Theses supervised by Prof. Dr. Oktay Gençer
10 theses · Çukurova University
Pamukta (Gossypium hirsutum L. ) azot kullanım etkinliğinin damlama sulama ve salma sulama yöntemleri yönünden karşılaştırılması üzerine bir araştırma
Bu çalışma, Çukurova koşullarında, damlama sulama yöntemi ile sulanıp, dekara, 4, 8, 12 ve 16 kg azot ve karık yöntemi uyarınca sulanıp, dekara 16 kg azot gübrelemesi uygulamalarının, Çukurova-1518 ve Adana-98 pamuk çeşitlerinin verim ve lif kalite özelliklerine olan etkilerini incelemek amacı ile Ç.Ü. Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında, 2000 ve 2001 yıllarında, tesadüf blokları deneme deseninde, 4 tekrarlamak olarak yapılmıştır. Araştırmadan, Çukurova-1518 çeşidinin; kütlü verimi, bitki boyu, bitkide koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, çenet sayısı, koza ağırlığı ve erkencilik oram yönünden Adana-98 çeşidinden daha üstün bir genetik potansiyele sahip olduğu; Adana-98 çeşidinin ise; çırçır randımanı, şif oranı, odun dalı sayısı, lif inceliği, lif kopma dayanıklılığı, lif uzunluğu, lif yeknesaklığı, kısa lif oram ve lif esnekliği yönünden Çukurova-1518 çeşidinden; daha üstün bir genetik potansiyele sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada, kütlü pamuk verimi, koza sayısı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı ve odun dalı say ismin, damlama sulama yöntemi ile dekara 8 ve 12 kg azot uygulamalarında artış gösterdiği; bu artışın damlama sulama yönteminin bitkilerin azot kullanım etkinliğini artırmasından kaynaklandığı; farklı uygulamaların lif kalite özellikleri üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler : Pamuk, karık usulü sulama, damlama sulama, azot dozu
GAP bölgesi Harran Ovası koşullarında farklı azot gübre dozlarının ve büyüme düzenleyicilerinin pamuğun (Gosypium hirsutum L. ) önemli tarımsal ve teknolojik özelliklerine etkisi ve bunlar arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
Bu çalışma, Harran Ovası Koşullarında Farklı Azotlu Gübre Doz ve Büyüme Düzenleyicileri uygulamalarının Pamuğun {Gossypium hirsutum L.) Önemli Tarımsal ve Teknolojik Özelliklerine Etkisini ve Bunlar Arasındaki İlişkileri Belirlemek Amacıyla yapılmıştır. Denemeler, 1998-2000 yılları arasında, 3 yıl yürütülmüştür. Tesadüf Bloklarında Bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülen araştırmada, 0, 6, 12,18 kg /da azot dozları olarak 4 ana konu, kontrol, Pix (100 ml/da), Pix (200 ml/da), Atonik (150 ml /da) ve Atonik (300 ml/da) olmak üzere 5 alt konu ele alınmıştır. Yapılan varyans analiz sonucu azot ve büyüme düzenleyicileri uygulamalarının kütlü pamuk verimine etkisi istatistiki olarak önemli görülmüş, Azot x Büyüme düzenleyici etkileşimi ise önemsiz bulunmuştur. Her 3 yılda da 18 kg/da azot ve Atonik (300 kg/da) uygulamalarından en yüksek kütlü pamuk verimi elde edilmiştir. Yapılan regresyon analizinde azotlu gübre ile ürün arasındaki ilişki % 1 olasılıkla önemli (r=0.9649821) çıkmış; Y=266.117 + 21.547x - 0.623x2 quadratik denklemi elde edilmiştir. Bu denklemden yararlanılarak doğal optimum nokta 17 kg/da ekonomik gübre dozu 16 kg /da olarak tespit edilmiştir. Azotun, bitki boyu, meyve dalı sayısı ve koza sayısını arttırdığı; Pixin, bitki boyunu kısalttığı; Atonikin bitki boyunu arttırdığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Pamuk, Azot dozu, Pix, Atonik
Farklı dozlardaki Mg uygulamalarının pamuk bitkisinde verim ve kaliteye etkisi
