Prof. Dr. Güngör Yılmaz danışmanlığındaki tezler
14 tez · Yozgat Bozok University, Tokat Gaziosmanpaşa University
Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatlarının karakterizasyonu
Bu çalışmada, Yozgat koşullarında farklı kenevir (Cannabis sativa var. sativa L.) genotiplerinden seçilen bazı tek bitki hatları, morfolojik ve fizyolojik gelişme parametreleri, verim başta olmak üzere lif ve tohum dahil olmak üzere çeşitli özellikler bakımından karakterize edilmiştir. Araştırmada, bitki materyali olarak yerli kenevir popülasyonlarından olan ''Narlısaray, Kavacık, Maltepe 3 ve Van'' ile Avrupa tescilli "Finola, Ferimon 12, Futura 75, Fedora 17, Santhica 27 ve USO 31" kenevir çeşitlerinden 2019 yılından itibaren fenolojik özellikleri dikkate alınarak daha iyi özelliklere sahip olduğu düşünülen kenevir hatlarından 151 tanesi farklı tek bitki genotipi olarak kullanılmıştır. Çalışmada çiçeklenme süresi, erkek-dişi bitki oranı, vejetasyon süresi, bitki boyu, sap çapı, teknik sap uzunluğu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi, lif oranı, lif verimi, tohum verimi, bin tohum ağırlığı ve yağ oranı parametreleri ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, en yüksek lif verimi monoik hatlarda, 945,00 kg/da ile YFUT-15 hattından elde edilirken, bunu sırasıyla YFED-23 (686,80 kg/da) ve YFED-15 (535,80 kg/da) monoik kenevir hatları takip etmiştir. Dioik kenevir hatlarında ise en yüksek lif verimi erkek bitkilerde 254,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken, bunu sırasıyla 216,73 kg/da ile YNAR-2 ve 194,73 kg/da ile YNAR-6 hatları takip etmiş olup, dişi bitkilerde ise 525,66 kg/da ile Narlısaray çeşidinden elde edilirken bunu sırasıyla 513,00 kg/da ile YNAR-6 ve 465,60 kg/da ile YKAV-2 hatları takip etmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler özellikler bazında çok değişik varyasyon göstermiş olup, birçok hat seçilen ebeveynlerinden daha üstün özelliklere sahip olduğu görülmüştür. Bu durum çalışmanın hedefleriyle uyumlu olup, üstün özellikler gösteren hatlarla bu tezden sonra da seleksiyonlara devam edilecektir.
Yozgat şartlarında farklı azot dozlarının bazı kenevir genotiplerinin (Cannabis sativa var. sativa) verim ve kalite özelliklerine etkileri
Bu çalışmada, Yozgat ekolojisinde beş farklı azot (N) dozunun (0, 8, 12, 16 ve 20 kg/da) iki farklı kenevir genotipinde (Narlısaray ve Futura 75) verim ve kaliteye etkileri incelenmiştir. Çalışma, 2021 yılında Yozgat Bozok Üniversitesi, Kenevir Araştırma Enstitüsü uygulama alanında yürütülmüştür. Çalışma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Genotipler ana parsellere, azot dozları ise alt parsellere yerleştirilmiştir. Çalışmada incelenen parametrelerde iki genotipin ortalama değerleri bakımından bitki boyu 112,3-187,9 cm, teknik sap uzunluğu 94,9-150,4 cm, sap çapı 4,96-8,69 mm, biyokütle verimi 851,5-2239 kg/da, kuru sap verimi 305-995 kg/da, lif oranı %23,98-28,16, lif verimi 81,33-231 kg/da, kıtık oranı %71,83-76,01, kıtık verimi 223,3-763,3 kg/da, bin tohum ağırlığı 17,46-17,88 g, tohum verimi 64,5-121 kg/da, yağ oranı %30,21-31,31 ve yağ verimi 19,31-37,77 kg/da arasında değişmiştir. İncelenen tüm parametrelerde elde edilen değerler azot dozunun artmasıyla beraber artış göstermiştir. Yozgat koşullarında her iki genotip için tohum üretimi bakımından dekara 12 kg/da, lif üretimi için Narlısaray genotipi için 12 kg/da, Futura 75 çeşidi için 16 kg/da azotlu gübreleme yapılmasının uygun olacağı görülmektedir.
