Theses supervised by Prof. Dr. Zekerya Batur
10 theses · Uşak University
Çizgi filmlerde Türkçenin söz varlığı: Kral Şakir örneği
Bu araştırmada Türkiye'de en çok izlenen ve aynı zamanda global şifresiz yayın yapan Cartoon Network adlı çizgi film kanalında yayınlanmakta olan Kral Şakir adlı çizgi filmin Türkçenin söz varlığı unsurlarından hangilerini kullandığı ve ne sıklıkta kullandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çizgi filmin seçilmesindeki neden tamamen Türk yapımı bir çizgi film olması ve en çok izlenen çizgi film kanalında yayınlanıyor olmasıdır. En çok izlenen çizgi film kanalı olduğunun belirlenmesinde TİAK'ın reyting verileri kullanılmıştır. Bu da Kral Şakir'in Türkiye'de en fazla çocuğa ulaşan çizgi filmlerden biri olduğunu göstermektedir. Bu kadar bir izleme oranı olan bir çizgi filmin Türkçenin söz varlığı öğelerinden hangilerini ne kadar kullandığını tespit etmek önem arz etmektedir. Çünkü çizgi filmleri izleyen yaş grubunun dil gelişimi ve söz varlığı edinmesi konusunda günümüzde ailelerden bile daha fazla etki eden unsurlar televizyon ve internet yayınlarıdır. Dolayısıyla bu yayınların incelenmesi ve bir sonuç ortaya konulması önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada betimsel araştırma modellerinden belgesel tarama modeli kullanılmış evreni temsil edecek miktarda çizgi film bölümü örneklem olarak seçilmiş ve bu bölümlerdeki söz varlığı öğeleri tespit edilip sıklığı da belirlenmiştir. Veri analizi için içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak Kral Şakir çizgi filminin söz varlığı açısından katkı sağlayıcı nitelikte olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Çizgi Film, Söz Varlığı, Kral Şakir
İzmir Yabancılar İçin Türkçe ve Cambrıdge Englısh as a Second Language ders kitaplarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Çalışmada Cambridge English As A Second Language ile İzmir Yabancılar İçin Türkçe ders kitaplarının oluşturulan Ders Kitabı İnceleme Ölçütleri bakımından incelenip karşılaştırılarak benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada veriler doküman incelemesi yöntemi ile elde edilmiştir. Her iki kitaptan elde edilen veriler betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Kitaplardaki verilerin sistemli bir şekilde toplanabilmesi ve analiz edilebilmesi için alan yazını taraması ile etkili bir ders kitabında olması gereken ölçütler listelenmiş ve bu ölçütlerden alan uzmanlarının uygun gördükleri bir araya getirilerek Ders Kitabı İnceleme Ölçütleri listesi oluşturulmuştur. Bu listenin boyutları dikkate alınarak araştırmanın alt problemleri belirlenmiş ve farklı boyut ve alt boyutlarda yer alan ölçütlere göre ders kitapları incelenmiştir. Ölçütler listesinin organizasyon şeması boyutu çalışmanın birinci alt problemini oluşturmaktadır. Birinci boyut bakımından yapılan incelemede kitapların dış tasarım bakımından çoğu ölçüte uygunluk gösterdikleri ancak iç tasarım bakımından çoğu ölçütü karşılayamadıkları görülmüştür. Kitapların iç tasarımda sözlük, indeks ve özet bölümlerine yer verilmemesi, ünite tasarımlarında bazı önemli noktaların ihmal edilmesi ve kitapların iç sayfalarında kullanılan kâğıdın kaliteli olmaması kitapların zayıf yönleri olarak tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci alt problemi bakımından yapılan incelemede kitapların çoğu ölçüte uygunluğu tespit edilirken dil bilgisi öğretimi yaklaşımlarında tek seferde tek dil bilgisi yapısının öğretilmesi kuralının dikkate alınmadığı, İngilizce ders kitabında hedef dil kültürünün ve Türkçe ders kitabında ise öz değerlendirme ve tekrar bölümlerinin ihmal edildiği görülmüştür. Üçüncü alt problem kapsamında etkinlikler boyutu bakımından yapılan incelemede kitapların ölçütlerin çoğuna uygun oldukları ancak etkinliklerde dikkate alınması gereken bazı noktalara yer verilmediği belirlenmiştir. Kitaplarda görevlerin