Theses supervised by Prof. Dr. Basri Atasoy
11 theses · Gazi University
Kimya öğretmen adaylarının kimyasal reaksiyonlar konusunda zihinsel modellerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, Kimyasal Reaksiyonlar konusunda kimya öğretmen adaylarının zihinsel modellerini yarı yapılandırılmış mülakat yoluyla ortaya koymak ve elde edilen veriler doğrultusunda varılan sonuçları değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda nitel bir araştırma modeli olan durum çalışması yöntemi kullanıldı. Elde edilen verilerin analizinde ise özellikle gözlem ve görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde kullanılan içerik analizi metodu kullanıldı. Araştırma, 2012-2013 öğretim yılında, Kimyasal Reaksiyonlar konusu ile ilgili hazırlanan ve 6 ana başlık, 21 hedef kavram ile 44 sorudan oluşan görüşme formu kullanılarak, Gazi Üniversitesi Kimya Öğretmen adaylarıyla (N=9) yürütüldü. Görüşme formuyla yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen verilerle, katılımcıların kimyasal reaksiyonlar konusundaki görüşleri ve zihinsel modelleri incelenmiştir. Belirlenen modeller, bilim insanları tarafından kabul görmüş bilimsel modellerle karşılaştırılarak bilimsel modele uygun olup olmadığı tartışılmış ve katılımcılardaki zihinsel modellerden benzer olanlar gruplandı. Çalışmanın sonuçlarına göre, katılımcılarda kimyasal reaksiyonlar konusunda bilimsel modellere uygun zihinsel modellerin yanında, karmaşık ve bilimsel modellere uygun olmayan çeşitli zihinsel modellerin de olduğu belirlendi. Katılımcılarda, farklı zihinsel modellerin ortaya çıkmasında öğrencilerin ön kavramlarının ve şekilsel olarak modelleme yapabilme yeteneklerinin etkili olduğu belirlendi.
9. sınıf kimya dersi kimyasal bağlar konusunun öğrencilerin öğrenme stilleri ve geleneksel öğretim yaklaşımı ile işlenmesinin öğrenci akademik başarısına etkisinin tespit edilmesi
Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin öğrenme stilleri göz önünde bulundurularak öğrenme stillerine yönelik materyallerle işlenen dersin, geleneksel öğretim yaklaşımına göre işlenen derse göre öğrenci başarısına etkisini belirlemek ve öğrenme stillerine yönelik hazırlanan materyalle işlenen dersin bütünsel/ analitik öğrencilerin başarısını nasıl etkilediğini tespit etmektir. Uygulama 9. sınıf öğrencileri ile ?Kimyasal Bağlar? konusunda gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kimya dersine olan tutumları, kimyasal bağlar konusu ile ilgili ön bilgileri, bilimsel işlem becerileri göz önünde bulundurularak akademik başarılarının geleneksel öğretim yaklaşımına göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Araştırma, öntest- sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende gerçekleştirilmiştir. 2010- 2011 eğitim öğretim yılı güz döneminde Sincan?daki bir anadolu lisesinde öğrenim gören ve 9. sınıf öğrencilerinden oluşan 4 sınıfta gerçekleştirilmiştir. Araştırmacının derse girdiği rastgele 2 sınıf deney grubu olarak, 2 sınıf da kontrol grubu olarak alınmıştır. Öğrenci özellikleri açısından, her iki grubun denk olduğu çalışmaya, deney (n=59) ve kontrol (n=56) gruplarından toplam 115 öğrenci katılmıştır. Çalışmada, deney grubunda, öğrenme stillerine yönelik materyallerle ders işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yaklaşımına göre ders işlenmiştir. Araştırmanın alan çalışması, ön-test ve son- testlerin uygulama süreleri ile birlikte 8 hafta sürmüştür. Araştırma hipotezlerini test etmek için, veri toplama araçlarından elde edilen nicel veriler ve mülakattan elde edilen nitel veriler kullanılmıştır. Nicel veriler; SPSS istatistik programında yer alan bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi ve ANCOVA kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan nicel ve nitel analizler; öğrenme stillerine yönelik materyallerle yapılan deney grubundaki dersin, geleneksel öğretimle yapılan kontrol grubundaki derse göre akademik başarıyı artırdığını göstermiştir.
