Theses supervised by Prof. Dr. Meral Güven
16 theses · Anadolu University
Lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisi düzeyleri ve yükseköğretim programlarının öz düzenlemeli öğrenme becerisini geliştirmedeki rolü
Bu araştırmanın amacı lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisi düzeyini belirlemek ve yükseköğretim programlarının lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisini geliştirmedeki rolünü ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisi düzeyi, lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisinin cinsiyet, sınıf düzeyi, fakülte bazında sınıf düzeyi, yabancı dil hazırlık eğitimi alıp almama durumu, fakülte türü, mezun olunan ortaöğretim kurumu ve devam ettikleri programı tercih etme nedenine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bununla birlikte, lisans öğrencilerinin görüşlerine göre yükseköğretim programlarının öz düzenlemeli öğrenme becerisini geliştiren unsurları, öz düzenlemeli öğrenme becerisinin gelişimini engelleyen unsurları ve öz düzenlemeli öğrenmenin yükseköğretim programlarında teşvik edilmesine ilişkin önerileri belirlenmiştir. Karma araştırma yönteminin benimsendiği bu araştırmanın deseni yakınsayan paralel desendir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği (Turan, 2009) ve araştırmacı tarafından oluşturulan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyuttaki örneklemi seçkisiz ve tabakalı örnekleme yoluyla belirlenen 1411 lisans öğrencisinden oluşmakta olup nitel boyutta ise 9'u erkek 8'i kadın toplam 17 lisans dördüncü sınıf öğrencisiyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre lisans öğrencilerinin öz düzenlemeli öğrenme becerisinin yüksek olduğu görülmüştür. Lisans öğrencileri Öz Düzenleyici Öğrenme Ölçeği'nden en yüksek puanı güdülenme ve öğrenme için harekete geçme boyutundan elde ederken, en düşük puanı ise öğrenmede bağımsızlık boyutundan elde etmişlerdir. Ayrıca, öz düzenlemeli öğrenme becerisinin lisans öğrencilerinin cinsiyetlerine, fakülte bazında sınıf düzeyine, yabancı dil hazırlık eğitimi alıp almama durumlarına, fakülte türüne, mezun olunan ortaöğretim kurum türüne ve devam ettikleri programı tercih etme nedenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Öte yandan araştırmanın nitel bulgularına göre, yükseköğretim programlarında öz düzenlemeli öğrenmenin teşvik edilmesinde eğitim programlarına ilişkin unsurlar, öğretime ilişkin unsurlar, öğretim elemanlarına ilişkin unsurlar ve diğer unsurlar önem taşımaktadır. Yükseköğretim programlarında öz düzenlemeli öğrenme becerisinin daha fazla desteklenebilmesine ilişkin lisans öğrencileri ağırlıklı olarak fiziksel olanakların artırılması, alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerinin işe koşulması, program değerlendirme ve geliştirme çalışmalarının yürütülmesi, öğrenme-öğretme sürecinde uygulamaya daha fazla yer verilmesi, verilen dönütlerin ve ders materyallerinin niteliğinin ve niceliğinin artırılması, strateji öğretimine yer verilmesi, işbirlikli öğrenme ortamlarının artırılması, öğretim elemanlarının öğreticilik becerilerinin geliştirilerek öğrencilere daha fazla rehberlik etmeleri ve gezi, kariyer günleri vb. etkinliklerin düzenlenmesi önerilerini sunmuşlardır. Anahtar Sözcükler: Öz düzenleme, Öz düzenlemeli öğrenme, Yükseköğretim, Lisans öğrencileri.
