. Nihai ölçek asıl uygulama grupları olan Kastamonu ili MEB'e bağlı okullarda görev yapan 201 sınıf ve fen bilimleri öğretmenlerine ve Türkiye genelinde 976 sınıf ve fen bilimleri öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, araştırmacı tarafından "Fen Laboratuvar Uygulamalarına Yönelik Davranış Amaçlarını Belirleme Ölçeği" geliştirilerek literatüre katkıda bulunulmuştur. Çalışma sonucuna göre öğretmen ve öğretmen adaylarının davranışı amaç edinmelerini daha çok davranışa yönelik tutumlarının belirlediği tespit edilmiştir. Öznel normlarının düşük oranda amaçlarını etkiledikleri görülüp, davranış amaçlarını baskı sonucu değil kendi tutumları ile edindikleri ortaya çıkmıştır. Algılanan davranış kontrolleri ise dolaylı olarak davranış faktörleri üzerinde etkili oldukları tespit edilmiştir. Mevcut okullardaki durumlara göre ise laboratuvar uygulamalarının gerçekleşmesinde sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Materyal yetersizlikleri, laboratuvar ortamlarının yetersizliği, sınıf mevcutlarının kalabalık olması şu an için laboratuvar uygulamalarının verimli bir şekilde gerçekleşmesine engel olmakta olduğu tespit edilmiştir. Laboratuvar ihtiyaçlarının giderilerek, uygun düzeylere getirilmesi gerekmektedir. Ayrıca laboratuvar uygulamalarını gerçekleştirecek öğretmenlerimizin tutum, öznel norm ve algılanan davranış kontrolü kısmında laboratuvar uygulamalarını istenen düzeyde gerçekleştirmesine engel olan durumlar olduğu görülmüştür. Bu durumlar gelecekte başka öğretmenlerde de görülebilir veya sonradan ortaya çıkabilir. Öğretmenler laboratuvar uygulamalarına gereken önemi vermiyor olabilir veya çevresinin laboratuvar uygulamalarına yönelik isteklerini olumsuz karşılıyor olabilir.
Stem uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesindeki başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada, 7. sınıf Kuvvet ve Enerji ünitesinin öğretiminde STEM uygulamalarının kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2016-2017 eğitim-öğretim yılı Kastamonu il merkezinde bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 52 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Rastgele belirlenmiş deney ve kontrol gruplarında 26'şar öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada yer aldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. STEM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla deneme modellerinden ön-test/son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin, STEM uygulamaları ile tasarlanan öğretimle ilgili görüşlerinin belirlenmesi amacıyla da nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Deney grubunda dersler STEM uygulamaları ile desteklenerek anlatılmış, kontrol grubunda ise mevcut programa uygun olarak işlenmiştir. Araştırma öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarına Kuvvet ve Enerji Ünitesi Başarı Testi (KEÜBT) ve Fen Bilimleri Tutum Ölçeği (FBTÖ) uygulanmıştır. Ayrıca, uygulama sonunda sadece deney grubu öğrencilerine STEM Görüş Formu (SGF) uygulanmış ve KEÜBT sonuçlarına göre belirlenen alt-orta-üst başarı düzeylerinden olmak üzere toplam 5 öğrenci ile de yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen ön-test ve son-test başarı testi puanları ve tutum ölçeği sonuçları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla verilerin analizinde parametrik testler kullanılmış ve t-testi ile analiz edilerek, elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, STEM uygulamaları ile destekli derslerin işlendiği deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları ve fen bilimleri dersine karşı tutumları, kontrol grubundaki öğrencilerle karşılaştırıldığında deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir. Sadece deney grubu öğrencilerine uygulanan SGF ve yarı yapılandırılmış görüşme verilerinin içerik analizi yapılmış ve ulaşılan bulgulara göre STEM uygulamalarıyla desteklenerek işlenen derslerin eğlenceli ve aktif geçtiği, derse olan ilgi ve motivasyonun arttığı, konuların daha iyi anlaşıldığı ve kavramların somut bir şekilde öğrenildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
