Theses supervised by Prof. Dr. Erol Öztürk

16 theses · Bolu Abant İzzet Baysal University

Master'sOpen AccessTR

Kitābu Feżā'ili Beyti'l-Muḳaddes (58-113) (Giriş-inceleme-metin-dizin)

Kitābu Feżā'ili Beyti'l-Muḳaddes, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nin Fatih Koleksiyonu'nda 04444-001 koleksiyon numarası ve 243026 bibliyografik kayıt numarası ile kayıtlıdır. Eserin yazarı, yazıldığı tarih ve yeri bilinmemektedir. Eserin ön kapağındaki bilgide 417 sayfa olduğu bilgisi yer alırken elimizdeki yazmada 113 sayfa bulunmaktadır. Bu çalışmamızda eserin 57b-112b sayfaları incelenmiştir. Çalışma; giriş, inceleme, metin ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Dönem ve eser hakkında bilgi; eserin muhtevası, dil ve üslup özellikleri giriş kısmında değerlendirilmiştir. İnceleme kısmında, eser ses ve şekil bilgisi bakımından incelenmiştir. Metin bölümünde, metnin Latin harfleriyle transkripsiyonlu aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde, metindeki kelimelerin anlamları ve eklerin tahlilleri gösterilmiştir. Eser, Eski Anadolu Türkçesinin çeşitli dil ve üslup özelliklerini taşımaktadır. Özellikle Arapça ve Farsça ibarelerde metne sadık kalınmış ve kelimeler yazıldıkları gibi aynen aktarılmıştır.

BiçimbilimDil özellikleriEski Anadolu Türkçesi+3
Beyza Genç
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Abusupiyan Akayev, Kılık Kitap (Giriş-inceleme-metin-dizin)

Bu tez Abusupiyan Akayev tarafından yazılmış olan Kılık Kitap adlı eserin transkripsiyonunda ve dil incelemesinden oluşmaktadır. Abusupiyan Akayev Kumuk edebiyatına çok sayıda eser kazandırmış ve çeviriler yapmış bir aydındır. Kılık kitap adlı eseri otuz dört bölümden ve bir mukaddimat, iki hikâye bölümü ve Orazayev'in eklediği bir yazıdan oluşmaktadır. Eser genel olarak ahlaki konuları ele alır. Bir Kıpçak lehçesi olan Kumuk Türkçesi'yle yazılmış dil yadigarıdır. Tez toplam altı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında Kumuk Türklerinden ve edebiyatlarından, Abusupiyan'ın hayatından ve edebi kişiliğinden, Kılık Kitap adlı eserin tanıtımı anlatılmaktadır. Ses bilgisi ve şekil bilgisi bölümlerinde eser ses ve şekil bilgisi açısından incelenmiştir. Metin kısmında kitabın hem transkripsiyon hem de çevirisi yapılmıştır. En son kısımda ise sonuç ve dizin bölümleri vardır. Bu eserin ses ve şekil bilgisi açısından incelenmesi ve indeksinin hazırlanması alan çalışmalarına katkı sağlayacaktır.

Kumuk TürkçesiSes bilgisiTürk dili ve edebiyatı+1
Ayşenur Gülerim
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kitābu Feżā'ili Beyti'l-Muḳaddes (giriş-inceleme-metin-dizin)

Kitābu Feżā'ili Beyti'l-Muḳaddes, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'nin Fatih Koleksiyonu'nda 04444-001 koleksiyon numarası ve 243026 bibliyografik kayıt numarası ile kayıtlı olup yazarı ve yazıldığı dönem hakkında bilgi bulunmamaktadır. Eserin ön kapağında içerik mahiyetinde "1'den 113(e) kadar Feżā'ili Beyti'l-Muḳaddes 113'den 418(e) kadar Aḥvāl-i Seyyid Ebu'l-Vefā Tācü'l-'Ārifìn" ifadesi geçmektedir. Fakat eldeki metinde 113. sayfa son sayfadır; yani metnin ikinci bölümü kopmuş, ayrılmış olabilir. Bu tez çalışmasında 1b-57a sayfaları arasındaki bölüm incelenmiştir. Çalışma; giriş, inceleme, metin ve dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında eserin türü, dili, üslubu, özellikleri verilmiştir. İncelemede eserin gramatikal yapısı irdelenip dönemin genel özellikleri ile karşılaştırıldığında ortaya çıkan farklı durumlar belirtilmiştir. Metin bölümünde eserin Osmanlı Türkçesinde kullanılan alfabeden Latin alfabesine transkribe edilmiş hâli bulunmaktadır. Dizin kısmında metnin sözlüğü hazırlanmış, yoğun kullanılan Arapça-Farsça ibareler ve ayetler ile hadisler incelenmiştir. Eser, Eski Anadolu Türkçesinin çeşitli dil ve üslup özelliklerini taşımasının yanında yazara özgü yazım tarzlarını da barındırmaktadır.