öğretim kazanımlarını desteklemediği, etkinliklerin dört beceri alanına göre dengeli dağılım göstermediği ve etkinliklerde dil öğretimiyle ilgili çeşitli yaklaşımların kullanılmadığı tespit edilenlerden bazılarıdır. Dördüncü alt problem kapsamında yöntem bakımından yapılan inceleme sonucunda İngilizce kitabında konuşma becerisi, okuma becerisi ve dil bilgisi etkinliklerinde, Türkçe kitabında ise sadece yazma becerisi etkinliklerinde daha çeşitli yöntem ve tekniklere yer verildiği görülmüştür. Beşinci alt problemi oluşturan boyut temel beceriler ve alt becerilerdir ve yedi alt boyutta inceleme tamamlanmıştır. Dinleme becerisi bakımından yapılan inceleme sonucunda sadece İngilizce kitabının dinleme metinlerinde farklı kültürlere yer verildiği, dinleme materyallerindeki konuşmaların ve diyalogların yalnızca ana dili İngilizce olan ve olmayanlar arasında da yapılacak şekilde tasarlandığı görülmüştür. Her iki ders kitabında da çoğunlukla bireysel dinleme aktivitelerine yer verildiği tespit edilmiş ancak Türkçe kitabının dinleme etkinliklerinde sadece dinleme öncesine ve dinleme sonrasına yönelik görevlere yer verildiği sonucuna varılmıştır. Konuşma becerisi bakımından yapılan inceleme sonunda kitapların konuşma metinlerinde farklı kültürlere yer verilmediği saptanmıştır. İngilizce kitabının konuşma etkinliklerinde sadece konuşma öncesine ve konuşma sırasına yönelik etkinliklere yer verilirken Türkçe kitabının konuşma etkinliklerinde sadece konuşma sırasına yönelik etkinliklere yer verildiği görülmüştür. Okuma becerisi bakımından yapılan inceleme sonunda iki ders kitabında da okuma metinlerinin farklı türlerden seçildiği ancak dünya klasiklerinden seçilmediği ve metinlerde farklı kültürlere yer verilmediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte iki ders kitabının da okuma etkinliklerinde bireysel, eşli ve grup çalışmalarına eşit olarak yer verilmemiştir. Okuma süreçleri bakımından değerlendirildiğinde iki ders kitabında da okuma öncesine, sırasına ve sonrasına yönelik etkinliklere yer verildiği görülmüştür. Yazma becerisi bakımından yapılan incelemenin sonunda her iki kitabın da yazma etkinliklerinde bireysel, eşli ve grup çalışmalarına eşit yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. İngilizce kitabının yazma becerisinde yazma öncesine, yazma sırasına ve yazma sonrasına yönelik etkinliklere yer verilirken Türkçe kitabında yer alan yazma etkinliklerinin tamamının yazma sırasına yönelik tasarlandığı görülmüştür. Dil bilgisi bakımından yapılan incelemede iki ders kitabında da dil bilgisi yapılarının kısa ve kolay örnekler/açıklamalar ile farklı metin türleri içerisinde verildiği ancak bu yapıların özgün bağlamda tanıtılmadığı sonucuna varılmıştır. Bunun yanında sadece İngilizce kitabında bazı dil bilgisi yapılarının iletişim ve etkileşim odaklı verildiği görülmüştür. Kelime öğretimi ve telaffuz bakımından yapılan incelemede iki ders kitabında da etkili kelime öğretim yaklaşımının benimsenmediği ve telaffuzu geliştirmeye yönelik etkinliklere önem verilmediği görülmüştür. Altıncı alt problem kapsamında görsel içerik bakımından yapılan incelemede iki ders kitabında da kullanılan görsellerin metinler ile uyumlu ve canlı/renkli oldukları sonucuna ulaşılırken Türkçe ders kitabında kullanılan görsel sayısının daha az olduğu tespit edilmiştir. İngilizce kitabında sadece sembolik, bilgilendirici ve işlevsel görsellere yer verilirken Türkçe ders kitabında süsleyici, sembolik, bilgilendirici ve işlevsel görsellere yer verildiği saptanmıştır. Yedinci alt problemi oluşturan son boyut ise ölçme değerlendirmedir. Ölçme değerlendirme bakımından her iki ders kitabının da dinleme becerisine, konuşma becerisine, okuma becerisine, yazma becerisine ve dil bilgisine ait etkinliklerinde çeşitli ölçme ve değerlendirme araçlarına yer verilmediği bununla birlikte bazı ölçme değerlendirme araçlarının diğer araçlara oranla daha sık kullanıldığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, İngilizce, Ders Kitabı, İnceleme Ölçütleri