Kimya eğitimi öğrencilerinin kimyasal bağlar konusundaki zihinsel modelleri ve bilişsel haritaları
Bu araştırmanın amacı, kimyasal bağlar konusu ile ilgili kimya eğitimi öğrencilerinin zihinsel modellerine ulaşmak, ortaya çıkan görüşleri bir analiz metodu olan bilişsel haritalar ile görsel bir şekilde sunmaktır.Bu araştırmada, nitel araştırma metotlarından durum çalışması yöntemi kullanıldı. Nitel veriler her katılımcı için ayrı ayrı incelendi, analiz edildi ve elde edilen sonuçlar bir araya getirildi. Nitel verilerin analizi için içerik analizi metodu kullanıldı.Araştırma, pilot ve asıl olmak üzere iki basamakta gerçekleştirildi. Pilot araştırma, 2008 ? 2009 eğitim-öğretim yılında kimya eğitimi öğrencileri (N= 5) ile yürütüldü. Asıl araştırma ise kimya eğitimi öğretmen adayları (N= 12) ile yürütüldü. Araştırmada kimyasal bağlar konusu ile ilgili hazırlanan görüşme formu kullanıldı. Görüşme formu 8 ana başlık, 24 hedef kavram ve 56 adet sorudan oluşmaktadır.Görüşme formundan elde edilen bulgular doğrultusunda öğrencilerin zihinsel modelleri ortaya konuldu ve bilişsel haritaları oluşturuldu. Çalışmanın sonuçlarına göre katılımcıların iyonik bağ ile ilgili zihinsel modelleri, elektrostatik model ile uyuşmaktadır. İyonik bağı atomların oktet kuralına uymak için elektron alışverişi sonucu oluşturdukları (+) ve (-) yüklerin birbirini çekmesi olarak açıklamaktadırlar. Katılımcıların kovalent bağ ile ilgili zihinsel modelleri, atomların daha kararlı olabilmek için ya da soygaz düzenine benzemek için elektronlarını ortaklaşa kullandıkları bir modeldir. Katılımcılar metalik bağ ile ilgili zihinsel modellerini sunarken elektron denizi modelini kullanmaktadırlar.
Yaratıcı düşünmeye dayalı öğretim modelinin öğrencilerin maddelerin ayrılması ile ilgili kavramları anlamalarına ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi
Bu çalışmanın amacı, yaratıcı düşünmeyi destekleyen bir öğretim modelinin (YDDÖM) 9. sınıf kimya öğrencilerinin maddelerin ayrılması konusuyla ilgili kavramalarına, imajlarına, ıraksak düşüncelerine ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisini geleneksel öğretim yaklaşımıyla karşılaştırarak incelemek; analojik düşünmenin imaj oluşturmadaki önemini araştırmaktır.Çalışma öncesinde YDDÖM'yi geliştirmek ve bazı ölçüm aletlerinin geçerlik ve güvenirliklerinin sağlanması amacıyla Ankara ili Gazi Kolejinde bir pilot çalışması yürütüldü. Bu çalışmanın ardından, 2007?2008 öğretim yılı güz döneminde Ankara ili Kalaba Anadolu Lisesinde seçilen iki 9. sınıf şubesinden birinde (deney grubu) maddelerin ayrılması konusu YDDÖM ile diğerinde (kontrol grubu) ise geleneksel öğretim yaklaşımıyla işlendi.Toplam 64 öğrenci üzerinde gerçekleştirilen çalışmada araştırma modeli olarak öntest sontest kontrol grubu deneysel deseni kullanıldı. Maddelerin Ayrılması Kavram Testi (MAKT), Analojik Düşünme Testi (ADT), Bilimsel Yaratıcılık Testi (BYT), öğretim öncesinde uygulanırken Maddelerin Ayrılması İmaj ve Iraksak Düşünme Ölçeği (MAİIDÖ), MAKT ve BYT öğretim sonrasında yeniden uygulandı.Çalışma sonunda YDDÖM'nin öğrencilerin maddelerin ayrılması konusunu kavramaları, konuyla ilgili sahip oldukları imajların kalitesi, ıraksak düşünceler üretmeleri ve bilimsel yaratıcılıklarındaki performansları üzerinde geleneksel öğretim yaklaşımından daha etkili olduğu tespit edildi. Öğrencilerin ön kavramlarının ve şekilsel analojik düşünme yeteneklerinin konuyla ilgili imaj oluşturmalarında etkili olduğu belirlendi. Ayrıca, öğrencilerin öğretim sonundaki bilimsel yaratıcılıklarına öğretim öncesindeki bilimsel yaratıcılıklarının etki ettiği ortaya çıkarıldı.