Dil özellikleriEski Anadolu TürkçesiKitabu Fezaili Beyti'l-Muḳaddes+2
Büşra Koçak
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Risale-i Tevhid ve Menakıb-ı Mansur (giriş-inceleme-metin-dizin)

Bu tez çalışması Risāle-i Tevhid ve Menāķıb-ı Mansur adlı eserin transkripsiyonlu metni, dil özellikleri ve dizininden ibarettir. Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesinin Kemankeş Emir Hoca Koleksiyonu'na ait olan eser dil özellikleri bakımından Eski Anadolu Türkçesi metnidir. Eserin yazarı belli olmayıp Kemankeş Abdülkadir Efendi' nin (ö. 1152/1738-1739) vakfettiği Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesinde 275 numarasıyla kayıtlıdır. Metnin ilk sayfasında kitabın adı Risāle-i Tevhid ve Sırruhū Mütealliķ ve Menāķıb-ı Mansur olarak geçmektedir. Risāle-i Tevhid ve Menāķıb-ı Mansur adıyla eserin 51a-108a aralığı incelenmiştir. Çalışma; giriş, dil incelemesi, metin ve dizin olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Anadolu sahasında bu isimle ortaya konan bazı eserlerle birlikte, Risāle-i Tevhįd'in özellikleri, müellifi, konusu; dil, üslup ve edebî özellikleri giriş kısmında değerlendirilmiştir. Dil özellikleri kısmında, eserin dil hususiyetleri yazılış özellikleri, ses bilgisi ve şekil bilgisi başlıkları altında incelenmiştir. Metin bölümünde, eserin transkripsiyonlu olarak Latin harflerine aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde ise eserde yer alan kelime ve eklerin dizinine yer verilmiştir. Arapça ve Farsça ibareler dizin bölümünün sonunda ayrıca incelenmiştir. İncelediğimiz bu eser, gerek ikili ses ve şekil yapıları gerekse de Arapça-Farsça kelimelerle birlikte, günümüzde arkaik sayılabilecek bazı Türkçe kelimelerin bir arada kullanılmasıyla, bu hususların çeşitli örneklerini ihtiva etmektedir. Eserde sınırlı sayıda Osmanlı Türkçesi dönemine ait örnekler de mevcuttur.

BiçimbilimDil özellikleriEski Anadolu Türkçesi+4
Kübra Tüylüoğlu
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2020
00
DoctorateOpen AccessTR

Bedreddin Mahmûd Amasyavî- Vesîletü'l-Mahmûdiye (giriş, inceleme, metin, dizin)

