Theses supervised by Prof. Dr. Ayfer Aytuğ

Kentsel açık mekânların kalite açısından değerlendirilmesine yönelik bir yaklaşım: İstanbul meydanlarının incelenmesi

Özellikle son on yılda dünyadaki teknolojik, bilimsel gelişmeler paralelinde kentleşme kavramının yeniden sorgulamasıyla birlikte; kentlerdeki yaşanabilirlik, insanların yaşam kalitesi ve bunun paralelinde kentsel mekân kalitesinin geliştirilmesine yönelik, bu konu üzerinde ciddi araştırmalar yapılmakta, bunların sonuçları araştırma raporları olarak sunulmaktadır. Hatta bazı ülkeler bunu devlet araştırmaları olarak desteklemekte ve programlı bir şekilde bu konunun iyice araştırılması için, konu üzerinde ciddiyetle durmaktadırlar.Bu çalışmada da dünyadaki gelişmeler paralelinde, ülkemizdeki kentsel mekânların, mekân kalitesi bağlamında, gerek tasarımı yeni yapılacak gerekse yeniden düzenlemesi yapılacak kentsel mekânlar (meydanlar ve sokaklar) için, ülkemiz genelinde bu mekânların yenilenmesi ve yeni tasarımlarının uygulanmasında, bu mekânlara yönelik kullanılabilecek, bir öneri model ve mekânsal kalite parametrelerinin belirlenilmesine çalışılmıştır.Bu konu kapsamında birinci bölümde konu ile ilgili hipotezler, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuştur. 2.bölümde ise mekân kalitesinin tanımı doğrultusunda, mekânın deneyimlenmesi ve algılanması gerekli koşul olduğundan mekân ve algılanması ile ilgili bilgiler verilmiştir.3.bölümde kentsel mekân ve öğeleri tanımlanmış, literatürdeki geçmiş ve günümüz araştırmaları paralelinde detaylı bir şekilde irdelenmiştir. 4. bölümde genel anlamda kalite mekân kalitesi ve kentsel mekân kalitesi nedir araştırılmıştır.5. bölümde bu araştırmalar paralelinde kentsel mekânlar için öneri mekânsal kalite prensipleri, parametreleri ve model sunulmuştur.6. bölümde mekân kalitesinin ölçülmesine yönelik yaklaşım, yöntem ve teknikler üzerinde durulmuş ve bu çalışmada kullanılabilecek yöntem ve teknik belirlenmiştir.7. bölümde çalışma alanlarının seçimi nedenleri ve ölçütleri belirlenmiş, çalışmanın süreci tariflenmiş ve alan çalışmasının sonucunda verilerden elde edilen bulguların sonuçları ve yorumları verilmiştir.8. bölümde ise ulaşılan sonuçların tartışılması ve ileriye dönük bu mekânlara ait yapılacak çalışmalar için önerilerin oluşturulmasına çalışılmaktadır.

Genel hastane planlamasında görüntüleme departmanının tasarım kriterleri

Tıbbın ve teknolojinin ilerlemesi sonucu, sağlık sektöründe önemli gelişmeler yaşanmaya başlanmıştır. Buna bağlı olarak, hastane planlamasında da gelişmelere ayak uyduracak çözümlere gidilmektedir. Hastane planlamasında, değişimlerin en çok hissedildiği bölümlerden birisi görüntüleme departmanıdır. Bu bağlamda tez çalışmasında; ilerleyen teknoloji ve tıp biliminden en çok etkilenen bölümlerden biri olan görüntüleme departmanının tasarım kriterlerini belirlemek amaçlanmıştır.Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ortaya konmuş; çalışma sonucunda, genel hastane planlamasında görüntüleme departmanının önemi ve tasarım kriterlerinden yararlanarak oluşturulan tasarım kılavuzunun, günümüzde ve gelecekte tasarlanacak görüntüleme departmanlarına katkıda bulunacağı anlatılmıştır.2. bölümde; sağlığın tanımı, sağlık kuruluşlarının tanımlanması ve sınıflandırılması, sağlık kuruluşlarına yönelik akreditasyon çalışmaları incelendikten sonra, hastanelerin tanımlanması ve sınıflandırılması yapılmıştır. 3. bölümde; hastane tasarımını etkileyen faktörlerden yerleşme kararları, gelecekteki gelişme, hasta merkezli tasarım ve hasta güvenliği konuları ele alınmış ve ardından genel hastane üniteleri, ünitelerin birbiriyle ilişkileri ve genel hastanelerde mekansal organizasyon sistemi anlatılmıştır.4. bölümde; hastalıkların teşhisinde büyük rol oynayan görüntüleme departmanının hastane planlamasındaki konumu, yapılanışı, planlama tipolojileri, alan gereksinimleri, mekan türleri ve özellikleri; departmanda tasarımı etkileyen cihaz boyutu, radyasyon gibi fiziksel faktörler ve iş akışı, sirkülasyon, konfor, yol-yön bulma, esneklik, ekonomi gibi temel tasarım kriterleri eşliğinde anlatılmıştır. 5. bölümde; Türkiye, Almanya ve Amerika'da son 15 yıl içinde uygulanan veya yapım aşamasında olan genel hastane projelerinden seçilen 16 örnek, 4. bölümde anlatılan görüntüleme departmanı tasarım kriterlerine göre incelenmiştir.6. bölümde; önceki bölümlerde verilen bilgilerden ve yapılan incelemelerden yararlanarak, görüntüleme departmanı tasarımına yardımcı olacak tasarım kılavuzu oluşturulmuştur. Son olarak 7. bölümde ise, genel sonuçlar yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: genel hastane, görüntüleme departmanı tasarımı, tıbbi ve teknolojik gelişime, hasta merkezli tasarım.

