Prof. Dr. Resul Gerçekcioğlu danışmanlığındaki tezler
10 tez · Tokat Gaziosmanpaşa University
Tokat doğal muşmula (Mespilus germanica L.) popülasyonundan seçilen genotiplerin performansları (seleksiyon II)
Bu araştırma, 2019-2020 yılları arasında Tokat merkez ilçesinde yapılmıştır. Materyal olarak, 2010-2012 yıllarında yapılmış muşmula seleksiyon çalışmasından ümitvar çeşit adayları olarak belirlenen ve genetik kaynak parseline dikimi yapılan 60NA01, 60NH02, 60NT01 ve 60PA58 genotiplerinden oluşmuştur. Bulgularımızda, genotiplerin çiçeklenme ve hasat tarihlerinin benzerlik gösterdiği görülmüştür. İki yıllık ortalama verilerine göre meyve ağırlıkları 15.48 - 20.63 g, meyve eni 31.33 - 35.63 mm, 100 çekirdek ağırlığı 28.57 - 31.87 g , çekirdek ağırlığı/meyve ağırlığına oranı % 7.83 -9.63, meyve eti sertliği 10.34 - 13.03 Nevton, ağaç taç hacmi 792.01 - 1155.55 cm3, verim 223.98 g - 1046.62 g/ağaç, suda çözünebilir kuru madde miktarı % 20.18- 24.35 ve toplam asitlik % 0.65-1.11 arasında saptandı. Meyvedeki tohum sayısının ise 5 adet olduğu belirlenmiştir.
Merzifon ilçesinde doğal olarak yetişen ve gıda sanayisinde işlenen meyve türlerinin potansiyelinin ve meyve özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu araştırma 2021-2022 yılları arasında AmasyailiMerzifonİlçeveköylerinde yürütülmüştür. Bu alanlarda doğal olarak bulunan kuşburnu, alıç, kızılcıkpopulasyonu belirlenmiş ve ön seçimle belirlenen genotipler detaylı olarakanaliz edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı Amasya ili Merzifonilçesine bağlı köylerde tespit edilen yaklaşık 1300 adet kuşburnu, 700 adet alıç, 500 adet kızılcık populasyonu içinden, ön seçimle belirlenen 27 kuşburnu, 21 alıç ve 10 kızılcık genotipleri üzerindedetaylı gözlem ve analizler yapılmıştır. Araştırmada; ortalama meyve ağırlığı (g), meyve eni (mm), meyve boyu (mm), çekirdek sayısı (adet/meyve), suda çözünebilir kuru madde (SÇKM%), toplam kuru madde (%), pH ve titre edilebilir asitlik (%) analizi gibi pomolojik ve kimyasal özellikler incelenmiştir. Kuşburnu genotipleri için ortalama meyve ağırlıkları 0.85-3.12 g, meyve boyları 16.27-23.11 mm, meyve enleri 9.56-16.37mm, tohum sayıları 15.33-40.60 adet/meyve, suda çözünebilir kuru madde miktarı %7.2-22.8,toplam kuru madde miktarı %39.43-78.14, pH 3.45-4.45 ve titre edilebilir asitlik ise %0.93-3.48; alıç genotipleri için ortalama meyve ağırlıkları 2.07-4.62 g, meyve boyları 12.81-17.82 mm, meyve enleri 14.96-20.63 mm, tohum sayıları 2.17-4.87 adet/meyve, suda çözünebilir kuru madde miktarı %13.2-32.4, toplam kuru madde miktarı %20.13-59.73, pH 3.03-3.74 ve titre edilebilir asitlik ise %0.8-3.08; kızılcık genotipleri için ortalama meyve ağırlığı 1.18-2.43 g, meyve boyları 15.57-20.26 mm, meyve enleri 10.40-13.83 mm, tohum sayıları 1 adet/meyve, suda çözünebilir kuru madde miktarı %11-17, toplam kuru madde miktarı %9.92-78.93, pH 2.72-3.51 ve titre edilebilir asitlik ise %0.8-2.41arasında bulunmuştur.