Sınıf öğretmenliği eğitimi için fen öğretimi dersleri öğretim programı tasarısı
Bu araştırmada Türkiye'de Eğitim Fakültelerinin Sınıf Öğretmenliği Lisans Programında yer alan Fen ve Teknoloji Öğretimi I ve II dersleri öğretim programlarını amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve değerlendirme boyutlarına göre incelemek ve bir fen öğretimi dersi öğretim programı tasarısı ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasından yararlanılan araştırmada, nitel veriler veri üçlemesi yapılarak betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Durum çalışmaları kapsamında değerlendirilen veri üçlemesi yönteminde doküman incelemesi, gözlem ve görüşme gibi farklı yöntemler kullanılarak verilerin çeşitlendirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. 2013 yılında başlayan araştırma sürecinde 2015 yılına kadar gereksinim belirleme çalışmaları yapılmış ve veriler toplanmıştır. Araştırma doğrultusunda geliştirilen programın gereksinim belirleme süreci için alanyazın taraması gerçekleştirilmiş, YÖK dokümanları, üniversitelerin web sayfaları gibi dokümanların doküman incelemesinden, Fen ve Teknoloji Öğretimi I-II, Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları gibi derslerden elde edilen gözlem verilerinden ve sınıf öğretmenliği ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta okuyan öğretmen adayları ile belirtilen öğretim programı ile öğrenim görmüş ve atanmış sınıf öğretmenlerinden ve belirtilen dersleri yürüten öğretim elemanlarından toplanan odak grup ve yarı yapılandırılmış görüşme kayıtlarından yararlanılmıştır. Araştırmada gereksinimlerin belirlenmesi çalışmaları sonucunda Fen ve Teknoloji Öğretimi I ve II derslerine yönelik olarak herhangi bir öğretim programının var olmadığı, genellikle öğretim elemanlarının kendi yeterlikleri çerçevesinde öğretim programlarını düzenledikleri, Sınıf Öğretmenliği Lisans Programında öğretim elemanlarınca uygulanan öğretim programının sınıf öğretmeni adaylarının gerekliliklerini tam olarak karşılayamadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda araştırmacılar tarafından Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı için bir Fen Öğretimi Dersleri Öğretim Programı Tasarısı geliştirilmiştir. Geliştirilen program tasarısı 23 uzmanın yer aldığı bir çalıştay organizasyonunda incelenmiş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Fen Öğretimi I ve II derslerine yönelik olarak Demirel'in DEPGEM modeli düzenlenerek tasarlanan öğretim programı, yapılandırmacı yaklaşımı ve öğrenci merkezli eğitimi ön plana çıkaran ilerlemecilik eğitim felsefesini temel almaktadır. Tasarlanan Fen Öğretimi Dersleri Öğretim Programı'nda bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanı dikkate alan 13 amaç ifadesine ve 80 öğrenme çıktısına, içerikte amaçlara uyumlu olarak 15 konu başlığına ve alt başlıklarına, öğrenme-öğretme sürecinde 17 ilkeye ve değerlendirme sürecinde 13 ilkeye yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sınıf öğretmenliği, Fen öğretimi, Öğretim programı tasarısı, Öğretmen eğitimi.
Öğretmenlerin çevrimiçi eğitim süreçlerinin desteklenmesine yönelik eğitim programı tasarısının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin çevrimiçi eğitime yönelik gereksinimleri ile yeterliklerinin neler olduğunun belirlenmesi ve bu doğrultuda öğretmenlerin çevrimiçi eğitim süreçlerinin desteklenmesine yönelik bir hizmetiçi eğitim programı tasarısının hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesidir. Çok aşamalı karma desenin benimsendiği araştırma kapsamında, gereksinim belirleme, yeterlik belirleme, veri toplama araçları, program geliştirme, pilot uygulama ile asıl uygulama ve değerlendirme çalışma grupları olmak üzere 6 grup oluşturulmuştur. Buna ek olarak, öğretmenlerin gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla gereksinim belirleme anketi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama araçlarından yararlanılırken, çevrimiçi eğitim konusunda sahip olunması gereken yeterlikler için ise Delphi çalışması yürütülmüştür. Ayrıca, öğretmenlerin sahip oldukları yeterlik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla da Çevrimiçi Eğitimde Öğretmen Yeterlikleri Ölçeği kullanılmış ve çevrimiçi eş zamansız (asenkron) bir hizmetiçi eğitim programı tasarısı geliştirilmiştir. Veri analizleri sonucunda çevrimiçi eğitime yönelik birçok yeterlik belirlenmiş ve öğretmenlerin çevrimiçi eğitim süreçlerinin desteklenmesine gereksinim duydukları bulgusuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda tasarlanan eğitim programı 5 hafta boyunca uygulanmış ve 17 katılımcı ile süreç tamamlanmıştır. Eğitim süresince katılımcılardan yarı yapılandırılmış görüşme verileri, deneysel veriler, öğrenme ürünleri ve öğrenme yönetim sisteminin sunduğu öğrenme analitikleri verileri toplanarak analiz edilmiştir. Uygulama süreci sonucunda, tasarlanan hizmetiçi eğitim programı tasarısının öğretmenlerin çevrimiçi eğitim süreçlerinin desteklenmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç çeşitli nicel ve nitel veriler ile de desteklenmiştir.