Vesiletü'l-Mahmûdiye Bedreddin Mahmûd Amasyavî tarafından Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmış bir eserdir. Bedreddin Mahmûd Amasyavî bu eserini Yazıcıoğlu Mehmed'in edebiyatımızda Muhammediye ismiyle yazılmış ilk eser olma özelliğini gösteren eserine nazire olarak yazmıştır. Yazıcıoğlu bu eserini Meġaribü'z-zamân adlı Arapça eserinden nazmen tercüme etmiştir. Muhammediye yazıldığı dönemde hem edebi çevrelerce hem de halk tarafından rağbet görmüş bir eser olarak tarif edilmektedir. Gördüğü ilgi ile çeşitli dini merasimlerde mevlid gibi okunduğu, çoğu kişinin eseri baştan sona ezberlediği belirtilmektedir. Bu bakımdan Muhammediye'nin geniş kitlelere tesir ettiği bilinmektedir. Fakat eserin dili yer yer halkın anlayamayacağı bir seviyeye çıkmaktadır. Muhammediye'ye gerek topladığı beğeniler neticesinde gerekse dilinin ağırlığı yönünden aldığı eleştiri nedeniyle o dönem ve sonrasındaki şairler tarafından nazireler yazılmıştır. Bedreddin Mahmûd Amasyavî tarafından yazılan Vesîletü'l-Mahmûdiye, Muhammediye'ye nazire olarak yazılan bir eserdir. Bu eser kaynaklarda Vesîle, Vesîletü'l-Mahmûdiye, Mahmûdiye isimleri ile geçmektedir. Eser, II.Bayezid'in saltanatı yıllarında yazılarak sultana sunulmuştur. Çalışma giriş, inceleme, metin, dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında eser ve müellif hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme kısmında eserin yazım özellikleri, ses ve şekil bilgisi ele alınmıştır. Metin bölümünde eserin belirlenen iki nüshası edisyon kritik yapılmıştır. Dizin bölümünde eserin gramatikal indeksi verilmiştir. Çalışmanın sonunda Türk edebiyatında günümüze kadar gün yüzüne çıkmamış olan bir metni edebiyatımıza kazandırmak, eserin dil özelliklerini belirlemek, eserin müellifi olan Bedreddin Mahmûd Amasyavî'nin hayatı, edebî kişiliği, eserleri, Türk edebiyatındaki yeri hakkında ayrıntılı bilgiler ortaya koyarak müellifin tanınmasını sağlamak amaçlanmıştır.

Türk dili ve edebiyatı
Mehmet Çıraklı
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kumuk Türkçesinde zarf-fiiller

Kumuk Türklerinin önemli bir bölümü Dağıstan Özerk Cumhuriyeti'nde yaşamaktadır. Ayrıca Çeçenistan, Osetya, İran, Türkiye ve Rusya'da yaşayanlar vardır. "Kumuk" adına dair bilinen en eski kayıt, Kaşgarlı Mahmud'un "Divânu Lugâti't-Türk" adlı eserinde verilmiştir. Kumuk Türkçesi, Türk lehçeleri tasnifinde Kuzeybatı-Kıpçak grubunda yer almaktadır. Bu çalışmada, Kumuk Türkçesinde zarf-fiiller konusu ele alınmıştır. Tez kapsamında öncelikle Kumuk Türkleri, Kumuk Türkçesi ve edebiyatı, Kumuk Türkçesindeki zarf-fiiller hakkında bilgiler verilmiş; devamında ise kısmında Kumuk Türkçesindeki zarf-fiiller ek bilgisi, söz dizimsel ve fonksiyonel özellikleri açısından incelemiştir. Veriler; Kumuk Türkçesiyle kaleme alınmış "Amanhor", "Dört Kumuk Masalı Üzerine Gramer İncelemesi", "Gül Bağça", "Kumuk Atasözleri ve Deyimleri", "Kumuk Halk Anlatmaları", "Kumuk Türkçesi Deyimleri", "Kumuk Şairi Şeyit Hanum Alişeva'dan Seçme Şiirler" ve "Kumuk Halk Şairi Yırçı Kazak" eserlerinden derlenmiştir. Kumuk Türkçesindeki zarf-fiil biçimleri Türkiye Türkçesindeki biçimsel ve işlevsel karşılıklarıyla karşılaştırmalı olarak ele alınmış olup her bir yapı bu çerçevede değerlendirilmiştir. Zarf-fiil grupları, tezimizde esas alınan sekiz eser kapsamlı bir şekilde taranarak belirlenmiş; Türkiye Türkçesi aktarımlarıyla verilmiştir.

Kumuk TürkçesiKumuklar
Yağmur Gayret
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2025
60
Master'sOpen AccessTR