Endüstriyel kenevirde (cannabis sativa var. sativa L.) mutasyon ıslahı yöntemiyle ümitvar genotiplerin belirlenmesi
Bu çalışma, Yozgat koşullarında 2023-2024 yıllarında mutant kenevir hatlarının fenotipik ve genotipik varyasyonlarını incelemek, verim ve kalite yönünden ümitvar hatları belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın ilk yılında üç farklı kenevir genotipine (Finola, Fedora-17 ve Narlısaray) farklı dozlarda (0, 150, 250, 350 ve 450 Gy) mutagen uygulanmış ve M 1 generasyonu yetiştirilmiştir. Çalışmanın ikinci yılında ise, 295 mutant M 2 hattı verim ve verimle ilişkili parametreler bakımından incelenmiştir. Her iki yılda da çıkış oranı (%), bitki boyu (cm), teknik sap uzunluğu (cm), sömek boyu (cm), sömek yapısı (1-5 aralığı), sap çapı (mm), boğum sayısı, biyolojik kütle verimi (kg/da), kuru sap verimi (kg/da), tohum verimi (kg/da), bin tohum ağırlığı (gr), lif verimi (kg/da) ve lif oranı (%) parametreleri incelenmiştir. M 2 generasyonunun çıkış oranı %6.33-79.44, bitki boyu 63.60- 244.13 cm, teknik sap uzunluğu 51.32-200.26 cm, sömek boyu 5.01-46.71 cm, sömek yapısı 1.21-4.01 (1-5), sap çapı 3.28-13.51 mm, boğum sayısı 3.98-13.51, biyolojik kütle verimi 261.83-5511.83 kg/da, kuru sap verimi -13.44-2448.56 kg/da, tohum verimi 11.89- 371.89 kg/da, bin tohum ağırlığı 10.01-23.67 g, lif verimi -0.94-558.47 kg/da ve lif oranı %18.16-41.50 arasında değişmiştir. M 2 generasyonunu oluşturan 295 mutant hat arasında büyük bir varyasyon tespit edilmiştir. Mutant hatlar arasından tohum ve lif özellikleri bakımından ayrı ayrı öne çıkanlar tespit edilmiştir. Ayrıca, çok amaçlı üretime uygun hem tohum hem lif özellikleri iyi olan hatlar da belirlenmiştir. Bu hatlarla tez sonrası ilerleyen generasyonlarda da çalışmalara devam edilmesi kararı alınmıştır.
Tokat Kazova şartlarında farklı azot dozlarının ketencik bitkisinin (Camelina sativa L.) verim ve kalite özelliklerine etkileri
Bu araştırma 2018-2019 vejetasyon döneminde Tokat-Kazova şartlarında kışlık olarak yürütülmüştür. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yapılmıştır. Çalışmada ana parsellerde genotipler (TOGÜ-1,TOGÜ-2), alt parsellerde ise azot (N) dozları (0. 4. 8. 12. 16. 20 kg N/da) yer almıştır. Denemede; bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına kapsül sayısı, kapsül başına tohum sayısı, olgunlaşma süresi, tohum verimi, 1000 tohum ağırlığı, yağ oranı ve yağ verimi karakterleri incelenmiştir. Elde edilen verilere göre bazı karakterler üzerinde genotipler ve dozlar arasındaki farklılıkların yanında genotip x doz interaksiyonları da önemli bulunmuştur. Dekara en yüksek tohum verimi 166.4 kg/da (12 kg/da N) ile TOGÜ-1 genotipinden, en düşük verim ise 98.0 kg/da (0 kg/da N) ile TOGÜ-2 genotipinden elde edilmiştir. Genotipler arasında TOGÜ-1 genotipi tohum verimi yağ oranı, yağ verimi açısından ön plana çıkmıştır. Bir yıllık çalışmanın sonucuna göre; tohum ve yağ verimi birlikte düşünüldüğünde, dekara 12-16 kg N gübre uygulamasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı sıklık ile tohumluk kaplama uygulamalarının verim ve kalite özelliklerine etkileri