5E öğretim modelinin organik kimya laboratuvarı dersinde uygulanmasının öğrencilerin kavramsal anlamalarına, bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve organik kimya laboratuvarı dersine karşı tutumlarına etkisi.
Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı'nda okuyan 30 üniversite 3. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilen bu çalışmada, öğrencilerin organik kimya laboratuvarı dersindeki, kavramsal anlamalarına, bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve tutumlarına 5E öğretim modelinin etkisini, doğrulama türü laboratuvar yöntemiyle karşılaştırarak incelenmiştir.Çalışma 2006-2007 öğretim yılının bahar döneminde yapılmıştır. Çalışmada ön test ? son test kontrol grubu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Örneklem, rasgele seçilmiş 15' er kişiden oluşan deney ve kontrol gruplarından oluşmuştur. Her iki gruba da ön testler uygulandıktan sonra dersler, deney grubunda, 5E öğretim modeli ile; kontrol grubunda ise doğrulama türü laboratuvar yöntemi ile 5 hafta sürdürülmüştür. Öğretimden önce her iki gruba da önbilgi testi (ÖBT), bilimsel süreç beceri testi (BİBT), organik kimya laboratuvarı kavram testi (OKT), tutum testi (TT) ön test olarak uygulanmıştır. Başlangıçta deney ve kontrol grupları arasında bir fark olup olmadığının belirlenmesinde ön test sonuçları bağımsız gruplar t-testi ile değerlendirilmiş ve grupların denk olduğu görülmüştür.Çalışmanın hipotezlerini test etmek için t-testi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, 5E öğretim modeliyle eğitim gören öğrencilerin kavramsal anlamalarının, geleneksel doğrulama metoduyla eğitim gören öğrencilerden anlamlı şekilde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişiminde, uygulanan 5E öğretim modelinin, doğrulama türü laboratuvar yöntemine kıyasla daha etkili olduğu da gözlenmiştir. Çalışmada olumlu bir tutum değişimi gözlenmemiştir.