Doğal çevre etmenlerine bağlı olarak, yerleşme ve bina ölçeğinde iklimle dengeli konut tasarım denetleme modeli

2010 yılında 87 milyona ulaşması beklenen Türkiye'nin konut gereksiniminin birikmiş konut açığı ve eskiyen konut gereksinimi ile 4.2 milyona ulaşacağı tahmin edilmektedir. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatının 7. Beş Yıllık Kalkınma Planı 'ndan önceki plan dönemlerinde sayısal artışa önem verilmiş, ancak, nitelik konusu göz ardı edilmiştir (DPT Konut 1996). Konut açığını kapatmak öncelikli olduğundan ülkemizde nitelikli bir konut (çevresi güvenli, sağlıklı, konforlu, kullanışlı, bakımlı, enerji ve çevreye duyarlı) üretiminde etkin olabilecek bütüncül bir yaklaşım henüz geliştirilmemiştir. Nitelikli konut tasarımının bir alt kolu olan konfor şartlarının sağlanması açısından iklimsel verilerden yerleşme ve bina ölçeğinde optimum yararlanılması ve konut planlamasına etki edecek kriterlerin belirlenmesi tezin kapsamını oluşturmaktadır. Bu araştırmada amaç, doğal çevre etmenlerine bağlı olarak iklim koşullarının en önemli unsuru olan rüzgar ve güneşin, yapı fiziği konularına girilmeksizin yerleşme ve bina ölçeğinde yapının kendisinde ve çevresinde alınacak tedbirleri araştırarak tasarım sürecinde makro ve mikro düzeyde iklimle dengeli tasarım kararlarını irdeleyen bir modelin oluşturulmasıdır. İklimsel verilere göre tasarımı yönlendirmek tek başına yeterli olmamaktadır. İklimle dengeli tasarımın gerçekleşmesi iklimsel veriler ile doğal etmenlerinin birlikte ele alınarak optimum çözümlerin ortaya konmasıyla mümkündür. İklimle dengeli tasarım; tasarımın uygulanacağı bir bölgedeki iklim özelliklerinin saptanarak, tasarımın bu özelliklere göre optimum yararlanma veya korunma açısından gerçekleşmesidir. İklim özellikleri bulunulan enlem, boylam, denizden olan yükseklik, topografya (eğimi, yönü), bitki örtüsü gibi doğal çevre etmenleriyle doğrudan ilişkilidir. Bu doğal çevre etmenlerine bağlı olarak iklimsel veriler (hava sıcaklığı, bağıl nem, yağış, rüzgar, güneş ışınımları ) farklılaşmaktadır. İklimle dengeli tasarımın gerçekleşmesi, iklimi oluşturan verilerden; hava sıcaklığı, bağıl nem ve yağışlar, rüzgar, güneş ışınımları ile ilgili ayrı ayrı optimum çözümlerin ortaya konmasıyla mümkündür. Araştırma kapsamı İçinde; iklim etmenlerinden rüzgar ve güneşle dengeli konut tasarımı ve yerleşim alam seçilmesi, binaların ve kentlerin yönlendirilmesi, buna bağlı ulaşım akslarının düzenlenmesi, binaların göreli konumlarının saptanması, binaların biçimlendirilmesi gibi parametreler tanıtılmakta ve her birinin konut tasarımındaki yeri konu edilmektedir. Konut tasarımlarında uygulanabilecek iklimle dengeli tasarım denetleme modelinde; yerleşme ve bina ölçeğinde bir yapma çevrenin iklimle dengeli faydalanma ve korunmayla ilgili gereken yöntemler açıklanmakta, alınacak tedbirlerin rasyonel bir şekilde düzenlenmesini sağlayan bilgiler, diyagramlar, cetveller ve örnekler verilmektedir. Çalışmada; Giriş bölümünde iklimin insan yaşamındaki önemi, iklimle dengeli tasarım kavramı tanımlanmakta ve iklimle dengeli tasarım parametreleri belirlenmektedir. İkinci bölümde çevresel etmenler ve konut tasannu ilişkisinde iklim etmeninin yapma çevrenin tasarımdaki önemi vurgulanarak, iklim değişkenlerinin neler olduğu belirtilmiş genel anlamda iklimsel analiz ve gereksinmeler saptanmıştır.Üçüncü bölümde ise yapma çevre ile iklimsel konfor arasındaki ilişki, yapma çevre değişkenlerinin yerleşme ve bina ölçeğinde iklimsel konfora etkisi analiz edilerek açıklanmaktadır. Dördüncü bölümde konut ihtiyacını gidermek üzere, çevreyle uyumlu, çevre sorunlarını azaltmaya yönelik çözümler üretmek, enerji korunumlu konutlar oluşturmak amacıyla iklimle dengeli konut tasarım denetleme modeli oluşturulmaktadır. Beşinci bölümde de geçmişten günümüze iklimle dengeli konut tasarımının nasıl gerçekleştiği, geleneksel konut mimarisinin nasıl etkilendiği, tarihsel gelişimi araştırılmakta ve örneklem olarak geleneksel Diyarbakır evleri ele alınmaktadır. Geleneksel Diyarbakır evleri ve günümüz konutları incelenmektedir. Altıncı ve son bölümde, sonuçlar ve öneriler yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: İklimle dengeli konut tasarımı, doğal çevre etmenleri, iklimsel konfor, iklimsel faktörler, konut