Farklı dozlarda Mg uygulamasının, pamuk bitkisinde verim ve kaliteye olan etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, Gossypium hirsutum L. türü içinde yer alan Çukuroval518 ve Laçhata pamuk çeşitleri ile Mg' un 4 farklı dozu materyal olarak alınmıştır. Denemeler, Tesadüf Blokları deneme desenine göre, 3 yinelemeli olarak kurulmuştur. Çalışmadan, uygulanan farklı Mg dozlarının, yapraklarda saptanan Mg miktarına, bitki boyuna, bitkideki koza sayışma, 100 tohum ağırlığına, şif oranına, meyve dalı sayısına ve kütlü pamuk verimine etkili olduğu; çeşitlerin, yapraklarda saptanan Mg miktarı, bitki boyu, bitki koza sayısı, şif oranı, lif inceliği, meyve dalı sayısı, lif kopma dayanıklılığı, lif uzunluğu, lif yeknesaklık indeksi ve kütlü pamuk verimi özellikleri yönünden birbirinden farklı olduğu; yapraklarda saptanan Mg miktarı yönünden çeşit x Mg interaksiyonunun önemli çıktığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Pamuk, Gossypium hirsutum L., Mg Dozları, Verim, Kalite
Plastik malçlı pamuk (Gossypium hirsutum L.) ekim yönteminin pamukta erkencilik verim ve verim unsurları ile lif teknolojik özellikleri üzerine etkisi
Bu çalışma, 2006 yılında, Çukurova Üniversitesi Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında, farklı zamanlarda geçici plastik malçlama ile yapılan ekim tekniğinin, pamuğun tarımsal ve teknolojik özelliklerine olan etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada SG 125, PAUM 15 ve PAUM 23 pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır.Çalışmada, genelde malçlı ekim ile oluşan kütlü pamuk veriminin, normal zamanda malçsız olarak yapılan ekim ile oluşan kütlü pamuk veriminden önemli düzeyde yüksek olduğu; erkencillikte 20-30 güne varan bir avantaj sağlandığı; bitkideki koza sayısını olumlu yönde etkilendiği, ve çırçır randımanının arttığı saptanmıştır.Çalışmada, incelenen bitki boyu, ilk meyve dalı yüksekliği, koza ağırlığı, bitkideki koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, erkencilik, çırçır randımanı, lif uzunluğu, lif inceliği, lif mukavementi, lif yeknesaklığı, kısa lif içeriği, lif elastikiyeti, lif parlaklığı, lif sarılığı yönünden materyal olarak ele alınan çeşitler arasında, istatistiksel olarak önemli farklılıkların olduğu; 100 tohum ağırlığı özelliği yönünden oluşan farklılığın, istatistiksel olarak önemli olmadığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Pamuk, plastik malç, erkencilik, verim
Pamukta (Gossypium ssp.) F1 döl kuşağında tarımsal ve teknolojik özelliklerin genetik yapısı üzerinde bir çalışma
Qalisma, Çukurova Universitesi Pamuk Arastirma ve Uygulama Merkezi tarafmdan gelistirilen PAUM-15 pamuk (Gossypium hirsutum L.) 9esidinin kimi ozelliklerinin gelistirilebilmesi ydminde olusturulan lslah programi i9inde, amlan 9esidin ozellikle lif teknolojik ozellikleri ustiin olan Coker 4104/75 (Gossypium hirsutum L.) ve Delcerro (Gossypium harbadense L.) 9esitleri ile melezlenmesi sonueu olusturulan Fj dol kusagmda incelenen ozelliklerin genetlk yapisim ortaya koymak amaciyla yapilmistir. Qalismada olusturulan populasyonda, incelenen bitki boyu, odun dali sayisi, meyve dali sayisi, koza sayisi. koza kiitlti pamuk agirligi, kiitlii pamuk verimi, 9ir9ir randimam, 100 tohum agirligi, lif uzunlugu, lif inceligi ve lif kopma dayaniklihgi ozellikleri yoniinden onemli diizeyde genetik varyasyon olu§turuldugu; PAUM-15 x Cocer 4104/75 melezinin, bitkideki meyve dali ve 9ir9ir randimamn; Coker 4104/75 x PAUM-15 melezinin, bitki boyu ve koza kiitlii pamuk agirligmm; PAUM-15 x Delcerro melezinin, bitkideki odun dali sayisi, koza sayisi ve kiitlii pamuk veriminin; Delcerro x PAUM-15 melezinin, lif uzunlugu, lif inceligi ve lif kopma dayamkliligmm gelistirilebilmesi 9alismalarmda iimitvar melez kombinasyonlar oldugu belirlenmistir. Anahtar Kelimeler: Pamuk, melezleme, heterosis, heterobeltiosis
Bazı pamuk (Gossypium ssp.) genotiplerinin çoklu dizi (line x tester) melezlerinde tarımsal ve teknolojik özelliklerin kalıtımı üzerinde bir araştırma