Bu çalışmayla yağlık ayçiçeğinde uygun bitki sıklığını belirlemek ve tohum kaplama teknolojisi kullanılarak birim alan veriminin arttırılması hedeflenmiştir. Bu araştırma Tokat-Kazova şartlarında Tunca ayçiçeği çeşidiyle 2018 ve 2019 yıllarında yapılmıştır. Çalışma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada ana parsellerde 3 bitki sıklığı (70x30, 60x30 ve 45x30 cm) alt parsellerde ise 14 farklı kombinasyonda kabuklu (film) ve kabuksuz (pelet) ayçiçeği tohumluklarına kaplama işlemi uygulanmıştır. Çalışmada çıkış oranı, bitki boyu, sap çapı, yaprak sayısı, yaprak alan indeksi, klorofil içeriği, tabla çapı, tabla başına tohum verimi, bin tohum ağırlığı, tohum iç ve yağ oranı, tohum ve yağ verimine ait bulgular değerlendirilmiştir. Alınan bulgulara göre; bitki sıklığı arttıkça bitki boyu, yaprak alan indeksi, yağ oranı, tohum ve yağ verimi artarken; sap çapı, tabla çapı, klorofil içeriği, tabla başına tohum verimi, bin tohum ağırlığı azalmıştır. Tohumluk kaplama uygulamalarında ise 7 (fungisit + insektisit) ve 6 (hormonlar) numaralı film kaplama uygulamaları çıkış oranı, bitki boyu, tohum ve yağ verimi bakımından ön plana çıkmıştır. Bu uygulamalarda iki yılın ortalamasında tohum verimi en çok 599.5 kg/da ile 7 numaralı (fungisit + insektisit) film uygulamasında olmuşken, bu uygulamayı 592.0 kg/da ile 6 numaralı (hormonlar) film uygulaması takip etmiştir. Bu iki uygulama kontrol grubuna göre (kabuklu) birim alan verimini %5 oranında arttırmıştır. Bu nedenle 45x30 cm bitki sıklığı ve 7 (fungisit + insektisit) ve 6 (hormonlar) numaralı film kaplama uygulamalarıyla tohum verimindeki %5'lik artışın bile geniş alanlarda önemli olacağı düşünülmektedir.
Tokat Kazova şartlarında ikinci ürün kenevir (Cannabis sativavar. sativa) yetiştiriciliğinde farklı ekım sıklıklarının verimve kalite özelliklerine etkisi
Bu çalışmayla ikinci ürün kenevir yetiştiriciliğinde lif ve tohum üretimine uygun ekim sıklığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu araştırma, Tokat-Kazova şartlarında Narlısaray kenevir çeşidiyle 2019 yılında yapılmıştır. Çalışma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada ana parsellerde 3 farklı sıra arası (20, 30, 40 cm) alt parsellerde ise metrekarede 3 farklı tohum sayısı (100, 150, 200 adet/m 2 ) işlemi uygulanmıştır. Çalışmada çıkış oranı, çiçeklenme süresi, bitki boyu, teknik sap uzunluğu, kuru sap verimi, lif verimi, lif oranı, bin tohum ağırlığı, tohum verimi ve yağ oranına ait bulgular değerlendirilmiştir. Alınan bulgulara göre; birim alanda bitki sayısı arttıkça bitki boyu, teknik sap uzunluğu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi, tohum verimi ve lif verimi ve artarken; yan dal sayısı, bin tohum ağırlığı ve yağ oranı azalmıştır. Farklı ekim sıklığı uygulamalarına göre; 20 cm sıra arası x 200 adet/m 2 tohum sayısı olduğunda bitki boyu, teknik sap uzunluğu ve lif veriminde artışların olduğu, ortalama en yüksek lif veriminin 315.6 kg/da ile 20 cm sıra arası x 200 adet/m 2 tohum sayında ulaşıldığı, en yüksek tohum veriminin ise 135.6 kg/da ile 40 cm sıra arası x 200 adet/m 2 tohum uygulamasından elde edildiği belirlenmiştir.