Yusuf Asal'ın çocuk kitaplarında değerler eğitimi ve söz varlığı
Bu çalışmada, çocuk kitabı yazarlarından biri olan Yusuf Asal'ın eserleri değerler eğitimi ve söz varlığı unsurları yönüyle incelenmiştir. Bu çalışma nitel olup tarama modellerinden doküman incelemesi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma nesnesi; yazarın "Bizim Matrak Sınıf, Kafadan Yumurta, Tuş Beyinli, Profesör Çorapsöküğü ve Gıcıkgiller Apartmanı" adlı serilerinin ilk kitapları olarak toplamda beş eserden oluşmaktadır. Araştırmada kitaplarda yer alan söz varlığı unsurlarından kalıp sözler, ikilemeler, atasözleri, deyimler ve yansıma sözcükler tespit edilmiş ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yer alan değerlerden hareketle ulaşılan bulgular açık ve örtük olarak sınıflandırılmıştır. Elde edilen tüm veriler sıklık derecelerine yer verilerek tablolar halinde gösterilip yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda Yusuf Asal'ın çocuk kitaplarında belirlenen söz varlığı sıklığının kalıp sözler 6102, ikilemeler 319, atasözleri 20, deyimler 1506, yansıma sözcükler 124'ünü oluşturmak üzere toplamda 8071 olduğu görülmüştür. Yusuf Asal'ın çocuk kitaplarında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında yer alan 20 değere bakıldığında belirlenen değerlerin sıklığının adalet 83, dostluk 180, çalışkanlık 214, dürüstlük 181, sabır 54, saygı 80, sevgi 153, sorumluluk 116, vatanseverlik 14, yardımseverlik 125, tasarruf 2, mahremiyet 19, mütevazılık 38, sağlıklı yaşam 68, aile bütünlüğü 47, özgürlük 32, temizlik 19, duyarlılık 202, estetik 79 ve merhamet değeri 33'ünü oluşturmak üzere toplamda 1739 olduğu görülmüştür.
Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 düzeyindeki öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerinin geliştirilmesi
Bu çalışmada, Uşak Üniversitesi TÖMER'de öğrenim görmekte olan B1 düzeyindeki öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerini, araştırmacı tarafından tasarlanmış ve düzenlenmiş etkinlikler aracılığıyla geliştirme amaçlanmıştır. Araştırma eylem araştırması şeklinde desenlenmiştir. Araştırma grubunda bulunan öğrencilerin yazma ürünleri araştırmacı tarafından oluşturulmuş, geçerliği ve güvenirliği sağlanmış yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için dereceli puanlama anahtarı aracılığıyla üç uzmanın ortak puanı baz alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma grubunun ön uygulama ve son uygulama puanları arasında anlamlı bir değişiklik olup olmadığı gözlemlenmek istenmiş; puanlar SPSS 26.0 istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Bağımlı örneklemler t-testi yöntemi ile yapılan ölçümlerde ortalamalar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Araştırma sürecinde gözlem, araştırmacı günlüğü ve video ve ses kaydı aracılığıyla elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş; öğrenci ürünleri değerlendirilirken o hafta öğrenci ürününü etkilemiş olduğu düşünülen olgu ve durumlar bu araçlar aracılığıyla ayıklanıp seçilerek yorumlanmıştır. Öğrencilerin süreç başında, ortasında ve sonunda yapılan görüşmelerinden elde edilen veriler ise MAXQDA 2020 paket programıyla betimsel ve karşılaştırmalı bulgu olarak analiz edilmiştir. Betimsel bulgularda görüşme verileri kodlandıktan ve düzenlendikten sonra frekans tablosu, kod, alt kod bölümler modeli ve kod bulutu kullanılarak; karşılaştırmalı bulgularda ise belgeler için değişken olarak kodlanan kodlar çapraz tablo, kod matris tarayıcısı, belge karşılaştırma tablosu ve iki vaka modeli kullanılarak nitel analiz yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgularda araştırma grubundaki öğrencilerin yazmaya yönelik algı ve görüşlerinin olumlu yönde değişime uğradığı tespit edilmiştir.
Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür temalı belgesel kullanımının güdümlü yazma becerisine etkisi
Bu çalışmanın amacı, B2 seviyesindeki uluslararası öğrencilerin Türkçe öğretiminde kültür temalı belgesel kullanımının güdümlü yazma becerisinin geliştirilmesine etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmacı tarafından sürecin tamamının sağlıklı bir biçimde izlenmesi ve tespit edilen probleme yönelik detaylı bir eylem planının oluşturulup uygulamaya konulması için ve aynı zamanda eylem araştırmasının hem nitel hem de nicel verilerin kullanılabilmesine imkân sağlayacağı dikkate alındığında çalışmada "eylem araştırması'' modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın veri toplama süreci "eylem planı geliştirme'' ve "eylem planını uygulama'' olmak üzere iki başlık altında gerçekleştirilmiştir. Çalışma bir devlet üniversitesinin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda, öğrencilerin yazılarında yazım kurallarına uyma ve noktalama işaretlerini doğru kullanma noktasında düzelmeler tespit edilmiştir. Bununla beraber öğrencilerin noktalı sesleri doğru kullanmaları, heceleri doğru bölmeleri ve doğru cümle kurmaları konusunda olumlu gelişmeler kaydedilmiştir. Öğrencilerin yazım kurallarına uyarak büyük harf ve küçük harfleri doğru kullanmaları konusunda düzelmeler olduğu görülmüştür. Ayrıca her etkinlik sonrası her bir öğrenci için tutulan gözlem formlarında, sürekli aynı hataları yapan öğrencilerin süreç tamamlandığında söz konusu olan hataları artık yapmadıkları gözlemlenmiştir. Çalışma kapsamında eğiticilerin uygulamalara ilişkin düşüncelerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerde eğiticilerin tamamının gerçekleştirilen yazma uygulamaları ile olumlu görüş bildirdiği tespit edilmiştir. Eğiticiler güdümlü yazma uygulamalarının öğrencileri farklı yönlerden destekleyerek yazma becerilerini geliştirdiği şeklinde görüş bildirmişlerdir. Çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle uygulama temelli yazma etkinliklerinin Türkçe öğrenen uluslararası öğrencilerin yazma becerilerinin geliştirilmesi ve akademik gelişimlerine sağlayacağı katkılar noktasında eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, Yazma Becerisi, Güdümlü Yazma
Yabancılara Türkçe öğretiminde kültür temalı belgesel kullanımının güdümlü yazma becerisine etkisi
Bu çalışmanın amacı, B2 seviyesindeki uluslararası öğrencilerin Türkçe öğretiminde kültür temalı belgesel kullanımının güdümlü yazma becerisinin geliştirilmesine etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmacı tarafından sürecin tamamının sağlıklı bir biçimde izlenmesi ve tespit edilen probleme yönelik detaylı bir eylem planının oluşturulup uygulamaya konulması için ve aynı zamanda eylem araştırmasının hem nitel hem de nicel verilerin kullanılabilmesine imkân sağlayacağı dikkate alındığında çalışmada "eylem araştırması'' modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın veri toplama süreci "eylem planı geliştirme'' ve "eylem planını uygulama'' olmak üzere iki başlık altında gerçekleştirilmiştir. Çalışma bir devlet üniversitesinin Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda, öğrencilerin yazılarında yazım kurallarına uyma ve noktalama işaretlerini doğru kullanma noktasında düzelmeler tespit edilmiştir. Bununla beraber öğrencilerin noktalı sesleri doğru kullanmaları, heceleri doğru bölmeleri ve doğru cümle kurmaları konusunda olumlu gelişmeler kaydedilmiştir. Öğrencilerin yazım kurallarına uyarak büyük harf ve küçük harfleri doğru kullanmaları konusunda düzelmeler olduğu görülmüştür. Ayrıca