Kuşburnu (Rosa sp.) çeşitlerinin tokat ekolojisindeki performansları
Bu çalışmada, ülkemizde tescil edilmiş 'Gerçekcioğlu (Rosa montana Chaix subsp. Woronovii (Lonacz) Ö. Nilsson L.)' ve 'Yıldız (Rosa canina L.)' kuşburnu çeşitlerinin, Tokat ekolojisindeki performansları araştırılmıştır. 2022 yılında yürütülen araştırmada; her iki çeşidin fenolojik, pomolojik, bitkisel ve kimyasal özelliklerinin gözlem ve analiz edilmiştir. 'Gerçekcioğlu' çeşidinde çiçeklenme 20 Mayıs, 'Yıldız' çeşidinde ise 16 Mayıs tarihinde gözlemlenmiştir. Tam çiçeklenme zamanı hem 'Gerçekcioğlu' çeşidi hem de 'Yıldız' çeşidi için aynı tarih olarak (25 Mayıs) kaydedilmiştir. Hasat tarihleri farklılık göstermiş, 'Yıldız' çeşidi 05 Ağustos'ta ve 'Gerçekcioğlu' çeşidi ise 22 Ağustos ta hasat edilmiştir. 'Gerçekcioğlu' ve 'Yıldız' çeşitlerinin sırasıyla, ortalama meyve ağırlıkları 2.39–3.72 g, çekirdek ağırlıkları 6.73 – 3.86 g/100 adet, çekirdek ağırlığı/meyve ağırlığı oranları % 9.12 – 32.27, çekirdek sayıları 2.93–28.99 adet/meyve aralığında saptanmıştır. Bitkisel özelliklerinden; verim 1765.80-2179,52 g/ocak, ocaktaki ana sürgün başına oluşan yazlık sürgün sayıları 4.23–2.52 adet/bitki, hasat edilen meyve oranları % 86.89 –4.76 olarak tespit edilmiştir. Kimyasal özelliklerinden, suda çözünebilir kuru madde miktarları % 18.18–20.71, toplam asitlik değerleri % 1.86–2.03, pH miktarları 4,20 – 4.27, C-vitamini içerikleri 769.30-464 mg/100g ve toplam kuru madde oranları ise % 51.60 – 54.83 olarak belirlenmiştir.
Tokat merkez ilçede doğal olarak yetişen tatlı bademlerin seleksiyonu
Bu çalışmada, Tokat merkez ilçede doğal olarak yetişen badem (Prunus amygdalus L.) popülasyon alanlarındaki badem genotipleri içinden, öncelikle tatlı olan ve meyve kalitesi iyi ve verimli genotipler seçilmiştir. 2022 yılında yürütülen araştırmada, 49 genotip belirlenmiş bunların içerisinden 9 tanesi, özellikleri en iyi olan genotipler olarak seçilmiştir. Seçilen 49 badem genotiplerinin kabuklu meyve ağırlıkları 1.74-6.71 g arasında, iç ağırlığı 0.40-1.09 g arasında, iç randımanı %16.02-31.63 arasında değişmiştir. Meyve verimleri yüksek olup, iç meyve ağırlıkları 0.97-3.09g arasında belirlenmiştir. Genotiplerin ortalama meyve eni 12.9-24.51 mm, meyve boyu 26.39-38.39 mm, meyve yanağı 10.05-16.37 mm arasında değişmiştir. Anahtar Kelimeler: Badem, Seleksiyon, Tokat, Genotip, İlkbahar
'Aron' Aronya (Aronia Melanocarpa (Michx)) çeşidinin farklı ambalajlarda depolanması sırasında meyve kalite değişimlerinin incelenmesi
Bu çalışmada; 'Aron' aronya (Aronia melanocarpa (Michx)) çeşidine ait meyvelerin, farklı ambalaj tipi (kontrol (kasa), şalat ve kilitli poşet) ile +4°C sıcaklık ve %85-95 nispi nem koşullarında, 6 ay süre ile depolanması sırasında meydana gelen kalite değişimleri araştırılmıştır. Araştırmada, ağırlık kaybı, suda çözünebilir kuru madde miktarı, titre edilebilir asit miktarı, pH, meyve eti sertliği, C vitamini miktarı, duyusal analiz, hastalık zararlanma oranı ve total antioksidan miktarının değişimleri incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre; muhafaza süresince tüm kalite parametrelerinde ambalaj tipine bağlı olarak farklılıklar gözlemlenmiştir. En düşük ağırlık kaybı, kilitli poşet ambalajında %4.92 olarak bulunmuştur. Şalat ambalajında, meyve sertliği 50.08 Newton, duyusal özellikler 4.1 ile en iyi şekilde korunurken, kontrol ambalajında en fazla kalite kaybı gözlemlenmiştir. C vitamini 148 mg/100g, toplam antioksidan %62.23 μmol/L ve suda çözünebilir kuru madde miktarı %23.33 ile kontrol (kasa) ambalajında en yüksek değerlere sahip olmuştur.