İlkokul üçüncü sınıflarda uygulanan fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmada, üçüncü sınıf fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik sınıf öğretmenlerinin, öğrencilerin ve velilerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Buna ek olarak, 2014 yılından itibaren ilkokul üçüncü sınıflarda uygulanmaya başlanan fen bilimleri dersi öğretim programının uygulanması sırasında yaşanan sorunlar; öğretmen, öğrenci ve veli görüşüne dayanılarak incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş 2016-2017 eğitim-öğretim yılı İstanbul ili, Bayrampaşa ve Gaziosmanpaşa ilçelerinde bulunan ve rasgele seçilmiş 5 okuldan, 25 sınıf öğretmeni, 586 ilkokul üçüncü sınıf öğrencisi ve 15 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla, öğretmenlere fen bilimleri dersi öğretim programının kazanımları, konu alanı (içerik), öğrenme-öğretme süreci ile ölçme ve değerlendirme boyutlarında toplamda 47 maddelik bir anket uygulanmıştır. Öğrencilere, fen bilimleri dersi kazanımlarına ilişkin 26 maddelik bir anket, velilere ise, 5 soruluk yarı yapılandırılmış bir görüşme formu uygulanmıştır. Araştırma tarama modelinde tasarlanmış ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada öğretmenler için kullanılan anketten elde edilen veriler; frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak, öğrenciler için kullanılan anketten elde edilen veriler ise; frekans ve yüzde hesaplanarak analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler ise içerik analizine tabii tutulmuş ve velilerin verdikleri cevaplar kodlanmıştır. Bu kodlardan yola çıkarak temalar oluşturulmuştur. Araştırmada toplanan nitel ve nicel veriler bir arada değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlere uygulanan ankette, program kazanım (X=4,04), konu alanı-içerik (X=3,90) ve ölçme ve değerlendirme (X=3,41) boyutlarına ilişkin öğretmenler ortalama olarak "katılıyorum" görüşünü belirtmişlerdir. Ankette, öğrenme-öğretme süreci (X=3,40) boyutuna ilişkin öğretmenler ortalama olarak "kararsızım" görüşünü belirtmişlerdir. Öğrencilere uygulanan anketten elde edilen verilere göre, öğrencilerin yaklaşık %95'inin fen bilimleri dersine karşı ilgili oldukları ve olumlu ifadeler kullandıkları tespit edilmiştir. Velilere uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere göre ise, üçüncü sınıflarda fen bilimleri dersinin konulmasının çocukları için uygun olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca velilerle yapılan görüşmelerde, programın uygulanmasıyla ilgili, deney yapılmaması, okullarda laboratuvarların olmaması, çocuklarının öğrenme güçlüğü çektiği, araç-gereç yetersizliği gibi konularda da sorunların olduğu tespit edilmiştir.
Farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki okullarda 7. sınıf elektrik enerjisi ünitesinin öğretiminde ortak bilgi yapılandırma modelinin etkisinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, 7. sınıf elektrik enerjisi ünitesi kapsamında Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli (OBYM)'ne göre geliştirilen etkinliklerin farklı sosyo-ekonomik düzeydeki okullarda öğrenim gören öğrencilerin akademik başarılarına, kavramsal anlamalarına ve bilimin doğası hakkındaki görüşlerine olan etkisini incelemek ve uygulanan modele ilişkin öğrenci görüşlerini açığa çıkarmaktır. Bu araştırmada, deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın pilot uygulaması, Kastamonu il merkezindeki bir ortaokulun yedinci sınıflarında öğrenim gören üç şubeden ikisi deney, biri kontrol grubu olmak üzere toplam 62 öğrenci ile yapılmıştır. Asıl uygulama için "Öğrenci Durumu Belirleme Anketi" kullanılarak Kastamonu il merkezinde farklı sosyo-ekonomik düzeylerde (alt-orta ve üst olmak üzere) üç ortaokul seçilmiştir. Her bir sosyo-ekonomik düzeydeki okulların yedinci sınıflarında öğrenim gören öğrencilerin bulundukları şubelerden rasgele olmak üzere bir deney bir de kontrol grubu seçilmiştir. Böylece, asıl uygulama üç okuldan toplam 138 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. 