Theses supervised by Doç. Dr. Mahmut Sami Öztürk
11 theses · Süleyman Demirel University, Necmettin Erbakan University
Muhasebecilerin sürekli denetim konusundaki algı düzeyleri: Isparta ilinde bir uygulama
Bu çalışmada temel amaç olarak, Isparta Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na (ISMMMO) kayıtlı ve Isparta il genelinde faaliyetlerini sürdürmekte olan muhasebe meslek mensuplarının sürekli denetim konusundaki algı düzeylerinin tespiti hedeflenmiştir. ISMMMO kayıtlarına göre 2023 yılı içerisinde üye olarak Isparta il genelinde odaya kayıtlı 362 muhasebe meslek mensubunun varlığı tespit edilmiştir. Araştırmanın örneklemini ISMMMO'ya kayıtlı üyeler içerisinde çalışmaya katkı sunmayı kabul etmiş olan 193 muhasebe meslek mensubu oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, kolayda örneklem yöntemi ile 5'li Likert ölçeğine göre cevaplanabilecek 5 demografik soru ve 24 adet de ifade içeren anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket verilerinin toplanması yöntemi uygulanırken muhasebe meslek mensupları ile yüz yüze görüşülerek anketlerin kendileri tarafından cevaplandırılması sağlanmıştır. Çalışma neticesinde araştırmaya katılan muhasebe meslek mensuplarının cevaplarından elde edilen veriler analiz edildiğinde, sürekli denetim hakkında genel bir bilgiye sahip oldukları ancak uygulama detayları hakkında eksik yönlerinin olduğu anlaşılmıştır. Sürekli denetimin muhasebe ve denetim süreçlerine özellikle devlet kurumları başta olmak üzere tüm paydaşlar için katkı sağlayacağı fikri katılımcılarda genel bir kanaat olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca muhasebe meslek mensupları, vergilendirme süreçlerinin daha verimli olarak uygulanabilirliğine sürekli denetimin olumlu etkisi olacağını ifade etmişlerdir. Muhasebe ve denetim uygulamalarına dair tüm paydaşların sürekli denetimden faydalanma olasılığı katılımcılar arasında yaygın bir görüştür. Bu bakış açılarının yanı sıra, sürekli denetimin uygulanma alanları hususunda katılımcılar arasında fikir ayrılıkları ortaya çıkmakta ve sürekli denetimin paydaşlardan herhangi birisinin tek başına uygulamasına razı olmadıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcılar sürekli denetim konusunda bilgiye ulaşmanın güçlüğüne ve teknolojik gereksinimlere dikkat çekmektedirler.
Kadın kooperatiflerinin mevcut durumunun iç denetim ekseninde incelenmesi: Isparta ilinde araştırma
Günümüzde sayıları artan kadın kooperatifleri ülkemizde kuruluşları desteklenen oluşumlardandır. Kuruluşundan sonra işletilmesinde çeşitli sorunlarla karşılaşılan kadın kooperatiflerinin yaşadığı sorunların iç denetim ekseninde araştırılması ve çözüm önerileri üretilmesi çalışmamızın ana konusudur. Kadın kooperatiflerindeki iç denetim algısı ekseninde kooperatif genel durumu ve kooperatif finansal durum algısı da incelenmiştir. Çalışma, Isparta merkez ve çevresindeki kadın kooperatiflerini kapsamaktadır. Bu doğrultuda çalışmaya katılmayı kabul eden kadın kooperatifleri ile nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen nitel veriler MAXQDA 2020 programı ile analiz edilerek kod şemaları oluşturulmuş ve yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda iç denetim kavramının ve mekanizmalarının tam olarak bilinmediği ve etkili olarak gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında kooperatiflerin finansal sorunlar yaşadığı, ortakların kooperatifin ana organları hakkında tam bilgiye sahip olmadığı, kooperatiflerin genel anlamda ortak alımında isteksiz oldukları, organ faaliyetlerinin genellikle kâğıt üzerinde kaldığı, kooperatif konumunun bilinirlikte etkili olduğu, risk yönetiminin zayıf olduğu, bazı kooperatiflerde hatalı veya hileli davranışların olabileceği düşüncesi gibi sonuçlara ulaşılmıştır. Saha çalışmalarından elde edilen sonuçlar doğrultusunda yeni nesil kadın kooperatifi modeli önerilmiştir. Önerilen yeni nesil kadın kooperatifi ile kooperatiflerin finansman sorunlarına, yönetim sorunlarına ve sürdürülebilirliklerine çözümler getirilmesi hedeflenmiştir.
