Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Demiral
24 theses · Osmaniye Korkut Ata University
Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (1b-106a)
Yapılan bu çalışmada, tenkitli metni György Hazaî tarafından hazırlanan Târîh-i Ungurus adlı eserin 1b-106a varaklarının dizini oluşturulmuş ve buna bağlı olarak söz varlığı incelenmiştir. Çalışmaya, Târîh-i Ungurus ve bu eserin müellifi Tercümân Mahmûd'la ilgili bilgiler verilerek başlanmıştır. Daha sonra sözcük, söz ve söz varlığıyla ilgili genel bilgiler verilerek Târîh-i Ungurus'un 1b-106a varaklarının söz varlığı 12 ana başlık Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler), İkilemeler altında incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda "3.105" söz saptanmıştır. Çalışmanın temelini oluşturan dizin, Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki başlıkta ele alınmıştır. Özel Adlar Dizini, Şahıs Adları Dizini ve Yer ve Ulus Adları Dizini olmak üzere iki alt başlık altında incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Dizinde madde başı olan "4.353" söz saptanmıştır. Madde başlarının ve tespit edilen söz varlığının metin içinde görülebilmesi için 1b-106a varaklarını kapsayan çeviri yazılı metin verilmiştir. Çalışmanın sonunda araştırmalar sonucu ulaşılan sayısal veriler tablolar hâlinde gösterilerek sınıflandırma yapılmış ve çalışmada kullanılan kaynakların yer aldığı Kaynakçaya yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır. Anahtar kelimeler: Târîh-i Ungurus, sözcük, söz varlığı, dizin, Tercümân Mahmûd
Harezm ve Eski Anadolu Türkçesine ait iki Nehcü'l-ferâdîs nüshasının ses ve şekil bilgisi bakımından karşılaştırılması
Yaklaşık son on yıla kadar Harezm Türkçesiyle yazılmış nüshaları bilinen Nehcü'l-Ferâdîs'in Eski Anadolu Türkçesine aktarılmış iki nüshası daha bulunmuş bunlar ilim âlemine tanıtılmış, üzerine yayınlar yapılmaya başlanmıştır. Yeni nüshaların bulunmasının özelde Nehcü'l-Ferâdîs ile Harezm ve Eski Anadolu Türkçesi çalışmalarına genelde Türk diline katkısının olacağı tartışılmazdır. Bu çalışmada, Harezm Türkçesi dönemine ait Nehcü'l-Ferâdîs'in Yeni Cami nüshası ile Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait Nehcü'l-Ferâdîs'in Kastamonu nüshası ses ve şekil bilgisi bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de çalışmaya giriş yapıldıktan sonra çalışmanın amacı, yöntemi ve kapsamı yer almaktadır. İkinci Bölüm'de Harezm Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesi dönemleri ve Nehcü'l-Ferâdîs'in bu iki döneme ait nüshaları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölüm'de ses ve şekil bilgisi incelemesi yer almaktadır. Ses bilgisi; ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Bu iki ana başlık kendi içinde alt başlıklara ayrılmaktadır. Şekil bilgisi incelemesi olarak da yapım ekleri ve çekim ekleri incelenmiştir. Yapım Ekleri; isimden isim, isimden fiil, fiilden isim, fiilden fiil yapma ekleri ile sıfat-fiiller ve zarf-fiiller başlıklarından oluşmaktadır. Çekim Ekleri; isim çekimi ve fiil fekimi ekleri olarak kendi içinde alt başlıklara ayrılmıştır. Fiil çekimi ekleri de bildirme ve tasarlama kipleri olarak alt başlıklara ayrılmıştır. Ayrıca, bu bölümün sonunda her iki nüshada incelenen ekler, toplu olarak tablolar hâlinde verilmiştir. Dördüncü Bölüm'de çalışma neticesinde elde edilen çıkarımların yer aldığı Sonuç ve çalışmada yararlanılan kaynakların yer aldığı Kaynakça yer almaktadır.