Mevcut betonarme yapıların gözleme dayalı deprem hasar görebilirlik riskini belirlemeye yönelik değerlendirme yöntemi

Ülkemizin tamamına yakın bir bölümünün aktif deprem kuşağı üzerinde bulunmasına rağmen, bu coğrafyaya uygun bir yaşam biçimi ve yapılaşma gerçekleştirilememesi, bir doğa olayı olan depremleri, çok sayıda can ve mal kaybına yol açan, afetlere dönüştürmektedir. Depremlerin afetlere dönüşmesinin engellenmesi, geliştirilecek olan bazı strateji ve politikalara bağlı olup, yerleşmelerin sismik risklerinin azaltılmasına yönelik yapılacak çalışmalar bu kapsamda en önemli adımı oluşturmaktadır. Yerleşmelerin sismik riskinin azaltılması, yeni yapıların sağlam yapılması ve mevcut yapıların hasar görebilirlik riskinin belirlenerek, yüksek hasar görebilirlik riskine sahip yapıların, hasar görebilirliğinin değiştirilmesine yönelik çalışmaların yapılmasına bağlıdır. Ülkemizde mevcut betonarme yapıların büyük bir bölümünün 1998-Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik tarafından tanımlanan deprem güvenlik düzeyine ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından tanımlanan farklı standart düzeylerine ulaşamadığı görülmektedir. Ülkemizin depremselliğine bağlı olarak her an büyük depremlerle karşılaşma olasılığımız nedeniyle zaman diliminin bizim için paha biçilmez bir değere sahip olması, fayda ve maliyet analizine dayalı, ucuz ve tarama süreci kısa zaman gerektiren stratejilerin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. "Mevcut Betonarme Yapıların Gözleme Dayalı Deprem Hasar Görebilirlik Riskini Belirlemeye Yönelik Değerlendirme Yöntemi" adlı tez çalışması, yerleşmelerin sismik risklerinin azaltılmasına yönelik hızlı tarama yapma amacıyla bir değerlendirme yöntemi geliştirilmesini hedeflemektedir. Tez çalışması sekiz bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problem tanımlanarak, çalışmanın amacı, sınırlılık ve yöntem hakkında bilgi verilmektedir İkinci bölümde; deprem olgusu kapsamında temel kavramlar (büyüklük, şiddet, deprem dalgalan vb.) ve bilgilere yer verilmekte ve kısaca depremin yapılar üzerindeki etkilerine değinilmektedir. Üçüncü bölümde; yapıların depreme dayanım mekanizmasının ele alındığı bölüm olup, yapıların deprem dayanımlarını arttırmak için izlenebilecek yöntemler açıklanmaktadır. Dördüncü bölümde; hasar görebilirlik ve hasar görebilirlik yaklaşımları ele alınmakta, dünyada ve ülkemizde hasar görebilirliğin belirlenmesine yönelik olarak geliştirilmiş farklı değerlendirme yaklaşımları incelenmektedir. Buradan elde edilen çıkarımlar, öneri değerlendirme yönteminin çatkısında kullanılmaktadır. Beşinci bölümde; Türkiye'nin depremselliği ve depremlerin neden olduğu hasarlar ayrıntılı olarak, hasar fotoğraftan ve grafiklerle desteklenerek incelenmektedir. Altıncı bölümde; Öneri Değerlendirme Yöntemi'nin gerekliliği, amacı, açılımı ve özellikleri üzerinde durulmakta ve yöntem detaylı olarak açıklanmaktadır. Yedinci Bölümde; Öneri Değerlendirme Yöntemi'nin uygulandığı alan çalışması yer almaktadır. Sekizinci bölümde ise çalışma kapsamında ulaşılan sonuçlar açıklanmaya çalışılmaktadır. Anahtar Kelimeler : Deprem, hasar görebilirlik, değerlendirme yöntemi, deprem riski, deprem hasarlan xııı

