Theses supervised by Prof. Dr. Bekir Özçelik

17 theses · Çukurova University

DoctorateOpen AccessTR

Nd ve Gd katkılı bscco cam seramik süperiletken sisteminin fiziksel ve iletim özellikleri

Bu çalışmanın amacı, Nd katkılı BSCCO süperiletkenlerinin yapısal, elektriksel, ısısal ve magnetik özelliklerinin yanı sıra Gd- katkılı BSCCO örneklerinin ısısal özelliklerini incelemektir. Birinci kısımda süperiletkenlerin yapısı ve fiziksel özellikleri ile ilgili olarak, bazı teorik bilgiler, diğer kısımlarda ise hazırlanan numunelerin yapısal ve magnetik özellikleri verilmiştir. Nd- katkılı malzemelere ait süperiletkenlik özellikleri, XRD, SEM, R-T, TEP, ?-T ve M-H sonuçları analiz edilerek yorumlanmıştır. Gd-katkılı malzemelerin ise TEP ve ?-T ölçümleri yapılarak teorik sonuçlarla kıyaslanmıştır. Elde edilen bulgular, Nd-Gd katkılamalarının süperiletkenliği olumsuz etkilediğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: BSCCO, XRD, SEM, Direnç, TEP.

Berdan Özkurt
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Tungsten katkılı bscco süperiletken malzeme üretimi ve üretilen malzemenin fiziksel özelliklerinin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, Katıhal tepkime metodu ile üretilen BSCCO süperiletken sistemine yapılan tungsten katkısının bu sistemi nasıl etkilediğini incelemektir. Bu amaçla çalışmada ilk olarak süperiletkenlik teorileri daha sonraki bölümlerde ise BSCCO yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin yapısal, elektriksel ve manyetik özellikleri deneysel olarak incelendi. Bu amaçla BSCCO süperiletkenlerin XRD, SEM, EDX, R-T ve M-H analizleri yapıldı. Sonuçlar BSCCO sistemine yapılan tungsten katkılanmasının süperiletkenlik özellikleri olumsuz etkilediğini gösterdi.

Nihal Türk
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Ce katkısının BSCCO süperiletkeninin fiziksel özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, Katı-hal tepkime metodu ile üretilen ve LFZ methodu ile büyütülen BSCCO süperiletken sistemine yapılan seryum katkısının bu sistemi nasıl etkilediğini incelemektir. Bu amaçla çalışmada ilk olarak süperiletkenlik teorileri daha sonraki bölümlerde ise BSCCO yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin yapısal, iletkenlik ve fiziksel özellikleri deneysel olarak incelendi. Bu amaçla BSCCO süperiletkenlerin XRD, SEM, EDX, R-T ve M-H analizleri yapıldı. Sonuçlar BSCCO sistemine yapılan seryum katkılanmasının süperiletkenlik özellikleri olumsuz etkilediğini gösterdi.

Canan Kaya
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Co katkısının BSCCO süperiletkeninin yapısal ve fiziksel özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, polyethyleneimine metodu ile üretilen ve LFZ methodu ile büyütülen BSCCO süperiletken sistemine yapılan kobalt katkısının bu sistemi nasıl etkilediğini incelemektir. Bu amaçla çalışmada ilk olarak süperiletkenlik teorileri daha sonraki bölümlerde ise BSCCO yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin yapısal, iletkenlik ve fiziksel özellikleri deneysel olarak incelendi. Bu amaçla BSCCO süperiletkenlerin XRD, SEM, R-T ve M-H analizleri yapıldı. Sonuçlar BSCCO sistemine yapılan kobalt katkılanmasının süperiletkenlik özellikleri olumsuz etkilediğini gösterdi.