Bu çalışma, 2006 ve 2007 yıllarında, 4 ana ve 3 baba olarak kullanılan pamuk (Gossypium ssp.) genotiplerinin, çoklu dizi kantitatif analiz yöntemi uyarınca oluşturulan populasyonda, incelenen özellikler yönünden, genetik yapıyı incelemek, F1 melez gücünü saptamak, uygun anaç, melez kombinasyonlarını belirlemek ve genetik kaynak oluşturmak amacı ile Ç.Ü. Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında, tesadüf blokları deneme deseninde, 3 tekrarlamalı olarak yapılmıştır.Oluşturulan populasyonda; incelenen tüm özelliklerinin yönetiminde eklemeli olmayan gen etkilerinin önemli olduğu; koza kütlü ağırlığı, çırçır randımanı, lif inceliği (mic), kısa lif içeriği ve lif kopma uzaması özellikleri için negatif; incelenen diğer özellikler için pozitif yönde heterosis oluştuğu; bitki boyu için Paum 100; meyve dalı sayısı ve koza sayısı için Bahar-14; koza kütlü ağırlığı, kütlü verimi, çırçır randımanı, lif inceliği ve lif kopma uzaması için Paum 102; lif uzunluğu, lif yeknesaklığı, lif kopma dayanıklılığı için Paum 101 ve Paum-B; kısa lif içeriği için Paum-B pamuk genotiplerinin en iyi genel uyuşma yeteneği gösteren anaçlar olduğu; bitki boyu ve lif kopma uzaması için Paum 103 X Bahar-14; meyve dalı sayısı, koza sayısı, kütlü verimi, lif inceliği ve lif yeknesaklığı için Paum 102 X Bahar-14; koza kütlü ağırlığı için Paum 103 X Aşkabat-91; çırçır randımanı için Paum 102 X Aşkabat-91; lif uzunluğu için Paum 101 X Paum-B ve Paum 102 X Bahar-14; lif dayanıklılığı için Paum 101 X Paum-B; kısa lif içeriği için Paum 103 X Paum-B melez kombinasyonlarının, anılan özelliklerin geliştirilebilmesi yönünden, en ümitli melezler olduğu saptanmıştır.
Pamukta (Gossypium hirsutum L.) verticillium solgunluğu (Verticillium dahliae Kleb.) hastalığına dayanıklılık, erkencilik, verim ve kalite özelliklerinin kalıtımı
Bu çalışma, farklı özellikleri ile öne çıkan 6 pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotipi ile (VD-4, PAUM-15, Çukurova 1518, VD-18, Stoneville 468 ve Nazilli 84S) yarım diallel melez yöntemi uyarınca oluşturulan populasyonda, incelenen özellikler yönünden genetik yapıyı irdelemek; F1 melez gücünü saptamak; uygun anaçları ve melez kombinasyonlarını belirlemek amacı ile 2008-2009 yıllarında yürütülmüştür.Oluşturulan populasyonda, lif inceliği özelliği için çoğunlukla olumsuz; incelenen diğer özellikler için olumlu yönde heterosis; meyve dalı sayısı, kütlü verimi, hastalık indeksi, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı ve lif eğrilebilme indeksi özellikleri için çoğunlukla olumlu; incelenen diğer özellikler için ise olumsuz yönde heterobeltiosis saptanmıştır.Genel uyum yeteneği varyansının, özel uyum yeteneği varyansına oranına göre bitki boyu, meyve dalı sayısı, koza sayısı, bitki nod sayısı, koza kütlü ağırlığı, yüz tohum ağırlığı, erkencilik oranı, çırçır randımanı, hastalık indeksi, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği ve lif eğrilebilme indeksi özelliklerinin yönetiminde eklemeli; odun dalı sayısı ve kütlü verimi özelliklerinin yönetiminde ise eklemeli olmayan gen etkilerinin etkin olduğu belirlenmiştir.İncelenen 15 özellikten, VD-4 x Stoneville 468 melezi 10; Stoneville 468 x Nazilli 84S ve PAUM-15 x Nazilli 84S melezleri 9; VD-4 x Çukurova 1518 melezi 8; VD-18 x Stoneville 468 ve Çukurova 1518 x Nazilli 84S melezleri ise 7 özellik bakımından olumlu yönde özel uyum yeteneği etkisi, heterosis ve heterobeltiosis göstermiştir. Bu nedenle, anılan melez kombinasyonların, bu özelliklerin birlikte geliştirilmesi amacıyla yapılacak ıslah çalışmalarında kullanılabilecek en ümitvar melez kombinasyonlar olduğu kanısına varılmıştır.