her etkinlik sonrası her bir öğrenci için tutulan gözlem formlarında, sürekli aynı hataları yapan öğrencilerin süreç tamamlandığında söz konusu olan hataları artık yapmadıkları gözlemlenmiştir. Çalışma kapsamında eğiticilerin uygulamalara ilişkin düşüncelerini belirlemek amacıyla yapılan görüşmelerde eğiticilerin tamamının gerçekleştirilen yazma uygulamaları ile olumlu görüş bildirdiği tespit edilmiştir. Eğiticiler güdümlü yazma uygulamalarının öğrencileri farklı yönlerden destekleyerek yazma becerilerini geliştirdiği şeklinde görüş bildirmişlerdir. Çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle uygulama temelli yazma etkinliklerinin Türkçe öğrenen uluslararası öğrencilerin yazma becerilerinin geliştirilmesi ve akademik gelişimlerine sağlayacağı katkılar noktasında eğitimcilere ve araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, Yazma Becerisi, Güdümlü Yazma
Köroğlu Destanı'nın B1 düzeyine uyarlanmasının okuduğunu anlamaya etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Türk yurtlarında ve Türkler ile kültürel etkileşim içerisinde olan topluluklarda asırlar boyu anlatılagelen Köroğlu Destanı'nın Anadolu sahası anlatılarından biri olan "Behçet Mahir" anlatısında yer alan "Köroğlu'nun Zuhuru", "Köroğlu ile Demircioğlu" ile "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında okuma materyali olarak kullanılmasına yönelik B1 düzeyine uyarlanması ve uyarlanmış bu metinlerin de okuduğunu anlamaya etkisinin olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmada yöntem olarak "Tek Gruplu Öntest - Sontest Zayıf Deneysel Desen" kullanılmıştır. Araştırma sürecinde öğrenci bilgi formu, uzman değerlendirme formu, özgün ve B1 düzeyine uyarlanmış metinler, okuduğunu anlama sınavları, okunabilirlik formülleri ve odak görüşme soruları olmak üzere toplam altı veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ise 2020-2021 akademik yılı bahar döneminde Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde B2 kurunda öğrenim gören 10 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Uygulama sürecinden önce araştırma kapsamına alınan ilgili kollar metin uyarlama tekniklerinden olan "Sadeleştirme", "Genişletme" ve "Kolaylaştırma" teknikleri kullanılmak suretiyle B1 düzeyine uyarlanmıştır. Uyarlama işleminin tamamlanması ve uygulama sürecinde kullanılacak veri toplama araçlarının oluşturulmasının ardından uygulama sürecine geçilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci 14.06.2021- 30.07.2021 tarihleri arasındaki 7 haftalık zaman dilimini kapsamaktadır. Uygulama sürecinin ilk haftasında çalışma grubunda yer alan öğrencilere sürece yönelik detaylı bilgilendirmeler yapılmış olup geri kalan altı haftada ise metinler öğrenciler tarafından okunmuş ve okuduğunu anlama sınavları gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinin ardından araştırmanın birinci, ikinci ve üçüncü alt problemlerine yönelik elde edilen veriler Excel dosyasına kaydedilmiş olup okuduğunu anlama sınavının tüm bölümlerine yönelik ayrı ayrı tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırmanın dördüncü alt problemine yönelik elde edilen öntest ve sontest sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek amacıyla SPSS 22.0 programı yardımıyla non-parametrik testlerden biri olan Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırmanın beşinci, altıncı ve yedinci alt problemlerine yönelik elde edilen nicel veriler iki farklı okunabilirlik formülü kullanılarak araştırma kapsamına alınan kolların hem özgün hem de uyarlanmış hâllerinin okunabilirlik puanları ve düzeyleri belirlenmiştir. Yapılan araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin tümü hem "Köroğlu'nun Zuhuru" hem "Köroğlu ile Demircioğlu" hem de "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların özgün hâllerine oranla B1 düzeyine uyarlanmış hâllerinden daha yüksek puanlar elde ettiği görülmüştür. Öğrenciler, "Köroğlu'nun Zuhuru" adlı kolun özgün hâlinden ortalama 42,65 puan aynı kolun B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 83,80 puan, "Köroğlu ile Demircioğlu" kolunun özgün hâlinden ortalama 49,90 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 85,50 puan, "Demircioğlu ile Reyhan Arap" kolunun özgün hâlinden ortalama 52,10 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ise ortalama 86,80 puan elde etmişlerdir. Ayrıca çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin ilgili kollardan elde ettikleri öntest ve sontest puanlarının sontest puanları yönünde pozitif bir sıralama gösterdiği ve istatistiksel olarak da anlamlı bir şekilde farklılaştığı anlaşılmıştır (p: ,005< 0,05). Anahtar Kelimeler: Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Köroğlu Destanı, Behçet Mahir, Metin Uyarlama, B1 Düzeyi
Köroğlu Destanı'nın B1 düzeyine uyarlanmasının okuduğunu anlamaya etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Türk yurtlarında ve Türkler ile kültürel etkileşim içerisinde olan topluluklarda asırlar boyu anlatılagelen Köroğlu Destanı'nın Anadolu sahası anlatılarından biri olan "Behçet Mahir" anlatısında yer alan "Köroğlu'nun Zuhuru", "Köroğlu ile Demircioğlu" ile "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında okuma materyali olarak kullanılmasına yönelik B1 düzeyine uyarlanması ve uyarlanmış bu metinlerin de okuduğunu anlamaya etkisinin olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmada yöntem olarak "Tek Gruplu Öntest - Sontest Zayıf Deneysel Desen" kullanılmıştır. Araştırma sürecinde öğrenci bilgi formu, uzman değerlendirme formu, özgün ve B1 düzeyine uyarlanmış metinler, okuduğunu anlama sınavları, okunabilirlik formülleri ve odak görüşme soruları olmak üzere toplam altı veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ise 2020-2021 akademik yılı bahar döneminde Uşak Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezinde B2 kurunda öğrenim gören 10 uluslararası öğrenci oluşturmuştur. Uygulama sürecinden önce araştırma kapsamına alınan ilgili kollar metin uyarlama tekniklerinden olan "Sadeleştirme", "Genişletme" ve "Kolaylaştırma" teknikleri kullanılmak suretiyle B1 düzeyine uyarlanmıştır. Uyarlama işleminin tamamlanması ve uygulama sürecinde kullanılacak veri toplama araçlarının oluşturulmasının ardından uygulama sürecine geçilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci 14.06.2021- 30.07.2021 tarihleri arasındaki 7 haftalık zaman dilimini kapsamaktadır. Uygulama sürecinin ilk haftasında çalışma grubunda yer alan öğrencilere sürece yönelik detaylı bilgilendirmeler yapılmış olup geri kalan altı haftada ise metinler öğrenciler tarafından okunmuş ve okuduğunu anlama sınavları gerçekleştirilmiştir. Uygulama sürecinin ardından araştırmanın birinci, ikinci ve üçüncü alt problemlerine yönelik elde edilen veriler Excel dosyasına kaydedilmiş olup okuduğunu anlama sınavının tüm bölümlerine yönelik ayrı ayrı tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırmanın dördüncü alt problemine yönelik elde edilen öntest ve sontest sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek amacıyla SPSS 22.0 programı yardımıyla non-parametrik testlerden biri olan Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Araştırmanın beşinci, altıncı ve