Theses supervised by Prof. Dr. Ali Ersoy
10 theses · Anadolu University
Hayat bilgisi dersinde eğitsel dijital oyunlarla desteklenen ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
İlkokulda öğretmen merkezli öğretim yaklaşımları öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları karşısında yetersiz kalabilmektedir. Bu nedenle eğitsel dijital oyunlar ve ters yüz öğrenme (TYÖ) gibi yenilikçi yöntemlerin kullanıldığı araştırmalar; iyileştirilmiş öğrenme deneyimi, derse yönelik ilginin artması ve etkin öğrenmenin sağlanması gibi olumlu sonuçlar sunmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, ters yüz öğrenme modeli ile yürütülen hayat bilgisi dersinde eğitsel dijital oyunların akademik başarıya etkisini belirlemektir. TYÖ modeline eğitsel dijital oyunların dahil edildiği bu araştırmada, nicel bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul İli Bahçelievler İlçesi'nde bulunan bir devlet ilkokulunda 3.sınıf düzeyinde öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemine göre seçilen 30'u deney grubu, 30'u kontrol grubu olmak üzere toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Uygulama süreci 3 hafta sürmüştür. Araştırma verileri, Hayat Bilgisi Dersi ''Ülkemizde Hayat Ünitesi Akademik Başarı Testi" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 27 programı kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları, akademik başarı düzeyleri açısından karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar, bağımsız örneklem t-testi ve bağımlı örneklem t- testi gibi uygun parametrik testlerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, TYÖ modeline eğitsel dijital oyunların dahil edilerek işlenildiği derslerde, öğrencilerin akademik başarılarının deney grubu lehine anlamlı derecede arttığı sonucuna ulaşılmıştır.
İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin istatistiksel akıl yürütme becerilerinin ters-yüz sınıf modeliyle geliştirilmesi
İstatistiksel akıl yürütme, bilgi birikiminin hızlı bir şekilde arttığı günümüzde önemini artırmaktadır. Özellikle erken yaşlarda öğrencilerin istatistiksel akıl yürütme becerilerinin temellerinin atılması gereklilik olarak görülmektedir. Bu araştırmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin istatistiksel akıl yürütme becerilerini ters-yüz sınıf modeli ile geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem araştırması desenlerinden müdahale desenine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Sakarya ili Hendek ilçesinde öğrenim gören 79 ilkokul dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak İstatistiksel Akıl Yürütme Testi ile katılımcı gözlem, araştırmacı günlüğü, öğrenci günlüğü, öğrenci çalışmaları ve yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ilişkili örneklemler t testi, ilişkisiz örneklemler t testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann-Whitney U Testi ve Friedman Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analize ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada öğrencilerin istatistiksel akıl yürütme becerilerinin ters-yüz sınıf modeli ile geliştirildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Drama eğitiminde dijital teknolojilerin kullanımı: Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance' dergisinin analizi
Bu araştırma, Research in Drama Education: The Journal of Applied Theatre and Performance (RiDE) dergisinde 1996–2024 yılları arasında yayımlanan ve drama eğitiminde dijital teknoloji kullanımını ele alan makaleleri inceleyerek, alandaki eğilimleri bütüncül bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada makalelerin betimsel özellikleri, dijital teknolojilerin hangi amaçlarla ve eğitim süreçlerinin hangi aşamalarında kullanıldığı, elde edilen sonuçlar ve yazarların önerileri araştırma soruları doğrultusunda değerlendirilmektedir. Veri setini oluşturan 23 araştırma makalesi, meta-sentez deseniyle analiz edilmiş; veriler içerik analizi yöntemiyle tematik olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, dijital teknolojilerin en çok süreçsel drama yaklaşımıyla ilişkilendirildiğini, özellikle COVID-19 döneminde çevrim içi platformlar, dijital hikâye anlatımı araçları ve sanal gerçeklik uygulamalarında artış yaşandığını ortaya koymuştur. Makalelerin çoğunun Avustralya kaynaklı olması, bu ülkenin dijital drama pedagojisinde öncü bir rol oynadığını göstermektedir. Türkiye'deki yayınların ise son yıllarda dijital dönüşüm politikalarıyla birlikte artış eğilimine girdiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, dijital teknolojilerin yaratıcı drama süreçlerine dahil edilmesinde pedagojik esneklik, kültürel bağlam duyarlılığı ve öğretmen dijital yeterliliklerinin geliştirilmesinin kritik önem taşıdığını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, alana özgü uygulama temelli modellerin geliştirilmesi ve dijital drama eğitimi alanında daha fazla yerel ve çok kültürlü araştırmanın yapılması önerilmektedir.