Pamuk bitkisinde, tür içi ve türler arası (Gossypium hirsutum L. x Gossypium barbadense L. ve Gossypium hirsutum L. x Gossypium hirsutum L.) çift melezlerin f1 döl kuşağında bazı tarımsal ve teknolojik özelliklerin genetik yapısının belirlenmesi
Bu çalışma, 4 adet G. hirsutum L. ve 1 adet G. barbadense L. pamuk türlerine ilişkin toplam 6 genotipin, çift-melez ıslah yöntemi uyarınca, 45 adet çift melez F1 döl kuşağından oluşturulan populasyonda, incelenen özelliklere ilişkin genetik yapıyı belirleyebilmek; özellikler üzerine etkili olan heterotik etkileri saptamak; incelenen özellikler yönünden uygun anaçları ve incelenen birçok özelliği bir genotipte toplayacak melez kombinasyonları belirleyebilmek; ileride bu konuda yapılabilecek ıslah çalışmalarına yardımcı olabilmek amacıyla 2008, 2009 ve 2010 yıllarında, Ç.Ü. Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü deneme alanlarında yürütülmüştür.Çalışmada, oluşturulan populasyonda incelenen koza sayısı, tek koza kütlü pamuk ağırlığı, lif uzunluğu ve lif inceliği özelliklerinin yönetiminde, eklemeli ve epistatik (eklemelixeklemeli, eklemelixdominant); ilk el kütlü pamuk oranı ve iplik olabilirlik özelliklerinin yönetiminde, eklemeli ve epistatik (eklemelixeklemeli, eklemelixeklemelixeklemeli, dominantxdominant); çırçır randımanı ve lif verim özelliklerinin yönetiminde, eklemeli, dominant ve epistatik (dominantxdominant ve eklemelixeklemelixeklemeli); kütlü pamuk verimi özelliğinin yönetiminde, eklemeli, dominant ve epistatik (eklemelixdominant) gen etkilerinin etkin olduğu; oluşturulan çift melez populasyonunda, genellikle koza sayısı, kütlü pamuk verimi, lif verimi, lif uzunluğu, lif inceliği, kısa lif oranı ve iplik olabilirlik indeksi özelliklerinin yönetiminde olumlu; tek koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, ilk el kütlü pamuk oranı ve lif kopma dayanıklığı özelliklerinin yönetiminde ise olumsuz yönde heterotik etkinin varlığı saptanmıştır.Koza sayısı ve kütlü pamuk verimi özellikleri yönünden, Paum 15 ve STV 468; tek koza kütlü pamuk ağırlığı yönünden, Nazilli 84S, Fantom, Delcerro ve Giza 75; çırçır randımanı özelliği yönünden, STV 468 ve Nazilli 84S; lif verim özelliği yönünden, Paum 15, STV 468 ve Nazilli 84S; ilk el kütlü pamuk verimi özelliği yönünden, Paum 15 ve Fantom; lif uzunluğu, lif inceliği, kısa lif oranı ve iplik olabilirlik özellikleri yönünden, Delcerro ve Giza 75; lif kopma dayanıklığı özelliği yönünden, Paum 15, STV 468, Delcerro ve Giza 75 genotiplerin, söz konusu özelliklerin geliştirilmesi için pamuk ıslah çalışmalarında anaç olarak kullanılabileceği kanısına varılmıştır.