Harezm Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesine ait iki Nehcü'l-Ferâdîs'teki kelime türlerinin karşılaştırılması
Bu çalışmada, Harezm Türkçesiyle yazılmış Nehcü'l-Ferâdîs nüshası ile onun Eski Anadolu Türkçesine aktarılmış nüshası kelime türleri bakımından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, nüshalarda kullanılan kelimelerde hareke farklılıkları, ünlü ünsüz değişimleri ve farklı kelime kullanımları olduğu tespit edilmiştir. Harezm Türkçesine ait Nehcü'l-Ferâdîs'te (HT NF) kullanılan bazı kelimeler, Eski Anadolu Türkçesine ait Nehcü'l-Ferâdîs'te (EAT NF) tamamen değişerek yerine eşdeğer başka kelimeler kullanılmıştır. Örneğin, HT NF'de kullanılan çom- fiili, EAT NF'de gir- fiiliyle; una- fiili, dile- fiiliyle; ölç- fiili, dart- fiiliyle karşılanmıştır. HT NF'de kullanılan fiillerin, EAT NF'de bazen birleşik fiil olarak kullanıldığı da görülmüştür: yawu-> yaḳın ol-, ḳarġa->dua ḳıl-, ḳayur-, ḳaygur- vb. Ayrıca HT NF'de ötümsüz olarak kullanılan ünsüzler EAT NF'de ötümlüleşmiştir. Bu ötümlüleşme en çok t>d, k>g sesleri arasındadır. Ünlülerin kullanımındaki dikkat çekici hususlardan biri ise kelime ve eklerde HT NF'deki düz ünlülerin EAT NF'de yuvarlaklaşmasıdır. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de çalışmaya giriş yapıldıktan sonra "Çalışmanın Amacı, Çalışmanın Yöntemi, Çalışmanın Kapsamı" başlıklarına yer verilmiştir. İkinci Bölüm'de Harezm Türkçesi Dönemi, Harezm Türkçesi Dönemine Ait Nehcü'l-Ferâdîs, Eski Anadolu Türkçesi Dönemi, Eski Anadolu Türkçesine Ait Nehcü'l-Ferâdîs başlıkları yer almaktadır. Üçüncü Bölüm'de Kelime Türleri, Harezm Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesi Dönemlerine Ait İki Nehcü'l-Ferâdîs'te Kelime Türleri başlığı altında yapılan incelemeler yer alır. Dördüncü Bölüm'de Sonuç ve Kaynakça yer almaktadır.
Hâmidî'nin Türkçe şiirlerinin söz varlığı ve bağlamlı dizini
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 15. yüzyıl şairlerinden Hâmidî'nin Farsça divanında geçen Türkçe şiirlerinin bağlamlı dizini oluşturularak söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de çalışmaya giriş yapılmış ve ardından Hâmidî, Hâmidî'nin eserleri ve Türkçe şiirleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci Bölüm'de söz varlığı hakkında bilgi verilmiş ve eserin söz varlığı; adlar, fiiller, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlar, bağlaçlar, ünlemler, ikilemeler, deyimler, atasözleri, ilişki sözleri (kalıp sözler), Arapça ve Farsça yapılı tamlamalar olmak üzere 13 ana başlık altında incelenmiştir. Bu bölümde toplam 1018 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de bağlamlı dizine yer verilmiştir. Bu bölümde şiirlerde yer alan sözcükler ve söz grupları, şiirlerdeki anlamları ile beyit ve mısra numaraları belirtilerek sıralanmıştır. Bu bölümde toplam 1058 madde başı bulunmaktadır. Madde başları 896 ana madde, 162 alt maddeden oluşmaktadır. Dördüncü Bölüm'de çalışmada elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ile yararlanılan eser ve çalışmaların verildiği Kaynakça bulunmaktadır. Anahtar Sözcük: Bağlamlı Dizin, Hâmidî, Hâmidî'nin Türkçe Şiirleri.