Mimaride estetik kavramının müze binalarında incelenmesi

Bu çalışma, müze mimarisinde biçimsel faktörlerin incelenmesine yönelik biçimsel çözümlemesi hedeflemektedir. Estetik açıdan müzelerin karakter kazanması ve biçimsel estetik değerleri farklı bir bakış açısıyla incelenecektir. 20. yüzyılının sonları müze tasarımının altın dönemi olmuştur. Özellikle 1970'li yıllardan beri bu anlayış müze formunun özgürleşmesi, müze biçimlerinin değişimleri ve heykelleşen müzelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca, müzelerin bilgi, bilim ve sanat merkezi olarak önemi son yüzyılda giderek artmıştır ve elit bir anlayıştan, çoğulcu bir anlayışa yönelerek, toplumun her kesimine hitap eden bir konum kazanmışlardır. Bu çalışma, estetik kaygıyla tasarlanan ve bir sanat eseri olarak beğeniye sunulan müze binalarından hareke ederek, biçimsel estetiğin faktörlerini inceleyerek günümüzde müze tasarımlarının estetik anlayışını nesnel bir tavır ile açıklamayı hedeflemektedir. Bu tip araştırmalar arttırılarak, son dönemin estetik anlayışının algılanması ve biçimlerin bu yönde geliştirilmesine olanak sağlanacak sonuçlar elde edilebilir. Bu araştırma kapsamında estetik olgusu sadece görsel boyutuyla ele alınmaktadır ve özne etkisi göz ardı edilerek, biçim nesnel ve kavramlara bağlı olarak incelemektedir. Çalışmanın ana materyalini kavramsal altyapıya yönelik olarak betimsel çalışmalar ve bu kavramlara bağlı olarak oluşturan çizelgeler aracılığıyla, örnek müze yapıları üzerinde uygulanmaktadır. Bu çalışmalarda kaynak olarak bugüne kadar yapılmış tasarım, felsefe, sanat felsefesi, biçim, form, estetik, tasarım öğeleri ve ilkeleri ve müzeler gibi çok çeşitli kaynaklara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Estetik, tasarım ilkeleri ve öğeleri, Gestalt ilkeleri, müze

Mimaride estetik kavramının müze binalarında incelenmesi

Bu çalışma, müze mimarisinde biçimsel faktörlerin incelenmesine yönelik biçimsel çözümlemesi hedeflemektedir. Estetik açıdan müzelerin karakter kazanması ve biçimsel estetik değerleri farklı bir bakış açısıyla incelenecektir. 20. yüzyılının sonları müze tasarımının altın dönemi olmuştur. Özellikle 1970'li yıllardan beri bu anlayış müze formunun özgürleşmesi, müze biçimlerinin değişimleri ve heykelleşen müzelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca, müzelerin bilgi, bilim ve sanat merkezi olarak önemi son yüzyılda giderek artmıştır ve elit bir anlayıştan, çoğulcu bir anlayışa yönelerek, toplumun her kesimine hitap eden bir konum kazanmışlardır. Bu çalışma, estetik kaygıyla tasarlanan ve bir sanat eseri olarak beğeniye sunulan müze binalarından hareke ederek, biçimsel estetiğin faktörlerini inceleyerek günümüzde müze tasarımlarının estetik anlayışını nesnel bir tavır ile açıklamayı hedeflemektedir. Bu tip araştırmalar arttırılarak, son dönemin estetik anlayışının algılanması ve biçimlerin bu yönde geliştirilmesine olanak sağlanacak sonuçlar elde edilebilir. Bu araştırma kapsamında estetik olgusu sadece görsel boyutuyla ele alınmaktadır ve özne etkisi göz ardı edilerek, biçim nesnel ve kavramlara bağlı olarak incelemektedir. Çalışmanın ana materyalini kavramsal altyapıya yönelik olarak betimsel çalışmalar ve bu kavramlara bağlı olarak oluşturan çizelgeler aracılığıyla, örnek müze yapıları üzerinde uygulanmaktadır. Bu çalışmalarda kaynak olarak bugüne kadar yapılmış tasarım, felsefe, sanat felsefesi, biçim, form, estetik, tasarım öğeleri ve ilkeleri ve müzeler gibi çok çeşitli kaynaklara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Estetik, tasarım ilkeleri ve öğeleri, Gestalt ilkeleri, müze