Türler arası pamuk melezinin (Gossypium hirsutum L.x Gossypium barbadense L.) F1-F2 döl kuşaklarında bazı tarımsal ve teknolojik özelliklerin genetik yapısı üzerinde bir araştırma
Bu çalışma, Gossypium hirsutum L. türüne ait Stoneville 468 çeşidi ve Gossypium barbadense L. türüne ait Giza 75 çeşitleri ile bu çeşitlere ilişkin F1 ve F2 (Stoneville 468 x Giza 75) döl kuşakları kullanılarak, incelenen özellikler bakımından genetik yapıyı irdelemek amacıyla 2009 yılında yapılmıştır.Çalışmada incelenen özelliklerden; bitki boyu, meyve dalı sayısı, koza sayısı, kütlü verimi, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı ve lif kopma dayanıklılığı özellikleri yönünden istatistiksel olarak %1 düzeyinde önemli farklılık olduğu; odun dalı sayısı, koza kütlü ağırlığı, lif uzunluğu ve lif inceliği özelliklerinde ise istatistiksel olarak fark bulunmadığı saptanmıştır.Bitki boyu, meyve dalı sayısı, koza sayısı, koza kütlü ağırlığı, kütlü verimi, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı, lif uzunluğu ve lif kopma dayanıklılığı özelliklerinde F2 gerilemesi, pozitif yönde; odun dalı sayısı ve lif inceliği özelliklerinde ise negatif yönde bulunmuştur.Stoneville 468 x Giza 75 melez kombinasyonunda, koza sayısı, kütlü verimi ve çırçır randımanı yönünden olumlu ve yüksek oranda heterosis ve heterobeltiosis tespit edilmesi, anılan özelliklerin geliştirilmesi yönünde yapılacak olan ıslah çalışmalarında, bu melez kombinasyonun kullanılabileceği izlenimi vermektedir
Pamukta (Gossypium hirsutum L.) verim, kalite ve kuraklığa dayanıklılık özelliklerinin kalıtımı
Bu çalışma, daha önce tarafımızdan yapılan çalışmada adaptasyon yeteneği ve kuraklığa dayanıklılık özellikleri yönünden seçilen, Gossypium hirsutum L. türüne ait 6 genotiple (Beyaz Altın Mig 119, Sure Grow 125, Beyaz Altın 151, TamCot 22, TamCot Sphinx ve Siokra L-22) yarım diallel melez yöntemi uyarınca oluşturulan populasyonda, stres, optimum ve bunların birlikteliğinde oluşturulan koşullar altında incelenen özellikler yönünden genetik yapıyı irdelemek; F1 melez gücünü saptamak; uygun anaçları ve melez kombinasyonlarını belirlemek amacı ile 2009-2010 yılları arasında, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalında yürütülmüştür.Genel uyum yeteneği varyansının, özel uyum yeteneği varyansına oranına göre, stres ile optimum koşullardaki ve bunların birlikte değerlendirmesine ait meyve dalı sayısı, koza sayısı, bitki nod sayısı, koza kütlü ağırlığı, kütlü verimi, erkencilik oranı, çırçır randımanı, silkme oranı, yaprak su potansyeli, stoma iletkeliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği özelliklerinin yönetiminde eklemeli gen etkilerinin; bitki boyu ve yüz tohum ağırlığı özelliklerinin yönetiminde eklemeli olmayan gen etkilerinin etkin olduğu saptanmıştır.İncelenen 15 özellikten, BA 119xSG 125 melezi stres koşulunda 7, optimum koşulda 10 ve birlikte değerlendirildiğinde 10; BA 119xTC 22 melezi stres koşulunda 5, optimum koşulda 10 ve birlikte değerlendirildiğinde 10; SG 125xTC Sphinx melezi stres koşulunda 6, optimum koşulda 9 ve birlikte değerlendirildiğinde 9; BA 151xTC Sphinx melezi stres koşulunda 7, optimum koşulda 5 ve birlikte değerlendirildiğinde 9 özellik yönünden olumlu yönde özel uyum yeteneği etkisi, heterosis ve heterobeltiosis göstermiştir. Bu nedenle, anılan melezlerin, bu özelliklerin birlikte geliştirilmesi amacıyla yapılacak ıslah çalışmalarında kullanılabilecek ümitvar melezler olduğu kanısına varılmıştır.