GRI standartlarına göre sürdürülebilirlik raporlaması kalitesinin firma piyasa değerine etkisi: BİST'te bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, işletmelerin sürdürülebilirlik raporu kalitesinin ve bu raporun ekonomik, çevresel ve sosyal boyut kalitelerinin, işletmenin piyasa değeri ile olan ilişkilerini incelemektir. Çalışmada Borsa İstanbul'da işlem gören, 2017-2021 döneminde GRI Standartları kapsamında sürdürülebilirlik raporu yayımlamış olan 32 şirketin sürdürülebilirlik raporları kullanılmıştır. Sürdürülebilirlik raporu kalitesi ve bu raporun ekonomik, çevresel ve sosyal boyut kalitelerine ilişkin ölçütler içerik analizi yöntemi ile puanlanarak belirlenmiştir. Puanlama ise GRI Standartları'nda raporlama kalitesini belirlemek için tanımlanan ilkeler dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada değer ilişkisi analizi kullanılarak işletmenin piyasa değeri belirleyicileri araştırılmaktadır. Muhasebe verileri ve sürdürülebilirlik raporlama kalitesi ile ilgili değişkenlerin firma değeri üzerindeki etkileri panel veri analizi ile belirlenmiştir. Analiz sonuçları şirketlerin hisse başına defter değerinin, sürdürülebilirlik raporlaması kalitesinin ve raporun ekonomik, çevresel ve sosyal boyut kalitelerinin şirketlerin piyasa değeri üzerinde pozitif yönlü anlamlı etkilerinin olduğunu göstermektedir. Sürdürülebilirlik raporlaması kalitesi paydaşların karar alma süreçlerinde belirleyici bir role sahiptir. Yöneticiler de bu doğrultuda sürdürülebilirlik raporu kalitesini artırarak şirketin piyasa değerini ve yatırımcı güvenini yükseltme hedefiyle stratejik kararlar alabilirler. Sürdürülebilirlik raporlaması ile ilgi küresel ölçekte yapılacak standardizasyon çalışmaları ve denetim mekanizmalarının kurulmasına ilişkin güçlü düzenlemeler ve teşvikler ile sürdürülebilirlik raporlaması kalitesinin artırılması, işletmelerin rekabet gücünü ve piyasa değerini artırabilir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik Raporlaması Kalitesi, GRI, Değer İlişkisi
Muhasebe meslek mensuplarının e-dönüşüm sürecine ilişkin görüşleri üzerine bir araştırma
Muhasebe konusunda son zamanlarda ortaya çıkan bir terim olan e-dönüşüm muhasebe meslek mensuplarının yaptıkları işleri dijital ortama taşımalarını sağlayarak iş yüklerinin ve maliyetlerin azalması konusunda önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı muhasebe meslek mensupları üzerinde e-dönüşümün etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda Ankara'da faaliyet gösteren 382 muhasebe meslek mensubu üzerinde bir araştırma yapılmıştır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, e-dönüşüm sürecinin iyi yönetilmesive e-dönüşüm hakkında gerekli eğitimlerin verilmesi durumunda, e-dönüşümün muhasebe meslek mensupları ve muhasebe mesleği için büyük kolaylık oluşturacağı ve maliyetleri azaltma konusunda fayda sağlayacağı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Muhasebe Mesleği, E-Dönüşüm.