Kumuk Türkçesinde kelime türleri

Bu çalışmada, Kumuk Türkçesine ait beş eserden yola çıkılarak Kumuk Türkçesindeki kelime türleri ele alınmıştır. Eserlerde geçen kelimeler, türleri açısından incelenmiş, Türkiye Türkçesiyle benzer ya da farklı yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada; Kumuk Halk Şairi Yırçı Kazak, Kumuk Şair Şeyit Hanum Alişeva'dan Seçme Şiirler, Sev Ağla Sevin, Aytıvlar va Atalar Sözleri, Kumuk Halk Çeçegen Yomakları adlı eserlerdeki her sayfanın satırları birden başlanarak numaralandırılmıştır. Eserler taranarak kelime türleri tespit edilmiş ve bu kelimelerin geçtiği satır numaraları belirtilmiştir. Üç bölüme ayrılan çalışmanın birinci bölümünde Kumuklar ve Kumuk Türkçesi hakkında bilgi verilmiş, ikinci bölümünde taranan kelime türleri incelenmiştir. Son bölümde ise Kumuk Türkçesindeki kelime türlerinin Türkiye Türkçesiyle benzer ve farklı yönleri değerlendirilerek sonuç bölümünde verilmiştir. İncelenen kelime türleri; isim, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, ünlem ve fiil olarak sekiz grupta ele alınmış, anlamı bilinmeyen çoğu kelimelerin anlamları örneklerin yanında verilmiştir.

DilbilgisiDilbilimKelime çözümlemesi+4
Gülay Baş
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
10
Master'sOpen AccessTR

Kumuk Türkçesinde kelime grupları

Bu çalışmamızda, Türkiye Türkçesi ve Kumuk Türkçesindeki kelime gruplarından yola çıkılarak, Kumuk Türkçesine dair ele aldığımız beş farklı eserdeki kelime gruplarını bulmak; bu kelime gruplarının Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarına benzeyen ve Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarından ayrılan yönlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmamızda, Kumuk Türkçesindeki kelime grupları, Kumuk Türkçesine ait beş farklı eser taranarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üç bölümlük bu çalışmamızın ilk bölümünde Kumuklar ve Kumuk Türkçesi hakkında bilgi verildikten sonra çalışmamızın asıl bölümünü oluşturan ikinci bölüme geçilmiş ve bu bölümde Kumuk Halk Şairi Yırçı Kazak, Kumuk Şair Şeyit Hanum Alişeva'dan Seçme Şiirler, Sev Ağla Sevin, Aytıvlar va Atalar Sözleri, Kumuk Halk Çeçegen Yomakları adlı eserlerdeki kelime grupları, Türkiye Türkçesi ve Kumuk Türkçesindeki kelime grupları hakkındaki bilgiler doğrultusunda incelenmiştir. Kumuk Türkçesindeki kelime gruplarının Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarına benzeyen ve Türkiye Türkçesindeki kelime gruplarından ayrılan yönleri ise üçüncü bölümde yer alan "Sonuç" kısmında değerlendirilmiştir. Çalışma aşamasında, Leylâ Karahan'ın Türkçede Söz Dizimi, Ahmet B. Ercilasun'un Türk Lehçeleri Grameri kitaplarından ve Türk dili hakkında yazılan çeşitli eserlerden yararlanılmış ve bunlar " Kaynaklar" bölümünde gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Kumuklar, Kumuk Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Kelime Grupları.

Dil bilgisiDil bilimKarşılaştırmalı dil bilim+4
Gülsüm Karakurt
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
10
Master'sOpen AccessTR

13. yy'da yazılmış olan Yusuf Kıssalarında alıntı kelimeler(Ali, Haliloğlu Ali, Süle Fakih, Seyyād Hamza)

Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada 13. yy'da yazılmış olan Yūsuf kıssalarındaki (Ali, Haliloğlu Ali, Süle Fakih, Şeyyād Hamza) alıntı kelimeler ele alınmıştır. Giriş bölümünde incelenen eserlerdeki alıntı kelimeler hakkında çeşitli açılardan genel bir değerlendirme yapılmıştır. Her bir bölümde, bir eser alıntı kelimeler bakımından detaylı olarak incelenip sınıflandırılmıştır. İnceleme bölümünde ortaya çıkan veriler değerlendirilmiş ve elde edilen bulgular sonuç bölümünde sunulmuştur. Eserde başvurulan ve yararlanılan kaynakların yer aldığı kaynaklar ve alıntı kelimelerin listesinin verildiği ekler bölümleri yer alır. Anahtar kelimeler : 13. yy ait Yūsuf Kıssaları, Alıntı kelimeler

13. yüzyılAlıntı kelimeKelimeler+2
Hale Zeybek
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Tercüme-i Cāmiü'l-Hikāyāt li-Semerkandî (Giriş-inceleme-metin-dizin)