Sosyal bilgiler dersi 6. sınıf öğretim programında yer alan amaçlarınve içeriğin demokratik değerler açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, Sosyal bilgiler dersi 6. Sınıf öğretim programında yer alan amaçların ve içeriğin demokratik değerler açısından incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Nitel araştırma modeline göre tasarlanan bu araştırmada öncelikle 2018 Sosyal bilgiler 6. sınıf öğretim programı doküman incelemesi yöntemi ile incelenmiştir. Hazırlanan doküman kontrol listesi ile içerikte ve amaçlarda demokratik değerlere nasıl yer verildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Ardından veri kalitesini artırmak adına en az 5 yıldır Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel veya resmi okullarda görev yapan 7 sosyal bilgiler öğretmeni ile araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veriler nitel araştırma modeline dayalı olarak doküman incelemesi yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Doküman incelemesi sonrasında 6.sınıf öğretim programında yer alan amaçlar(kazanımlar) ve içeriğin demokratik değerler ile ilişkili olduğu özellikle ders kitabında yer alan 1. ve 6. ünitelerin demokrasi ve demokratik değer ile yakından bağlantılı olduğu görülmüştür. Öğretmenler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin sonucunda ise bazı katılımcılar kazanımların demokratik değerleri yansıtmada yetersiz kaldığını içerikte de bu değerlerin soyut olmasından ötürü çocuklara kazandırılmasında yetersizlikler olduğunu belirtmiştir. Bazıları ise özellikle demokrasi ve demokratik değerlere yönelik amaç ve içeriğin zenginleştirilmesine vurgu yapmışlardır. Demokratik değerlerin sadece "Birey ve Toplum" ve "Etkin Vatandaşlık" öğrenme alanları ile kısıtlı kalmayıp diğer ünitelerin içerisine de dâhil edilmesi gerektiği sonucu da ortaya çıkmıştır.
Türkiye'deki rehberlik ve psikolojik danışmanlık eğitim programlarının mesleki yeterlilik kazandırmasına yönelik incelenmesi
Bu araştırmada, Türkiye'de psikolojik danışma ve rehberlik alanı mezunlarının PDR programının kendilerine kazandırdıkları mesleki yeterlilikler ve eğitim programı hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi ve Türkiye'deki PDR eğitim programlarının mesleki yeterlilik kazandırması açısından yeterliliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden biri olan açıklayıcı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda uygulanan anket sonuçlara göre; PDR alanından mezun olan bireylere uygulanan Rehberlik ve Psikolojik Danışma Programının Mesleki Yeterliliği Kazandırmasına Yönelik Anketi puanları ile, Sosyal ve Kültürel Çeşitlilik, Profesyonel Kimlik, İnsan Gelişimi, Mesleki Gelişim, Yardım İlişkileri, Araştırma Becerileri, Bireyi Tanıma ve Grup Çalışmaları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda uygulanan yarı-yapılandırılmış görüşme sonuçlarına göre ise, rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümü mezunlarının, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programlarına yönelik çoğunlukla olumlu görüşe sahip olduğu ancak uygulama derslerinin artırılması, süpervizyona daha çok önem verilmesi ve seçmeli derslerin artırılması açısından geliştirilmesi gerektiğini düşündükleri belirlenmiştir. Bu doğrultuda, PDR lisans eğitim programlarında uygulamalı derslerin birinci sınıftan itibaren başlaması ve yoğunlaştırılması, seçmeli derslerin sayısının artırılması ve süpervizyon desteğinin artırılması önerilmiştir.