Tokat-Kazova şartlarında bazı kenevir (Cannabis sativa L.) çeşit ve populasyonlarının bitkisel ve verim özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada, Tokat-Kazova ekolojisinde 14 kenevir genotipinin lif ve tohum üretimi bakımından verim parametreleri incelenmiştir. Bitki materyali olarak yurt dışından temin edilen beş monoik çeşit (Futura 75, USO 31, Fedora 17, Santhica 27, Ferimon12) ve yurt içinden temin edilen dokuz dioik popülasyon (Narlısaray, Kavacık, Van, Maltepe1, Maltepe 2, Maltepe 3, Maltepe 4, Eminönü1, Eminönü 3) kullanılmıştır. Genotipler lif (tam çiçeklenme dönemi) ve tohum (tohum olgunluk dönemi) üretimine yönelik 2 farklı dönemde hasat edilmişlerdir. Çalışmada çıkış süresi, bitki boyu, sap çapı, teknik sap uzunluğu, yan dal sayısı, biyolojik kütle verimi, yaş sap verimi, kuru sap verimi, lif oranı, lif verimi, tohum verimi ve yağ oranı parametreleri ayrı ayrı incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, lif için yapılan hasatta bitki boyu, biyolojik kütle verimi, kuru sap verimi ve lif verimi bakımından monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi öne çıkarken, dioik popülasyonlarda Narlısaray genotipi öne çıkmıştır. En yüksek lif verimi monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidinden (493.64 kg/da), dioik popülasyonlarda ise Narlısaray popülasyonundan (511.06 kg/da) elde edilmiştir. Tohum için yapılan hasatta ise bitki boyu, kuru sap verimi ve lif verimi bakımından monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi öne çıkarken, dioik popülasyonlarda Narlısaray genotipi öne çıkmaktadır. En yüksek tohum verimi monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidinden (288.30 kg/da), dioik popülasyonlarda ise Maltepe 2 popülasyonundan (205.69 kg/da) elde edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, Tokat-Kazova ekolojisinde her iki hasat döneminde de monoik çeşitlerde Futura 75 çeşidi, dioik popülasyonlarda ise Narlısaray popülasyonu diğerlerinden daha iyi sonuçlar verdiği belirlenmiştir.
Bazı haşhaş (Papaver somniferum L.) diallel melezlerinde verim ve kalite özellikleri ile heterosis etkisinin incelenmesi
Türkiye, gerek haşhaş kapsülünden elde edilen alkaloidler gerekse tohum ihracatı bakımından dünya ticaretinde büyük bir paya sahiptir. Bu çalışmada, farklı özelliklere sahip haşhaş çeşitleri ile yarım diallel melezleme yapılarak ebeveyn ve melez döllerin; verim ve bazı kalite özellikleri, heterosis ve heterobeltiosis seviyeleri, genel ve özel kombinasyon yetenekleri incelenerek uygun ebeveyn ve melezlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede, dokuz ebeveyn (Ofis 96, TMO 1, Hüseyinbey, Çelikoğlu, Ofis NM, Ofis 1, Bolvadin 95, Ofis 2 ve TMO T) ve bunlardan 2015 yılında yarım diallel melezleme ile elde edilen 36 melez kombinasyonu kullanılmıştır. Ebeveyn ve F1 melezlerin olduğu deneme 2016 ve 2017 yıllarında Tokat-Kazova koşullarında, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada bazı fenolojik, morfolojik, verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Araştırmada elde edilen iki yılın ortalama sonuçlarını göre; melez kombinasyonları ve ebeveynlerde, kapsül verimi 135.63-216.99 kg/da, tohum verimi 113.02-258.43 kg/da ve morfin oranı %0.42-1.66 olarak bulunmuştur. Heterosis değerleri; kapsül verimi %-1.65-40.02, tohum verimi %3.36-75.41 ve morfin oranı %-5.59-60.79 arasında, genel kombinasyon yeteneği etkisi; kapsül verimi -10.31-9.95, tohum verimi -19.01-10.22 ve morfin oranı -0.23-0.44, özel kombinasyon yeteneği etkisi; kapsül verimi -18.41-30.12, tohum verimi -32.50-43.11, ve morfin oranı -0.24-0.30 olarak tespit edilmiştir. Tüm incelenen özellikler birlikte değerlendirildiğinde, Ofis NM x Ofis 1, Ofis NM x Ofis 2, TMO 1 x Ofis 1, TMO 1 x Ofis 2, Çelikoğlu x Ofis NM, Çelikoğlu x TMO T, Hüseyinbey x Ofis 1 melez kombinasyonları en üstün melezler olarak belirlenmiştir.