Eski Anadolu Türkçesi, Batı Türkçesinin XIII.-XV. yüzyılları arasında gelişme gösteren dönemidir. Bu dönemde telif ve tercüme birçok eser yazılmıştır. İslam dininin X. yüzyılda Türkler tarafından kabul edilmesiyle birlikte Kur'ân'ın Türkçeye tercüme edilmesi faaliyetleri başlamıştır. Üzerinde çalıştığımız Tercüme-i Cāmiü'l-Hikāyāt li-Semerkandî isimli eser de Ebu'l-Leys es-Semerkandî'ye aittir. Abdülkadir Geylani'nin sülalesinden gelen Kemankeş Abdülkadir Efendi koleksiyonunda bulunan eseri çeviren kişi hakkında bilgiye ulaşılamamıştır.Yukarıda kısaca tanıttığımız Tercüme-i Cāmiü'l-Hikāyāt li-Semerkandî isimli eser (1b-61a varaklar arası) üzerine yapılan bu çalışma giriş, metin, inceleme, dizin, sözlük bölümlerinden oluşmaktadır.Giriş bölümünde genel olarak Eski Anadolu Türkçesi döneminde yapılmış Kur'ân tercüme ve tefsirleri, Ebu'l-Leys es-Semerkandî'nin hayatı ve eserleri, Tefsîr-i Ebu'l-Leys es-Semerkandî, Kemankeş Abdülkadir Efendi ve incelenen yazma hakkında bilgiler verilmiştir.İnceleme bölümü yazılış özellikleri, ses bilgisi ve şekil bilgisinden oluşmaktadır. Bu bölümler metinden alınan örneklerle detaylı olarak anlatılmıştır.Metin bölümünde, metin her varağına sayfa numarası ve satır numarası verilerek transkribe edilmiştir.Dizin bölümünde, eserde geçen her kelimenin eserin hangi sayfasında ve kaç kez geçtiği gösterilmiştir. Her madde başı kelimeye anlam verilerek eserin sözlüğü yapılmıştır. Ayrıca özel adlar dizini de oluşturulmuştur.

Ebü`l-Leys es-SemerkandiEski Anadolu TürkçesiEski Türk edebiyatı+1
Nursaç Arslan
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Tercüme-i Cāmiü'l-Hikāyāt li-Semerķandį (Giriş-inceleme-metin-dizin)

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın aslı, Ebu'l-Leys es-Semerkandî tarafından kaleme alınan Tercüme-i Cāmiü'l-Ĥikāyāt li-SemerķandĮ üzerine yapılmıştır. Eserin Türkçeye ne zaman ve kim tarafından çevrildiği bilinmemektedir. İstanbul Hacı Selim Ağa Yazma Eserler Kütüphanesinde 390 numarada kayıtlı olan bu eser Eski Anadolu Türkçesi özelliklerini taşımaktadır. Çalışma eserin, 61a-121b varakları üzerine yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde eser, eserin aslını yazan Ebu'l-Leys es-Semerkandî, eseri toplayarak bir kütüphaneye vakfeden Kemankeş Abdülkadir Efendi, eserin yazıldığı dönem ve çalışmanın içeriği hakkında bilgiler yer almaktadır. İnceleme bölümünde metnin ses ve şekil özellikleri tespit edilerek, bu özellikler metinden alınan örnekler ile ayrıntılı anlatılmıştır. Metin bölümünde, metnin transkripsiyonu yapılmıştır. Transkribe edilirken her varağına sayfa ve satır numarası verilmiştir. Dizin bölümünde, eserde geçen her bir kelimenin hangi sayfalarda geçtiği yazılmış ve kelimelere anlam verilerek eserin sözlüğü dizin halinde hazırlanmıştır. Sonuç bölümünde ise, çalışmada tespit edilen önemli noktalar üzerinde durulmuştur. Anahtar kelimeler: Eski Anadolu Türkçesi, Ĥikāyāt li-SemerķandĮ, Kemankeş Abdülkadir Efendi, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi.

