Theses supervised by Prof. Dr. Aytekin İşman
19 theses · Sakarya University
Dijital kurumsal iletişim yetkinliğine yönelik ölçek geliştirme ve uygulama çalışması
Dijital kurumsal iletişim yetkinliği temelinde yürütülen araştırma, dijitalleşme ile kurumsal iletişim anlayışında meydana gelen değişimin Yükseköğretim Kurumlarındaki görünümüne ve paydaşlar nezdindeki düzeyine odaklanmaktadır. Bu araştırma, Rogers'ın (1983) "Yeniliklerin Yayılması Teorisi" temelinde kurumların dijital iletişim yetkinlik düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme ve uygulama çalışmasıdır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kurumsal iletişim, dijital iletişim, yetkinlik, yenilik kavramları ve kuramsal çerçeve literatür yardımı ile açıklanarak bu araştırmadaki önemi vurgulanmıştır. İkinci bölüm olan yöntem kısmında; ölçek geliştirme süreci yürütülmüştür. Burada ilk olarak, ön değerlendirme ve pilot uygulama aşamaları ile geliştirilen taslak ölçek test edilmiştir. Kapsam geçerliliği ve güvenirlilik sağlandıktan sonra saha uygulamasına geçilmiş ve AFA analizi sonucunda 2 boyut 25 maddeden oluşan Dijital Kurumsal İletişim Yetkinliği ölçeği geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek DFA analizi ile doğrulanmıştır. DKİY ölçeğinin model uyum indeksleri ve Ki-kare uyum indekslerinin anlamlı olduğu görülmüştür (X²/sd= 4.949). Diğer uyum indeksleri ise RMSEA=.076, IFI=.923, TLI=.915, GFI=.866, ve CFI=.922, olarak bulunmuştur. Uyum indekslerine bakıldığında, ölçeğe ait uyum indekslerinin iyi uyum ve kabul edilebilir uyum indeksi değerleri arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. DKİY ölçeği Cronbach Alpha değeri ile (α=.969), dijital etkileşim alt boyutu (α=.958) ve dijital erişim alt boyutu (α=.926) değerleri, ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar ile geçerli ve güvenilir olan DKİY ölçeği kullanıma sunulmuştur. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise; geliştirilen DKİY ölçeği ile Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesinde, iç paydaşlar tarafından üniversitenin dijital kurumsal iletişim yetkinliğinin nasıl değerlendirildiği incelenmiştir. Bunun sonucunda; dijital kurumsal iletişim yetkinlik düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı ancak, yaş grupları arasında anlamlı farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir. Özellikle 18-21 ve 22-25 yaş aralığındaki bireylerin, üniversitenin dijital kurumsal iletişim yetkinliğini eleştirel değerlendirdiği ve yeterince yetkin bulmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca öğrenim düzeyleri değiştikçe dijital yetkinliklerin farklı algılandığı, lisans ve lisansüstü öğrenim düzeylerinde beklentilerin daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrenci ve akademisyenlerin, idari personellere göre DKİY düzeyini daha düşük puanla değerlendirdiği ve son olarak, statü dışındaki tüm sosyodemografik değişkenlerin DKİY üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları özelinde kurumlara (uygulayıcılara) yönelik öneriler arasında; üniversitelerin dijital kurumsal iletişim stratejilerinin geliştirilmesi, dijital kurumsal iletişim standartlarının belirlenerek kılavuz oluşturulması, üniversitelerin iletişim ofislerinin güçlendirilmesi, mobil uygulama eksikliğinin giderilmesi, dijital erişim ve etkileşim yetkinliklerinin geliştirilerek dijital kurumsal iletişim kültürünün yaygınlaştırılması yer almaktadır. Araştırmacılara yönelik önerilerde ise; geliştirilen DKİY ölçeğinin ulusal/uluslararası yükseköğretim ve eğitim kurumlarında test edilmesi ile dijital kurumsal iletişim yetkinliğini etkileyen faktörlerin derinlemesine incelenmesi bulunmaktadır.
Popüler kültürün Instagram fenomenleri üzerine yansımaları: Yorumcuların parasosyal etkileşimleri
İletişimin hemen hemen tüm yönlerini önemli ölçüde etkileyen sosyal medya ve sosyal paylaşım siteleri; Zamanla, kullanıcılara daha önce fiziksel ve medya erişimi çok zor olan ünlü kişileri takip etme ve onlarla etkileşim kurma yeteneği sağlarlar. Öyle ki, ünlüleri sosyal paylaşım sitelerinden takip etmek, sosyal paylaşım sitelerini kullanmak kadar yaygın bir davranış biçimi haline geldi. Bu tür etkileşimin belirli bir biçimi olarak tanımlanan parasosyal etkileşim çalışmaları, başta televizyon olmak üzere geleneksel kitle iletişim araçlarına odaklanmış, ancak yeni iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte bu tür etkileşimler sosyal medya ve sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla da tartışılmaya başlanmıştır. Çalışma kapsamında sosyal medya ile popüler kültür arasındaki ilişkiyi ortaya koyması ve parasosyal etkileşimin etkisini görmek üzere yapılan bu araştırmada İnstagram fenomenlerinden olan Şeyma Subaşı'nın sosyal medya hesabı incelenmiş nitel araştırma yöntemlerinden biri olarak içerik analizi tekniği kullanılmış bununla birlikte frekans analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında 85 farklı ileti incelenmiş, 352 fotoğraf, 32 videoya ulaşılmıştır. Toplam 384 materyal değerlendirilmiş bunlara 8737 yorum yazıldığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler kapsamında moda ve sosyal yaşama ilişkin iletilere takipçilerin daha fazla yorumda bulunduğu, fenomen kişinin özel hayatının da merak konusu olduğu belirlenirken, yapılan tkinlik ve aktivitelerin de takipçilerce özenle takip edildiği belirlenmiştir. Ancak parasosyal etkileşim bağlamında yalnızlık unsurun yönelik bir veri elde edilmemiştir. Sonuç olarak sosyal medya platformlarında ünlülenen ve fenomen olarak nitelendirilen kişilere özenildiği, şöhret takibinin ve ünlülerin takibinin gerçekleştirildiği saptanmıştır. Bunun yanında iletilerin sıklığının takipçilerin ilgisini ve sayısal olarak niceliğiyle doğru orantılı şekilde olduğu söylenebilir.