Bazı yerel patates (Solanum tuberosum L.) çeşitleri ve ümitvar klonların kombinasyon ıslahıyla geliştirilmesi
Bu çalışma ile bazı ticari tescilli patates çeşitleri, yerel patates çeşitleri ve üstün özellikleri olan bazı klonlar arasında yapılan melezlemeler ile oluşturulan varyasyondan amaca uygun klonların seleksiyonu amaçlanmıştır. Araştırma, 2014-2017 yılları arasında Tokat/Artova ve Tokat/Kazova şartlarında iki aşamada yürütülmüştür. İlk aşamada belirlenen yedi kombinasyonda toplam 1 813 adet çiçekte melezleme yapılmış, bu çiçeklerden oluşan toplam 442 adet meyveden 26 418 adet melez tohum elde edilmiştir. İkinci aşamada oluşturulan melez tohumlardan fide generasyonunu takiben tarla şartlarında klonal seleksiyon aşamasına geçilmişidir. Fide generasyonunda 9 630 adet melez tohum ekimi yapılmıştır. Çıkış oranı %90.2 olmuş ve 8 683 fide şaşırtılmıştır. Elde edilen melez yumrular seleksiyona tabi tutularak 3 316 klon bir sonraki tarla generasyonuna aktarılmıştır. Birinci klonal seleksiyon aşamasında ıslahçı tercihi, bitki büyüme şekli, olum grubu, yumru kusurları, kabuk pürüzlülüğü, kabuk ve yumru iç rengi gibi fenotipik özelliklerin yanında, ocak başına yumru sayısı, ocak başına yumru verimi, ortalama yumru ağırlığı, göz ve göbek çukuru derinliği gibi özellikler incelenerek, her bir melez ailesine ait klonlarla ilgili veriler elde edilmiştir. Böylelikle birinci klonal seleksiyon aşamasında belirlenen kriterlere uygunluğundan dolayı seçilen 918 adet klonla diğer seleksiyon aşamalarına geçilmesine karar verilmiştir. Birinci klonal generasyonda ele alınan seleksiyon kriterleri korelasyon analizine tabi tutularak, özellikler arası ilişki düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu aşamada yumruların pazarlanabilir fenolojik özellikleri ve ıslahçı tercihleri doğrultusunda seleksiyon yapmanın güvenilir olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Seçilmiş üstün özellikli basma tip tütün (Nicotiana tabacum L.) hatlarının genotip X çevre interaksiyonları
Dünya oryantal tütün üretiminde lider konumunu uzun yıllardır koruyan Türkiye'de, İzmir ve Samsun tiplerinden sonra en fazla üretim Basma tipi tütünlerde yapılmaktadır. Yetiştirildiği yörelerde çiftçilerin önemli geçim kaynağı olan tütün üretiminde, maksimum verim ve kalite koşullarını sağlayan standart çeşitlere olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Yapılan çalışma ile Basma tip tütün üretilen sahalara uygun üstün özellikli hat/çeşit adaylarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Orta Karadeniz Bölgesinde en fazla tütün üretimi yapılan Bafra ilçesi ile Basma tip üretimin yapıldığı Erbaa-Evciler, Erbaa-Karayaka ve Gümüşhacıköy lokasyonlarında tesadüf blokları deneme deseninde üç tekrarlı yürütülmüştür. Morfolojik farklılıklarına göre toplanıp, DNA parmak izi analizleri ile ayrılan genotiplerden seçilen 21 hat ile 4 standart çeşit/hat (Xanthi 2A, Nail, Canik 190-5, Xanthi 81) çalışma materyalini oluşturmuştur. Genotiplerin morfolojik ve fenolojik bazı özellikleri ile verim ve verim ile ilişkili özellikler (bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak eni, yaprak boyu) incelenmiştir. Ayrıca fiziksel (randıman) ve kimyasal kalite (nikotin, glikoz, fruktoz, klorogenik asit, rutin) değerlendirmelerine yer verilmiştir. Kimyasal analizler HPLC sistemi kullanılarak yapılmıştır. Verim, randıman, nikotin ve indirgen şeker özelliklerinde, regresyon katsayısı (bi), regresyon sabitesi (a), belirleme katsayısı (r2), değişim katsayısı (DK) ve regresyondan sapma (S2d) parametrelerine göre genotiplerin stabiliteleri ortaya konulmuştur. Stabilite sonuçları öncelikli olmak üzere ortaya koyduğu diğer performansları da dikkate alındığında ERB-6, ERB-7, ERB-11, ERB-13, ERB-16, ERB-18, ERB-21 ve ERB-30 hatları öne çıkmış ve çalışmalara bu hatlar ile devam edilmesi kararına varılmıştır. Sonuç olarak; üreticilerin ve sektörün Basma tip tütün üretim alanlarında ihtiyaç duyduğu üstün özelliklere sahip hat veya çeşit adayları belirlenmiştir.