DilbilgisiDilbilimEbü`l-Leys es-Semerkandi+3
Ümran Akkoloğlu
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Risale-i Tevhid ve Menakıb-ı Mansur

Eski Anadolu Türkçesi 13.-15. yy' da Anadolu'da oluşan yazı dilinin adıdır. Anadolu'ya gelen Oğuz boylarının oluşturduğu bu dil daha sonrasında Osmanlı Türkçesinin oluşmasını sağlamıştır. Bu yazı dili ile birçok eser verilmiştir. Bu dönemin dilinin özellikleri eserler sayesinde ortaya çıkmaktadır. Biz de bu amaçla Eski Anadolu Türkçesine ait olduğunu düşündüğümüz bir eseri inceledik. Bu tez çalışması Risāle-i TevĥĮd ve Menāķıb-ı Manśūr adlı eserin transkripsiyonlu metni, dil özellikleri ve dizininden ibarettir. Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesinin Kemankeş Emir Hoca Koleksiyonu'na ait olan eser dil özellikleri bakımından Eski Anadolu Türkçesi metnidir. Eserin yazarı belli olmayıp Kemankeş Abdülkadir Efendi' nin (ö. 1152/1738-1739) vakfettiği kütüphanesine aittir. Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesinde 275 numarasıyla kayıtlıdır. Eser Risāle-i Tasavvuf olarak kaydedilmiştir. Metnin ilk sayfasında (mührün bulunduğu sayfada) kitabın adı Risāle-i TevĥĮd ve Sırruhū MüteǾalliķ ve Menāķıb-ı Manśūr olarak geçmektedir. Biz çalışmamıza Risāle-i TevĥĮd ve Menāķıb-ı Manśūr adını verdik. Eserde Hallac-ı Mansur olarak bilinen Ebü'l-Mugis el-Hüseyn b. Mansur el-Beyzavi' nin (ö.309/922) "Ene'l Hak" sözü üzerine nasıl tutuklandığını ve idam edildiğini anlatmaktadır. Eser kayıtta 106 varak olarak görülse de 108 varaktan ibarettir. Çalışmamız eserin 50 varaklık kısmını kapsamaktadır. Bu çalışma giriş, metin, inceleme, dizin, sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Eski Anadolu Türkçesi, Risāle-i Tasavvuf , Hallac-ı Mansur, Mansurname

DilbilgisiDilbilimEski Anadolu Türkçesi+6
Semra Topcu
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Eski Anadolu Türkçesinin ilk metinlerinde fiillerin yapı ve çekim özellikleri

Malazgirt Savaşı ile Anadolu'ya yerleşen Türk boylarının çoğu Oğuzlara dayandığı için burada kurulup gelişen yazı dilinin temeli de Oğuzcaya dayanmıştır. Eski Anadolu Türkçesinin ilk dönemi olarak incelenen Selçuklu dönemi Oğuzcası ortaya konan eserler sınırlı olduğu için dil yapısı bakımından yeterince işlenmiş değildir. Bu çalışmada bugün elimizde olan ve Eski Anadolu Türkçesi yazı dilinin ilk eserleri kabul edilen Yunus Emre Divânı, Şeyyad Hamza'nın manzumeleri, Yûsuf u Zelihâ'sı, Ahmed Fakih'in Çarhnâme ve Kitâb-ı Evsâf-ı Mesacidi'ş-Şerîfe'si, Sultan Veled'in Türkçe Manzumeleri, Hz. Mevlâna'nın Türkçe Beyit ve İbareleri'nin fiilleri üzerinde inceleme yapılmıştır. Araştırmanın giriş kısmında müellifler ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, inceleme bölümünde metinlerde yer alan fiiller yapı ve çekim özellikleri açısından ele alınmıştır. Üç grupta toplanan birleşik fiiller, isim unsurlarındaki Arapça ve Farsçadan alınan kelimelerin durumu açısından ayrıntılı olarak değerlendirilmiş ve çeşitli açılardan tasniflere tabi tutulmuştur.Fiil çekiminde kullanılan kip ve şahıs ekleri tespit edilmiş, metin içindeki bulundukları yerlere göre beyit numaralarıyla birlikte verilmiştir. Sonuç bölümünde çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilmiş, fiillerin metinler ve dönemler arasındaki kullanım farklılıkları ortaya konulmuştur. Anahtar kelimeler: Eski Anadolu Türkçesi, Fiil, 13. Yüzyıl