COVID-19 pandemi süresince Türk devletinin aldığı sağlık politikalarına yönelik haberlerin eleştirel söylem analizi
Hakikat, bir toplumda belli bir zaman ve mekânda geçerli olan ve bu toplumun kültürel, politik ve toplumsal yapıları tarafından üretilen bir şeydir. Bu nedenle, hakikat kavramı, toplumsal yapının, iktidar ilişkilerinin ve söylemin yapılandırmasına bağlı olarak değişebilir. Foucault, hakikat kavramını incelemek için iktidar ve bilgi ilişkilerini ele alır ve söylemin, iktidarın ve bilginin birbirleriyle bağlantılı olduğunu savunur. Ona göre, hakikat, bir söylemin iktidar tarafından kabul edilmesiyle ortaya çıkar ve bu nedenle, iktidar ve bilgi ilişkileri hakikatin üretiminde önemli bir rol oynar. Foucault, hakikat rejimlerini kurumlar, disiplinler ve pratikler aracılığıyla oluşan bir güç ilişkisi ağı olarak tanımlar ve iktidarın işleyişini bu söylemsel oluşumlar aracılığıyla inceler. Kamusal söylemi şekillendiren medya, belirli bir hakikati inşa etmek veya mevcut olan bir hakikati yeniden üretmek için belirli söylemler ve pratikler kullanır. Bu söylem ve pratikler, medyanın içinde yer aldığı iktidar ilişkileri tarafından belirlenir. Foucault medyanın etkisiyle hakikatin nasıl inşa edildiği, hangi faktörlerin etkili olduğu ve kimin çıkarları doğrultusunda şekillendiği konularını ele almaktadır. Söz konusu kavramlar çerçevesinde hakikatin konumunu belirlemek üzere yapılan bu çalışma, Türkiye'de Covid-19 pandemi sürecinde Cumhuriyet, Sözcü, Yeni Şafak ve Sabah twitter haberlerinin Sağlık Bakanlığı Covid-19 politikalarının hakikat ötesi kuram çerçevesinde değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, covid-19 pandemi dönemindeki Cumhuriyet, Sözcü, Yeni Şafak ve Sabah twitter haberlerinin ilk üç aylık süreçteki sağlık haberleriyle sınırlandırılmıştır. Çalışma kapsamında belirlenen twitter haberlerine Van Dijk'in eleştirel söylem analizi yöntemi uygulanmıştır. Cumhuriyet, Sözcü, Yeni Şafak ve Sabah twitter haberlerinde yankı odası etkisi, entelektüalizm karşıtlığı, siyasal kutuplaşma ve popülist söylemlerin etkisine bakılmıştır. Araştırmanın sonucunda Cumhuriyet, Sözcü, Yeni Şafak ve Sabah tweetlerinde haberlerin ideolojik bir bakış açısıyla üretildikleri ve üretilen ideolojilerin hakikati etkiledikleri görülmektedir. Araştırmada incelenen tweetlerde entelektüalizm karşıtlığı, siyasal kutuplaşma ve popülist söylemlerin hakikat sonrası döneme etki ettikleri görülmüştür. Ayrıca tweetlere yapılan yorumlarla yankı odası etkisi gözlemlenmiştir. Sonuç olarak twitter'in haberleri ve gündemi takip etmede önemli bir araç haline geldiği ve twitter'in hakikat sonrası döneme yol açan siyasal kutuplaşmaya ve yankı odası etkisine etki ettiğini söylemek mümkündür.
Türk sinemasında suç olgusunun çocuk karakterler bağlamında değerlendirilmesi: 'Daha', 'Kardeşler' ve 'Güvercin Hırsızları' filmleri
Çalışmanın konusu, son dönem Türk sinemasında 2017-2018 yılları arasında suça sürüklenen çocuk temalı kurmaca yapımların incelenmesidir. Bu çalışmada sinema, çocuk ve suç ilişkisi, Türk sineması, sosyoloji, kriminoloji ve çocukluk bağlamında ele alınmıştır. Tezin ana amacı, son dönem Türk sinemasında suça sürüklenen çocuk konulu filmlerin söylemlerinin nasıl inşa edildiğini suça sürüklenen çocuk karakterler bağlamında ortaya koymaktır. Sinema filmlerinde inşa edilen söylem, hem toplumsal bir sorunu görünür hale getirebilmekte hem de seyircinin düşünce dünyasında bu sorunu şekillendirebilmektedir. Toplumsal bir sorun olan suça sürüklenen çocuk konusunu anlatan filmlerin söyleminin incelenmesi bu kapsamda önem arz etmektedir. Bu nedenle tezde amaçlı örneklem yöntemi ile belirlenen 'Daha', 'Kardeşler' ve 'Güvercin Hırsızları' filmleri Fairclough'un sosyal sorunların incelemesi için geliştirdiği "diyalektik ilişkili söylem çözümlemesi" yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucu; toplumsal bir sorun olan suça sürüklenen çocuk problemini merkeze alan bu filmlerin, gerçekçilik akımının izlerini taşıdığı görülmüştür. Çalışma sonucunda, üç filmin söyleminde de aile kurumunun, çocuğun suça sürüklenmesinde en önemli faktör olduğu görülmüştür. Analiz edilen filmlerin söyleminde; ataerkil düzen kapsamında erkeklik ve kadın sorunları temalarının öne çıktığı, bu bağlamda da çocukların suça sürüklendiği tespit edilmiştir.