Proje tabanlı öğrenme modelinin kimya eğitimi öğrencilerinin alkanlar konusunu anlamaları ile kimya ve çevreye karşı tutumlarına olan etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışma proje tabanlı öğrenmenin Kimya Eğitimi öğrencilerinin alkanlar ve çevre konusunu kavramalarına, kimya ve çevreye karşı tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma 2007-2008 öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Kimya Eğitimi bölümünde öğrenim gören 28 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrenciler 2 gruba ayrılmıştır. Gruplardan biri kontrol grubu; diğeri deney grubu olarak alınmıştır. Deney grubunda alkanlar 3 hafta boyunca proje tabanlı öğrenme modeline göre işlenmiştir, bu süreçte kontrol grubunda alkanlar geleneksel öğretim yaklaşımına göre işlenmiştir.Çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Veri toplamak için ?Kavram Testi?, ?Çevre Bilgi Testi?, ?Çevre Davranış Ölçeği?, ?Çevre Tutum Ölçeği?, ?Kimya Dersine Karşı Tutum Ölçeği? ve ?Bilimsel İşlem Beceri Testi? kullanılmıştır. Tüm testler ve ölçekler öğrencilere öntest ve sontest olarak verilmiştir. Deney grubunda öğrencilerin proje tabanlı öğrenme ile ilgili fikirlerini belirlemek amacıyla ?Proje Çalışmasını Değerlendirme Formu?, ?Proje Yeterlik Formu? ve ?Etkinlik Değerlendirme Formu? kullanılmıştır.İstatistiksel işlemler için SPSS 11.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin anlamlı olup olmadığını değerlendirmek için 0,05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçları ?Kavram Testi? ve ?Çevre Bilgi Testi? puanlarına göre deney grubu lehine anlamlı fark olduğunu göstermektedir. Gruplar arasında diğer test puanlarına göre anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Öğrencilerin alkanlar ve çevreyle ilgili bilgilerinin proje tabanlı öğrenme uygulaması nedeniyle daha fazla artabileceği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Kimya Eğitimi, Proje Tabanlı Öğrenme, Tutum, Bilimsel İşlem Becerisi
Analojilerle öğretim modelinin 9. sınıf öğrencilerinin kimyasal bağlar konusundaki yanlış kavramalarının giderilmesi üzerine etkisi
Bu çalışmada 9. sınıf öğrencilerinin kimyasal bağlar konusundaki yanlışkavramalarının giderilmesinde analojilerle öğretim modeli ile geleneksel öğretimyaklaşımının etkilerinin karşılaştırılması hedeflendi. Bu karşılaştırma öğrencilerin konuylailgili kavramalarına etki edebileceği düşünülen önbilgileri, mantıksal düşünme yetenekleri vebilimsel işlem becerileri kontrol altına alınarak yapıldı.2005-2006 öğretim yılı bahar döneminde 3 hafta süreyle uygulanan çalışmaAnkara`nın Çankaya ilçesinde bulunan Gazi Üniversitesi Vakfı Özel Lisesindeki iki farklı 9.sınıf şubesinde toplam 48 öğrenci üzerinde uygulandı. Sınıflardan biri kontrol grubu diğerideney grubu olarak belirlendi. Kimyasal bağlar konusu kontrol grubunda geleneksel öğretimyaklaşımıyla, deney grubunda ise analojilerle öğretim modeliyle işlendi.Konunun işlenmesinden önce Bilimsel işlem beceri testi, Mantıksal Düşünme GrupTesti, Kimyasal Bağlar Önbilgi Testi ve Kimyasal Bağlar Kavram Testi uygulandı. KimyasalBağlar Kavram Testi konunun işlenmesinden sonra tekrar uygulandı. Öğrencilerin kimyasalbağlar konusuyla ilgili önbilgilerin ne düzeyde olduğunu ölçen önbilgi testi (α = 0,6973) 8.sınıf müfredatı ve 9. sınıf konuları incelenerek geliştirildi. Ayrıca uygulamadan önce, 9.sınıftaki öğrencilerin kimyasal bağlar konusundaki yanlış kavramalarını tespit etmek içinliteratür tarandı. Tespit edilen bu yanlış kavramaların giderilmesinde analojilerle öğretimmodelinin etkisini belirleyecek iki basamaklı çoktan seçmeli kavram testi (α = 0,6335) ve biröğretim materyali hazırlandı.Öğrencilere uygulanan test sonuçlarının değerlendirilmesinde t-testi ve ancova analizikullanıldı. Yapılan değerlendirmelerin sonucunda, 9. sınıf öğrencilerinin kimyasal bağlarkonusundaki yanlış kavramalarının giderilmesinde diğer değişkenler kontrol altına alındığındaanalojilerle öğretim modelinin geleneksel öğretim yaklaşımından istatistiksel olarak dahaetkili (p<0,05) olduğu görüldü. Sonuçlar aynı zamanda konuyla ilgili ön bilgileri ve mantıksaldüşünme yetenekleri daha iyi olan öğrencilerin kimyasal bağlar konusunu daha iyikavradıklarını gösterdi. Diğer yandan öğrencilerin bilimsel işlem becerilerinin, onlarınkimyasal bağlar konusunu anlamalarında etkili olmadığı tespit edildi.