İngilizce öğretmenliği öğretmen yetiştirme programının öğretmen adaylarının ve öğretim elemanlarının görüşlerine göre incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, İngilizce öğretmenliği lisans programının öğretmen adayları ve öğretim elemanlarının görüşlerine göre incelenmesidir. Çalışmada açıklayıcı sıralı karma yöntem benimsenmiş olup, nicel veriler öğretmen adaylarına uygulanan ölçek aracılığıyla, nitel veriler ise öğretim elemanları ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nicel veriler Jamovi programında frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma analizleriyle değerlendirilmiş; nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle temalar ve alt temalar şeklinde sınıflandırılmıştır. Öğretmen adaylarının sırasıyla amaç, öğrenme- öğretme süreci, içerik boyutuna yönelik daha olumlu görüşe sahipken ölçme-değerlendirme boyutunda daha düşük olumlu görüşe sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Nitel bulgular, öğretim elemanlarının programın güncelliği, uygulama süreci, fiziksel ve teknolojik altyapı, öğrenci katılımı ve değerlendirme yaklaşımları hakkında çeşitli görüşlere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmen adayları açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlarda programın yapısı ve içeriği, öğretim süreci ve yöntemler, ölçme ve değerlendirme yaklaşımları, teknolojik altyapı ve öğrenci niteliği olmak üzere görüşlerini beş alt temada ortaya koymuşlardır. Araştırmanın sonucunda, programın belirlenen hedefleri büyük oranda gerçekleştirebildiği ancak özellikle uygulama süreci ve ölçme-değerlendirme alanlarında iyileştirmelere gereksinim duyulduğu belirlenmiştir.
Öğretim elemanlarının öğretimsel gelişimlerine yönelik bir model önerisi: Yabancı Diller Yüksekokulu örneği
Öğrenme-öğretme sürecinden alınan verimi ve etkililiği arttırmak için öğretimsel gelişim boyutu üzerinde durulması gereken gelişim alanlarından biridir. Bu doğrultuda, araştırmada Yabancı Diller Yüksekokulunda görev yapan öğretim elemanlarının öğretimsel gelişime yönelik gereksinimlerini belirlemek ve öğretim elemanlarının öğretimsel gelişimlerine yönelik bir model önerisi ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma açımlayıcı sıralı karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde çalışan öğretim elemanları, 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar döneminde çeşitli üniversitelerin Yabancı Diller Yüksekokulunda çalışan öğretim elemanları ve 2019-2020 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda çalışan öğretim elemanları oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri araştırmacılar tarafından geliştirilen gereksinim belirleme ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler ve açık uçlu anket formundan elde edilmiştir. Elde edilen verilerden yola çıkılarak öğretimsel gelişime yönelik bir gereksinim olduğu sonucuna varılmış ve öğretim elemanlarının öğretimsel gelişimlerine yönelik bir model önerisi tasarlanmıştır. Model önerisi 2019-2020 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda görev yapan öğretim elemanlarının katılımıyla uygulanmıştır. Uygulama sonucunda, öğretim elemanlarında öğretimsel gelişime ilişkin bir farkındalık olduğu ve öğrenme-öğretme sürecine ilişkin tutumlarında bir değişim olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretim elemanı, Öğretimsel gelişim, Öğretimsel gelişim model önerisi
Çokkültürlü eğitime dayalı öğretim ilke ve yöntemleri dersinin çokkültürlü öğretmen yeterliklerine, evrensellik-farklılık yönelimine ve mesleğe yönelik tutuma etkisi