Çevresel sorumluluk ve iç denetim bağlamında bir stok kontrol modeli önerisi
Günümüzde her geçen gün daha çok gelişen teknoloji, nüfusun artışı ve şehirleşme gibi sorunların artmasından dolayı bir tüketim çağı yaşanmaktadır. Bu nedenle doğal kaynakların çok hızlı tükenmesi de çevre sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Çevre sorunlarının çözümü için ise çevresel farkındalıkların artırılarak çevreye karşı olan sorumlulukların yerine getirilmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı, çevresel duyarlılık ve iç denetimin işletmelerin operasyonel faaliyetleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, sipariş sonucu teslim alınan ürünler içerisindeki kusurlu ürünlerin tamirini, işletme faaliyetlerinden kaynaklanan karbon emisyonlarını ve iç denetim maliyetlerini içeren yeni bir stok kontrol modeli geliştirilmiştir. Sipariş sonucunda teslim alınan her parti kalite kontrol sürecinden geçirilmektedir. Kalite kontrol sürecinde birinci tür ve ikinci tür hatalar gözükmemektedir. Kalite kontrol işleminin ardından iyi kaliteli ürünler normal fiyattan satılmaktadır. Kusurlu ürünler ise tamir işlemi için stoktan çıkarılmaktadır. Tamir işleminin ardından bu ürünler eldeki stoğa eklenerek talep karşılanmaktadır. Perakendecinin stoksuzluk (yok satma) durumuna izin verilmektedir. Karşılanamayan talep, bir sonraki siparişle tamamen giderilmektedir. Klasik modellerde var olan sipariş, satın alma ve stokta tutma maliyetlerinin yanı sıra tarama, tamir, stoksuzluk, karbon emisyon ve iç denetim maliyetlerini de içeren toplam stok maliyetini minimum yapacak optimum sipariş ve maksimum stoksuzluk miktarları klasik optimizasyon yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Optimum sonuçları sayısal olarak göstermek, toplam maliyet ve kâr değerlerini elde etmek için uygulamalı bir örnek verilmiştir. Sayısal hesaplamaların ardından karbon emisyon ve iç denetim maliyetlerini de içeren satın alma işlemlerine ilişkin yevmiye kayıtları yapılmıştır. Son olarak model parametrelerinin optimum çözüm sonuçları üzerindeki etkisi duyarlılık analizleri ile incelenmiştir. Sayısal analiz sonuçlarından, denetim maliyeti azaldığında sipariş miktarı ve stoksuzluk miktarı sabit kalırken, beklenildiği gibi toplam kârımız artmıştır. Emisyon maliyeti oranı azaldığında, sipariş miktarı artmış, ancak stoksuzluk miktarı azalmıştır. Emisyon maliyetinin azalmasıyla sistemin toplam kârı artmıştır. Emisyon vergi maliyeti oranı azaldığında ise, sipariş miktarı artmış ancak stoksuzluk miktarı azalmıştır. Emisyon vergi maliyetinin azalmasıyla sistemin toplam kârı artmıştır.