Ortaöğretim kurumu öğrencilerinin eleştirel düşünme becerileri ve eleştirel düşünme becerilerini etkileyen etmenler
ÖZETBu araştırmanın amacı, Bitlis İli orta öğretim kurumlarında öğrenim gören 9.sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme gücü düzeylerinin ve eleştirel düşünme gücüdüzeylerini oluşturan becerileri etkileyen etmenlerin belirlenmesidir.Tarama modelindeki bu araştırma, 2004-2005 eğitim öğretim yılında Bitlis İliokullarından; Bitlis Beş Minare Lisesi, Selahattin Eyyubi Özel Lisesi, Bitlis AnadoluLisesi ve Bitlis Anadolu Öğretmen Lisesinde 9. sınıfta öğrenim gören 153öğrenciden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler,öğrencilerin kişisel bilgilerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan ?Kişisel BilgiFormu? ve eleştirel düşünme becerileri göz önüne alınarak araştırmacı tarafındanhazırlanan ?Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeği? ile toplanmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Packagefor the Social Sciences) for Windows 10 programı kullanılmıştır. Verilerinçözümlenmesinde ikili küme karşılaştırmasında Bağımsız Gruplar Arası ?t?Testinden, ikiden çok küme karşılaştırmalarında ise, Tek Yönlü VaryansÇözümlemesinden (ONE-WAY ANOVA) yararlanılmıştır. Varyans çözümlemesisonucunda elde edilen ?F? test istatistiğinin anlamlı bulunması durumunda farklılığınhangi gruptan kaynaklandığını belirlemek amacıyla TUKEY testi yapılmıştır.Araştırma sonucunda, öğrencilerin eleştirel düşünme gücü düzeylerininokullara göre farklılık gösterdiği ve eleştirel düşünme gücü düzeylerinin kitap vegazete okuma gibi etkinliklerden etkilendiği saptanmıştır.Anahtar kelimeler : Düşünme, eleştirel düşünme, ortaöğretim, yaratıcıdüşünme
Kavramsal metin değişim metinlerinin kimyasal denge başarısı üzerine etkisi
11 ÖZET KAVRAMSAL DEĞİŞİM METİNLERİNİN KİMYASAL DENGE BAŞARISI ÜZERİNE ETKİSİ (Doktora Tezi) Hüseyin AKKUŞ GAZI ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Aralık 2004 Bu çalışmanın amacı; öğrencilerin kimyasal denge ile ilgili kavramları anlamalarını kolaylaştıracak ve yanlış kavramaların oluşmasını azaltacak kavramsal değişim metinleri hazırlamak ve öğrencilerin ÖBT, MDGT, KDKT-i ve TT puanlan kontrol altına alındığında, lise 2. sınıf öğrencilerinin kimyasal denge ile ilgili kavramsal başarıları üzerine kavramsal değişim metinlerinin kullanıldığı yapılandırmacı yaklaşımın ve ders kitaplarının kullanıldığı geleneksel öğretim yaklaşımının etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışma 2003-2004 öğretim yılının ikinci döneminde Ankara'nın Mamak ilçesindeki Çağnbey Anadolu Lisesinde iki farklı fen sınıfında öğrenim gören 44 lise II. sımf öğrencisinin katılımı ile yapıldı. Sınıflardan biri deneysel grup diğeri ise kontrol grubu olarak seçildi. Kimyasal denge konusu deneysel grupta kavramsal değişim metinlerinin kullanıldığı yapılandırmacı yaklaşımla, kontrol grubunda ise ders kitaplarının kullanıldığı geleneksel öğretim yaklaşımıyla sunuldu. Uygulamadanm önce öğrencilerin ön bilgilerini, mantıksal düşünme yeteneklerini, kimyasal denge ile ilgili önbilgilerini ve kimya dersine olan tutumlarını kontrol altına almak amacıyla her iki gruba da ÖBT, MDGT, KDKT-i ve TT uygulandı. Uygulama sonrasında KDKT-s olarak tekrar uygulandı. Öğrencilerin kavramsal basan, tutum ve algoritmik başarıları arasındaki ilişkiyi ölçmek için basan testi uygulandı. Ayrıca hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin kimyasal dengeyle ilgili yanlış kavramalarım belirlemek amacıyla çoğunluğu öğrencilerin yanlış kavramalanndan