Bazı mürver çeşitlerinin erzincan ekolojik koşullarına adaptasyonu
Bu çalışma 2018-2019 yıllarında Erzincan (Merkez) ilinde yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak Haschberg mürver çeşidi ve Tokat 1 genotipi kullanılmıştır. Mürver bitkilerine ait fidanlar 2017 yılında dikilmiştir. 2018 yılında oluşan soğuk zararı nedeniyle çeşit ve genotipte hiç veri alınamamıştır. 2019 yılında ise Tokat-1 genotipinin çiçekleri yine soğuktan zarar görmüştür. Bu genotipe ait bazı bitkisel özellikler ile Haschberg mürver çeşidinin pomolojik özellikleri ile bazı bitkisel özelliklerine ait bulgular elde edilmiştir. Haschberg çeşidinin meyve hasadı 19 Ağustos'ta yapılmıştır. Bu çeşide ait ortalama verim 0.207 kg/bitki olarak belirlenmiştir. Meyve ağırlığı 0.097 g ve salkım ağırlığı da 11.006 g olarak belirlenmiştir. Suda çözünebilir kuru madde %7.5; titre edilebilir asit miktarı %8.6, şıra oranı da %33.62, toplam kuru madde % 19.82 ve pH değeri 3.98 olmuştur. Bitkilere ait taç hacmi, bitki gövde çapı, yıllık sürgün sayısı, sürgün çapı, sürgün boyu, yaprakçık (pinnate) sayısı, yaprakçık (pinnate) alanı ve yaprak alanı özellikleri de incelenmiştir. Tokat-1 genotipine ait bitkilerde taç hacmi 0.61 m3, bitki gövdesi çapı 35.01 mm, yıllık sürgün sayısı 7.663 adet/bitki, sürgün çapı 9.65 mm, sürgün boyu 9.542 cm, yaprakçık (pinnate) sayısı 4.66 adet/bitki, yaprakçık (pinnate) alanı 56.85 cm2 ve yaprak alanı da 12.20 cm2 olarak hesap edilmiştir. Haschberg çeşidine ait bitkilerde ise taç hacmi 0.49 m3, bitki gövdesi çapı 17.75 mm, yıllık sürgün sayısı 4.99 adet/bitki, sürgün çapı 5.64 mm, sürgün boyu 69.22 cm, yaprakçık (pinnate) sayısı 6.40 adet/bitki, yaprakçık (pinnate) alanı 102.8 cm2 ve yaprak alanı da 15.95 cm2 olarak belirlenmiştir.
Sivas ili Yıldızeli ve Şarkışla yörelerinde doğal olarak yetişen alıç (Crataegus spp.) genotiplerinin seleksiyonu
Bu araştırma 2018-2019 yılları arasında Sivas ili Yıldızeli ve Şarkışla İlçe ve köylerinde yürütülmüştür. Bu alanlarda doğal olarak bulunan alıç populasyonu ve genotipleri belirlenerek, çeşit adayı genotipler detaylı olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın yapıldığı Sivas ili Yıldızeli ve Şarkışla ilçelerine bağlı köylerde tespit edilen yaklaşık 4500 adet alıç popülasyonu içinden, ön seçimle belirlenen 39 alıç genotipleri üzerinde birinci yıl ağaç verimi ve meyve iriliği özellikleri dikkate alınarak yapılan tartılı derecelendirme yöntemine göre 12 alıç genotipi seçilmiştir. İkinci yıl ise 12 adet alıç genotipinde daha detaylı gözlem ve analizler yapılmıştır. Araştırmada; fenolojik, morfolojik gözlem ve ölçümler yanında; ortalama meyve ağırlığı (g), meyve eni (mm), meyve boyu (mm), çekirdek sayısı (adet/meyve), suda çözünebilir kuru madde (SÇKM-%), toplam kuru madde (%), pH analizi ve titre edilebilir asitlik (%) gibi kimyasal özellikler de incelenmiştir. İncelenen 12 adet genotipin hasat tarihleri 22-28 Eylül arasında gerçekleşmiştir. Bu genotiplerin yıllara göre ortalama meyve ağırlığı 1.03-6.2 g; meyve boyları 12.57-20.86 mm; meyve çapları 12.83-23.53 mm; meyve tohum sayıları 2.9-5.1 adet; suda çözünebilir kuru maddesi %11.8-26.30; 100 tohum ağırlığı 7.12-20.30 g; toplam kuru madde miktarı %30.61-46.85; pH 3.30-3.85; titre edilebilir asitlik miktarı ise %0.82- 2.75 arasında bulunmuştur. Araştırmada, 12 genotip içinden tartılı derecelendirme sonunda en yüksek puanı alan 58YLDZ19, 58YLDZ20, 58YLDZ17 ve 58ŞRKL02 genotipleri ümitvar çeşit adayı olarak önerilmiştir
Çilek'te fide üretimi üzerine sıvı solucan gübresinin etkisi
Bu çalışma, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü arazisinde 2020-2021 yıllarında yürütülmüştür. Materyal olarak, 'Kabarla' nötr gün çilek çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada 3 farklı gübre ve 7 farklı uygulamanın çilekte fide sayısı ve kalitesine etkileri incelenmiştir.Çalışma sonucunda Kabarla çilek çeşidine ait kaliteli fide gelişim parametreleri açısından uygulamalar arasında istatistikî olarak önemli farklılıkların olduğu ve genel olarak ticari gübre ve sıvı solucan gübresinin fide gelişimine olumlu etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Bulgulara göre, ana bitki ve yavru bitkilerden oluşan en fazla fide sayısı ilk deneme yılında ticari gübre uygulamasında ölçülürken, ikinci deneme yılında ise birbirine yakın değerler olduğu belirlenmiştir. Farklı gübre dozları karşılaştırıldığında ana bitkilerde en fazla kök sayısı bakımından uygulamalar arasında fark olmadığı, kök kalınlığı bakımından en iyi kök gelişimi ticari gübre + S2 (1.50 mm) uygulamasında iken, diğer uygulamalar arasında istatistikî olarak fark bulunamamıştır. Farklı gübre dozlarının (%) kök kuru ağırlığına etkilerinde, en iyi sonuç S2 (%56.14) ve S3 (%56.11) uygulamalarında belirlenmiştir.