Finans yöneticilerinin finansal teknolojiler hakkındaki algı düzeylerinin tespitine yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı özel şirketlerde finans birimlerinde çalışan yöneticilerin finansal teknolojiler hakkındaki algı düzeylerinin tespit edilmesi ve önemli noktaların ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda nicel olarak yapılandırılan bu çalışmanın verileri tarama deseni kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın katılımcıları uygun örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Akdeniz Bölgesinde yer alan bir ilde özel kurumlarda finans alanında çalışan finansman yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri çalışmanın amacı kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilen "Finans Yöneticilerinin Finansal Teknolojilere Yönelik Algı Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada 213 gönüllü katılımcı yer almıştır. Araştırmanın verileri SPSS istatistik veri analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, katılımcıların finansal teknolojileri benimsemeleri ve finansal teknolojilere karşı tutumları katılımcıların cinsiyetlerine göre farklılık gösterdiği ve katılımcılarının finansal teknolojileri benimsemeleri ve finansal teknolojilere karşı tutumları katılımcıların yaşlarına göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların finansal teknolojilere karşı tutumları katılımcıların öğrenim durumlarına göre farklılık göstermektedir. Bu sonuçlara göre lise eğitim düzeyine sahip katılımcıların finansal teknolojilere karşı tutumları lisans eğitim düzeyine sahip katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Son olarak, araştırmanın sonuçları katılımcıların finansal teknolojilere karşı tutumları katılımcıların mesleki tecrübelerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu kapsamda araştırmanın sonuçları 1-5 yıl arası mesleki tecrübeye sahip katılımcılara göre daha fazla mesleki tecrübeye sahip tüm katılımcıların finansal teknolojilere karşı tutumları 1-5 yıl mesleki tecrübeye sahip katılımcılara göre daha yüksek olduğunu vurgulamıştır.
Grafik tasarımcılar meslek kuruluşu sergilerinde tipografi kategorisinde ödül alan afişlerin incelenmesi
Yaratıcı bir alan olarak grafik sanatı son yıllarda büyük ilgi ve beğeni kazanmaktadır. Bir mesajı veya fikri görsel olarak iletmek için çeşitli araçların, tekniklerin ve ortamların kullanılmasını içerir. Grafik tasarım, işletmeler ve kuruluşlar için markalaşma, pazarlama ve reklamcılıkta çok önemli bir rol oynamaktadır. Grafik ürünü ve bir iletişim aracı olan afişler, tasarımcısının sanat ve iletişim üslubuna göre gerek imge yoğunluklu gerekse tipografik yoğunluklu olarak sonuçlandırılabilmektedir. Grafikerler Meslek Kuruluşu (GMK) tarafından her yıl düzenlenen sergi etkinliklerinde, Grafik Tasarım ürünleri çeşitli kategorilerde ödüllendirilmektedir. Bu araştırmanın konusu afiş kategorisinde ödül alan tasarımların tipografik açıdan incelenmesi olup, afiş tasarımında tipografik ağırlıklı tasarımlar için yol gösterici bir kaynak olacaktır. Her türlü platformda iletişim aracı olarak kullanılan afişler, bu çalışmada afiş değerlendirme kriterleri ve tipografik temeller göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Sonuç olarak grafik sanatı, modern iletişimin hayati ve vazgeçilmez bir yönüdür. Akademik anlamda grafik alanı, öğrencilere başarılı grafik sanatçıları olmaları için gereken bilgi ve becerileri sağlamayı amaçlar. Etkili grafik tasarım, tasarım ilkelerini ve hedef kitleyi anlamayı ve aynı zamanda izleyiciyle duygusal bir bağ kurabilme becerisini gerektirir. Anahtar kelimeler: Grafik Tasarım, Tipografi, Afiş, GMK.