oluşan doğru yanlış formatında bir test uygulandı. Çalışmanın sonunda kimyasal denge ile ilgili kavram testinden aldıklan puanlara göre kontrol ve deney grubundan seçilen (yüksek 3, orta 3 ve düşük 3 öğrenci) toplam 18 öğrenciyle her biri 20-25 dakika süren mülakatlar yapıldı. Mülakatlardaki amaç, öğrencilerin kimyasal dengeyle ilgili kavramsal algılamalannı derinlemesine incelemekti. Mülakata, öğrenciler gönüllü olarak katıldı ve ses kaydı Öğrencinin izniyle yapıldı. Mülakatların sonucunda öğrencilerin kimyasal denge ile ilgili episodlan, dizgeleri, önermeleri ve öğrenim sonrasında devam eden yanlış kavramaları belirlendi. Çalışmanın hipotezlerini test etmek için t-testi, korelasyon ve ANCOVA analizi kullanıldı. Analiz sonuçlan; kavramsal değişim metinlerinin kullanıldığı yapılandırmacı yaklaşımın öğrencilerin kimyasal dengeyle ilgili kavramsal başanlan üzerine, ders kitaplarının kullanıldığı geleneksel öğretim yaklaşımına göre daha etkili olduğunu gösterdi. Öğrencilerin kimya dersine olan tutumlanmn ve kimyasal denge ile ilgili önbilgilerinin kimyasal denge kavramlarının anlaşılması üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmamasına rağmen, mantıksal düşünme yeteneklerinin ve önbilgilerinin kimyasal denge ile ilgili kavramsal başanlan üzerine etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır ve öğrencilerin kimya dersine olan tutumlan ile kavramsal başarılan arsında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır.
Lise 1. sınıftaki öğrencilerin ısı ve sıcaklık konusundaki yanlış kavramlarının belirlenmesi ve yapılandırmacı yaklaşımın yanlış kavramların giderilmesi üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, lise 1, sınıftaki öğrencilerin ısı ve sıcaklık konusundaki yanlış kavramalarım belirlemek ve öğrencilerin konuyla ilgili önbilgilerini, mantıksal düşünme yeteneklerini ve bilimsel işlem becerilerim kontrol altına alarak, yanlış kavramalarını gidermede yapılandırmacı yaklaşım ile geleneksel öğretim yaklaşımının etkilerini karşılaştırmaktır. Araştırma Ankara - Mamak ilçesi, Türközü Şehit Nuri Pamir Lisesindeki iki lise 1. sınıf şubesinde toplam 52 öğrenci üzerinde yapıldı. Isı ve sıcaklık konusu 2002 - 2003 öğretim yılı güz döneminde 5 hafta süreyle iki sınıftan birinde (kontrol grubu) geleneksel öğretim yaklaşımı ite diğerinde (deney grubu) ise yapılandırmacı yaklaşıma göre işlendi. Araştırma deseni olarak öntest - sontest - kontrol grubu deseni kullanıldı. Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi, Bilimsel İşlem Beceri Testi, Isı ve Sıcaklık ile ilgili Kavram Testi öntest ve sontest (öğretimden önce ve sonra) olarak uygulandı. Öğretimin ardından Isı ve Sıcaklık ile ilgili Kavram Testi puanlan dikkate alınarak kontrol ve deney grubundan seçilen toplam 12 öğrenciyle ısı ve sıcaklık hakkındaki düşüncelerini derinlemesine belirlemek amacıyla her biri 25 - 30 dakika süren mülakatlar yapıldı. Araştırma sonunda Lise 1. sınıf öğrencilerinin ısı ve sıcaklık konusunda bir çok yanlış kavramalarının olduğu tespit edildi. Mantıksal düşünme yetenekleri, bilimsel işlem becerileri, ısı ve sıcaklık ile ilgili ön bilgileri ve cinsiyetleri kontrol altına alındığında öğrencilerin yanlış kavramalarının giderilmesinde geleneksel öğretim yaklaşımı ile yapılandırmacı yaklaşımın etkileri arasında istatistiksel olarakanlamlı bir fark olduğu görüldü (p<0,05). Öğrencilerin ön bilgilerinin, mantıksal düşünme yeteneklerinin, bilimsel işlem becerilerinin ve cinsiyetin ısı ve sıcaklık konusunu anlamada istatistiksel olarak etkili olmadığı tespit edildi.