Ters yüz sınıf modeliyle tasarlanmış üçüncü sınıf hayat bilgisi dersinin karar verme ve öz yönetim becerilerine etkisi
Öğrencilerin yaşadıkları çağa daha iyi uyum sağlayabilmeleri için mevcut eğitim programları birçok yaşam becerisi içermekte ve öğretmenler bu yaşam becerilerini öğrencilere kazandırırken ders sürecinde farklı öğretim yöntemlerine başvurabilmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, Ters Yüz Sınıf Modeliyle tasarlanmış üçüncü sınıf Hayat Bilgisi Dersinin karar verme ve öz yönetim becerilerine olan etkisini incelemektir. Ters Yüz Sınıf Modelinin kullanıldığı bu araştırmada, nicel bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmanın uygulama sürecinde ön-test son-test eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana İli Çukurova İlçesi'nde bulunan bir devlet ilkokulunda üçüncü sınıf düzeyinde öğrenim gören 48 öğrenci oluşturmaktadır. 6 hafta süren uygulama sürecinde veriler İlkokul Öğrencileri için Karar Verme Becerileri Ölçeği (Sever ve Ersoy, 2019) ve İlkokul Öğrencilerine Yönelik Öz Yönetim Becerileri Ölçeği (Köseoğlu ve Boyacı, 2022) kullanılarak elde edilmiştir. Ölçeklerden toplanan nicel verilerin analizinde kullanılacak testlerin belirlenmesi için yapılan normallik analizlerinde Shapiro-Wilk Normallik Testi sonuçları dikkate alınarak parametrik testlerin kullanılmasının uygun olduğu görülmüştür. Gruplar arası ön-testlerde bağımsız örneklem t-testleri, karar verme becerisi değişkeninde Karışık Ölçümler için ANOVA ve öz yönetim becerileri değişkeninde ise ANCOVA tercih edilmiştir. Araştırma bulgularında, Ters Yüz Sınıf Modeliyle tasarlanmış üçüncü sınıf Hayat Bilgisi Dersinin karar verme ve öz yönetim becerilerine istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: İlkokul, Hayat Bilgisi, Ters yüz öğrenme, Karar verme becerisi, Öz yönetim becerileri.
Sınıf öğretmenlerinin mesleki genel alan yeterliliklerine eTwınnıng projelerinin katkısının incelenmesi
Bu araştırmada, eTwinning projelerine katılan sınıf öğretmenlerinin, mesleki genel yeterlikler kapsamında mesleki becerilerine ilişkin görüşleri incelenmiştir. eTwinning projelerinin genel mesleki yeterliklere katkılarına yönelik değişkenlerle ilişkisi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler en az bir eTwinning projesinde görev almış öğretmenlerden kartopu örnekleme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığıyla elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Bulgular doğrultusunda eğitim-öğretimi planlama, eğitim ortamları oluşturma, öğretme ve öğrenme süreci, ölçme ve değerlendirme yeterliklerinin yanı sıra öğretmenlerin teknolojiyi kullanma, iş birliği, yaratıcılık becerilerinde de eTwinning projelerinin katkısı olduğu yönünde güçlü algıları olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçları çeşitli değişkenler bakımından incelendiğinde; eTwinning projelerine katılan sınıf öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine yönelik cinsiyet, eğitim durumu, proje sayısı, yabancı dil ve kalite etiketi ödülü alma durumlarına göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Sonuç olarak, eTwinning projeleri sınıf öğretmenlerinin mesleki yeterliklerini geliştiren ve mesleki gelişimlerini destekleyen etkili bir platform olarak öne çıkmıştır.