Mimaride estetik kavramının müze binalarında incelenmesi

Bu çalışma, müze mimarisinde biçimsel faktörlerin incelenmesine yönelik biçimsel çözümlemesi hedeflemektedir. Estetik açıdan müzelerin karakter kazanması ve biçimsel estetik değerleri farklı bir bakış açısıyla incelenecektir. 20. yüzyılının sonları müze tasarımının altın dönemi olmuştur. Özellikle 1970'li yıllardan beri bu anlayış müze formunun özgürleşmesi, müze biçimlerinin değişimleri ve heykelleşen müzelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca, müzelerin bilgi, bilim ve sanat merkezi olarak önemi son yüzyılda giderek artmıştır ve elit bir anlayıştan, çoğulcu bir anlayışa yönelerek, toplumun her kesimine hitap eden bir konum kazanmışlardır. Bu çalışma, estetik kaygıyla tasarlanan ve bir sanat eseri olarak beğeniye sunulan müze binalarından hareke ederek, biçimsel estetiğin faktörlerini inceleyerek günümüzde müze tasarımlarının estetik anlayışını nesnel bir tavır ile açıklamayı hedeflemektedir. Bu tip araştırmalar arttırılarak, son dönemin estetik anlayışının algılanması ve biçimlerin bu yönde geliştirilmesine olanak sağlanacak sonuçlar elde edilebilir. Bu araştırma kapsamında estetik olgusu sadece görsel boyutuyla ele alınmaktadır ve özne etkisi göz ardı edilerek, biçim nesnel ve kavramlara bağlı olarak incelemektedir. Çalışmanın ana materyalini kavramsal altyapıya yönelik olarak betimsel çalışmalar ve bu kavramlara bağlı olarak oluşturan çizelgeler aracılığıyla, örnek müze yapıları üzerinde uygulanmaktadır. Bu çalışmalarda kaynak olarak bugüne kadar yapılmış tasarım, felsefe, sanat felsefesi, biçim, form, estetik, tasarım öğeleri ve ilkeleri ve müzeler gibi çok çeşitli kaynaklara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Estetik, tasarım ilkeleri ve öğeleri, Gestalt ilkeleri, müze

Endüstri yapıları tasarımında verimlilik bağlamında tasarım kılavuzu – çay fabrikaları

Çay fabrikaları ve üretimi ülkemizin ekonomisine büyük bir katkı sağlamaktadır. Bu sektör ülke ekonomimize yaklaşık 1 milyar dolar civarında katkı sağlamakta ve aynı zamanda bölgede istihdam oluşturmaktadır. Bu tezde, Türkiye ekonomisinde ve kültüründe büyük bir yere sahip olan bu ürünün tarihçesi, ülkemize geliş hikayesi, bahçelerden fabrikaya gelişi ve fabrikada mamul haline dönüşmesine kadar olan tüm üretim aşamalarından bahsedilmektedir. Dünyada ve Türkiye'deki çay işleme teknolojisine ve verilerine yer verilmiştir. Çay fabrikalarının verimlilik bağlamında nasıl tasarlanabileceği konusu ele alınmaktadır. Tezde, çay fabrikalarının verimlilik bağlamında tasarımını optimize etmek için, üretim prosesi, alan organizasyonu, ekipman seçimi ve yerleşimi, otomasyon ve teknoloji, enerji ve su verimliliği, iş gücü yönetimi gibi faktörlere değinilmiştir. Ürün akışı ve iş yeri düzeni optimizasyonuna, ergonomiye, lojistik süreçleri gibi verimlilik bağlamında önemli konulara yer verilmiştir. Bu bağlamda, çay endüstrisinde çalışanlar, fabrika sahipleri, değerli meslektaşlarıma, tasarımcılara ve konuya ilgi duyan herkes için oluşturulan tasarım kılavuzu, çay fabrikalarının daha etkin ve verimli bir şekilde çalışmasına yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Mimari kimlik değişimini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma Kıbrıs-Lefkoşe örneği

Sürdürülebilir turizm çerçevesinde kitle turizmi ve otel tasarımlarının irdelenmesi