13. yüzyılDil bilgisi-eylemDil bilgisi-çekim ekleri+3
Fatma Melike Kopuz
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Bolu'da 2013-2017 arasında kullanılan kişi adları üzerine inceleme (Yapı, köken, anlam)

Yapılan bu çalışmada, Bolu ilinde 2013-2017 yılları arası doğan çocuk adları; yapı, köken, anlam ve kullanım sıklığı açısından ele alınmıştır. Giriş, birinci bölüm, ikinci bölüm, üçüncü bölüm ve dördüncü bölüm olan sonuç ve kaynakça başlıkları altında toplanmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde; adın tanımı ve sınıflandırılması yapılmıştır. I. bölümünde araştırmanın kapsamı, metodu, ad bilimi, kişi adları bilimi, özel adlar bilimi ve ad bilimi dalları ele alınmıştır. II. bölümde, Bolu ilinde 2013 - 2017 yılları arası doğan çocuk adları; köken, yapı, anlam, kullanım sıklığı ve adların veriliş nedenleri yönünden incelenmiştir. III. bölümde, kişi adları alfabetik olarak tablo halinde; köken, anlam ve yapıları da belirtilerek ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonuç bölümünde verilmiştir. Kaynaklar kısmında çalışma hazırlanırken yararlanılan kaynakların listesi vardır. Anahtar kelimeler: Ad Bilimi, Kişi Adları Bilimi, Bolu

AdbilimiAdlarBolu+2
Ümmühan Feyza Akin
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Mengen ağızları (Metin-inceleme-sözlük)

Bu çalışmada Bolu iline bağlı Mengen ilçesinin ağız özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Mengen ve köylerinden yirmi yedi derleme yapılmış ve bu derlemeler otuz üç metin halinde düzenlenmiştir. Mengen'in merkezi, beldesi Gökçesu ve Mengen'e bağlı farklı köylerden ses kaydı almaya özen gösterdik. Ağız derlemelerinde Mengen'den dışarı fazla çıkmamış, yörenin ağız özelliklerini koruyan yaşlı nüfusla konuşulmaya özen gösterilmiştir. Derlerdiğimiz metinler Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun tarafından "Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni"nde sunulan sisteme göre yazıya geçirilmiştir. Derlenen metinlerden hareketle yaptığımız ses bilgisi, şekil bilgisi ve sözlük çalışmalarının sonucunda Mengen ve köylerinin ağız özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın "Giriş" bölümünde Mengen ve köyleri tanıtılmış, derleme yapılırken yöre halkıyla konuşulan konular hakkında bilgi verilmiştir. Sözlükte standart Türkiye Türkçesinden farklılaşan veya yörede yaşamakta olan kelimelere yer verilmiştir. Sonuç bölümünde Mengen ağızlarının standart Türkiye Türkçesinden ve diğer Anadolu ağızlarından farklı ve benzer yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

AğızlarBiçimbilimBolu-Mengen+3
Zehra Tuba Dolapcı Perçin
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2017
10
Master'sOpen AccessTR

Âşık Paşa'nın Garibnâme'sinde birleşik fiiller

Bu yüksek lisans tezinde, Âşık Paşa'nın Garibnâme'sindeki birleşik fiiller tespit ve tasnif edilmiştir. Bu çalışma giriş, inceleme ve sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk olarak eser ve yazarı hakkında bilgi verilmiştir ve eser üzerinde daha önce yapılan çalışmalar listelenmiştir. Daha sonra tezin konusu olan birleşik fiillerle ilgili araştırmacıların görüşleri aktarılmış ve bu görüşler doğrultusunda çalışmanın kapsamı belirlenmiştir. İnceleme bölümünde, eserde yer alan birleşik fiiller sınıflandırılmıştır. Bu birleşik fiillerden dikkat çeken ve Türkiye Türkçesinde kullanılmayanlar tespit edilmiştir. Sözlük bölümünde tespit edilen birleşik fiillerin anlamları ve metin içindeki beyit numaraları verilmiştir. Sonuç bölümünde tespit ve tasnif edilen birleşik fiillerle ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Birleşik Fiiller, Eski Anadolu Türkçesi, Garibnâme

Aşık PaşaBirleşik eylemDil bilgisi-eylem+2
Mehmet Çıraklı
Bolu Abant İzzet Baysal University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2016
00

Other supervisors