yedinci alt problemlerine yönelik elde edilen nicel veriler iki farklı okunabilirlik formülü kullanılarak araştırma kapsamına alınan kolların hem özgün hem de uyarlanmış hâllerinin okunabilirlik puanları ve düzeyleri belirlenmiştir. Yapılan araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin tümü hem "Köroğlu'nun Zuhuru" hem "Köroğlu ile Demircioğlu" hem de "Demircioğlu ile Reyhan Arap" adlı kolların özgün hâllerine oranla B1 düzeyine uyarlanmış hâllerinden daha yüksek puanlar elde ettiği görülmüştür. Öğrenciler, "Köroğlu'nun Zuhuru" adlı kolun özgün hâlinden ortalama 42,65 puan aynı kolun B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 83,80 puan, "Köroğlu ile Demircioğlu" kolunun özgün hâlinden ortalama 49,90 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ortalama 85,50 puan, "Demircioğlu ile Reyhan Arap" kolunun özgün hâlinden ortalama 52,10 puan, B1 düzeyine uyarlanmış hâlinden ise ortalama 86,80 puan elde etmişlerdir. Ayrıca çalışma grubunda yer alan uluslararası öğrencilerin ilgili kollardan elde ettikleri öntest ve sontest puanlarının sontest puanları yönünde pozitif bir sıralama gösterdiği ve istatistiksel olarak da anlamlı bir şekilde farklılaştığı anlaşılmıştır (p: ,005< 0,05). Anahtar Kelimeler: Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, Köroğlu Destanı, Behçet Mahir, Metin Uyarlama, B1 Düzeyi
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik dinleme becerisinin geliştirilmesi
Bu çalışmanın amacı iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim görmekte olan uluslararası öğrencilerin akademik dinleme becerilerini geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda akademik dinleme kazanımları belirlenmiş, dinleme etkinlikleri oluşturulmuş ve bu etkinliklerin uygulaması gerçekleştirilerek öğrencilerin gelişimleri takip edilmiş, değerlendirilmiş ve sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmış ve belirlenen amaçlara ulaşılması adına yakınsayan paralel desen kullanılarak desenlenmiştir. Literatür taraması, ihtiyaç analizi ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenen kazanımlar doğrultusunda 8 haftalık akademik dinleme etkinlikleri oluşturulmuştur. Bu etkinlikler Pamukkale Üniversitesi'nde iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik dinleme bakımından gelişimleri uygulama öncesinde yapılan ölçümler ile uygulama sürecinde elde edilen ölçümler karşılaştırılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğrenciler dinleme becerilerinin çok iyi düzeyde olduğunu ve dinleme becerisinin akademik başarı için en önemli beceri olduğunu düşünmektedir. Uluslararası öğrenciler en çok alanlarıyla ilgili bir dersi ve konuşmayı dinlerken konuyu özetleyerek not tutmakta zorlanmaktadır. İktisadi ve idari bilimler özelinde öğrenciler; bilinmeyen / yeni kelime ve kavramların olması, konuşanın / öğretim görevlisinin konuşma hızı ve aksan problemi, öğretim görevlisinin tek düze (düz anlatım) ders anlatımı (öğretim yöntem ve materyali sorunu), akademik terimlere yönelik sözlük yetersizliği nedenleriyle derslerde sorun yaşamaktadır. Uygulama sürecinde öğrencilerin dinleme öncesinde öğrencilerin dinleme hedeflerini belirleyebildikleri, dinleme sürecinde karşılaşabilecekleri hedef kelimeleri ve güçlükleri tahmin edebildikleri ve belirlenen hedeflere yönelik dinleme stratejilerini oluşturabildikleri; dinleme sonrasında sahip olunan ön bilgilerini kullanabildikleri ve çoğunun dinleme hedeflerine ulaşabildikleri saptanmıştır. Uygulama süresince öğrencilerin dinleme öncesi etkinliklerde daha başarılı oldukları, dinleme süreci etkinliklerde