6 hafta süren uygulama boyunca, deney gruplarındaki dersler OBYM'ne göre geliştirilen etkinliklerle işlenirken, kontrol gruplarındaki dersler ise 2013 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre işlenmiştir. Araştırmada nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte kullanılmış ve veriler karma yöntem yoluyla toplanmıştır. Nicel veri toplama araçları; "Elektrik Enerjisi Ünitesi Başarı Testi (EEÜBT)" ve "Elektrik Enerjisi Ünitesi Kavramsal Anlama Testi (EEÜKAT)", nitel veri toplama araçları; "Bilimin Doğası Üzerine Görüşler Anketi (BDÜGA)" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF)"dur. Araştırmada elde edilen nicel veriler; bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilirken, nitel verilerin değerlendirilmesinde ise içerik ve betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, OBYM'ne göre geliştirilen etkinliklerle işlenen derslerin akademik başarıyı artırdığı ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığını sağladığı görülmüştür. Akademik başarı açısından, alt ve orta sosyo-ekonomik düzeydeki okullar ile orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okullar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, alt ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okullar arasında üst sosyo-ekonomik düzeydeki okul lehine anlamlı bir fark görülmüştür. OBYM destekli işlenen dersler, öğrencilerin kavramsal anlamalarını da artırmıştır. Kavramsal anlama bakımından sadece alt ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okullar arasında, üst sosyo-ekonomik düzeydeki okul lehine anlamlı bir fark çıkmıştır. Uygulama öncesinde öğrencilerde alanyazında yaygın olarak görülen alternatif kavramların yüksek oranda olduğu, uygulama sonrasında ise OBYM destekli etkinliklerin bu alternatif kavramları büyük oranda azalttığı görülmüştür. Ayrıca, OBYM'nin öğrencilerin bilimin doğasına ilişkin anlayışları üzerinde olumlu bir etki yarattığı, uygulama sonrasında bu konuda yeterli görüşe sahip öğrenci sayısının arttığı görülmüştür. Yarı yapılandırılmış görüşmeye katılan öğrencilerin çoğu OBYM destekli derslerin işlenmesini çok beğendiklerini, uygulamanın derse olan ilgilerini artırdığını, çok ilginç, eğlenceli ve öğretici bulduklarını, öğrenmelerini kolaylaştırdığını ifade etmişlerdir. Bunun yanında, görüşmeye katılan öğrencilerin bazıları ise uygulamanın uzun sürmesinden, çok etkinlik içermesinden ve de sürekli olarak öğrenciyi aktif tutmasından hoşlanmadıklarını dile getirmişlerdir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu, bilimin doğası etkinlikleriyle ilk kez karşılaştıkları için başlangıçta zorlandıklarını ancak uygulama sonunda bu etkinlikleri eğlenceli bulduklarını ifade etmişlerdir. OBYM destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına, kavramsal anlamalarına, bilimin doğası hakkındaki görüşlerine olan etkisini ortaya koyabilecek fen bilimleri dersinin farklı ünitelerine yönelik araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle tasarlanan etkinliklerin vücudumuzdaki sistemler ünitesinin öğretimine etkisinin incelenmesi