Üniversitelerin sosyal medya platformlarının grafik tasarım açısından incelenmesi
Günümüz dünyasında teknolojinin her geçen gün yaşadığı büyük değişimle mobil cihazlar aracılığıyla anlık iletişim ve haberleşme herkes için mümkün hale gelmiştir. Geleneksel medya olarak adlandırılan televizyon, radyo ve gazete gibi medya araçları, insanların anlık haber alma beklentilerini karşılama noktasında yetersiz kalmaktadır. Telefon, tablet ve bilgisayar gibi mobil cihazların sadece iletişim ve haberleşme için değil sosyal medya adı verilen yeni medya iletişim aracıyla birlikte paylaşım için de kullanılması yaygınlaşmıştır. Bu sayede insanlar dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen bir gelişmeyi anlık olarak haber alabilecek teknolojiye ulaşmıştır. Sosyal medyanın bu kadar önem arz ettiği bir dönemde milyonlarca insana ulaşabilecek etkideki sosyal medya paylaşımlarındaki görsel tasarımların, grafik tasarımın kurallarına uygun şekilde hazırlanması, bu paylaşımları daha etkili hale getirmektedir. Sosyal medya aracılığıyla kendi hedef kitlesine ulaşmaya dönük paylaşımlar yapan kurumların da grafik tasarım ilkelerini göz önünde bulundurması büyük önem arz etmektedir. Hazırlamış olduğum bu tez çalışmasında yaptığım araştırmalar ışığında Instagram platformunda araştırma tarihi itibariyle en çok takipçi sayısına sahip olan on özel üniversitenin özellikle üniversite kayıt dönemlerinde yapmış oldukları paylaşımları; biçimsel özellikleri, grafik tasarım ilkelerine uyum ve fotoğraf kullanım stratejileri açılarından incelenmiştir. Bu incelemeler neticesinde elde edilen bulgularla bahse konu kurumların hedef kitlelerine yönelik daha etkili paylaşımlar yapabilmeleri adına yön verebilmek amaçlanmıştır. Bu amaçla uyumlu olarak çalışmamız; Türkiye'de sosyal medya konusunda birçok araştırma bulunmasına rağmen akademik anlamda grafik tasarım açısından sosyal medya paylaşımlarının incelendiği sınırlı sayıda çalışma bulunması, ana sayfasında anlık olarak yüzlerce paylaşımın yapıldığı sosyal medya platformlarında, takipçilerinin ilgisini çekebileceği paylaşımlar yapabilmeleri için üniversitelerin yararlanabileceği bir kaynak olması açısından önemlidir.
Kırmızı ödüllü araç reklamlarının göstergebilim bağlamında incelenmesi
Günümüzde reklam, üzerinde çok konuşulan kendisinden çok şey beklenen bir iletişim biçimidir. Reklam, artık hem üretici firmalar için hem de bir anlamda tüketici için vazgeçilmez bir olgu durumuna gelmiştir. Üretici işletmeler açısından hızla artan bir rekabet baskısı, tüketici ile doğrudan iletişim kurmanın olanaksızlaşması, üretilen mal ya da hizmeti tercih etmesini sağlamak için tüketicinin ikna edilmesi gibi pek çok sorunun çözümü büyük ölçüde reklamdan beklenmektedir. Kültürel bir metin olarak reklam; metafor, karikatür, mizah ve müziği kullanır ki bunlar popüler kültürün de kullandığı ögelerdir. Çağımızda fotoğrafik görüntüler, insanları adeta bir ağ gibi sarmıştır. Bulunduğumuz her yerde bu görüntülerden biri veya birkaçı ile karşı karşıya kalırız. Gördüğümüz herhangi bir resimli tasarımın ortalama %60'ı fotoğrafik yöntemlerle çözümlenmiş görsellere ayrılarak milyonlarca kişinin tarafından izlenmektedir. Bu çalışmada fotoğraf, reklam fotoğrafçılığı ve manipülasyon kavramları detaylı bir şekilde ele alınmış; Manipülasyon teknikleri kullanılarak üretilen reklam tasarımlarının göstergebilim analizleri yapılmıştır.