Anıl Doğru
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
DoctorateOpen AccessTR

Atımlı lazer yığılımı (PLD) tekniği kullanılarak üretilen BSCCO ince filmlerin fiziksel özelliklerinin araştırılması

Bu çalışmada, Atımlı Lazer Yığılma Tekniği (PLD) ile MgO (100) altlıklar üzerine büyütülen Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? süperiletken ince filmlerin yapısal ve süperiletken özellikleri araştırıldı. İlk olarak katıhal tepkime yöntemi ile uygun Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? hedef malzeme üretebilmek için, üretim teknikleri araştırması yapıldı. En uygun hedef üretim tekniği seçilerek farklı PLD parametreleri ile Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? kompozisyonuna uygun stokiyometri araştırması yapıldı. En başarılı PLD parametreleri kullanılarak üretilen ince filmler, kaplama sonrasında argon ve oksijen (Ar:93, O2:7) atmosferinde farklı sıcaklıklarda (800-880ºC) 10 dakika tavlanarak, Bi2Sr2CaCu2O8+? ince filmlerini üretmek için optimum ısıl işlem sıcaklığı araştırması yapıldı. Sonra Polimer yöntemi ile üretilen Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? hedef malzeme kullanılarak üretilen Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? ince filmler 860ºC'de farklı sürelerde tavlanarak Bi2Sr2CaCu2O8+? ince filmleri üretmek için optimum ısıl işlem süresi araştırması yapıldı. Üretilen filmlerin yapısal ve süperiletkenlik özellikleri XRD, SEM, AFM, EDX, M-T, R-T ve M-H ölçümleri ile analiz edilerek yorumlanmıştır. Bi2Sr2CaCu2O8+? ince filmleri üretmek için optimum tavlama sıcaklığı 860ºC ve optimum tavlama süresi 30 dakika olarak tespit edilmiştir. Katıhal tepkime yöntemi ile üretilen hedef malzeme ile üretilen Bi2Sr2Ca1Cu2O8+? film 82 K'de diyamanyetik, 89 K'de sıfır direnç özelliği göstermektedir.

Fiziksel buhar biriktirmeNeodmiyum YAG lazerSüper iletkenler+2
Onur Nane
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

Na katkılı BSCCO süperiletkeninin aktivasyon enerjisine sinterleme sıcaklığı etkisinin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, polimer metodu ile üretilen BSCCO süperiletken sistemine yapılan sodyum katkısının, bu sistemin aktivasyon enerjisine etkisini incelemektir. Birinci kısımda süperiletkenlerin yapısı ve fiziksel özellikleri ile ilgili bazı teorik bilgiler, diğer kısımlarda ise hazırlanan örneklerin yapısal, elektriksel ve magnetodirenç gibi fiziksel özellikleri verilmiştir. 850oC, 860oC ve 870oC gibi üç farklı sinterleme sıcaklığında hazırlanmış olan BSCCO süperiletkenlerin XRD, SEM, EDX ve R-T analizleri yapılarak sonuçlar TAFF modeli ile yorumlandı.

Mehmet Gürsul
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2013
00
Master'sOpen AccessTR

FeSe-11 süperiletkenlerin üretimi, karakterizasyonu ve fiziksel özellikleri

Bu çalışmanın amacı, katıhal tepkime metoduyla üretilen demir tabanlı FeSe1.2 ve FeSe0.98 süperiletkenlerinde Se miktarının süperiletkenliğe etkilerini araştırmaktır. Farklı sinterleme sıcaklıklarında ve farklı işlemlerle hazırlanan örneklerin XRD (x-ışını difraktometresi), SEM (taramalı elektron mikroskobu), M-H (alana bağlı manyetizasyon) ve M-T (sıcaklığa bağlı manyetizasyon) analizleri yapılarak sonuçlar yorumlandı. M-H ve M-T analizlerinde süperiletkenliğe ait özellikler gözlemlendi.

Candan Işık
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2014
00
DoctorateOpen AccessTR

FeSe-122 süperiletkenlerin üretimi, karakterizasyonu ve fiziksel özellikleri

Bu çalışma kapsamında, tek kristal AFe2Se2 (A= Ba, Sm) yanısıra, K0.8Fe2Se2 ve FeTe1-xSex (x=0.2) örnekler hazırlandı. Öncelikle, one-step sentez ve self-flux tekniğiyle ana kompozisyonun üretimi için başlangıç malzemesinin hazırlanması gerçekleştirildi. Elde edilen başlangıç malzemeleri kullanılarak, süperiletkenlik ve fiziksel özellikleri iyi olan, Fe-tabanlı FeSe-122 tek kristal yapıda süperiletkenler elde edilmiştir. Daha sonra da üretilen bu malzemelerin mikroyapısal özellikleri x-ışını kırınımı yöntemi (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM), enerji dağılımlı x-ışınları spektroskopisi (EDS), manyetodirenç ve manyetik özelliklerinin analizleri yapılmıştır.