Türkiye'deki bir geçici barınma merkezinde Suriyeli çocukların yaşamı: İlkokul eğitimi üzerine etnografik bir çalışma
Bu araştırma, Suriye'deki savaş ortamından kaçarak Türkiye'ye sığınan ilkokul çağındaki çocukların geçici barınma merkezindeki yaşam ve eğitim deneyimlerini etnografik bakış açısı ile betimlemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, etnografik araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, Hatay ili Altınözü ilçesinde geçici barınma merkezinde konaklayan ve 2018-2019 öğretim yılında geçici eğitim merkezinde eğitim alan dördüncü sınıf öğrencileri, öğretmenleri, velileri ve yakın sosyal çevresinden oluşmaktadır. Çocukların geçici barınma merkezindeki yaşam ve eğitim deneyimlerini betimleyen veriler, Şubat 2019-Kasım 2019 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında gözlem, görüşme, saha notu, araştırmacı günlüğü ve etnografik fotoğraf kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, geçici barınma merkezinde günlük yaşamın doğası, çocukların yaşam ve eğitim deneyimleri etnografik bakış açısı ile betimlenmiştir. Araştırma; geçici koruma kapsamındaki çocuklarla daha çok etnografik araştırma yürütülerek onların yaşam öykülerinin ve yerli bakış açılarının betimlenmesini, çokkültürlü eğitim politikalarının benimsenmesini, yabancılara Türkçe öğretimine yönelik hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesini önermektedir.
Türkiye'de ilk okuma yazma öğretiminde teknoloji kullanımı: Bir Meta-sentez çalışması
Bu araştırmada ilk okuma yazma öğretiminde teknoloji kullanımıyla ilgili yapılmış çalışmalar meta-sentez yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenecek olan çalışmalar YÖK (Yüksek Öğretim Kurumu) veri tabanında, YÖK Akademik, TR Dizin ve Google Akademik arama motoru kullanılarak seçilmiştir. Bu araştırmaya çalışmalar, dahil etme ölçütlerine göre belirlenmiştir. Bu araştırmada veri analizi yöntemi olarak meta-sentez yöntemi uygulanmıştır. Ulaşılan çalışmaların katılımcı grupları, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, amaçları, ulaşılan sonuçları, verilen önerileri, ilk okuma yazma öğretim sürecinde hangi teknolojileri kullandıkları ve ilk okuma yazma öğretiminin hangi aşamalarında teknoloji kullandıkları incelenmiştir. Meta-sentez sonucunda öğretmenlerin ilk okuma yazma öğretiminin dinleme çalışmaları aşamasında, kas geliştirme aşamasında, sesi hissetme ve tanıma aşamasında, harflerin yazılması aşamasında, hece, kelime ve cümle oluşturma aşamasında, serbest okuma aşamasında teknoloji kullanımından yararlandığı sonucuna ulaşılmıştır. İlk okuma yazma öğretiminde teknoloji kullanımının güdüleyici olması, çoklu duyuya hitap etmesi, eğlenerek öğrenmeye fırsat sağlaması, öğrenmeyi kolaylaştırması, etkin katılımı sağlaması, öğretmeni desteklemesi, öğretim ortamını zenginleştirmesi, materyale ulaşım rahatlığını sağlaması, okuma becerisini geliştirmesi, yardımcı materyal olarak kullanılması, kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesine olanak sağlaması, zamandan tasarruf sağlaması ve somutlaştırmayı kolaylaştırması ise olumlu anlamda ulaşılan sonuçlardandır. Donanım yetersizliği, bağlantı sorunları, maliyet, teknolojik pedagojik alan bilgisi yetersizliği ise teknoloji kullanımını olumsuz anlamda etkilemektedir.
4. sınıf sosyal bilgiler dersinde eğitsel dijital oyunların finansal okuryazarlığa etkisi
Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte dijitalleşen bir dünyada yaşanmaya başlanması, her alanda olduğu gibi eğitim alanında da öğrencilere önemli fırsatlar sunmaktadır. Dijitalleşmenin öğretimde kullanılması ile ilgili olan bu çalışmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersinde finansal okuryazarlık becerisinin kazandırılmasında eğitsel dijital oyunların etkililiğinin incelenmesidir. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı içe içe gömülü deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Adıyaman İli Kahta İlçesi'nde bir devlet okulunda 4. sınıfta okuyan ve ölçüt örneklem yöntemine göre belirlenmiş 27'si deney, 27'si kontrol grubu olmak üzere 54 öğrenci oluşturmaktadır. 6 hafta süren uygulama sonucunda nicel veriler, İlkokullar İçin Finansal Okuryazarlık Ölçeği ve Sosyal Bilgiler Dersi "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" Öğrenme Alanı Akademik Başarı Testi, nitel veriler ise öğrenci günlükleri, saha notları, araştırmacı günlüğü ve yarıyapılandırılmış görüşme formu yoluyla toplanmıştır. İlkokullar İçin Finansal Okuryazarlık Ölçeği ve Sosyal Bilgiler Dersi "Üretim, Dağıtım ve Tüketim" Öğrenme Alanı Akademik Başarı Testi yoluyla toplanan nicel verilerin analizinde ilişkili ve ilişkisiz örneklemler t-testleri ve ANOVA testi kullanılmıştır. İlişkili örneklemler ttestinden elde edilen sonuçlar için etki büyüklüğü hesaplanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Görüşme, gözlem, video kayıtları ve araştırmacı günlüğü yoluyla elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda, eğitsel dijital oyunlar kullanılarak işlenen derslerde akademik başarı ve finansal okuryazarlık tutum ve akademik başarılarının deney grubu lehine anlamlı derecede arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca eğitsel dijital oyunlarla işlenen derslerde öğrencilerin çok eğlendiği ve mutlu olduğu, derslerin işlenişini daha çok beğendikleri görülmüştür. Yapılacak çalışmalarda tüm öğrencilerin aynı anda oyunları oynayabileceği ortam hazırlanarak uygulama yapılabilir. Anahtar sözcükler: Sosyal bilgiler, Eğitsel dijital oyunlar, Dijital oyunlar, Derse yönelik tutum, Finansal okuryazarlık.