Yeni dünya düzeninin temellerinin atıldığı çağımızda, hemen her konuda güncellemeler, anlayış değişiklikleri meydana gelmektedir. Turizm ve mimarlık insanın milattan öncesinden yok oluşuna her zaman var olacak iki konudur. Her ikisi de değişen düzene göre özellikle hızla gelişen şehirlerde, şekil değiştirmekte ve daha ilgi çekici hale gelmektedirler. Bu yüksek lisans tezinin amacı, mevcut (kitle) turizmi anlayışının çevreye ve insanlığa olan zararlarını ortaya koyarak, yeni bir turizm modeli olan sürdürülebilir turizmi önererek gelecekte yapılacak sürdürülebilir otel tasarımları için yol gösterici olması ve gereklilikler listesi sunmaktır. Bu şekilde turizm kamuoyu bilinçlendirilerek, yatırımcıdan kullanıcıya; tasarımcıdan mühendise kadar her disiplinin kendi içerisinde bilinçlenmesi ile elde edilecek başarının gelecek nesiller için ve gelecekteki turizm için ne derece önemli olduğu vurgulanacak, örneklerle irdelenecektir. Savunulan ana fikir, sert turizm oluşumuna sürdürülebilir mimarlık ve öğeler dahil ederek daha yumuşak, yepyeni, bilinçli bir turizm anlayışı getirmektir. Bu amaçla; birbiri ile oldukça çok karıştırılan sürdürülebilir turizm ile ekolojik turizmin tanımlamalarının farklılıklarının ortaya konması, dünyadan ve ülkemizden örnekler ile konunun uygulanabilirliği ele alınmıştır. Bu yeni fikir ekolojik turizm ile karşılaştırılmaması gereken farklı turist profiline sahip, farklı yatırım öğelerine ve farklı mimariye sahip yeni bir kent turizmi anlayışıdır. Birinci bölüm, çalışmanın amacını, literatür araştırması ve hipotezden oluşan giriş bölümüdür. İkinci bölümde, sürdürülebilirlik kavramı ele alınarak dünyada uygulanan yeşil bina sertifikalama sistemler irdelenmiştir. Ayrıca ekoloji kavramının temeline inilerek, ekolojik mimarlık tanımına yer verilmiş ve teknoloji ile uyumu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, turizm türleri ve sürdürülebilirlikleri açıklanmıştır. Bu bölümde ekolojik turizm ile kitle turizm tanımları açıklanmakta ve ekolojik turizm için dünyadan otel tasarımı örnekleri verilmektedir. Aynı zamanda sürdürülebilir turizm konusu ele alınmıştır ve kitle turizmine karşı sürdürülebilir turizm anlayışı vurgulanmıştır. Dünyadan sürdürülebilir turizm otel örnekleri irdelemelerine yer verilmiştir. Bu örnekler LEED sertifikalı kent otellerinden seçilmiştir. Dördüncü bölümde, sürdürülebilir ve ekolojik turizm tesislerinin tasarımında yer alması gereken boyutlar sıralanmaktadır. Mimari, enerji, kullanıcı psikolojisi, ekonomi gibi boyutlarda ele alınan başlıklar ele alınarak, oluşturulacak öneri ölçüt kılavuzuna dahil edilen ana gereklilikler anlatılmıştır. Türkiye'deki mevcut Kültür ve Turizm Bakanlığı Oteller İçin Değerlendirme Formu'na eleştiri ile yaklaşılmış olup hazırlanan ve uygulanan karma kılavuz formunun detaylı açıklaması yapılmıştır. Beşinci bölümde, İstanbul ve Bursa illerinden seçilen otellerin öneri ölçüt kılavuzuna göre incelemeleri ve değerlendirmeleri bulunmaktadır. Son bölümde ise elde edilen sonuçlar ortaya çıkarılarak irdelenmiştir. Yıpratıcı kitle turizmi yerine yeni eklentilerle çevre için daha bilinçli daha temiz bir turizmin oluşabilmesi için yapılması gerekenler ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler:Mimarlık, turizm, sürdürülebilirlik, kitle turizmi, ekoloji, enerji, otel tasarımı, kriter, ölçüt

Sürdürülebilir turizm çerçevesinde kitle turizmi ve otel tasarımlarının irdelenmesi

Yeni dünya düzeninin temellerinin atıldığı çağımızda, hemen her konuda güncellemeler, anlayış değişiklikleri meydana gelmektedir. Turizm ve mimarlık insanın milattan öncesinden yok oluşuna her zaman var olacak iki konudur. Her ikisi de değişen düzene göre özellikle hızla gelişen şehirlerde, şekil değiştirmekte ve daha ilgi çekici hale gelmektedirler. Bu yüksek lisans tezinin amacı, mevcut (kitle) turizmi anlayışının çevreye ve insanlığa olan zararlarını ortaya koyarak, yeni bir turizm modeli olan sürdürülebilir turizmi önererek gelecekte yapılacak sürdürülebilir otel tasarımları için yol gösterici olması ve gereklilikler listesi sunmaktır. Bu şekilde turizm kamuoyu bilinçlendirilerek, yatırımcıdan kullanıcıya; tasarımcıdan mühendise kadar her disiplinin kendi içerisinde bilinçlenmesi ile elde edilecek başarının gelecek nesiller için ve gelecekteki turizm için ne derece önemli olduğu vurgulanacak, örneklerle irdelenecektir. Savunulan ana fikir, sert turizm oluşumuna sürdürülebilir mimarlık ve öğeler dahil ederek daha yumuşak, yepyeni, bilinçli bir turizm anlayışı getirmektir. Bu amaçla; birbiri ile oldukça çok karıştırılan sürdürülebilir turizm ile ekolojik turizmin tanımlamalarının farklılıklarının ortaya konması, dünyadan ve ülkemizden örnekler ile konunun uygulanabilirliği ele alınmıştır. Bu yeni fikir ekolojik turizm ile karşılaştırılmaması gereken farklı turist profiline sahip, farklı yatırım öğelerine ve farklı mimariye sahip yeni bir kent turizmi anlayışıdır. Birinci bölüm, çalışmanın amacını, literatür araştırması ve hipotezden oluşan giriş bölümüdür. İkinci bölümde, sürdürülebilirlik kavramı ele alınarak dünyada uygulanan yeşil bina sertifikalama sistemler irdelenmiştir. Ayrıca ekoloji kavramının temeline inilerek, ekolojik mimarlık tanımına yer verilmiş ve teknoloji ile uyumu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, turizm türleri ve sürdürülebilirlikleri açıklanmıştır. Bu bölümde ekolojik turizm ile kitle turizm tanımları açıklanmakta ve ekolojik turizm için dünyadan otel tasarımı örnekleri verilmektedir. Aynı zamanda sürdürülebilir turizm konusu ele alınmıştır ve kitle turizmine karşı sürdürülebilir turizm anlayışı vurgulanmıştır. Dünyadan sürdürülebilir turizm otel örnekleri irdelemelerine yer verilmiştir. Bu örnekler LEED sertifikalı kent otellerinden seçilmiştir. Dördüncü bölümde, sürdürülebilir ve ekolojik turizm tesislerinin tasarımında yer alması gereken boyutlar sıralanmaktadır. Mimari, enerji, kullanıcı psikolojisi, ekonomi gibi boyutlarda ele alınan başlıklar ele alınarak, oluşturulacak öneri ölçüt kılavuzuna dahil edilen ana gereklilikler anlatılmıştır. Türkiye'deki mevcut Kültür ve Turizm Bakanlığı Oteller İçin Değerlendirme Formu'na eleştiri ile yaklaşılmış olup hazırlanan ve uygulanan karma kılavuz formunun detaylı açıklaması yapılmıştır. Beşinci bölümde, İstanbul ve Bursa illerinden seçilen otellerin öneri ölçüt kılavuzuna göre incelemeleri ve değerlendirmeleri bulunmaktadır. Son bölümde ise elde edilen sonuçlar ortaya çıkarılarak irdelenmiştir. Yıpratıcı kitle turizmi yerine yeni eklentilerle çevre için daha bilinçli daha temiz bir turizmin oluşabilmesi için yapılması gerekenler ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler:Mimarlık, turizm, sürdürülebilirlik, kitle turizmi, ekoloji, enerji, otel tasarımı, kriter, ölçüt