Bu araştırmanın amacı, "Öğretim İlke ve Yöntemleri (ÖİY)" ders programını çokkültürlü eğitim yaklaşımına uygun olarak yeniden tasarlamak ve bu programın uygulama sürecinin öğretmen adaylarının çokkültürlü öğretmen yeterliklerine, evrensellik-farklılık yönelimlerine (EFY) ve mesleğe yönelik tutumlarına etkisini ortaya çıkarmaktır. Çok aşamalı karma desende yürütülen bu araştırmada öğretim elemanları (n=8) ve öğretmen adaylarının (n=17) görüşlerinden elde edilen bulgulara dayalı olarak tasarlanan Çokkültürlü Eğitime Dayalı Öğretim İlke ve Yöntemleri (ÇÖİY) ders programı pilot uygulama sürecinden geçirilerek 13 haftalık asıl uygulama sürecine konmuş ve öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen ile etkililiği araştırılmıştır. Uygulamanın katılımcılarını 59 öğretmen adayı oluşturmuştur. Veri toplama araçları ise Miville-Guzman EFY Ölçeği, Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Çokkültürlü Öğretmen Yeterlikleri Ölçeği ve katılımcıların görüşleri ile öğrenme ürünlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel ve nitel bulgularına dayalı olarak ÇÖİY ders programının öğretmen adaylarının çokkültürlü öğretmen yeterlikleri, evrensellik-farklılık yönelimleri ve mesleğe yönelik tutumları üzerinde olumlu bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Öğretim İlke ve Yöntemleri dersinin çokkültürlü öğretmen yeterliklerini geliştirebilecek biçimde yeniden tasarlanabildiği, böyle bir tasarının öğretmen adaylarını kültürel çeşitliliğe hazırlamada işlevsel olduğu ortaya çıkmıştır.
Öğretmenlere yönelik mesleki öğrenme modeli geliştirilmesi ve modelin eğitimde oyunlaştırma konusunda uygulanması
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin mesleki öğrenmelerinin etkili bir şekilde sürdürülmesine yönelik bir model önerisi geliştirmek ve uygulama sürecinin etkililiğini ortaya koymaktır. Çok aşamalı karma yöntemin benimsendiği çalışmada öncelikle öğretmen ve öğretmen eğitimcilerinden yarı-yapılandırılmış görüşmeler ve araştırmacı tarafından geliştirilen Mesleki Öğrenme Ölçeği ile toplanan veriler ile öğretmenlerin mesleki öğrenmelerine ilişkin gereksinimleri belirlenmeye çalışılmış olup, bu gereksinimler doğrultusunda ve alan yazından hareketle bir Mesleki Öğrenme Modeli oluşturularak, bu modelin etkililiğinin denenmesi amacıyla bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşamasında "Eğitimde Oyunlaştırma" konusunda çevrimiçi bir eğitim süreci gerçekleştirilmiş olup süreç 14 hafta sonunda 13 katılımcıyla tamamlanmıştır. Eğitim sürecinde katılımcılardan elde edilen ders analitikleri, ödevler, yansıtma raporları, geliştirilen materyaller gibi verilerle birlikte süreç sonunda katılımcılardan anket ve yarı-yapılandırılmış görüşmelerle veriler toplanmıştır. Öğretmen ve öğretmen eğitimcisi görüşlerinden hareketle öğretmenlerin mesleki öğrenme gereksinimleri birçok açıdan incelenerek ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda geliştirilen Mesleki Öğrenme Modeli ise mesleki öğrenmeye hazırlık, mesleki öğrenme gerçekleştirme ve mesleki öğrenmeyi sürdürme olmak üzere üç boyut ve bu boyutlar içerisinde yer alan toplam yedi aşamadan oluşmaktadır. Uygulama aşamasında eğitimde oyunlaştırma konulu eğitim sürecinden elde edilen veriler doğrultusunda modelin etkili bir şekilde mesleki öğrenmeyi sürdürmeye katkı sağladığı, ayrıca uygulama sürecinin hangi yönlerinin bunda önemli olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Öğretmen adaylarının program bilgisi düzeylerinin arttırılmasına yönelik tasarlanan "Eğitimde Program Geliştirme" dersinin etkililiği
Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının eğitimde program bilgisi düzeylerinin arttırılmasına yönelik tasarlanan Eğitimde Program Geliştirme dersinin etkililiğini incelemektir. Bu amaca ulaşmak için çok aşamalı karma yöntem deseni kullanılmıştır. Bu desen, gereksinim belirleme aşaması, ders programı tasarımı aşaması ve uygulama değerlendirme aşamaları ile yapılandırılmıştır. Gereksinim belirleme aşamasında öğretmenler (n=178) ile eğitim programları ve öğretim alanında uzman öğretim elemanları (n=10) için gereksinim belirleme anketleri kullanılmış, öğretmen adayları için de gözlem (n=63) ve yarı yapılandırılmış görüşme (n=10) tekniklerinden faydalanılmıştır. Gereksinim belirleme bulguları kapsamında tasarlanan ders programı 2020/2021 eğitim öğretim yılı güz döneminde uygulanmıştır. Uygulama değerlendirme aşamasında, tasarlanan ders programının etkililiğini belirlemek için deney (n=30) ve kontrol gruplu (n=62) yarı deneysel desen, öğretmen adayı yarı yapılandırılmış görüşmeleri (n=12) ve öğretmen adayı ders ürünleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları öğretmen adaylarının program bilgisi düzeylerinin, bu kavram çerçevesinde tasarlanan bir ders aracılığı ile arttırılabildiğini göstermiştir. Öğretmen adayları tasarlanan dersin öğretmenlik hayatında faydalı olacağını ve dersin etkili ve verimli olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca program bilgisi alt boyutları açısından alan yazına farklı alt boyutlar ve uygulama önerileri sunulmuştur.
Ters yüz öğrenme modeline dayalı İngilizce öğretiminin öğrencilerin İngilizce özyeterlik inançlarına, başarı duygularına, öğrenme sorumluluklarına, akademik başarılarına ve öğretmen-öğrenci etkileşimine etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı ters yüz öğrenme modeline dayalı İngilizce öğretiminin öğrencilerin İngilizce özyeterlik inançlarına, başarı duygularına, öğrenme sorumluluklarına ve öğretmen-öğrenci etkileşimine ve akademik başarılarına etkisinin değerlendirilmesidir. Karma desenlerden müdahale deseni kullanılan bu çalışma ortaöğretim dokuzuncu sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesi akademik başarı, İngilizce özyeterlik inancı, öğrenme sorumluluğu, öğretmen-öğrenci etkileşimi ve başarı duygularına ilişkin öntest uygulanmıştır. Uygulama sürecinde araştırmacı tarafından araştırmacı günlüğü tutulmuştur. Uygulama sonrasında ise sontest yapılmış ve öğrencilerin uygulamaya ilişkin görüşlerini almak üzere yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda TYÖ modeli ile gerçekleştirilen İngilizce derslerinin öğrencilerin İngilizce akademik başarılarının, ders, öğrenme ve sınava yönelik olumlu başarı duygularının anlamlı olarak artmasında ve olumsuz başarı duygularının anlamlı olarak azalmasında etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca TYÖ modelinin öğrencilerin İngilizce özyeterlik inançları, öğrenme sorumlulukları, öğretmenleri ile etkileşimlerinin anlamlı olarak artmasında etkili olduğu görülmüştür. Öğrenci görüşlerinden elde edilen nitel veriler bu bulguları desteklemektedir.
Ortaöğretim öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki eğitim gereksinimlerinin belirlenmesidir. Bu genel amaç doğrultusunda, çalışma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı eş zamanlı karma desenle yürütülmüştür. Çalışma grubu ortaöğretim öğrencileri ve bu öğrencilerin velilerinden oluşmaktadır. Çalışmanın nicel verileri ortaöğretim öğrencilerine uygulanan Demografik Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği Ergen Formu aracılığıyla, nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve resim çizme tekniği formu aracılığıyla elde edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ortaöğretim öğrencilerinin toplumsal cinsiyet konusunda genel anlamda eşitlikçi algıya sahip oldukları, ancak toplumsal cinsiyet kalıp yargı ve rollerini hala benimseyen öğrencilerin de bulunduğu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak, öğrencilerin toplumsal cinsiyet algılarının cinsiyet, eğitim düzeyi, okul türü, anne eğitim ve çalışma durumu ve baba eğitim durumu açısından anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ekonomik durum ve baba çalışma durumu değişkenlerinin ise öğrencilerin toplumsal cinsiyet algıları üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, bazı velilerin toplumsal cinsiyet kalıp yargı ve rollerini benimseyen velilerin bulunduğu gibi bazı velilerin eşitlikçi bakış açısına sahip olduğu saptanmıştır.
Sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimine yönelik bir program tasarısı
Bu araştırmada, sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimine yönelik bir program tasarısı ortaya koymak amaçlanmıştır. Yönetmelik uyarınca gereksinimin İngilizce öğretmenleri tarafından karşılanamaması durumunda İngilizce derslerini sınıf öğretmenleri yürütmekle yükümlüdür. Ancak sınıf öğretmenliği lisans programında öğretmen adaylarına çocuklara İngilizce öğretimi yeterliklerini kazandırmayı amaçlayan herhangi bir ders bulunmamaktadır. Bu durum sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimine yönelik bir program tasarısının hazırlanması yönünde bir gereksinim doğurmuştur. Karma araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmada araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme, yazılı görüşme formu, yansıtma kağıtları ve ölçek yoluyla sınıf öğretmenleri, İngilizce öğretmenliği programında görevli öğretim elemanları ve sınıf öğretmenliği programında görevli öğretim elemanlarından toplanmıştır. Araştırma bulguları, literatür incelemesi ve belge incelemesi yoluyla sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimine yönelik bir program tasarısının hazırlanmıştır. 2017-2018 akademik yılı bahar döneminde tasarının pilot uygulamasını yapmak üzere Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Programında Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Uygulama Örnekleri dersi açılmış ve dersi alan 27 öğretmen adayından dönem başında, içinde ve sonunda programın uygulanmasına yönelik görüşler alınmış ve öğretmen adaylarının çocuklara İngilizce öğretme konusunda yeterliklerinin ve özgüvenlerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Program tasarısı, Çocuklara yabancı dil öğretimi, Sınıf öğretmenliği, Öğretmen eğitimi, Sınıf öğretmenliği programı içinde yabancı dil olarak İngilizce öğretimi.
Yükseköğretim öğrencilerinin İngilizce öğrenme sürecindeki duyuşsal engelleri ve öğretim elemanlarına yönelik hizmet içi eğitim programı tasarısı
Bu araştırmanın amacı, yükseköğretim hazırlık programında İngilizce öğrenen öğrencilerin öğrenme sürecindeki duyuşsal engellerini açığa çıkarmak ve bu engelleri ortadan kaldırmaya yönelik bir hizmet içi eğitim programı tasarlamaktır. Sıralı açımlayıcı karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın katılımcıları 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 akademik yıllarında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yabancı Diller Bölümü İngilizce programında görev yapan öğretim elemanları ve İngilizce öğrenen öğrencilerdir. Araştırmanın nitel verileri alanyazın taraması, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve sınıf içi gözlemler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri ise araştırmacılar tarafından geliştirilen "İngilizce öğrenme sürecine ilişkin öğretmen kaynaklı duyuşsal engeller ölçeği" ile toplanmıştır. Ölçek 5 boyuttan ve 35 maddeden oluşmaktadır ve güvenirlik katsayısı 0,91 olarak bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin duyuşsal engellerinin öğretmen, öğrenci, sistem ve sınıf ortamı olmak üzere dört kaynak nedeni ile oluştuğu ve bu etmenler arasında en önemli değişkenlerden birinin öğretmen olduğu görülmüştür. Araştırma kapsamında yükseköğretim düzeyinde hazırlık sınıflarında İngilizce öğreten öğretim elemanlarına yönelik UbD program geliştirme modeline dayalı bir hizmet içi eğitim programı tasarısı hazırlanmıştır.