Artırılmış gerçeklik uygulamalarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin deyimleri öğrenme düzeylerine etkisi
Bu araştırmada ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin deyimleri öğrenme düzeylerini geliştirmede artırılmış gerçeklik uygulamalarının etkisi incelenmiştir. Çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Eskişehir ili Tepebaşı ilçesinde yer alan bir ilkokulun 2. sınıfında okuyan 29 öğrenci katılmıştır. Belirlenen düzeyde bulunan bir sınıf deney, bir sınıf kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubunda deyimler, artırılmış gerçeklik uygulamaları ile işlenmiştir. Deney grubu uygulaması iki hafta sürmüş, her gün 2. Sınıf Türkçe dersi kitabında "Sağlık, Spor ve Oyun" temasında geçen on adet deyim sırayla işlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan; "Deyimler-Eşleştirme Formu", "Deyimler-Boşluk Doldurma Formu", "Deyimler-Cümle Kurma Formu" kullanılmıştır. Araştırmada deneme öncesi desenlerden statik grup ön test-son test deseni kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 paket programı ile analiz edilmiş ve gruplar arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Ayrıca öğrencilerinin deyimleri öğrenme düzeylerindeki değişimi sergilemesi ve araştırma sonucunu desteklemesi açısından Deyimler-Cümle Kurma Formu'na verilen cevaplar içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bu bulgulara dayanarak artırılmış gerçeklik uygulamalarının, ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin deyimleri öğrenme düzeylerini geliştirmede etkili olduğu söylenebilir. Söz varlığının diğer bileşenlerinde de AG uygulamalarının etkisinin belirlenmesi önerilmiştir.
İlkokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık farkındalıklarının akran öğretimiyle geliştirilmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık farkındalık düzeylerinin, akran öğretimi yöntemi kullanılarak geliştirilmesini sağlamaktır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı gömülü deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Eskişehir'de bir ilkokul öğrencileri olan katılımcıların seçiminde kullanılmak üzere geliştirilen İlkokul Öğrencileri için Dijital Yeterlik Ölçeği, eğitmenlerin belirlenmesi için kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Dijital Vatandaşlık Eğitimi Programı Farkındalık Testi, gözlem, görüşmeler, günlükler ve öğrenci ürünlerinden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin dijital vatandaşlıkla ilgili farkındalık kazandığı, süreçte yönergeler yardımıyla akran öğrenmelerinin eğitmen kılavuzluğunda gerçekleştirildiği, akranlarla aynı dili konuşan eğitmenlerin zamanla eğitmenlik rollerine alıştığı ve öğretim sürecine ilişkin sorunlarla karşılaştığı, eğitmenlerin grup arkadaşlarını ve kendini değerlendirme olanağı bulduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Akran öğretimiyle gerçekleştirilen Dijital Vatandaşlık Eğitimi Programı'nın uygulanması sonunda, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık farkındalık düzeylerinin geliştirilmesinde akran öğretimi yönteminin kullanılmasının olumlu etkisi istatistiksel olarak kanıtlanmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak akran öğretimi yönteminin farklı konuların öğretilmesinde ve çeşitli sınıf düzeylerinde kullanılabileceği, bu yöntemin eylem araştırması ve çok gruplu deneysel desenlerle araştırılmasının alana olumlu katkılar getireceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Akran öğretimi, Dijital vatandaşlık, Dijital yeterlik, Sınıf öğretmenliği, Farkındalık