COVID 19 döneminde yayınlanan Koç Holding reklam filminin göstergebilimsel açıdan incelenmesi
Reklam; bir ürün, mal ya da fikrin müşterilerine en etkili bir biçimde ve rakiplerinden sıyrılarak rekabetten etkilenmemek için ücret karşılığı yapılan ve yapılması zorunlu olan faaliyetlerden biridir. Ancak piyasada aynı tür ürünlerden çok sayıda bulunduğu için, tüketici güven duyduğu kurumun markasını, ürününü satın almak isteyecektir. Bu yüzden reklamların insana hitap etmesi onları kendilerine çekmesi önemlidir. Reklama duyulan gereksinimin bu denli artması da artan rekabet ortamından, nüfus patlamasından, artan alışveriş merkezlerinden, fabrikaların kitlesel üretiminin dünyaya ulaşmasını sağlamak bakımından doğmuştur. Göstergebilim, göstergelerin birbirleri ile ilişkilerini tespit edip, anlamlı bütünleri, anlamın ortaya çıkma sürecini saptayan, gösterge ve gösterge dizgilerini sınıflayabilmek ya da insan ile dünya, insan ile insan arasında olan etkileşimi yorumlayan bir bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Göstergebilimsel çözümleme yapmak için ise belirli bir bilgi birikimine, kültüre ve deneyimlere sahip olmak gerekmektedir. Bu sayede göstergelerin ne anlam ifade ettikleri anlaşılabilinmektedir. Göstergebilimin bir çeşit üst okuma olarak adlandıran Barthes derinlemesine bir okuma yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. İlk görülen kısmın düz anlam ve alt mesaj ise yan anlam olarak nitelendirilmektedir. Bu çalışmada Ocak 2020 tarihinden itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan salgın hastalığı koronavirüs döneminde hepimizin hem fiziksel hem de psikolojik olarak yıprandığı dönemde yapılan reklam çalışmalarından Koç Holding reklam filmi göstergebilimsel açıdan incelenmektedir. 30 Mart 2020 tarihinde yayınlanan 'İyileşeceğiz' reklam filmi örneklem olarak alınmıştır. Dönemin koşulları, ihtiyaçları, tözü Saussure tarafından ortaya atılan ve Roland Barthes tarafından geliştirilen yaklaşım çerçevesinde çözümlenmiştir. Çalışmanın sonucunda reklam filminin vermek istediği mesajın her zaman umudun olduğu ve pes etmememiz gerektiği yönünde olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Reklam, Göstergebilim, Koç Holding
Tolkien fantastiğinin kadın kahramanlarının çağdaş illüstrasyon sanatında karakter tasarımlarına yansıması
İnsanlık tarihi boyunca iletişim kurma biçimlerini keşfetmiştir. İllüstrasyonlar iletişimimizi görsel olarak sağladığımız en önemli araçlardan birisidir. Tarihin ve teknolojinin ilerlemesi ile illüstrasyonlar kendine her zaman bir yer bulmuştur. İnsanların tarih boyunca anlattığı hikayeler illüstrasyonların eşlik etmesi ile daha kalıcı bir hale gelmiştir. Hikayelerdeki karakter tasarımlarının akılda kalıcı olması, hayal gücünün görsel olarak desteklenmesi illüstrasyonlar sayesinde gerçekleşmiştir. Fantastik kurgu ve karakter tasarımları illüstrasyonlarla beraber büyüyen alanlardır. Metne bağlı görsel hikayesi olan karakterlerin tasarımları bağlı bulunduğu çevre ile bütünsel olarak görselleştirilmesi bu alanların birbiriyle bağlı bir şekilde kullanıldığını gösterir. Bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; araştırmanın amacı ve önemi, problem durumu, sayıltılar, sınırlılıklar ve yöntem, ikinci bölümde; illüstrasyon ve illüstrasyon teknikleri, illüstrasyonda karakter tasarımı ve tasarımda fantastik kavramı ile fantastiğin türleri, üçüncü bölümde; bulgular ve yorumlamalarda Tolkien'in evreninde kadın kahramanların illüstrasyonlarının sanatçılar kapsamında değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu çalışmada varılan nokta çağdaş illüstrasyon tekniklerinden faydalanarak fantastik karakterlerin metne bağlı olarak görselleştirilmelerin uyumluluklarının değerlendirilmeleri amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: İllüstrasyon, Tolkien, fantastik, karakter tasarımı, kahraman