Sürdürülebilir turizm çerçevesinde kitle turizmi ve otel tasarımlarının irdelenmesi

Yeni dünya düzeninin temellerinin atıldığı çağımızda, hemen her konuda güncellemeler, anlayış değişiklikleri meydana gelmektedir. Turizm ve mimarlık insanın milattan öncesinden yok oluşuna her zaman var olacak iki konudur. Her ikisi de değişen düzene göre özellikle hızla gelişen şehirlerde, şekil değiştirmekte ve daha ilgi çekici hale gelmektedirler. Bu yüksek lisans tezinin amacı, mevcut (kitle) turizmi anlayışının çevreye ve insanlığa olan zararlarını ortaya koyarak, yeni bir turizm modeli olan sürdürülebilir turizmi önererek gelecekte yapılacak sürdürülebilir otel tasarımları için yol gösterici olması ve gereklilikler listesi sunmaktır. Bu şekilde turizm kamuoyu bilinçlendirilerek, yatırımcıdan kullanıcıya; tasarımcıdan mühendise kadar her disiplinin kendi içerisinde bilinçlenmesi ile elde edilecek başarının gelecek nesiller için ve gelecekteki turizm için ne derece önemli olduğu vurgulanacak, örneklerle irdelenecektir. Savunulan ana fikir, sert turizm oluşumuna sürdürülebilir mimarlık ve öğeler dahil ederek daha yumuşak, yepyeni, bilinçli bir turizm anlayışı getirmektir. Bu amaçla; birbiri ile oldukça çok karıştırılan sürdürülebilir turizm ile ekolojik turizmin tanımlamalarının farklılıklarının ortaya konması, dünyadan ve ülkemizden örnekler ile konunun uygulanabilirliği ele alınmıştır. Bu yeni fikir ekolojik turizm ile karşılaştırılmaması gereken farklı turist profiline sahip, farklı yatırım öğelerine ve farklı mimariye sahip yeni bir kent turizmi anlayışıdır. Birinci bölüm, çalışmanın amacını, literatür araştırması ve hipotezden oluşan giriş bölümüdür. İkinci bölümde, sürdürülebilirlik kavramı ele alınarak dünyada uygulanan yeşil bina sertifikalama sistemler irdelenmiştir. Ayrıca ekoloji kavramının temeline inilerek, ekolojik mimarlık tanımına yer verilmiş ve teknoloji ile uyumu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, turizm türleri ve sürdürülebilirlikleri açıklanmıştır. Bu bölümde ekolojik turizm ile kitle turizm tanımları açıklanmakta ve ekolojik turizm için dünyadan otel tasarımı örnekleri verilmektedir. Aynı zamanda sürdürülebilir turizm konusu ele alınmıştır ve kitle turizmine karşı sürdürülebilir turizm anlayışı vurgulanmıştır. Dünyadan sürdürülebilir turizm otel örnekleri irdelemelerine yer verilmiştir. Bu örnekler LEED sertifikalı kent otellerinden seçilmiştir. Dördüncü bölümde, sürdürülebilir ve ekolojik turizm tesislerinin tasarımında yer alması gereken boyutlar sıralanmaktadır. Mimari, enerji, kullanıcı psikolojisi, ekonomi gibi boyutlarda ele alınan başlıklar ele alınarak, oluşturulacak öneri ölçüt kılavuzuna dahil edilen ana gereklilikler anlatılmıştır. Türkiye'deki mevcut Kültür ve Turizm Bakanlığı Oteller İçin Değerlendirme Formu'na eleştiri ile yaklaşılmış olup hazırlanan ve uygulanan karma kılavuz formunun detaylı açıklaması yapılmıştır. Beşinci bölümde, İstanbul ve Bursa illerinden seçilen otellerin öneri ölçüt kılavuzuna göre incelemeleri ve değerlendirmeleri bulunmaktadır. Son bölümde ise elde edilen sonuçlar ortaya çıkarılarak irdelenmiştir. Yıpratıcı kitle turizmi yerine yeni eklentilerle çevre için daha bilinçli daha temiz bir turizmin oluşabilmesi için yapılması gerekenler ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler:Mimarlık, turizm, sürdürülebilirlik, kitle turizmi, ekoloji, enerji, otel tasarımı, kriter, ölçüt