Lise 3. sınıftaki öğrencilerin kimyasal bağlar konusundaki yanlış kavramalarının belirlenmesi ve yapılandırıcı yaklaşımın yanlış kavramaların girerilmesi üzerine etkisi
ÖZET Bu çalışmanın amacı, lise 3. sınıftaki öğrencilerin kimyasal bağlar konusundaki yanlış kavramalarını belirlemek ve öğrencilerin konuyla ilgili önbilgilerini, mantıksal düşünme yeteneklerini ve bilimsel işlem becerilerini kontrol altına alarak, yanlış kavramalarını gidermede yapılandmcı (constructivist) yaklaşım ile geleneksel öğretim yönteminin etkilerini karşılaştırmaktır. Araştırma Ankara - Yenimahalle ilçesi, Halide Edip Lisesindeki iki lise 3. sınıf şubesinde toplam 8 1 öğrenci üzerinde yapıldı. Kimyasal bağlar konusu 2000 - 2001 öğretim yılı güz döneminde 5 hafta süreyle iki sınıftan birinde (kontrol grubu) geleneksel öğretim metoduna, diğerinde (deney grubu) yapılandmcı yaklaşıma göre işlendi. Kimyasal bağlar konusu işlenmeden önce, ilgili literatür taranarak ve Gazi Eğitim Fakültesi 1. sınıftaki 14 öğrenciyle yapılan mülakatların değerlendirilmesiyle, lise 3. sınıftaki öğrencilerin kimyasal bağlar konusundaki yanlış kavramalarının yaygınlığını belirleyecek iki basamaklı çoktan seçmeli teşhis testi (a = 0,55) ve bir öğretim materyali hazırlandı. Ayrıca kimyasal bağlarla ilgili önbilgiler tespit edilerek, bu önbilgilerin öğrencilerde ne düzeyde olduğunu ölçen önbilgi testi (a = 0,67) geliştirildi. Araştırma deseni olarak öntest - sontest - kontrol grubu deseni kullanıldı. Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi, Bilimsel İşlem Beceri Testi ve Kimyasal Bağlar Önbilgi Testi öntest (öğretimden önce), Kimyasal Bağlar Kavram Testi öntest ve sontest (öğretimden önce ve sonra) olarak uygulandı. Öğretimin ardından Kimyasal Bağlar Kavram Testi puanlan dikkate alınarak kontrol ve deney grubundan seçilen toplam 13 öğrenciyle kimyasal bağlar hakkındaki düşüncelerini derinlemesine belirlemek amacıyla her biri 40 - 50 dakika süren mülakat yapıldı.Araştırma sonunda Lise 3. sınıf öğrencilerinin kimyasal bağlar konusunda bir çok yanlış kavramasının olduğu tespit edildi. Diğer değişkenler kontrol altına alındığında öğrencilerin yanlış kavramalarının giderilmesinde geleneksel öğretim modeli ile yapılandıncı yaklaşımın etkileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p>0,05). Öğrencilerin ön bilgilerinin, mantıksal düşünme yeteneklerinin ve bilimsel işlem becerilerinin kimyasal bağlar konusunu anlamada etkili olduğu tespit edildi.