Nilay Kantarcı Güler
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2016
00
DoctorateOpen AccessTR

FeSe tabanlı kristallerin üretimi,karakterizasyonu ve fiziksel özelliklerinin araştırılması

Bu çalışmada, self-flux ve katı hal yöntemiyle çeşitli FeSe tabanlı tek ve polikristal malzemelerin üretimi yapılmış, yapısal, manyetik ve süperiletkenlik özellikleri incelenmiştir. Elde edilen malzemelerin yapısal ve morfolojik özelliklerinin incelenmesi için X-Işını Kırınımı (XRD), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Enerji Dağıtıcı X-Işını Spektrometresi (EDS) analizleri yapılmıştır. Malzemelerin süperiletken ve manyetik özellikleri, magnetodirenç, sıcaklığa ve alana bağlı manyetizasyon ölçümleri yapılarak araştırılmıştır.

Mehmet Gürsul
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Cs katkısının BSCCO süperiletkeninin fiziksel özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada Bi2Sr2Ca1-xCsxCu2O8+δ yapısındaki bulk ve fiber numuneleri katıhal ve LFZ tekniği kullanılarak x=0, 0.025, 0.05, 0.075, 0.1, 0.125, 0.15 konsantrasyonlarında üretildi. Bi-2212 süperiletkenlerde Ca yerine Cs katkılayarak süperiletkenlik özellikleri XRD, SEM, DC manyetik ölçümler yaparak belirlendi. Kritik geçiş sıcaklığı (TC) değerleri M-T ölçümlerinde Cs içeriğine bakılarak bulk numunelerinde çok fazla değişim göstermediğini ve tüm bulk numunelerinde 80 K civarında bir değerde bulundu. Fiber örnekler ise 90 K civarında TC sıcaklığına sahipti. Manyetik histerisis eğrileri, bulk numuneler için Cs konsantrasyonun artışıyla daraldığı, fakat fiber örneklerinde en geniş histerisis eğrisine sahip olan numunenin x=0.05 Cs katkılı numune olduğu bulundu. Ek olarak, kritik akım yoğunluğu (JC), tüm numuneler için Bean modeli kullanılarak hesaplandı. Anahtar Kelimeler: Seramik Süperiletekenler, katkılama, XRD, SEM, DC manyetik ölçümler, kritik geçiş sıcaklığı, Bi-2212

İbrahim Ergin
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Değişik oranlarda gümüş (Ag) eklenmiş Bi2Sr2Ca0.925Na0.075Cu2Oy süperiletkenlerin magnetodirenç özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada sırasıyla sol-gel ve lazer yüzen bölge (LFZ) teknikleri kullanılarak hazırlanan %0, 1, 3 ve 5 konsantrasyonlarında gümüş (Ag) katkılı Bi2Sr2Ca0.925Na0.075Cu2Oy süperiletken seramiklerinin yapısal, manyetik ve süperiletkenlik özellikleri X-ışını kırınımı (XRD), taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile birlikte enerji dağıtıcı X-ışını (EDS) spektrometresi, manyetodirenç ve manyetik histerezis teknikleri kullanılarak gözlemlendi. XRD sonuçlarına göre tüm örneklerde neredeyse tek bir faz (Bi-2212) gözlemlendi. SEM-EDS analizleri de XRD sonuçlarında gözlemlenen Bi-2212 fazının baskın olduğunu göstermiştir. Manyetodirenç ölçümlerine göre 0 ile 6 T arasında süperiletkenlik geçişinin genişlediği gözlemlendi. Örneklerin akı çivileme enerjilerinin hesaplamalarında TAFF modeli kullanıldı. Akı çivileme enerjileri 4T manyetik alan altında %1 Ag için 0.048 eV ve %3 için 0.057 eV olarak hesaplanmıştır.