Özbekistan ulusal gazetelerinde kadına yönelik şiddet haberlerin analizi
Dünyada ve toplumlarda mevcut sorunları konu edinmek medya açısından son derece önemli bulunmaktadır. Bu tür konulardan biri ise kadına yönelik şiddet konusudur. Medyada sunulan kadına yönelik şiddet haberleri, kendilerinde barındırdıkları unsurlar kapsamında toplumun kadına yönelik şiddet bakış açısını oluşturmakta. Son 3 yılda kadına yönelik şiddet konusunda Özbekistan'da önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bu bağlamda kadına yönelik şiddet üzerine siyaset, ekonomi ve psikoloji alanlarında çalışmalar bulunmaktayken, medya alanında yazılı basın olarak yapılan çalışma neredeyse bulunmamktadır. Dolayısıyla araştırmada Özbekistan ulusal basınında kadına yönelik şiddetin nasıl ele alındığı ve kamuoyuna sunduğu araştırılmıştır. Çalışmada, Özbekistan ulusal gazetelerinin kadına yönelik şiddet haberlerini sunarken, kadın olgusuna yaklaşımı, şiddetin önlenmesine katkısı, farkındalık oluşturma ve tarafsızlığı gibi boyutları incelenmiştir. Çalışmada, Özbekistan'da tirajı yüksek olan 5 ulusal gazetenin 2022 senesindeki kadına yönelik şiddet haberleri taranmış ve nitel araştırma yöntemi kapsamında üçgenleme tekniği kullanılmıştır. Çalışma verileri içerik analizi, göstergebilim analizi yöntemi ve görüşme teknikleri ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Özbekistan'ın 5 ulusal gazetelerinde 2022 yılında toplam olarak 178 kadını konu alan haberler yayınlanmış, bunlardan 11 tanesi kadına yönelik şiddeti konu edinmiştir. İstatistiğe gore 2022 senesinde Özbekistan'da 42.000 şiddet olayı yaşanırken, ulusal gazeteler sadece 11 tanesini haber yapmıştır. Kadına yönelik şiddet haberleri ulusal gazetelerin parti ve parlamentoya ait olduğundan dolayı siyasi yönde haber yayınlamaktadır. Ayrıca kadına yönelik şiddet olayları konunun hassasiyeti, vakalar hakkında eksik bilgilerin iletilmesi ve ortaya çıkacak olumsuz sonuçlar nedeniyle az sayıda haber yapılmaktadır. Özbekistan'ın ulusal gazeteleri direk olarak kadına yönelik şiddet haberleri yerine, bilgilendirici, kamuoyu oluşturucu haberleri yansıtmaktadır. Özbekistan'da ulusal gazetelerin kadına yönelik şiddet haberlerine gazetede köşe yazısı, tek sütun ve sadece farkındalık yaratma şeklinde haberleri sunması eksik yönü olarak görülmektedir.
Yeni medya üzerindeki iletişim engelleri: Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği
Yeni medya teknolojilerinin gelişmesiyle yeni iletişim kanalları, ortamları ve araçları bireylerin kullanımına sunulmuştur. Yeni medya teknolojileri kullanıcılarına birçok fırsat sunmaktadır. Bu fırsatlardan biri de etkili iletişimdir. Etkili iletişim ise iletişim engellerinin ortadan kaldırılmasını gerektirir. İletişim engelleri, iletişim sürecinin etkinliğini sınırlandırarak iletişim süreci için negatif bir boyut yaratmakta olan her şeydir. İletişim engelleri, üretkenliği, becerileri, yetenekleri ve fırsatları azaltmaktadır. Bu nedenle yeni medya üzerinden etkili bir iletişim kurmak için bu süreçte karşılaşılan iletişim engelleri azaltılmalı hatta ortadan kaldırılmalıdır. Bu araştırmanın amacı, yeni medyada karşılaşılan iletişim engellerini ortaya çıkartmaktır. Bu nedenle, üniversite öğrencilerinin yeni medya platformlarında karşılaştıkları iletişim engellerinin öğrenciler açısından neler olduğunu ortaya çıkarmak, bu engelleri değerlendirip kategorize ederek tanımlamak, engelleri azaltmak ve ortadan kaldırmak için önerilerde bulunmak hedeflenmektedir.