Günümüzde teknoloji akıl almaz bir şekilde ilerlemektedir. Bu hızlı ilerleme hayatın her alanını etkilediği gibi eğitim alanını da yakından etkilemektedir. Son yıllarda özellikle fen bilimleri alanında teknolojinin büyük bir öneminin bulunması ve yazılım tabanlı teknolojilerin büyük ilgi görmesi bu alanda yeni çalışmaların yapılmasına imkan tanımaktadır. Robotik kodlama, yazılım ve üç boyutlu yazıcılar bu alanlardan bazılarıdır. Konu alanı ile ilgili olarak yapılan literatür incelemesi sonucunda üç boyutlu yazıcılar hakkında yeterli sayıda çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu nedenle araştırmada, üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle tasarlanan etkinliklerin altıncı sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinin öğretimine etkisinin incelenmesi ve bu teknoloji hakkında öğrencilerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı birinci yarıyılında Kastamonu il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunun altıncı sınıflarında öğrenim gören 60 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Rastgele olarak belirlenmiş deney ve kontrol gruplarında 30'ar öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada yer aldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle tasarlanan etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisini belirlemek amacıyla deneme modellerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Ayrıca, sadece deney grubundaki öğrencilere grup çalışması gözlem formu ve üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle ilgili görüşlerinin belirlenmesi amacıyla da yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere ilgili ünite konuları üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle desteklenerek anlatılırken, kontrol grubundaki öğrencilere ise mevcut programa göre anlatılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Vücudumuzdaki Sistemler Ünitesi Başarı Testi (VSÜBT), deney grubundaki öğrencilerin altı hafta boyunca beraber yaptıkları etkinliklerin gözlemlenmesi ve baştan sona tüm sürecin değerlendirilmesi amacıyla Grup Çalışması Gözlem Formu (GÇGF) ve sadece deney grubundaki öğrencilere Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen ön-test ve son-test başarı testi puanları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla t-testi kullanılmış ve bulgular yorumlanmıştır. Verilerin analizi sonucunda, üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle destekli derslerin işlendiği deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları, mevcut programa göre ünite konularının işlendiği kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarılarıyla karşılaştırıldığında deney grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bu araştırmada deney grubu öğrencileri yapmış oldukları etkinlikleri bireysel olarak değil de genellikle grup olarak gerçekleştirmişlerdir. Grup çalışmalarında öğrencilerin her birinin yapılan uygulamalara aktif olarak katılmaları beklenir. Bu sebeple, öğrencilerin üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle ilgili yapmış oldukları etkinliklerde; birbirleriyle olan iletişimlerini, uyumlarını, işbirliklerini, becerilerini, zamanı etkili kullanmalarını vb. gibi kriterleri her hafta uygulama sonunda ölçmek için grup çalışması gözlem formu kullanılmış ve araştırmacı bu formdaki değerlendirme kriterlerini dikkate alarak her ders sonunda değerlendirme puanını vermiştir. İlk haftalar deney grubundaki öğrencilerinin etkinlikler esnasında değerlendirme puanı düşük iken, son haftalarda değerlendirme puanı yükselmiştir. Öğrencilerden beklenen bu davranışların olumlu yönde artmasında üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerden zevk almaları, dersi sevmeleri ve katılmaları etkili olmuştur. Sadece deney grubu öğrencilerinden 9 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme verilerinin içerik analizleri yapılmış ve üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerle desteklenen derslerin eğlenceli ve aktif geçtiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrenciler ünite konularını daha iyi anladıklarını, yapılan etkinliklerin hayal güçlerini geliştirdiğini ve derslerin sıkıcı olmadığını belirtmişlerdir. Üç boyutlu yazıcı teknolojisiyle geliştirilen etkinliklerin fen öğretimine etkisini görebilmek için fen bilimleri dersinin farklı ünitelerine yönelik araştırmaların yapılması ve okullarda üç boyutlu yazıcıların kullanılabileceği bir yazdırma odasının kurulması önerilmektedir.