Genel öğretmenlik yeterliliklerinin belirlenmesi ve yeterliliklere dayalı bir hizmet öncesi öğretmen eğitimi programının tasarlanması
Bu araştırmanın amacı, ölçülebilir ve gözlenebilir bir öğretmenlik mesleği genel yeterlilik çerçevesi belirlemek ve bu yeterlilikleri kazandırmaya yönelik hizmet öncesi öğretmen eğitimi program tasarısı ortaya koymaktır. Araştırma keşfedici sıralı karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2017-2018 ve 2018-2019 akademik yıllarında Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi'nde son sınıfı okuyan öğretmen adaylardan, üniversite öğretim elemanlarından, Eskişehir ili, Odunpazarı ve Tepebaşı ilçelerinde görev yapan ilköğretim ve genel ortaöğretim öğretmenlerinden ve Millî Eğitim Bakanlığı uzmanlarından oluşmaktadır. Araştırmanın nitel verileri doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile Öğretmen Yeterlilikleri Çalıştayı'ndan elde edilmiştir. Nicel veriler ise ilköğretim ve ortaöğretim öğretmenlerinin geliştirilen taslak yeterlilik çerçevesine yönelik görüşlerinin alındığı Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlilik Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda gözlenebilir ve ölçülebilir bir genel yeterlilik çerçevesinin geliştirilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu bulgu doğrultusunda taslak bir yeterlilik çerçevesi geliştirilmiş ve alan uzmanları ile öğretmenlerin görüşlerine sunulmuştur. Doküman analizi ve katılımcı görüşleri sonucunda yeterlilik çerçevesi yeniden düzenlenmiş ve altı genel yeterlilik, 31 alt yeterlilik ve performans göstergeleri belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca öğretmenlik mesleği genel yeterliliklerini kazandırmaya yönelik program tasarısı kapsamında Yeterliğe Dayalı Klinik Öğretmen Eğitimi Program Tasarısı ortaya konmuş ve belirlenen yeterlilikleri kazandırmaya yönelik örnek uygulamalar geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeterlik, Öğretmenlik yeterlilikleri, Yeterliğe dayalı eğitim, Öğretmen eğitimi, Klinik eğitim
21. yy becerilerinin öğretimine ilişkin öğretmen adaylarına yönelik bir ders programı tasarısı ve uygulanması
Bu araştırma ile, Türkiye'de eğitim fakültelerinin Sınıf Öğretmenliği programlarında öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarına 21.yy becerilerinin öğretimine ilişkin bir ders programı tasarlamak ve tasarlanan ders programının uygulamasını yapmak hedeflenmiştir. Nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı karma yöntemlerden keşfedici sıralı karma yöntem deseni ile gerçekleştirilen araştırmada veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunu, doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler oluştururken, nicel boyutunu ölçek geliştirme ve uygulama çalışması oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama süreci kapsamında MEB Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri, Sınıf Öğretmeni Özel Alan Yeterlikleri ve YÖK TYYÇ Eğitim Bilimi Temel Alanı Yeterlilikleri incelenmiştir. Ayrıca Sınıf Öğretmenliği programlarında 21.yy becerilerinin kazandırılmasına yönelik dersler olup olmadığı araştırılarak, ilişkili olduğu düşünülen derslerin içerikleri incelenmiştir. Bununla birlikte, 5 üniversiteden 17 öğretim elemanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, araştırma kapsamında 21.yy becerilerine sahip olma algılarını belirleme ölçeği geliştirilmiştir. Araştırma kapsamında, ilerlemecilik felsefesi ve yapılandırmacı yaklaşım ilkeleri çerçevesinde modüler program tasarımı yaklaşımına göre geliştirilmiş olan ve süreç boyutunun ağırlıklı olarak mikro öğretim etkinlikleri üzerine kurulduğu sınıf öğretmenliği programı öğretmen adaylarına 21.yy becerilerinin öğretimini hedefleyen ders programı tasarısı geliştirilmiştir ve programın uygulaması yapılmıştır.