Şemsî Ahmed Paşa'nın Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserinin söz varlığı ve gramatikal dizini (1209-2416. beyitler)
Şeh-nâme-i Sultân Murâd, döneminin birçok tarihi vakasına şahitlik etmiş bir devlet adamı olan Şemsî Ahmed Paşa tarafından yazılmış manzum bir tarihtir ve içeriğinde bahsi geçen dönemlere dair pek çok bilgiyi günümüze taşımıştır. Şeh-nâme-i Sultân Murâd, söz varlığı bakımından da önemli bir eserdir. Bu çalışmada, eserin 1209-2416. beyitleri incelenerek gramatikal dizini ortaya konulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de çalışmaya giriş yapılmış, ardından Şeh-nâme-i Sultân Murâd ve eserin müellifi Şemsî Ahmed Paşa hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci Bölüm'de söz varlığı hakkında bilgi verilmiş ve eserin söz varlığı incelenmiştir. Söz varlığı Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, İkilemeler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamalar olarak 13 ana başlık altında sınıflandırılarak incelenmiştir. Bu incelemede toplam "3211" söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de, dizin yer almaktadır. Dizin, Gramatikal Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısım hâlinde ortaya konulmuştur. Özel Adlar Dizini de Kişi Adları Dizini, Yer Adları Dizini, Hanedanlık, Ulus ve Topluluk Adları Dizini, Dinî Adlar Dizini ve Eser Adları Dizini şeklinde sınıflandırılmıştır. Dizinlerde toplam "3377" madde başı mevcuttur. Dördüncü Bölüm'de bu çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve çalışmanın hazırlanmasında faydalanılan kaynakların bulunduğu Kaynakça yer almaktadır.
Azîz Mahmûd Hüdâyî Dîvân-ı İlâhiyyât [54b-105b] (giriş-inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)
Bu çalışmada, Azîz Mahmûd Hüdâyî'nin Dîvân-ı İlâhiyyât adlı eserinin 54b-105b varakları dönemin dil özellikleri göz önünde bulundurularak transkribe edilmiş, dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kısa bir giriş yapıldıktan sonra Azîz Mahmûd Hüdâyî ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde eser 17. yüzyılın dil özellikleri göz önünde bulundurularak transkribe edilmiştir. Üçüncü bölümde eserin söz varlığı incelenmiştir. Söz varlığı Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, Deyimler, İkilemeler, Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamalar, Ayet, Hadis, Arapça Dua, Söz Kalıpları olmak üzere toplam 11 temel başlık altında tasnif edilmiştir. Bu başlıklar altında toplam 1.678 söz varlığı tespit edilmiştir. Dördüncü bölümde ise eserin dizini oluşturulmuştur. Dizin; dizin, özel adlar dizini ve ayet, hadis, arapça dua, söz kalıpları ve dinî terimler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Dizin bölümünde toplam 1.524 madde başı bulunmaktadır. Son olarak da incelediğimiz eserden ulaştığımız sonuçlara ve yararlandığımız kaynaklara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Transkripsiyon, dizin, söz varlığı, Azîz Mahmûd Hüdâyî
Hamzanȃme (60. cilt/ 1a-53b) çeviri yazı, dizin
14. yüzyılda yazıya geçirilen Hamzanȃme'nin 60. cildi, Erzurum Kütüphanesi S. Özege Kitapları bölümünde 18733 numaralı kayıtlı olan cilttir. Atatürk Üniversitesinde bulunan cildin bu nüshası hakkında çalışma yapılmadığı tespit edilmiş ve 60. cildin bu nüshası temin edilmiştir. Tezimizde, bu nüshanın giriş bölümü ile 1a-53b sayfaları arasında çeviri yazısı (transkripsiyon) yapılacak ve dizini oluşturularak metnin söz varlığı ortaya çıkarılacaktır. Ayrıca, Hamzanȃmelerin Türk edebiyatındaki yeri üzerinde durulacak, cilt ve nüshalarıyla Hamzanȃmeler üzerine yapılan çalışmalara dair bilgiler verilecektir. Daha önce çeviri yazıya aktarılmamış olan 60. cildin (1a-53b) çeviri yazısıyla birlikte söz varlığı da ortaya çıkarılarak eserin ilim âleminin hizmetine sunulması amaçlanmıştır.
Hamzanȃme (60. cilt/ 1a-53b) çeviri yazı, dizin
14. yüzyılda yazıya geçirilen Hamzanȃme'nin 60. cildi, Erzurum Kütüphanesi S. Özege Kitapları bölümünde 18733 numaralı kayıtlı olan cilttir. Atatürk Üniversitesinde bulunan cildin bu nüshası hakkında çalışma yapılmadığı tespit edilmiş ve 60. cildin bu nüshası temin edilmiştir. Tezimizde, bu nüshanın giriş bölümü ile 1a-53b sayfaları arasında çeviri yazısı (transkripsiyon) yapılacak ve dizini oluşturularak metnin söz varlığı ortaya çıkarılacaktır. Ayrıca, Hamzanȃmelerin Türk edebiyatındaki yeri üzerinde durulacak, cilt ve nüshalarıyla Hamzanȃmeler üzerine yapılan çalışmalara dair bilgiler verilecektir. Daha önce çeviri yazıya aktarılmamış olan 60. cildin (1a-53b) çeviri yazısıyla birlikte söz varlığı da ortaya çıkarılarak eserin ilim âleminin hizmetine sunulması amaçlanmıştır.