Kullanımlar ve doyumlar çerçevesinde dijital oyuncuların Twitch kullanım motivasyonları: Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği
Oyun, her canlının her yaşta gerçekleştirdiği eylemler olarak tanımlanabilir. Eğlenceden eğitime bir çok gereksinimi gidermek amacıyla oynanan oyunları belirli kurallarla kısıtlamak mümkün değildir. Yeni medya ortamları ile oyun mekan sınırlarından kurtulmuştur. Sanal gerçeklik, akıllı telefonlar ve yaygın bilgisayar uygulamaları gibi yeni teknolojilerin güçlenmesiyle birlikte, yeni oyun oynama etkinlikleri ortaya çıkmıştır. İnsanların eğlence amacıyla yeni teknolojilerle etkileşime girme nedenlerinin araştırılması bu nedenle önemlidir. Araştırmada oyunun ciddi bir eylem olduğu bilincinden yola çıkarak günümüzde sanal ortamlara taşınması, böylelikle ortaya çıkan dijital oyun kavramı ışığı altında dijital oyun sektörünün karşı konulmaz yükselişi ve kitle iletişim araçlarının kullanımının gündelik yaşamda bireylerin ihtiyacı haline gelmesiyle dijital oyun kültürünün sosyal ağı haline gelen Twitch.tv, araştırılması elzem bir konuya dönüşmüştür. Oldukça geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olması sebebiyle dijital oyun sektörü içerisinde en bilinen sosyal ağ Twitch.tv'dir. Bu ivmenin altında yatan sebepler merak edilmektedir. Araştırmada öncelikle dijital oyun, türleri ve oyuncu kavramından yola çıkılarak dijital oyun kültürüne değinilmiş, sonrasında Twitch.tv sosyal ağ ve üçüncü yer olarak derinlemesine incelenmiştir. Yayıncı, izleyici, sohbet ve yayın akışı kavramları da açıklanmıştır. Kullanımlar doyumlar kuramı çerçevesinde ele alınan Twitch.tv, araştırmanın uygulama kısmında Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencilerinden rastgele örneklem yöntemiyle seçilen 327 kişiye anket uygulanarak değerlendirilmiştir. Anket kendi içerisinde kullanım, izleme, yayın yapma, ücret ödeme ve kullanmama faktörlerine ayrılarak değişkenlere göre ardındaki sebepler irdelenmiştir. Anket sonuçları detaylı olarak yorumlanarak söz konusu sosyal ağın kullanım motivasyonları aktarılmıştır.
Yabancı basın gözüyle sosyal medyada Türkiye algısı: 15 Temmuz öncesi ve sonrası
Medyada tasarlanan her türlü haber toplumda algının şekillenmesine olanak tanımaktadır. Bir ülke hakkında farklı ülkelerdeki medyanın hazırladığı içerikler ise o ülke hakkında kamuoyunun fikir edinmesi açısından oldukça önemlidir. Yabancı basında yer alan Türkiye konulu haberler medyanın Türkiye'ye yaklaşımını yansıtabilmektedir. Bu doğrultuda çalışmada Türkiye'de ve dünyada yaşanan gelişmeler ve bu gelişmelerin Türkiye boyutunun yabancı basına yansımaları ve yansıtılan Türkiye algısı analiz edilmiştir. Yabancı basında yer alan Türkiye'de yaşanan olayların nasıl haberleştirildiği araştırılmış ve bu haberlerin Türkiye ile ilgili yaklaşımları ortaya konulmuştur. Yabancı basında yer alan Türkiye ile ilgili haberlerin, konusu, türü, yansıtılma şekli gibi belirlenen kategoriler doğrultusunda gazetelerin kamuoyunda nasıl bir algı oluşturmak istediği araştırılmıştır. Bu bağlamda Türkiye algısı temel alınarak yabancı basına yönelik içerik analizi yöntemi kullanılmış ve içerik çözümlemesinde kullanılan kodlama yönergesinin ölçme kabiliyetiyle sınırlı tutulmuştur. Yabancı basını temsilen Amerika'dan The New York Times, Almanya'dan Bild, İngiltere'den The Guardian ve Fransa'dan Le Monde gazeteleri seçilmiştir. Gazetelerin 2016 yılı içerisinde Twitter hesaplarından paylaşmış olduğu haberler değerlendirmeye alınmış ve 15 Temmuz 2016 öncesi ve sonrası paylaşmış olduğu haberler belirlenen kriterlere göre karşılaştırılmıştır. Yapılan analiz sonucunda gazetelerin Twitter hesaplarından Türkiye ile ilgili 746 haber paylaştığı ve 15 Temmuz Darbe Girişimi'nin gerçekleşmesinin ardından haber sayılarını arttırdığı gözlemlenmiştir. Elde edilen sayısal artış kodlama yönergesinde yer alan diğer kategorilerde de gözlemlenmiştir. Araştırmada nicel bulguların yanı sıra 2016 yılı içerisinde 12 ay boyunca örnekleme dahil gazetelerin paylaştığı haberlerden her ay sayısal oranlar dahilinde haberler seçilmiş ve nitel boyutu analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Algı, Algı Yönetimi, Medya, Askeri Müdahaleler, Yabancı Basın
Fashion consumers' views and evaluation on social media as a tool for online advertisement: A sample case on Sakarya University students
The Purpose of this study was to investigate on the impact of social media on fashion consumers. In the last decade, social media has been playing an important role in fashion business by creating a new dimension of marketing and permitting to brands to introduce products and services online. Today, many fashion brands, especially fast fashion attract consumers on social media via advertisement. In fact, the emergence of social media in fashion changed the way of communication between brands and consumers. On one hand, it brings consumers to the brand closely, facilitates interaction and increase trustiness and loyalty. On another hand, it gives consumers an opportunity to discuss and evaluate products and services from different perspectives. Recently, with the increase usage of internet, consumers spend a lot of time exploring fashion products on social media. However, since the integration of social media in fashion marketing, a significant impact on people's lives style can be seen. Therefore, it has become crucial to know the degree of change that social media made in consumers' life. The study contributes to a further theoretical understanding of social media's impact on fashion consumer's behavior. The research included Sakarya University Students those are fashion consumers and social media users from communication and media department. The data collected from participants was analyzed and interpreted by SPSS frequency. To reach the target, the research method used is survey. It is useful to reach a large number of individual and it can provide quantitative data related with consumers.