Patates mini yumrularının çoğaltımına tohumluk yumru iriliği, yumru sayısı ve bazı mikroorganizmaların etkileri
Bu araştırmada orijinal tohumluk sınıfında yumru üretimine, tohumluk yumruların iriliği, dikim sıklığı ve bazı mikroorganizmaların etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Başçiftlik Beyazı patates çeşidinin elit tohumluk yumruları kullanılmıştır. Çalışma 2015 yılında Tokat Artova'da tül sera şartları saksı ortamında yapılmıştır. Deneme Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ana parsellerde mikroorganizma uygulamaları (normal, mikoriza, bakteri), alt parsellerde tohumluk yumruların irilikleri (7, 15, 30, 45, 60, 80 ve 100g), alt-alt parsellerde ise saksılara dikilen tohumluk yumru sayıları (1, 2 ve 3 adet/saksı) olacak şekilde yerleştirilmiştir. Araştırmada çıkış süresi, çoğalma katsayısı, ana sap sayısı, bitki boyu, saksı başına yumru sayısı, ortalama yumru ağırlığı ve saksı başına yumru verimi gibi özellikler incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; tohumluk yumru üretiminde mikroorganizma uygulamaları (mikoriza, bakteri) saksı başına yumru verimini ve ortalama yumru ağırlığını arttırmış olup, olgunlaşma sürelerini kısalttığı belirlenmiştir. Mikoriza ortamında üretilen tohumlukların ortalama yumru ağırlığı bakımından en iyi sonucu verdiği belirlenmiştir. Çoğalma katsayısı önemli bir özelliktir. Buna göre, 7 g ağırlığındaki tohumluk yumruların çoğalma katsayıları 26.2 iken, 100 g iriliktekilerde bu katsayı 34.8 olmuştur. Saksılara dikilen sayılar da etkili olmuş, tek yumru dikildiğinde 47.2 olam çoğalma katsayısı iki yumru dikildiğinde 24.7, üç yumru dikildiğinde ise 15.0 olmuştur. Mikroorganizma uygulamalarının tohumluk yumruların çoğalma katsayılarına herhangi bir olumlu etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
The determination of yield and qulaity properties of some potato (Solanum tuberosum L.) varienyt in Ağrı Eleşkirt conditions
This study was carried out in 2016 in order to determine yield and yield characteristics of 21 potato varieties more suitable for the region under Agri-Eleskirt (1811 m) conditions and to produce information about the performances of varieties. The research was carried out with three replications according to Randomized Blocks Experimental Design. In the study; hatching time (days), hatching rate (%), plant height (cm), number of main stems (pcs), number of tubers per hearth (pcs), tuber yield per hearth (g / hearth), average tuber weight (g), decare yield (kg / da), marketable tuber ratio (%) and ripening period (days) were investigated. According to the findings; Output time (16-34 days), output rate (82-99%), plant height (39.33-84.33 cm), the number of main stems (3.7-6.0 pieces), number of tubers per hearth (6.3-15.6), tuber per hearth yield (270.7-1058.0 g), average tuber weight (27.33-76.67 g), yield per decare (1096-3723 kg / ha), marketable tuber rates (43.90-85.13%) and maturation periods (93-143 days) vary between It has been identified. When the obtained results were evaluated, it was determined that Savanna, Musica and Agira varieties were obtained higher yield in terms of tuber yield per decare according to one year results under Ağrı Eleşkirt conditions.