Hamzanȃme (60. cilt/ 1a-53b) çeviri yazı, dizin
14. yüzyılda yazıya geçirilen Hamzanȃme'nin 60. cildi, Erzurum Kütüphanesi S. Özege Kitapları bölümünde 18733 numaralı kayıtlı olan cilttir. Atatürk Üniversitesinde bulunan cildin bu nüshası hakkında çalışma yapılmadığı tespit edilmiş ve 60. cildin bu nüshası temin edilmiştir. Tezimizde, bu nüshanın giriş bölümü ile 1a-53b sayfaları arasında çeviri yazısı (transkripsiyon) yapılacak ve dizini oluşturularak metnin söz varlığı ortaya çıkarılacaktır. Ayrıca, Hamzanȃmelerin Türk edebiyatındaki yeri üzerinde durulacak, cilt ve nüshalarıyla Hamzanȃmeler üzerine yapılan çalışmalara dair bilgiler verilecektir. Daha önce çeviri yazıya aktarılmamış olan 60. cildin (1a-53b) çeviri yazısıyla birlikte söz varlığı da ortaya çıkarılarak eserin ilim âleminin hizmetine sunulması amaçlanmıştır.
Şemsî Ahmed Paşa'nın Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserinin söz varlığı ve gramatikal dizini (1-1208. beyitler)
Bu çalışmada, Şemsî Ahmed Paşa tarafından Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış manzum bir tarih olan Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserin 1-1208. beyitlerini içeren kısmının gramatikal dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Şeh-nâme-i Sultân Murâd ve şairi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük, söz ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı; Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, İkilemeler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamalar olmak üzere 13 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede "3409" söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin; Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de Kişi Adları Dizini, Yer Adları Dizini, Hanedanlık, Ulus ve Topluluk Adları Dizini, Dinî Adlar Dizini ve Eser Adları Dizini olmak üzere beşe ayrılmıştır. Bu dizinlerde toplam "3564" madde başı bulunmaktadır. Son olarak çalışma neticesinde elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan kaynakların bulunduğu Kaynakça'ya yer verilmiştir.
Hızrî'nin Tîg ü Kalem adlı münazarasının söz varlığı
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 1568 yılında Klasik Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan ve temsilî kahramanlar olan kılıç ile kalem arasında geçen münazarayı konu edinen Hızrî'nin Münazara-i Tîg ü Kalem adlı eserinin dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm; Giriş, Münazara ve Arap, Fars Edebiyatındaki Öncüleri, Türk Edebiyatında Kılıç ve Kalem Münazaraları, Hızrî ve Münazara-i Tîg ü Kalem olarak dört başlık altında ele alınmıştır. İkinci Bölüm, Söz Varlığı ve Münazara-i Tîg ü Kalem'de Söz Varlığı olarak iki başlıkta değerlendirilmiştir. Eserin söz varlığı, Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Bağlaçlar, Edatlar, Ünlemler, Atasözleri, Deyimler, İkilemeler, İlişki Sözleri (Kalıp İfadeler), Ayet, Hadis ve Dua İfadeleri, Farsça Terkipler olmak üzere 14 başlık altında incelenmiştir. İncelemede 3488 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm, Dizin ve Özel Adlar Dizini olarak iki başlıkta ele alınmıştır. Özel Adlar Dizini kendi içerisinde; Kişi Adları, Yer Adları, Dil ve Ulus Adları, Efsanevi Yer Adları, Gezegen Adları, Din, İnanç ile İlgili Adlar olarak altı başlıkta değerlendirilmiştir. Bu dizinlerde toplam 2548 madde başı 767 alt madde tespit edilmiştir. Son olarak çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan eserlerin yer aldığı Kaynakça verilmiştir. Anahtar kelimeler: Münazara-i Tîg ü Kalem, dizin, söz varlığı
Hızrî'nin Tîg ü Kalem adlı münazarasının söz varlığı