diğerlerine oranla daha az başarılı oldukları ve belirlenen kazanımları daha düşük oranda gerçekleştirdikleri görülmüştür. Gerçekleştirilen uygulama ile öğrencilerin dinleme düzeylerinin ortalama %52,4 oranında geliştiği; öğrencilerin alanlarıyla ilgili kelime bilgilerinin %128,7 oranında arttığı ve genel olarak alan temelli akademik dinleme uygulamaları ile %33,1 oranında gelişim gösterdikleri ortaya konulmuştur. Ulaşılan bu bulgular sonucunda alan temelli akademik dinleme planlamalarının ve etkinliklerinin uluslararası öğrencilerin akademik yaşamlarına sağlayacağı katkılar konusunda araştırmacılar ve eğitimciler için birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik dinleme becerisinin geliştirilmesi
Bu çalışmanın amacı iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim görmekte olan uluslararası öğrencilerin akademik dinleme becerilerini geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda akademik dinleme kazanımları belirlenmiş, dinleme etkinlikleri oluşturulmuş ve bu etkinliklerin uygulaması gerçekleştirilerek öğrencilerin gelişimleri takip edilmiş, değerlendirilmiş ve sonuçlar ortaya konulmuştur. Bu araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmış ve belirlenen amaçlara ulaşılması adına yakınsayan paralel desen kullanılarak desenlenmiştir. Literatür taraması, ihtiyaç analizi ve uzman görüşleri doğrultusunda belirlenen kazanımlar doğrultusunda 8 haftalık akademik dinleme etkinlikleri oluşturulmuştur. Bu etkinlikler Pamukkale Üniversitesi'nde iktisadi ve idari bilimler alanında öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Öğrencilerin akademik dinleme bakımından gelişimleri uygulama öncesinde yapılan ölçümler ile uygulama sürecinde elde edilen ölçümler karşılaştırılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğrenciler dinleme becerilerinin çok iyi düzeyde olduğunu ve dinleme becerisinin akademik başarı için en önemli beceri olduğunu düşünmektedir. Uluslararası öğrenciler en çok alanlarıyla ilgili bir dersi ve konuşmayı dinlerken konuyu özetleyerek not tutmakta zorlanmaktadır. İktisadi ve idari bilimler özelinde öğrenciler; bilinmeyen / yeni kelime ve kavramların olması, konuşanın / öğretim görevlisinin konuşma hızı ve aksan problemi, öğretim görevlisinin tek düze (düz anlatım) ders anlatımı (öğretim yöntem ve materyali sorunu), akademik terimlere yönelik sözlük yetersizliği nedenleriyle derslerde sorun yaşamaktadır. Uygulama sürecinde öğrencilerin dinleme öncesinde öğrencilerin dinleme hedeflerini belirleyebildikleri, dinleme sürecinde karşılaşabilecekleri hedef kelimeleri ve güçlükleri tahmin edebildikleri ve belirlenen hedeflere yönelik dinleme stratejilerini oluşturabildikleri; dinleme sonrasında sahip olunan ön bilgilerini kullanabildikleri ve çoğunun dinleme hedeflerine ulaşabildikleri saptanmıştır. Uygulama süresince öğrencilerin dinleme öncesi etkinliklerde daha başarılı oldukları, dinleme süreci etkinliklerde diğerlerine oranla daha az başarılı oldukları ve belirlenen kazanımları daha düşük oranda gerçekleştirdikleri görülmüştür. Gerçekleştirilen uygulama ile öğrencilerin dinleme düzeylerinin ortalama %52,4 oranında geliştiği; öğrencilerin alanlarıyla ilgili kelime bilgilerinin %128,7 oranında arttığı ve genel olarak alan temelli akademik dinleme uygulamaları ile %33,1 oranında gelişim gösterdikleri ortaya konulmuştur. Ulaşılan bu bulgular sonucunda alan temelli akademik dinleme planlamalarının ve etkinliklerinin uluslararası öğrencilerin akademik yaşamlarına sağlayacağı katkılar konusunda araştırmacılar ve eğitimciler için birtakım önerilerde bulunulmuştur.