Bazı ümitvar patates (Solanum tuberosum L.) klonları ve tescilli çeşitlerin yüksek rakımlı şartlardaki performanslarının belirlenmesi
Bu araştırma, bazı ticari patates çeşitleri ile üstün özellikler taşıyan klonlar arasındaki verim ve kalite unsurlarını belirlemek amacıyla Tokat/Artova şartlarında yapılmıştır. Araştırmada, 5 adet tescilli çeşidi ve 15 adet ümitvar klon olmak üzere toplam 20 adet genotip kullanılmıştır. Araştırma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bu araştırma kapsamında; çıkış süresi, çıkış oranı, ana sap sayısı, bitki boyu, olgunlaşma süresi, ocak başına yumru verimi, ortalama yumru ağırlığı, yumru verimi, yumru iriliği dağılışı, pazarlanabilir yumru oranı, kuru madde oranı, nişasta oranı ve yumru iç kararma özellikleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular göre; çıkış süresi 26-40 gün, çıkış oranları %38-94, ana sap sayısı 1.13-2.90 adet, ocak başı yumru sayısı 3.22-12.86 adet, ortalama yumru ağırlığı 47.74-170.6 g, yumru verimi 744.1-4930.6 kg/da, pazarlanabilir yumru oranı %74.47-85.47, kuru madde oranı 22.67-27.32, nişasta oranı %17.97-23.13 arasında değişiklik göstermiştir. Bu çalışmada yumru verimi yönünden yüksek olan klonlar, sırasıyla PAİ 8.1.6 (4930.6 kg/da) PAİ 8.8.57 (4695.7 kg/da), GOÜ 6/28 (4661.7 kg/da), PAİ 8.5.34 (4431.8 kg/da), PAİ 8.7.49 (4245.1), PAİ 8.12.86 (4115.2 kg/da), GOÜ 10/15 (4071.3 kg/da) kodlu klonlar olmuştur. Standartlar arasında yer alan çeşitlerden Alegria ise 4434.7 kg/da ile en yüksek yumru verimi alınan tescilli çeşit olmuştur.
Farklı ortamlarda yetiştirilen maydanoz (Petroselinum crispum Mill.) bitkisinde biçim zamanlarında oluşan verim ve verim kriterlerindeki değişimlerin incelenmesi
Araştırma Tokat İli Merkez İlçesi Yayladalı Köyü koşullarında sera ortamı ve bodur meyve bahçesi plantasyonu alt kültür ortamında yürütülmüştür. Araştırmada farklı yetiştiricilik ortamlarında maydanoz bitkisinin biçim zamanlarına göre verim kriterlerindeki değişim ve ekonomik getirisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Maydanoz bitkisinin çıkış süresi, biçimler arası geçen süre, biçim dönemi bitki boyları, yaprak sayısı, yaprak sap çapı, yaprak-sap oranı, dekara bağ verimi, yaş-kuru herba verimi, kuru madde oranı ve dekara brüt geliri incelenmiştir. Çalışma sonucunda maydanoz bitkisinden, sera ortamında 7 biçim alındığı, ortalama bitki boyunun 36 cm ve dekara toplam120 080 bağ verimi alındığı sonucuna ulaşılmıştır. Alt kültür ortamında 5 biçim yapılmış, ortalama bitki boyu 32.5 cm olduğu ve toplam67 233 bağ verimi ile iyi bir verim seviyesine ulaşıldığı tespit edilmiştir. Ekonomik yönden ise, sera ortamında D'giant İtaliana çeşidinden 35.350,50 TL brüt gelir elde edilirken, İtalian Giant çeşidinden 33.657,50 TL, bodur meyve plantasyonu alt kültüründen ise 15.852,35 TL brüt gelir elde edilmiştir.