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 1568 yılında Klasik Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan ve temsilî kahramanlar olan kılıç ile kalem arasında geçen münazarayı konu edinen Hızrî'nin Münazara-i Tîg ü Kalem adlı eserinin dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm; Giriş, Münazara ve Arap, Fars Edebiyatındaki Öncüleri, Türk Edebiyatında Kılıç ve Kalem Münazaraları, Hızrî ve Münazara-i Tîg ü Kalem olarak dört başlık altında ele alınmıştır. İkinci Bölüm, Söz Varlığı ve Münazara-i Tîg ü Kalem'de Söz Varlığı olarak iki başlıkta değerlendirilmiştir. Eserin söz varlığı, Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Bağlaçlar, Edatlar, Ünlemler, Atasözleri, Deyimler, İkilemeler, İlişki Sözleri (Kalıp İfadeler), Ayet, Hadis ve Dua İfadeleri, Farsça Terkipler olmak üzere 14 başlık altında incelenmiştir. İncelemede 3488 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm, Dizin ve Özel Adlar Dizini olarak iki başlıkta ele alınmıştır. Özel Adlar Dizini kendi içerisinde; Kişi Adları, Yer Adları, Dil ve Ulus Adları, Efsanevi Yer Adları, Gezegen Adları, Din, İnanç ile İlgili Adlar olarak altı başlıkta değerlendirilmiştir. Bu dizinlerde toplam 2548 madde başı 767 alt madde tespit edilmiştir. Son olarak çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan eserlerin yer aldığı Kaynakça verilmiştir. Anahtar kelimeler: Münazara-i Tîg ü Kalem, dizin, söz varlığı
Hızrî'nin Tîg ü Kalem adlı münazarasının söz varlığı
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, 1568 yılında Klasik Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan ve temsilî kahramanlar olan kılıç ile kalem arasında geçen münazarayı konu edinen Hızrî'nin Münazara-i Tîg ü Kalem adlı eserinin dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm; Giriş, Münazara ve Arap, Fars Edebiyatındaki Öncüleri, Türk Edebiyatında Kılıç ve Kalem Münazaraları, Hızrî ve Münazara-i Tîg ü Kalem olarak dört başlık altında ele alınmıştır. İkinci Bölüm, Söz Varlığı ve Münazara-i Tîg ü Kalem'de Söz Varlığı olarak iki başlıkta değerlendirilmiştir. Eserin söz varlığı, Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Bağlaçlar, Edatlar, Ünlemler, Atasözleri, Deyimler, İkilemeler, İlişki Sözleri (Kalıp İfadeler), Ayet, Hadis ve Dua İfadeleri, Farsça Terkipler olmak üzere 14 başlık altında incelenmiştir. İncelemede 3488 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm, Dizin ve Özel Adlar Dizini olarak iki başlıkta ele alınmıştır. Özel Adlar Dizini kendi içerisinde; Kişi Adları, Yer Adları, Dil ve Ulus Adları, Efsanevi Yer Adları, Gezegen Adları, Din, İnanç ile İlgili Adlar olarak altı başlıkta değerlendirilmiştir. Bu dizinlerde toplam 2548 madde başı 767 alt madde tespit edilmiştir. Son olarak çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan eserlerin yer aldığı Kaynakça verilmiştir. Anahtar kelimeler: Münazara-i Tîg ü Kalem, dizin, söz varlığı
Şemsî Ahmed Paşa'nın Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserinin söz varlığı ve gramatikal dizini (1-1208. beyitler)
Bu çalışmada, Şemsî Ahmed Paşa tarafından Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış manzum bir tarih olan Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserin 1-1208. beyitlerini içeren kısmının gramatikal dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Şeh-nâme-i Sultân Murâd ve şairi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük, söz ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı; Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, İkilemeler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamalar olmak üzere 13 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede "3409" söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin; Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de Kişi Adları Dizini, Yer Adları Dizini, Hanedanlık, Ulus ve Topluluk Adları Dizini, Dinî Adlar Dizini ve Eser Adları Dizini olmak üzere beşe ayrılmıştır. Bu dizinlerde toplam "3564" madde başı bulunmaktadır. Son olarak çalışma neticesinde elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan kaynakların bulunduğu Kaynakça'ya yer verilmiştir.