Başak Atilla
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Diyarbakır bölge hastanelerinin iş güvenliği ve sağlığı bakımından araştırılması

İş sağlığı kavramı günümüz iş dünyasının üzerinde durduğu önemli bir kavram olarak ortaya çıkmaktadır. İş sağlığının amacı; Yapılan iş nedeniyle ortaya çıkabilecek her türlü hastalıklardan ve risklerden korunmak için gerekli asgari çalışma ortamını oluşturmak ve çalışma koşullarında yeterli düzenlemeleri yapmaktır. İSG' nin amacı, çalışanlar başta olmak üzere, işletmeyi ve çevredeki insanları korumaktır. İnsan yaşamının öncelikli olması, sağlıklı nesillerin yetişmesini sağlamaktadır. İş sağlığı ve güvenliği kavramı, işveren, üretim, verimlilik, çalışma ortamı, kısacası tüm organizasyonu ilgilendiren bir kavramdır. Tüm çalışanların fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan iyi durumda olmasını sağlamak, çalışanları mevcut çalışma koşulları nedeniyle oluşabilecek risklerden korumak ve çalışanları istihdam etmek için herhangi bir meslek ayrımı yapılmaksızın tüm çabalar sarf edilmektedir. Çalışmamızda materyal olarak Diyarbakır Selahattin Eyyübi Devlet Hastanesinde hem iş ortamının hem de hastane çalışanların iş sağlığı ve güvenliği açısında durumlarını ortaya koymak ve çalışanların bu iş sağlığı ve güvenliği alanındaki bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Veri toplama aşamasından sonra, anket sorularının yanıtlara göre değerlendirilmesi ve hedeflenen oranın istatistiksel olarak değerlendirilmesinde, yüzde frekans tablosu analizi uygulanmıştır. İstatistik analizler SPSS paket programında yapılmıştır. Çalışmanın amacı; hastanede çalışan personellerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bilgi tutum ve davranışlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı tipte tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırma 2019 yılında, çalışan Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesinde görevli bireylere uygulanmıştır. Farklı meslek gruplarından gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 166 kişiden veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamına aktarılarak IBM SPSS Statistics 21 paket programında analiz edildi. Verilerin normallik analizi Kalmagorov-Smirnov testi ile yapıldı ve boyutların non-parametrik olduğu görüldü. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre ölçekten aldıkları puan ortalamalarının karşılaştırılmasında non-parametrik testlerden mann-Whitney U (MWU) ve Kruskal-Wallis testi ile kullanıldı. Analizler için %95 güven düzeyinde anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Diyarbakır Selahattin Eyyübi Devlet Hastanesinde iş sağılığı ve güvenliği alanında oldukça yeterli olduğu görülmüştür. Fakat çalışanların işe başlama ve sonrasında koruyucu aşı yaptırmadığı, özellikle işe yeni başlayan, ilk ve orta eğitim düzeyine sahip ve radyoloji ve laboratuvarlarla çalışanlara iş sağılığı ve güvenliği alanında eğitim, seminer ve uygulamalı eğitim verilmesi önerilmektedir.

DiyarbakırHastanelerHastaneler-devlet+6
Ali Rıza Erdem
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

LFZ tekniğiyle Bi2Sr2-xNaxCo2Ox ve Bi2Sr2-xKxCo2Ox termoelektrik malzemelerin üretimi ve karakterizasyonu

Bi2Sr2-xNaxCo2Ox ve Bi2Sr2-xKxCo2Ox (burada x=0.0, 0.025, 0.050, 0.075, 0.10, 0.125 ve 0.15) termoelektrik malzemeleri kontrollü ve homojen olarak, geleneksel katı hal yöntemiyle sentezlenmiştir. Toz olarak elde edilmiş malzemeler preslenerek (bulk yapısı), Seebeck katsayısı, elektriksel ve ısısal iletkenlik ile Güç Faktörü (Power Factor) ve Verim Ölçüsü (Figure of Merit) gibi termoelektrik özelliklerin yanında, XRD ve SEM yapısal analizleri ve ayrıca manyetik ölçümleri yapılmıştır. Daha sonra da yine elde edilen tozlar iso-statik pres yardımıyla silindir haline getirilerek Laser Floating Zone (LFZ) tekniği ile grain yönlendirilmeleri yapılmıştır. Elde edilen bu silindirik yapıların bazılarına ekstra bir ısıl işlem uygulanmıştır. Son olarak da ısıl işlem uygulanmamış örnekler (as-grown yapısı) ile ısıl işlem uygulanmış örneklerin (fiber yapısı) yine termoelektrik, yapısal ve manyetik özellikleri ölçülerek karşılaştırmalar yapılmıştır.