Yumuşak güç algısında Türk televizyon dizileri
Ülkelerin savaş, ekonomik yaptırım gibi sert güç kullanmadan diğer ülkeler üzerinde popülaritesini artırmak anlamına gelen yumuşak güç, son dönemde gerek uluslararası ilişkiler gerekse de iletişim bilimleri disiplininde çalışılan popüler bir konu haline gelmiştir. Bu noktada yumuşak güç, bir ülkenin kültürel değerlerinin, diğer ülkeler üzerindeki algıların şekillendirilmesindeki etkisine odaklanır. Kültürel etkilerin transferinde ise medya önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle televizyon dizilerinin, ülkelerin değerlerini, kültürlerini, alışkanlıklarını diğer ülkelere aktarmada çok etkin olduğu, bu bağlamda diğer medya yapımlarından daha çok dikkat çektiği ifade edilebilir. Kültürel transfer hususunda dizilerin etkinliği bilimsel çalışmalarla incelenirken, bu etkinlik genellikle Batı ülkelerinin üretmiş olduğu televizyon dizileri örnekliğinde ele alınmaktadır. Fakat Türkiye de son dönemde diziler üzerinden dünyaya kültürel değerlerini aktaran bir ülke haline gelmiştir. Özellikle 2000'li yıllara kadar dizi ithal eden bir ülke konumunda olan Türkiye, 2000'li yıllardan itibaren bu sektörde önemli adımlar atmıştır. 2000'li yıllardan itibaren çekilen yapımlar/diziler yurt dışına ihraç edilmeye başlanmıştır. Bu dizilerden elde edilen gelir 2008 yılında 100 bin dolar iken, bu rakam 2018 yılına gelindiğinde yaklaşık 400 milyon dolara ulaşmıştır. Bu anlamda, Türkiye'nin gelişim gösterdiği süreç araştırılması gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, bir kültürel etkileşim ve yumuşak güç aracı olarak Türk dizilerinin rolü, Türkiye'de eğitim gören yabancı uyruklu öğrenciler örneğinde incelenmiştir. Çalışma kapsamında ilk olarak yurt dışına en çok ihraç edilen beş Türk dizisi içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Ardından, Türkiye'de eğitim gören 662 yabancı uyruklu öğrenciye anket uygulanmıştır. Araştırmanın nitel analizi sonucunda Türk dizilerinde, Türkiye'nin kültürel değerlerinin olduğu gibi temsil edilmediği, Türk dizilerinde genellikle İstanbul'daki çeşitli mekanların cazibe unsuru olarak gösterildiği ortaya konmuştur. Diğer taraftan öğrencilerin de diziler aracılığı ile Türkiye'yi ve Türk kültürünü tanıdığı, bu anlamda dizilerin Türkiye'nin yumuşak gücünde pozitif rol oynadığı tespit edilmiştir.
Yükseköğretim öğrencilerinin dijital ayak izi farkındalıkları ve yaşantıları üzerine bir araştırma (Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği)
Bilgisayar ve internet teknolojileri hayatımıza girdiği tarihten bu yana sürekli gelişmekte ve her geçen gün daha da karmaşık bir hal almaktadır. Teknolojik imkânların artması ve dünyanın dört bir yanındaki kişilerin bu imkânlara eskiye göre daha kolay erişebilmesi de alanın daha detaylı açıklanması ve getirilen yeniliklerin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Dijital ayak izi kavramı da bu noktada önem kazanmakta ve internet kullanıcılarının siber ortamda arkalarında bıraktıkları izlerin farkında olup olmadıkları sorusu hayati bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır. Gündelik hayatta gerçekleştirilen birçok faaliyetin sanal dünyaya taşınması, kişiye bu yeni teknolojik ortamda davranışlarının kaydedildiğine dair dijital ayak izi farkındalığı kazandırmalıdır. Bu doğrultuda yükseköğrenim öğrencilerinin teknoloji kullanımlarının diğer yaş gruplarına göre daha fazla olduğu bilindiğinden, çalışma üniversite öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencilerinin dijital ayak izi farkındalık ve yaşantı durumlarının hangi düzeyde olduğunu belirlemektir. Çalışmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında eğitimine devam eden Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklem grubu SAÜ İletişim Fakültesi'nde öğrenim gören 140 erkek ve 148 kadın, toplam 288 kişidir. Veri toplama aracı olarak Yükseköğretim Öğrencilerinin Dijital Ortamları Kullanma Durumları Anketi kullanılmıştır. Veriler, IBM SPSS 29 programında; Frekans Dağılımı, Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların dijital ayak izi farkındalıklarının yüksek olduğu bulunmuştur. Katılımcıların dijital ayak izi yaşantı durumu ise düşüktür. Kadın öğrencilerin dijital ayak izi farkındalıkları ise erkek öğrencilerden daha yüksektir.