Şemsî Ahmed Paşa'nın Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserinin söz varlığı ve gramatikal dizini (1-1208. beyitler)
Bu çalışmada, Şemsî Ahmed Paşa tarafından Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış manzum bir tarih olan Şeh-nâme-i Sultân Murâd adlı eserin 1-1208. beyitlerini içeren kısmının gramatikal dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Şeh-nâme-i Sultân Murâd ve şairi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük, söz ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı; Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, İkilemeler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve Arapça ve Farsça Yapılı Tamlamalar olmak üzere 13 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede "3409" söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin; Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de Kişi Adları Dizini, Yer Adları Dizini, Hanedanlık, Ulus ve Topluluk Adları Dizini, Dinî Adlar Dizini ve Eser Adları Dizini olmak üzere beşe ayrılmıştır. Bu dizinlerde toplam "3564" madde başı bulunmaktadır. Son olarak çalışma neticesinde elde edilen verilerin değerlendirildiği Sonuç ve yararlanılan kaynakların bulunduğu Kaynakça'ya yer verilmiştir.
Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (106b-210a)
Bu çalışmada, Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan ve Macarların tarihinden bahseden Târîh-i Ungurus adlı eserin 106b-210a varaklarının dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Târîh-i Ungurus ve yazarı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve İkilemeler olmak üzere 12 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede 2.897 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin, Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de, Kişi Adları Dizini ile Yer ve Ulus Adları Dizini olmak üzere ikiye ayrılmış olup bu dizinlerde toplam 4.035 madde başı bulunmaktadır. Dördüncü Bölüm'de ise çeviri yazılı metne yer verilmiştir. Son olarak araştırma ile ilgili bulgulara dayanılarak elde edilen genel sonuçlara ve çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar kelimeler: Târîh-i Ungurus, bağlam, dizin, söz varlığı.
Hamzanȃme (60. cilt/54a-105b) çeviri yazı, dizin
Hamzanâmeler peygamberimizin amcası ve İslam'ın ilk şehitlerinden olan Hz. Hamza'nın dillere destan kahramanlıklarının anlatıldığı eserlerdir. 14. yüzyılda yazıya geçirildiği düşünülen ve geniş bir külliyata sahip olan Hamzanâmeler, 72 ciltten oluşmakta ve her bir cildin nüshaları bulunmaktadır. Bu nüshalar ülkemizin çeşitli kütüphanelerinde muhafaza edilmektedir. Bu çalışmada, Hamzanȃme'nin Erzurum Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde bulunan 60. cildinin 54a-105b varakları ele alınmıştır. Hazırlanan bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. 1. Bölüm'de, Hamzanâme'nin baş kahramanı olan Hz. Hamza'nın hayatından ve İslam dinine hizmetlerinden söz edilmiştir. 2. Bölüm'de, Hamzanâmeler hakkında genel bilgilere, tespit edilen Hamzanâmelere ve bu eserler üzerinde yapılmış akademik çalışmalara yer verilmiştir. 3. Bölüm'de, 60. cilt tanıtılarak metnin genel özelliklerine ve metnin söz varlığına yer verilmiştir. 4. Bölüm'de çeviri yazılı metne yer verilmiştir. 5. Bölüm'de metnin dizinine yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda tespit edilen bulgulara dayanılarak ulaşılan sonuçlara, çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya ve incelenen metnin tıpkıbasımına yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Hz. Hamza, Hamzanâme, çeviri yazı, dizin.
Hamzanȃme (60. cilt/54a-105b) çeviri yazı, dizin
Hamzanâmeler peygamberimizin amcası ve İslam'ın ilk şehitlerinden olan Hz. Hamza'nın dillere destan kahramanlıklarının anlatıldığı eserlerdir. 14. yüzyılda yazıya geçirildiği düşünülen ve geniş bir külliyata sahip olan Hamzanâmeler, 72 ciltten oluşmakta ve her bir cildin nüshaları bulunmaktadır. Bu nüshalar ülkemizin çeşitli kütüphanelerinde muhafaza edilmektedir. Bu çalışmada, Hamzanȃme'nin Erzurum Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde bulunan 60. cildinin 54a-105b varakları ele alınmıştır. Hazırlanan bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. 1. Bölüm'de, Hamzanâme'nin baş kahramanı olan Hz. Hamza'nın hayatından ve İslam dinine hizmetlerinden söz edilmiştir. 2. Bölüm'de, Hamzanâmeler hakkında genel bilgilere, tespit edilen Hamzanâmelere ve bu eserler üzerinde yapılmış akademik çalışmalara yer verilmiştir. 3. Bölüm'de, 60. cilt tanıtılarak metnin genel özelliklerine ve metnin söz varlığına yer verilmiştir. 4. Bölüm'de çeviri yazılı metne yer verilmiştir. 5. Bölüm'de metnin dizinine yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda tespit edilen bulgulara dayanılarak ulaşılan sonuçlara, çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya ve incelenen metnin tıpkıbasımına yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Hz. Hamza, Hamzanâme, çeviri yazı, dizin.