Ortaokul fen öğretiminde ters yüz sınıf uygulamaları
Bu araştırma, ters yüz sınıf uygulamalarının yedinci sınıf aynalarda yansıma ve ışığın soğrulması ünitesinde öğrencilerinin akademik başarılarına, zihinsel risk alma becerilerine etkisini ve öğrencilerin bu uygulamalar hakkındaki görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında Kastamonu il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 43 yedinci sınıf öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Rastgele olarak belirlenmiş deney grubunda 21, kontrol grubunda ise 22 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte yer aldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Ters yüz sınıf uygulamalarıyla destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisini ve zihinsel risk alma becerilerini belirlemek amacıyla deneme modellerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Ayrıca, deney grubundaki öğrencilerin ters yüz sınıf uygulamaları ile ilgili görüşleri alınmış ve altı öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere dersler ters yüz sınıf uygulamaları ile öğretilirken, kontrol grubundaki öğrencilere ise aynı ünite konuları 2013 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na göre anlatılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Aynalarda Yansıma ve Işığın Soğrulması Ünitesi Başarı Testi (AYISÜBT), Zihinsel Risk Alma Ölçeği (ZRAÖ) ve deney grubundaki öğrencilere ilgili ünite konularını öğrenirken kullanılan ters yüz etkinlikleriyle ilgili görüşlerini belirlemek amacıyla uygulamadan sonra iki adet açık uçlu sorudan oluşan Ters Yüz Sınıf Uygulamaları Görüş Formu (TYSUGF) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme (YYG) yapılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler, SPSS paket programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen ön-test ve son-test başarı testi puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla t-testi kullanılmış ve bulgular yorumlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda ters yüz sınıf uygulamalarıyla destekli derslerin işlendiği deney grubu öğrencilerinin akademik başarıları, mevcut programa göre ünite konularının işlendiği kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarılarıyla karşılaştırıldığında deney grubu öğrencilerinin lehine olacak şekilde anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda ters yüz sınıf uygulamalarının, öğrencilerin zihinsel risk alma becerisi ortalama puanları arttırdığı fakat mevcut programa göre istatistiksel olarak aralarında anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Ters yüz sınıf uygulamalarıyla destekli öğretimin uygulandığı deney grubundaki öğrencilere uygulanan Ters Yüz Sınıf Uygulamaları Görüş formuna vermiş oldukları cevaplar yüzde ve frekans olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, başarı testine göre belirlenmiş alt-orta ve üst seviyelerden belirlenmiş 2'şer öğrenci olmak üzere toplam altı öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme verilerinin içerik analizi yapılmış ve ters yüz sınıf uygulamaları hakkında öğrenciler; uygulamayı sevdiklerini, derse karşı ilgilerini artırdığını ve derslerinin eğlenceli geçtiğini belirtmişlerdir. Bunun yanında bu etkinliklerin, öğrencilerin sınav korkularını yenmelerinde yardımcı olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Ters yüz sınıf uygulamalarının fen öğretiminde kullanılmasının önemini attırmak için fen bilimleri dersinin farklı ünitelerine yönelik araştırmaların yapılması önerilmekte ve bu uygulama içeriklerinde özellikle de videoların hazırlanmasında öğrencilerin anlamakta zorlandıkları problemleri çözmeye yönelik bilgilerin yer almasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Ters yüz sınıf uygulamaları, fen öğretimi, akademik başarı, zihinsel risk alma, aynalarda yansıma ve ışığın soğrulması
Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ve deney destekli etkinliklerin 7. sınıf elektrik devreleri ünitesinin öğretimine etkisinin incelenmesi ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmada, 7. sınıf elektrik devreleri ünitesinin öğretiminde Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ve deney destekli etkinliklerinin kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisinin incelenmesi ve bu etkinlikler hakkında öğrenci görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında Kastamonu ili Daday ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 73 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Rastgele seçilen deney-1 grubunda 25, deney-2 grubunda 25 ve kontrol grubunda ise 23 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseninden yararlanılmıştır. Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ve deney destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarılarına ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla deneysel araştırma yöntemlerinden ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca, deney-2 grubundaki öğrencilerin, EBA ve deney destekli öğretimle ilgili görüşlerinin alınması amacıyla Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) ile nitel veriler toplanmıştır. Üç hafta boyunca, deney-1 grubunda dersler EBA destekli, deney-2 grubunda dersler EBA ve deney destekli, kontrol grubunda ise dersler mevcut öğretim programına göre işlenmiştir. Nicel verileri toplamak amacıyla araştırma öncesinde ve sonrasında deney-1, deney-2 ve kontrol gruplarına Elektrik Devreleri Ünitesi Başarı Testi (EDÜBT) ile Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği (FBDTÖ) ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Uygulama sonunda nitel verileri toplamak amacıyla, deney-2 grubu öğrencilerinden EDÜBT sonuçlarına göre belirlenen düşük-orta-yüksek başarı seviyelerinden ikişer öğrenci seçilerek toplam altı öğrenciye YYGF uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler, SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Deney-1, deney-2 ve kontrol gruplarından elde edilen başarı ön-test son-test puanları ve tutum ölçeği sonuçları arasındaki farkın anlamlılığını belirlemek amacıyla verilerin analizinde, bağımlı-bağımsız t-testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda; EBA ve deney destekli derslerin işlendiği deney-2 grubu öğrencilerinin akademik başarıları ve fen bilimleri dersine karşı olan tutumları, deney-1 ve kontrol gruplarındaki öğrencilerle karşılaştırıldığında deney-2 grubu öğrencilerinin lehine anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir. Başka bir deyişle, EBA destekli öğretim tek başına kullanıldığında öğrencilerin akademik başarılarını biraz arttırmakta ancak ilgili ünite konularının anlatımı EBA etkinliklerinin yanında deneylerle de desteklendiği zaman öğrencilerin akademik başarılarını ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarını artırmada oldukça önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu nicel verileri desteklemek amacıyla, sadece deney-2 grubundaki altı öğrenciye uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. İçerik analizinden elde edilen bu sonuçlarına göre öğrenciler, EBA'daki uygulamalara ders esnasında veya evde girmekte zorlandıklarını, EBA'daki etkinliklerin karmaşık ve içeriğin tam istedikleri gibi olmadığını, derslerde EBA ile birlikte deney etkinliklerinin kullanılmasının daha eğlenceli ve öğrendikleri bilgilerin ise daha kalıcı olduğunu ifade etmişlerdir. Araştırmada, EDÜ konularının öğretiminde EBA ve deney etkinlikleri birlikte kullanılarak öğrencilerin akademik başarılarında ve fen bilimleri dersine karşı tutumlarında bir artış olduğu tespit edilmiştir. Bundan dolayı, öğretmenlere fen bilimleri dersinde konuların öğretiminde EBA desteğinin yanında deney etkinlikleri de yapmaları önerilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Eğitim bilişim ağı, deney, akademik başarı, tutum, öğrenci görüşü, elektrik devreleri
Hafız Yusuf Cemil Ararat ve şiirleri
XIX. ve XX. yüzyıllar Osmanlı Devleti'nde sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel açıdan büyük değişimlerin yaşandığı zamanlardır. Devlet, XVII. yüzyıla kadar bilim ve teknolojide büyük bir gelişme göstermiştir. Fakat yüzyılın sonunda kapitülasyonların yaygınlaşması, merkezî otoritenin zayıflaması, rüşvet ve iltimasın artması vb. gibi yaşanan olumsuz gelişmeler sonucunda devlet eski gücünü kaybetmiştir. XIX. ve XX. yüzyılda devletin bu kötü gidişatını engellemek amacıyla yapılan tüm girişimler ve yenilikler zamanla yetersiz kalmıştır. Bunun sonucunda Osmanlı Devleti yıkılmış, bağımsız bir Türk devleti kurulmuştur. Yaşanan tüm sosyal, siyasal ve kültürel gelişmeler doğal olarak edebiyatı da etkilemiştir. Her sanatçı yaşadığı dönemin zihni yapısından etkilenmektedir. Yaşadıkları dönemdeki olaylar ve değişimler sanatçılar üzerinde olumlu veya olumsuz tesirler bırakmıştır. Tüm bu unsurlar, kaleme aldıkları eserlere de yansımıştır. XIX. ve XX. yüzyılın önemli şairlerinden birisi olan Hafız Yusuf Cemil Ararat da yaşadığı dönemdeki olaylardan etkilenerek bunları şiirlerine yansıtmıştır. Bu çalışmada Hafız Yusuf Cemil Ararat'ın hayatı, edebî kişiliği, sanatı, öğrencileri ile hatıraları ve eserleri üzerinde durulmuştur. Şaire ait transkripsiyonu yapılan şiirler, günümüz Türkçesine aktarılarak şekil ve muhteva açısından incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hafız Yusuf Cemil Ararat, edebî kişilik, sanat, eserler, şiirler, inceleme