Kent otellerinin eskimeye karşı yenilenmesinin irdelenmesi: İstanbul örneği

Kentlerdeki turizm hareketliliği tarih boyunca var olmuştur. Ticari, spor, dinlenme gibi çeşitli etkinlikler sebebiyle kentler ziyaret edilmiştir. Bugün de turizm için önemli kaynak olan kentler, sahip oldukları kültürel, coğrafi tarihi özellikleri, kentte yaşayanların doğal yaşantısı içinde ziyaretçilere sunmaktadır. Turizmde önemli paya sahip kent turizminin devamlılığı için günümüzde çeşitli ürünlere ihtiyaç duyulmakta, yeni stratejiler, politikalar uygulanmaktadır. Bunun yanında gelişen teknoloji, pazarlama yöntemleri, kullanıcı beklentilerini etkilemekte, işletme ve organizasyona yönelik verilerin değişimine sebep olmaktadır. Turizmin en önemli bileşenlerinden otel işletmeleri söz konusu değişimlerden etkilenerek kısa sürede eskime sürecine girmektedirler. Oteller, yatırım olarak yüksek maliyetli, çok sayıda karmaşık girdisi olan, üretilme süreci disiplinler arası çalışmayı gerektiren yapılar olup, etkin bir tasarım ve proje süreci ile hem misafirler hem de işletmeler için yüksek kalitede hizmet sunarlar. Yapılacak çeşitli değerlendirme yöntemleri ile eskime sorunun tanımlanması, eskime sorununun derecesine ve otelin ihtiyaç duyduğu yeniliklerin öncelik sırasına göre yapılacak onarım ya da yeniden planlama (yenileme) ile hizmet kaliteleri arttırılabilir, yaşam ömrü uzatılarak gereksiz yıkım ve çevreye verilecek zarar önlenebilir. Çalışmanın birinci bölümü, çalışma amacı, literatür araştırması ve hipotezden oluşan giriş bölümüdür. İkinci bölümde, turizm kavramı ve kent turizmi incelenerek dünyada ve Türkiye'de bu alandaki gelişmeler, politikalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde, değişimlerin sebep olduğu eskime kavramı tanımlanarak, gelişen teknoloji, politikalar, ziyaretçi beklentileri, pazarlama stratejileri ve yapısal bozulmaların, turizm işletmelerine etkisi, eskime türleri gruplandırılarak açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, mevcut otelin yaşam döngüsünü açıklayan proje süreci analiz edilmiş, tüm aşamalardaki karar vericiler, süreçte gerçekleşen eylemler anlatılmıştır. Ayrıca eskime sürecinin sebeplerine ilişkin yapılabilecek değerdirme yöntemleri belirtilmiş ve buna göre mevcut bir otelin yeniden projelendirilmesine ilişkin aşamalar bir şema üzerinde açıklanmıştır. Beşinci bölümde İstanbul' da ilk turizm kanunlarıyla inşa edilen, uluslararası Istanbul Sheraton Oteli'nin, 1982 Turizm Teşvik Yasası desteğiyle 1988'de Maslak'ta hizmete giren uluslararası Movenpick Otel'inin ve tarihi Pera Palas Oteli'nin yaşam döngüsü incelenmiştir. İlk olarak hizmete girdikleri dönemden günümüze geçirdikleri değişimler ve nedenleri belirtilmiştir. Son bölümde ise elde edilen sonuçlar ile otel yapılarının yaşam ömrünü uzatacak, yıkımı azaltacak ekolojik ve yapılı çevrenin sürdürülebilirliği için yapılması gerekenler ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Kent turizmi, eskime, proje yönetimi, otel yapılarının yaşam dönüşümü, otel tasarımı