Hamzanȃme (60. cilt/54a-105b) çeviri yazı, dizin
Hamzanâmeler peygamberimizin amcası ve İslam'ın ilk şehitlerinden olan Hz. Hamza'nın dillere destan kahramanlıklarının anlatıldığı eserlerdir. 14. yüzyılda yazıya geçirildiği düşünülen ve geniş bir külliyata sahip olan Hamzanâmeler, 72 ciltten oluşmakta ve her bir cildin nüshaları bulunmaktadır. Bu nüshalar ülkemizin çeşitli kütüphanelerinde muhafaza edilmektedir. Bu çalışmada, Hamzanȃme'nin Erzurum Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nde bulunan 60. cildinin 54a-105b varakları ele alınmıştır. Hazırlanan bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. 1. Bölüm'de, Hamzanâme'nin baş kahramanı olan Hz. Hamza'nın hayatından ve İslam dinine hizmetlerinden söz edilmiştir. 2. Bölüm'de, Hamzanâmeler hakkında genel bilgilere, tespit edilen Hamzanâmelere ve bu eserler üzerinde yapılmış akademik çalışmalara yer verilmiştir. 3. Bölüm'de, 60. cilt tanıtılarak metnin genel özelliklerine ve metnin söz varlığına yer verilmiştir. 4. Bölüm'de çeviri yazılı metne yer verilmiştir. 5. Bölüm'de metnin dizinine yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda tespit edilen bulgulara dayanılarak ulaşılan sonuçlara, çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya ve incelenen metnin tıpkıbasımına yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Hz. Hamza, Hamzanâme, çeviri yazı, dizin.
Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (106b-210a)
Bu çalışmada, Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan ve Macarların tarihinden bahseden Târîh-i Ungurus adlı eserin 106b-210a varaklarının dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Târîh-i Ungurus ve yazarı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve İkilemeler olmak üzere 12 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede 2.897 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin, Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de, Kişi Adları Dizini ile Yer ve Ulus Adları Dizini olmak üzere ikiye ayrılmış olup bu dizinlerde toplam 4.035 madde başı bulunmaktadır. Dördüncü Bölüm'de ise çeviri yazılı metne yer verilmiştir. Son olarak araştırma ile ilgili bulgulara dayanılarak elde edilen genel sonuçlara ve çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar kelimeler: Târîh-i Ungurus, bağlam, dizin, söz varlığı.
Târîh-i Ungurus'un söz varlığı ve dizini (106b-210a)
Bu çalışmada, Klasik Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan ve Macarların tarihinden bahseden Târîh-i Ungurus adlı eserin 106b-210a varaklarının dizini oluşturulmuş ve söz varlığı incelenmiştir. Çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm'de, çalışmaya giriş yapıldıktan sonra Târîh-i Ungurus ve yazarı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci Bölüm'de, sözcük ve söz varlığı hakkında bilgi verildikten sonra eserin söz varlığı Adlar, Fiiller, Sıfatlar, Zamirler, Zarflar, Edatlar, Bağlaçlar, Ünlemler, Deyimler, Atasözleri, İlişki Sözleri (Kalıp Sözler) ve İkilemeler olmak üzere 12 ana başlık altında incelenmiştir. Bu incelemede 2.897 söz tespit edilmiştir. Üçüncü Bölüm'de yer alan dizin, Dizin ve Özel Adlar Dizini olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. Özel Adlar Dizini de, Kişi Adları Dizini ile Yer ve Ulus Adları Dizini olmak üzere ikiye ayrılmış olup bu dizinlerde toplam 4.035 madde başı bulunmaktadır. Dördüncü Bölüm'de ise çeviri yazılı metne yer verilmiştir. Son olarak araştırma ile ilgili bulgulara dayanılarak elde edilen genel sonuçlara ve çalışmada yararlanılan kaynakların bulunduğu kaynakçaya yer verilerek çalışma tamamlanmıştır. Anahtar kelimeler: Târîh-i Ungurus, bağlam, dizin, söz varlığı.