Öğrencilerin online alışveriş hakkındaki görüşleri: Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi örneği
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler pek çok alanda olduğu gibi satın alma alışkanlıklarımızı da değiştirmektedir. Bu çalışmada Sakarya Üniversitesi İletişim Fakültesi lisans öğrencilerinin online alışverişe ilişkin görüşleri incelenmiştir. Öğrencilerin online alışveriş deneyimleriyle demografik değişkinler arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2017-2018 güz döneminde Sakarya Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan lisans öğrencileri arasından oranlı tabakalama yöntemiyle örneklem belirlenmiştir. Ana kütleden alınacak örneklem sayısının belirlenmesi doğrultusunda 300 öğrenci üzerinde anket uygulanmış ve değerlendirilmeye alınmıştır. Analizlerde Bağımsız Örneklem T testi (Independent Sample T Test) ve Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way Anova) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda online alışverişe ilişkin görüşlerin, cinsiyet, eğitim durumu, hane halkı gelir durumu, nüfusa kayıtlı olunan il, internete bağlanılan yer, internet kullanım süresi, tercih edilen ürün ve ödeme şekli gibi etkenlere göre anlamlı düzeyde değiştiği ortaya çıkmıştır. Bulgulara göre, erkek, ikinci ve üçüncü sınıfta öğrenim görmekte olan, 2700-4049, 4050 ve üstü hane halkı gelirine sahip, büyükşehirden gelen, ev ortamından İnternet'e bağlanan, İnterneti 5 yıl ve fazla süre boyunca kullanan, Giyim- Ayakkabı ve Kişisel Bakım, Elektronik Eşya ürünleri ve Bankacılık Hizmeti tercih eden, ürün tesliminde nakit ve havale ödeme araçlarını kullanan öğrencilerin, online alışverişe diğer gruplara oranla olumlu yaklaştığı ve İnternet üzerinden gerçekleşen satın alma davranışını avantajlı bulduğu ortaya konmuştur.
İlköğretimde kullanılan eğitsel bilgisayar oyunlarının öğrencilerin akademik başarılarına etkisi
Bu çalışmada, ilköğretimde kullanılan eğitsel bilgisayar oyunlarının öğrencilerin akademik başarıları üzerine etkileri ortaya konulmak istenmiştir. Bu amaçla ilköğretim 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde kullanılmak üzere, ticari bir eğitsel bilgisayar oyunu olan ?Cumhuriyet? oyunu seçilmiştir.Öntest-sontest kontrol gruplu deneysel modele göre yürütülen araştırma, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Polatlı ilçesi sınırlarında yer alan İstiklal İlköğretim Okulu 8. sınıflarından yansız olarak seçilen 63 öğrenci (31 deney, 32 kontrol) ile yürütülmüştür. 4 haftalık uygulama süresince kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri (anlatım, soru- cevap) ile alıştırmalar uygulanırken, deney grubunda eğitsel bilgisayar oyunu kullanılmıştır. Uygulamalardan önce ve sonra öğrencilerden konu başarı testini doldurmaları istenmiş, elde edilen veriler SPSS paket programında .05 anlamlılık düzeyine göre analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrasındaki başarı testi sonuçlarına göre her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı bir artış gerçekleşmiş, bununla birlikte eğitsel bilgisayar oyununun kullanıldığı deney grubu ile geleneksel yöntemin kullanıldığı kontrol grubu başarıları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca farklı yöntemlerin uygulandığı her iki grupta cinsiyetin öğrencilerin başarıları üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Eğitsel Bilgisayar Oyunları, Bilgisayar Destekli Eğitim
Çevrimiçi uyarlamalı bir test aracı geliştirilmesi, uygulanması ve öğrenci görüşlerinin belirlenmesi
Ölçme süreci eğitim faaliyetlerinin önemli bir parçasıdır. Bilim ve teknolojideki gelişmeler eğitimin diğer alanlarında olduğu gibi ölçme alanının da değişmesine ve gelişmesine yol açmaktadır. 20. y.y.'ın başından itibaren klasik test teorisi ölçme için kullanılagelen bir ölçme paradigması olmuştur. Madde tepki kuramı aynı süreçte geliştirilmiş olsa da matematiksel karmaşıklığı nedeniyle kullanılamamıştır. Bilgisayarların yaygınlaşmaya başlaması ile birlikte madde tepki kuramını kullanmak olası hale gelmiş ve ölçme sürecinde bilgisayarların ve madde tepki kuramının kullanıldığı bilgisayar uyarlamalı testler geliştirilmiştir. Bilgisayar uyarlamalı testlerin dünya üzerinde bir çok örneği olmasına rağmen ülkemizde araştırma amaçları dışında mevcut değildir. Bunun yanı sıra bilgisayar uyarlamalı test sınıf içinde ve uzaktan eğitim uygulamalarında uygulama bulamamaktadır.Bu araştırmanın amacı klasik test teorisi ve bilgisayar uyarlamalı test uygulayabilen bir araç geliştirilmesi, klasik test teorisine dayalı testlerin ve bilgisayar uyarlamalı testin sınıf içi ve uzaktan eğitimde kullanımına yönelik öğretmen adaylarının görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde öğretim gören 35 öğretmen adayının klasik test teorisi ve bilgisayar uyarlamalı test uygulama süreçleri ve kullanımına ilişkin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda; öğretmen adaylarının bilgisayar uyarlamalı test kavramı ile eğitim sürecinde karşılaşmadıkları, önceden hazırlanmış soru havuzları mevcut olursa sınıf içi etkinliklerde bilgisayar uyarlamalı test kullanmaya istekli oldukları ve uzaktan eğitimde bilgisayar uygulamalı test kullanımının etkili bir ölçme süreci sağlayacağını düşündükleri ortaya çıkmıştır.