Kızılcık (Cornus mas L.) yeşil çeliklerinde fidan kalitesi üzerine farklı harç materyali ve farklı yetiştirme ortamlarının etkileri
Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü bünyesinde Ülkesel Kızılcık Gen Kaynakları muhafaza parselinde bulunan, tescil çalışmaları devam eden kızılcık genotiplerinin (44-01 ve 44-28); 4000 ppm IBA uygulanmış yeşil çeliklerinin köklenme özellikleri ve köklenen çeliklerin, farklı harç ortamı [(Toprak + Torf + Perlit (TTP/1:1:1) ve Toprak + Koyun Gübresi + Mil (TKM/1:1:1)] ile farklı yetişme yerlerindeki (plastik sera ve açıkta yetiştiricilik) fidana dönüşüm oranı ve fidan kalitesine etkileri belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, yeşil çelikler 4000 ppm IBA' da başarılı bir şekilde köklenmiştir (% 90). Genotipler arasında köklenme bakımından herhangi farklılık ortaya çıkmamıştır. 44-01 genotipinin fidana dönüşüm oranı %58.28 olarak belirlenirken, 44-28 genotipinde %63.15 olarak belirlenmiştir. Farklı harç ortamı bakımından ise en yüksek fidana dönüşüm oranı % 89.5 ile TTP ortamından elde edilirken, TKM ortamı %31.9 dönüşüm oranı ile oldukça düşük değer vermiştir. Kök uzunluğu, fidan boyu ve kök kuru ağırlığı TTP ortamında daha yüksek belirlenmiş olup yetiştirme ortamının fidan kalite özelliklerini etkilememiştir. Yapılan çalışma kapsamında kızılcık yeşil çelikleri başarılı bir şekilde köklendirilirken, en iyi fidana dönüşüm oranı ve kalitesi Toprak + Torf + Perlit harç ortamından elde edilmiştir.
Hünnap (Ziziphus jujuba) 'ın yeşil ve odun çelikleri ile köklenmesi üzerine hormon uygulamalarının etkileri
Bu araştırma, Amasya/Boğazköy' de ticari bir hünnap bahçesinde 'Lang Hünnabı' hünnap çeşidinde yürütülmüştür. Araştırmada, yeşil ve odun çeliklerinin köklenmesi üzerine hormon uygulamalarının etkileri belirlenmiştir. Çalışmada; çeliklerin canlı çelik oranı (%), kallüslü çelik oranı (%), kök sayısı (adet), kök uzunluğu (cm) ve kök kalınlığı (mm), değerlendirilmiştir. 250 ppm IBA uygulaması ve yeşil çelik tiplerinde daha başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Ancak, yine de köklenme çok düşük bulunmuştur. En yüksek köklü çelik oranı, uç çeliklerde ve 250 ppm IBA uygulamasından, % 4.45 olarak tespit edildi. Oluşan kök sayıları da düşük olmuştur. Yine en iyi sonuç, 250 ppm IBA uygulaması ve yeşil uç çeliğinden ortalama 0.74 adet olarak belirlendi. Odun çelik tiplerinde ise hiç köklenme olmamıştır. Bununla birlikte, canlı çelik oranı (%98.48) ve kallüslü çelik oranları (% 63.57) yüksek bulunmuştur.