Gizem Çetin
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Bi1.6Pb0.4Sr2Ca0.925Na0.075Cu2O8+δ seramik süperiletkeninde bakır tarafına yüksek değerlikli nb katkısının süperiletkenlik özelliklerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada, klasik katıhal reaksiyon yöntemiyle hazırlanmış Bi1.6Pb0.4Sr2Ca0.925Na0.075Cu2-xNbxO8 (x= 0, 0.05, 0.075, 0.10, 0.15 ve 0.20) sisteminde, bakır (Cu) tarafına yüksek değerlikli Nb katkısının süperiletkenlik özelliklerine etkileri incelenmektedir. XRD analizi sonucu tüm örneklerde ana faz Bi-2212 olmakla birlikte Bi-2201 ve Bi-2223 fazlarına ait küçük şiddette kırınım desenleri gözlenmiştir. Ayrıca örneklerin örgü parametreleri Nb katkısıyla birlikte düşmüştür. SEM fotoğraflarından tüm örneklerde rastgele yönelmiş yer yer plaka benzeri yer yer de iğnemsi taneler göze çarpmaktadır. Tüm örneklerde 10, 20 ve 30 K sıcaklıklarında II. Tip süperiletkenlere özgü simetrik M-H eğrileri elde edilmiştir. Çivileme yeteneklerinin bir ölçüsü olan kalıcı manyetizasyon değerleri (Mr), Nb katkılamasıyla birlikte artmıştır. Aynı şekilde örneklerin kritik akım yoğunlukları (Jc) değerleri de Nb içeriğiyle birlikte artmıştır. Sonuç olarak, Bi1.6Pb0.4Sr2Ca0.925Na0.075Cu2-xNbxO8 sisteminin süperiletkenlik özelliklerinin iyileştirilmesi açısından Nb eklenmesi kullanışlı bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Fatma Arlı
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Farklı kristal bölgelerine yapılan katkılamaların bizmut tabanlı (BSCCO) süperiletkenlerin fiziksel özelliklerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada, katı hal reaksiyon yöntemi ile BSCCO süperiletken malzemeler farklı kristal bölgelerine Na-Li ikili katkılaması, Zn katkılaması ve K katkılaması yapılarak hazırlanmıştır. Hazırlanan katkılı süperiletken malzemelerin mikro-yapısal, elektriksel, süperiletkenlik ve histerezis özellikleri incelenmiştir. Tüm XRD desenleri, Bi-2212 ana piklerinden ve bazı zayıf Bi-2201 ve Bi-2223 piklerinden oluşarak birbirine benzemektedir. SEM fotoğraflarında gözlenen rasgele yönlendirilmiş plaka tipi taneler, katı hâl yöntemiyle hazırlanan Bi-2212 sisteminin tipik morfolojik özelliğini göstermektedir. Na-Li ikili katkılama ile hazırlanan örneklerin manyeto-direnç karakterizasyonları 10 ile 150 K arasında ve 0, 0.5, 1, 3 ve 5 T manyetik alan değerlerinde yapılmış ve termal olarak aktive olmuş akı akışı (TAFF) modeline dayanarak açıklanmıştır. Na ve Li içeren tüm örnekler, saf örnekten daha yüksek aktivasyon enerjisine (U) sahiptir, bu da Na ve Li katkılarının çivileme merkezlerinin enerji bariyerlerini artırdığını önermektedir. Benzer şekilde, Zn ve K katkılamaları yapılan tüm örnekler daha yüksek Jc değerlerine sahiptir, bu da daha iyi tane morfolojisini ve taneler arası alanlarda daha iletken bir yolu temsil etmektedir.