Öğretim ilke ve yöntemleri dersinde sosyal ağlar ve işbirlikli (Collaborative) öğrenme yöntemlerinin erişi düzeyine etkisi
Teknolojinin hızlı bir gelişim gösterdiği ve hayatımızın her alanını etkilediği günümüzde, alışkanlıklarımız ve yaşayış biçimimiz çeşitli teknolojik araçlarla yeniden şekillenmektedir. Bilgisayar tabanlı teknolojiler ve internetin kullanımı ile iletişim ve etkileşim yolları çeşitlenmiş farklı çevrimiçi toplulukların oluşturulmasına olanak tanımıştır. Özelikle oku-yaz web ve işbirlikli web olarak adlandırılan yeni nesil web 2.0 araçlarının ve teknolojilerinin gelişimi web'i yeniden yapılandırarak sosyal ağların yeni bir türü olan çevrimiçi sosyal ağların kullanımının artmasına neden olmuştur. Her 5 kişiden birisinin çevrimiçi sosyal ağları kullandığı günümüzde bu ortamlarının eğitsel amaçlı kullanımının etkililiğinin araştırılması ise bir zorunluluk halini almıştır.Bu çalışmanın amacı, yaygın kullanım oranına sahip çevrimiçi sosyal ağların eğitsel bağlamda kullanımının etkililiğinin test edilmesidir. 2011-2012 Öğretim yılı bahar döneminde Uşak Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinden 102 katılımcı ile gerçekleştrilen bu deneysel çalışmada; sosyal bilgiler eğitimi programı öğretim ilke ve yöntemleri dersi kapsamında bir Facebook uygulaması geliştirilmiş ve dört hafta süreyle kullanılmıştır. Çalışma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi, öğrenci görüşleri anketi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmadan elde edien verilerin çözümlenmesinde SPSS 19 paket programından faydalanılmış, betimsel istatistikler, ANOVA ve içerik analizi kullanılmıştır.Çalışma sonucunda Facebook uygulaması kullanan deney grubu toplam erişi, bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez, değerlendirme erişi düzeylerinde ve kalıcılık puanlarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Uygulama ile ilgili alınan öğrenci görüşleri analiz edildiğinde ise uygulamanın kullanıcılar tarafından benimsendiği ve rahatlıkla kullanıldığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağlar, Facebook, İşbirlikli Öğrenme, Öğretim İlke ve Yöntemleri, sosyal Bilgiler Eğitimi
Öğretmen adaylarının eğitsel ve genel amaçlı facebook kullanımları ve facebook bağımlılıkları(SAÜ Eğitim Fakültesi örneği)
Bu çalışmada, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretmen adaylarının Facebook Bağımlılıkları, Facebook Kullanım amaçları (sosyal ilişkiler, çalışmalara ilişkin ve günlük kullanım) ve Facebook'un eğitsel kullanımlarına (iletişim, işbirliği, kaynak ve materyal paylaşım) yönelik cinsiyet, bölüm ve sınıf değişkenine göre öğretmen adaylarının görüşleri incelenmiştir. Araştırma, Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi 877'si kız ve 617'si erkek olmak üzere toplam 1494 kişiden oluşmuştur. Araştırmada yer alan öğretmen adaylarının cinsiyetlere göre dağılımını %58.7'sini kız ve %41.3'ünü erkek öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmaya, BÖTE, Sınıf öğretmenliği, Sosyal Bilgiler, PDR, Fen ve Teknoloji, Okul Öncesi, Matematik, Zihin Engelliler ve Türkçe öğretmenliği bölümünden birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıftan öğretmen adayları katılmıştır. Araştırma tarama modelinde yürütülmüştür. Verilen üç ayrı anket ile öğretmen adaylarının verdikleri cevaplarla bir veri seti oluşturulmuştur.Elde edilen veriler, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, test-tekrar test güvenirliği, frekans ve yüzde, t- testi, ANOVA ve korelasyon katsayıları ile analiz edilmişlerdir.Çalışma sonucunda elde edilen bulgular sonrasında yapılan t-testi sonuçlarına göre erkek öğretmen adaylarının, kız öğretmen adaylarına göre Facebook'u daha fazla kullandıkları tespit edilmiştir. Faktörler açısından yapılan ANOVA analizi ile bölümlere göre anlamlı farklılık olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yapılan ANOVA analizi ile sınıf değişkenine göre de anlamlı farklılık bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: İnternet, Sosyal Ağ, Bağımlılık, Eğitsel Kullanım, Facebook.
Uzaktan eğitim web sitesinin kullanılabilirlik düzeyi (SAÜ örneği)
Uzaktan eğitim web sitelerinin kullanılabilirlik açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışmada Sakarya Üniversitesi Adapazarı Meslek Yüksek Okulu Uzaktan Eğitim Bölümü'nde öğrenim gören öğrencilerden, uzaktan eğitim web sitesini kullanılabilirlik açısından değerlendirmesi istenmiştir. Bu değerlendirmeyi gerçekleştirmek için bir ölçek geliştirilmiş ve 1512 kişiye uygulanmıştır. Uygulanan anketlerden değerlendirmeye uygun olanlar seçilmiş ve 1229 anket analize alınmıştır.Araştırmanın sonunda Sakarya Üniversitesi Adapazarı Meslek Yüksek Okulu uzaktan eğitim web sitesinin öğrencilerin görüşleri doğrultusunda kullanılabilirlik düzeyine bakılmış, cinsiyet, yaş, bölüm, üniversitedeki yılları ve yaşadıkları coğrafi bölgelere göre anlamlı farklılık olup olmadığı araştırılmıştır.Bulunan sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin uzaktan eğitim web sitesinin kullanılabilirliğinden genel olarak memnun oldukları görülmektedir. Cinsiyet değişkeni doğrultusunda yapılan analizde bayanların bazı faktörlerde erkeklere göre; yaş değişkeni doğrultusunda yapılan analizde yaşları küçük olan öğrencilerin bazı faktörlerde yaşları büyük olan öğrencilere göre; bölüm değişkenine göre yapılan analizde Mekatronik ve İşletme Bölümü'nde okuyan öğrencilerin bazı faktörlerde diğer bölümde okuyan öğrencilere göre; üniversitedeki yıl değişkenine göre yapılan analizde 1. sınıfta okuyan öğrencilerin bazı faktörlerde diğer sınıflarda okuyan öğrencilere göre; yaşadıkları coğrafi bölgeler değişkenine göre yapılan analizde Akdeniz Bölgesi'nde yaşayan öğrencilerin bazı faktörlerde diğer coğrafi bölgelerde yaşayan öğrencilere göre web sitesinin kullanılabilirliğinden memnun olmadıkları bulunmuştur.
Uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik güdülenme düzeyleri (SAÜ örneği)
Bilim ve teknolojideki gelişmeler, eğitim sistemlerinin ve toplumların yapısını değiştirmektedir. Sanayi ve bilgi toplumları bu gelişmelerin birer ürünüdür. Bunun yanında özellikle teknolojideki gelişmeler eğitim yaklaşımlarına ve uygulamalarına farklı boyutlar kazandırmıştır. Uzaktan eğitim de teknolojinin sağladığı olanakları kullanarak, yaşam boyu eğitimi benimseyen, her yaştan öğrenciye alternatif eğitim imkanı sunan bir eğitim sistemidir.Uzaktan eğitim öğrencileri geleneksel eğitim öğrencilerinden farklıdır. Uzaktan eğitim öğrencileri öğretmenin rehberliğinde kendi öğrenmelerinden sorumlu aktif bir rol üstlenir. Bu nedenle uzaktan eğitim öğrencilerinin öğrenmeye karşı güdülenmeleri uzaktan eğitimin etkililiği açısından çok önemlidir.Bu araştırmada; uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik güdülenme düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmada Sakarya Üniversitesi Adapazarı Meslek Yüksek Okulu'nda öğrenim gören 1560 uzaktan eğitim öğrencisinin Akademik Güdülenme Ölçeğine verdikleri cevaplar kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda; uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin, -18 ile +18 arasında derecelendirildiğinde 8,2083 olduğu görülmüştür. Diğer taraftan uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik güdülenme düzeylerinin cinsiyet değişkeni ile arasında anlamlı fark bulunmazken; sınıf, yaş, bölüm ve mezun oldukları lise türü değişkenlerine göre yüksek düzeyde anlamlı fark bulunmuştur.
Bilgi teknolojisi sınıflarının kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Günümüzde, teknoloji hızla gelişmekte ve bunun sonucunda toplumların gereksinimleri değişmektedir. Bilgi çağına geçtiğimiz bu günlerde, toplumun değişen gereksinimleri doğrultusunda gelişen teknoloji eğitime entegre edilmekte ve derslerin görsel, işitsel ve çoklu ortam materyalleriyle daha etkin işlenebilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, okullarda bilgi teknoloji sınıfları oluşturulmaktadır.Bilgi Teknolojilerinin ve Bilgi Teknolojisi Sınıflarının okullardaki kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmada, bilgi teknolojisi sınıflarının kullanılabilirlik düzeyi araştırılmıştır. Bu araştırmanın amaçları şu şekildedir: Bilgi Teknolojisi araçlarının eğitimde kullanılmasıyla gerçekleştirilmeye çalışılan amaçların gerçekleşme düzeylerini belirlemek, Bilgi Teknoloji Sınıflarının kullanım amaçlarına uygun kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek, Bilgi Teknolojisi Sınıflarının etkili ve verimli bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek, Bilgi Teknolojisi Sınıflarından duyulan memnuniyeti belirlemektir.Bu araştırma karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeli çerçevesinde anket uygulaması olarak yapılmıştır. Araştırmaya, Sakarya ili Adapazarı merkez ilçesinde 2006 öğretim yılında, Avrupa Yatırım Bankası(1400), Dünya Bankası(3000), Bakanlık ve Koç Holding kapsamlarında kurulan BTS'nin bulunduğu, rastgele seçilen, 30 ilköğretim okulunda görev yapan 347 öğretmen, 59 yönetici ve bu okullarda okuyan 841 öğrenci katılmıştır. Bu araştırmaya katılan yöneticiler, öğretmenler ve öğrenciler, BTS' leri kullanılabilirliği açısından değerlendirmişlerdir. Araştırmada kullanılan veriler ?Bilgi Teknolojisi Sınıflarının Kullanılabilirliği Ölçeği(BTSKÖ)? ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 15 paket programında analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda; bilgisayar sahibi olan öğretmenler ve çalıştıkları okulda BTS konusunda yetkili bir öğretmen bulunan öğretmenlerin, erkek öğrencilerin, bilgisayar sahibi olan öğrencilerin ve okudukları okulda BTS konusunda yetkili bir öğretmen bulunan öğrencilerin BTS'nin kullanılabilirliği konusunda daha olumlu görüşlere sahip oldukları görülmektedir. Genel olarak bakıldığında öğretmenlerin, BTS'nin kullanılabilirliği konusunda daha olumsuz görüşlere sahip oldukları ortaya çıkmıştır.