Gönül Hanım romanında kelime grupları
Belirli kurallarla yan yana gelerek dizilen yargısız dil birliklerine kelime grubu denir. İnsanların etkili ve canlı bir iletişim kurabilmeleri dilin kelimeleri aracılığıyla gerçekleşir. Tek kelimeyle anlatamadığımız durum ve olaylarda ise kelime gruplarını sıklıkla kullanırız. Kelime grupları, anlatımı güçlendiren anlamsal yoğunluğu bünyesinde barındıran zengin dil birimlerdir. Söz dizimi ve kelime grupları üzerine yapılan çalışmalar Türkçenin ifade gücünü göstermesi, yazarının dili ve üslubu hakkında birtakım çıkarımlara ulaştırması yönünden önemlidir. Bu dikkatle yazar, eser ve üslup bağlamında Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun Gönül Hanım romanı incelenerek kelime grupları bakımından dil hususiyetleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde kelime gruplarına, kelime grupları hakkında genel görüş ve düşüncelere, Türkiye Türkçesinde kelime gruplarının tasnifine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gönül Hanım romanındaki kelime grupları tespit edilmiştir. Gönül Hanım romanında geçen kelime grupları sayfa ve satır numaraları ile birlikte belirtilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kelime grupları ile Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun dili, üslubu üzerine yapılacak araştırma ve incelemelere katkıda bulunmaktır.
Gönül Hanım romanında kelime grupları
Belirli kurallarla yan yana gelerek dizilen yargısız dil birliklerine kelime grubu denir. İnsanların etkili ve canlı bir iletişim kurabilmeleri dilin kelimeleri aracılığıyla gerçekleşir. Tek kelimeyle anlatamadığımız durum ve olaylarda ise kelime gruplarını sıklıkla kullanırız. Kelime grupları, anlatımı güçlendiren anlamsal yoğunluğu bünyesinde barındıran zengin dil birimlerdir. Söz dizimi ve kelime grupları üzerine yapılan çalışmalar Türkçenin ifade gücünü göstermesi, yazarının dili ve üslubu hakkında birtakım çıkarımlara ulaştırması yönünden önemlidir. Bu dikkatle yazar, eser ve üslup bağlamında Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun Gönül Hanım romanı incelenerek kelime grupları bakımından dil hususiyetleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde kelime gruplarına, kelime grupları hakkında genel görüş ve düşüncelere, Türkiye Türkçesinde kelime gruplarının tasnifine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gönül Hanım romanındaki kelime grupları tespit edilmiştir. Gönül Hanım romanında geçen kelime grupları sayfa ve satır numaraları ile birlikte belirtilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kelime grupları ile Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun dili, üslubu üzerine yapılacak araştırma ve incelemelere katkıda bulunmaktır.
Gönül Hanım romanında kelime grupları
Belirli kurallarla yan yana gelerek dizilen yargısız dil birliklerine kelime grubu denir. İnsanların etkili ve canlı bir iletişim kurabilmeleri dilin kelimeleri aracılığıyla gerçekleşir. Tek kelimeyle anlatamadığımız durum ve olaylarda ise kelime gruplarını sıklıkla kullanırız. Kelime grupları, anlatımı güçlendiren anlamsal yoğunluğu bünyesinde barındıran zengin dil birimlerdir. Söz dizimi ve kelime grupları üzerine yapılan çalışmalar Türkçenin ifade gücünü göstermesi, yazarının dili ve üslubu hakkında birtakım çıkarımlara ulaştırması yönünden önemlidir. Bu dikkatle yazar, eser ve üslup bağlamında Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun Gönül Hanım romanı incelenerek kelime grupları bakımından dil hususiyetleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde kelime gruplarına, kelime grupları hakkında genel görüş ve düşüncelere, Türkiye Türkçesinde kelime gruplarının tasnifine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Gönül Hanım romanındaki kelime grupları tespit edilmiştir. Gönül Hanım romanında geçen kelime grupları sayfa ve satır numaraları ile birlikte belirtilmiştir. Bu çalışmanın amacı, kelime grupları ile Ahmet Hikmet Müftüoğlu'nun dili, üslubu üzerine yapılacak araştırma ve incelemelere katkıda bulunmaktır.