Fulya Karaçora
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Ni1-xCuxFe2O4 spinel ferrit nanoparçacıklarının üretilmesi, karakterizasyonu, yapısal ve manyetik özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada, Ni1-xCuxFe2O4 spinel ferrit nanoparçacıklar x=0, 0.25, 0.50, 0.75 ve 1.0 konsantrasyonlarında sol-jel tekniği yöntemiyle üretilip, yapısal ve manyetik özellikleri incelendi. Üretilen nanomalzemelerin fiziksel özellikleri X-ışınları kırınımı (XRD), taramalı elektron mikroskopu (SEM), Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FT-IR) kullanılarak belirlendi. Titreşen örnek manyetometresi (VSM) kullanılarak manyetik özellikleri belirlendi. Ayrıca malzemenin manyetik ölçümleri 10 ve 300 K sıcaklıklarında saptandı. x= 1.0 ve 0.25 konsantrasyonu için 10 K'de en yüksek ve en düşük manyetik geri çağırıcı alan (Hc ) değeri, sırasıyla 295.34 Oe ve 134.48 Oe olarak bulundu. Ayrıca aynı konsantrasyonların 300 K'deki x=1.0 ve 0.0 konsantrasyonu için en yüksek ve en düşük değeri sırasıyla 78.68 Oe ve180.19 Oe olarak saptandı. SEM görüntülerinden elde edilen sonuçlara göre nanoparçacıkların parçacık boyutlarının ortalama olarak 12-17 nm arasında değiştiği gözlemlendi. Anahtar Kelimeler: Spinel, Manyetik Nanopartikül, SEM, FT-IR, VSM

Çilem İyiöz
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Ce ve Mo katkılı seramik CaMnO3 malzemesinin termoelektrik özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada, CaMnO₃ tabanlı perovskit yapıdaki malzemelere Ce ve Mo katkısı yapılarak, katkı oranlarının termoelektrik özellikler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ca1-xCexMn1₋yMoyO₃ (x = 0.01, y = 0.01, 0.03, 0.05, 0.10) bileşikleri klasik katı hal tepkime yöntemi ile sentezlenmiş ve farklı katkı oranlarının yapısal, mikro yapısal ve termoelektrik özelliklerine etkileri sistematik olarak incelenmiştir. Yapısal karakterizasyon X-ışını kırınım (XRD) tekniği ile gerçekleştirilmiş olup, elde edilen desenler tüm örneklerin tek fazlı ve ortorombik perovskit yapısını koruduğunu ortaya koymuştur. Mikro yapı analizleri, taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile yapılmış ve tane boyutlarının Mo katkısıyla daha homojen bir dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, SEM görüntüleri üzerinden elde edilen histogramlar, katkı miktarına bağlı olarak mikroyapıda oluşan değişimleri desteklemiştir. Termoelektrik özellikleri, sıcaklığa bağlı olarak ölçülen Seebeck katsayısı (S), elektriksel özdirenç (ρ) ve bunlardan hesaplanan güç faktörü (PF) değeri ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, uygun katkı oranlarında Ce ve Mo elementlerinin malzemenin termoelektrik performansını olumlu yönde etkilediğini ve taşıyıcı yoğunluğu ile yapı düzenini dengeleyerek güç faktörünü artırdığını göstermiştir. Özellikle Mo katkısının elektron taşıyıcılığına katkı sağlayarak özdirenci azalttığı ve yüksek sıcaklık performansını iyileştirdiği gözlenmiştir. Son olarak optimum termoelektrik özellikler sergileyen Ca₀.₉₉Ce₀.₀₁Mn₀.₉₉Mo₀.₀₁O₃ (n-tipi) bileşimi, p-tipi Ca2.93Sr0.07Co4O9 malzemesiyle birleştirilerek yüksek sıcaklık uygulamaları için bir termoelektrik modül üretilmiştir. 17 p-n çifti ve 50 × 50 mm² yüzey alanına sahip modül, 900 ºC'de 0.045 W maksimum güç üreterek W/m² güç yoğunluğu ve 358 ºC iç sıcaklık farkı (ΔT) sağlamıştır.

Lamia Korkmaz
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00

Other supervisors