Theses supervised by Prof. Dr. Faruk Toklu
15 theses · Çukurova University
Çukurova koşullarında ikinci ürün danelik mısırda farklı ekim sistemlerinin dane verimi ile bazı agromorfolojik özelliklere etkisinin saptanması
Bu araştırma, ikinci ürün koşullarında yetiştirilen danelik mısırda tek ve çift sıra ekim yöntemleri ile farklı sıra üzeri mesafelerin (10 cm, 14 cm ve 18 cm) dane verimi ve diğer bazı bitkisel özelliklere etkisini belirlemek amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında 2017 yılında bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, farklı ekim sistemlerinin ilk koçan yüksekliği, sap kalınlığı, koçan çapı, koçanda tane sayısı, koçan ağırlığı, koçan dane verimi, bin dane ağırlığı ve dane verimi üzerinde önemli etkili olduğu; hektolitre ağırlığının ise etkilenmediği, en yüksek dane veriminin geleneksel tek sıra ekim yönteminden ve 18 cm sıra üzeri ekim sıklığından elde edildiği saptanmıştır.
Çukurova koşullarında farklı ekim sıklıklarının cin mısırında (zea mays everta) dane verimi ve bazı agromorfolojik özelliklere etkisinin saptanması
Bu araştırma, Çukurova Bölgesi ana ürün koşullarında cin mısırında farklı sıra üzeri mesafelerin (6 cm, 10 cm, 14 cm ve 18 cm ve 22 cm) dane verimi ve diğer bazı agromorfolojik özelliklere etkisini belirlemek amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında 2019 yılında, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, farklı ekim sıklıklarının birim alandaki bitki sayısı, sap kalınlığı, koçan boyu, koçanda dane sayısı, tek koçan ağırlığı, koçanda dane ağırlığı, yatma, bin dane ağırlığı ve koçanda sıradaki dane sayısı üzerine etkisinin önemli olduğu; cin mısırı çeşitlerinin ise hektolitre, patlamayan dane oranı, koçanda sıradaki dane sayısı ve dane verimi yönünden önemli farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Koçan dane verimi ve bitki yoğunluğuna bağlı olarak, dane verimi yönünden cin mısırında en uygun sıra üzeri ekim sıklığının 10-14 cm olduğu belirlenmiştir.
Çukurova koşullarında danelik mısırda (Zea mays L.) farklı ekim zamanlarının dane verimi ve bazı bitkisel özellikler üzerine etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma Çukurova Bölgesi ana ürün koşullarında danelik mısırda (DKC 6761, DKC 5364 ve 72 MAY 80) farklı ekim tarihlerinin (1 Şubat, 20 Şubat, 10 Mart, 30 Mart, 20 Nisan) dane verimi ve diğer bazı bitkisel özelliklere etkisini belirlemek amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında, 2019 yılında bölünmüş parseller deneme desenine göre, üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, farklı ekim zamanlarının bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitkide sap kalınlığı, koçanda dane oranı ve bin dane ağırlığı değerleri yönünden istatistiki açıdan önemli bir fark oluşturmadığı, koçan boyu, koçan çapı, koçanda dane sayısı, tek koçan ağırlığı, koçanda dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, nem içeriği ve dane verimi üzerine ise istatsitiksel olarak önemli olduğu, en yüksek dane veriminin 30 Mart ekim tarihli DKC 6761 mısır çeşidinden (1320.00 kg/da) elde edildiği saptanmıştır.
Farklı azot dozu uygulamalarının cin mısırında dane verimi, bazı agromorfolojik karakterler ve dane patlama özelliklerine etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma, 2019 yılında, Çukurova Üniversitesi, ana ürün mısır yetiştirme sezonunda, iki cin mısırı çeşidi (Baharcin ve R997) ile, 6 farklı azot dozu uygulanarak (0, 10, 15, 20, 25, 30 kg N/da), bölünmüş parseller deneme desenine göre, 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, farklı azot dozu uygulamaları arasındaki farkın, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, sap kalınlığı, koçan uzunluğu, koçanda dane sayısı, tek koçan ağırlığı, koçanda dane ağırlığı,bin dane ağırlığı, dane verimi, ve patlama hacmi; cin mısırı çeşitleri arasındaki farkın, koçan çapı vebin dane ağırlığı; azot dozu x çeşit interaksiyonunun isekoçan uzunluğu yönünden istatistiki olarak önemli olduğu saptanmıştır. Cin mısırı çeşitlerinin farklı azot dozlarına tepkileri farklı olmuş, Baharcin çeşidinde en yüksek dane verimi 20 kg/da N dozundan elde edilirken, R997 çeşidinde 30 kg/da N dozundan elde edilmiştir. Bu durum farklı çeşitlerin azot kullanım etkinliğinin farklı olduğunu ve azotlu gübre uygulamalarında bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Cin mısırında F1 döl kuşağı ile açıkta tozlanan popülasyonları ve bunların karışımından elde edilen popülasyonların bazı agromorfolojik karakterler ve dane patlama özellikleri yönünden değerlendirilmesi
Bu araştırma, beş cin mısır çeşidinin (Baharcin, Elacin, Bulut, Antcin 98, Koçcin) F1 döl kuşağı ile açıkta tozlanan popülasyonları (F2) ve bunların karışımlarından(%50 F1-%50 F2) elde edilen popülasyonların bazı agromorfolojik karakterler ve dane patlama özellikleri yönünden değerlendirilmesi amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında 2020 yılı ikinci ürün mısır yetiştirme sezonunda, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, cin mısırı çeşitleri ve F1, F2 ve karışımları arasındaki farklılıkların, tepe püskülü çiçeklenme süresi, koçan püskülü çiçeklenme süresi, bitki boyu, koçandaki sıra sayısı, tek koçan ağırlığı, koçanda dane ağırlığı ve dane verimi özellikleri için önemli olduğu saptanmıştır. Çalışmada en yüksek tane verimi 498.1 kg/da ile Baharcin çeşidinden, en düşük ise 217.13 kg/da Koçcin çeşidinden elde edilmiştir. Denemede yer alan F2 generasyonunda ve %50F1+%50F2 karışımında bir çeşit hariç (Koçcin) tane veriminin azaldığı belirlenmiştir. En yüksek patlama hacmi 20.86 cm3/g ile Baharcin ve Elacin çeşidinden, en düşük ise 16.33 cm3/g ile Antcin 98 çeşidinden elde edilmiştir. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre cin mısırında F1 tohumluğunun tane verimi ve ideal patlama hacmi için her yıl yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Çukurova koşullarında farklı şeker mısırı (Zea mays L. saccharata Sturt.) çeşitlerinin taze koçan verimi ile bazı agromorfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu çalışmada, farklı tohumculuk firmaları ve araştırma kuruluşlarından sağlanan ve Çukurova Bölgesinde birinci ürün koşullarında yaygın olarak yetiştirilen 16 adet şeker mısır çeşidi; önemli agromorfolojik özellikler ile kalite ve verim komponentleri yönünden değerlendirmek amacı ile Adana'nın Ceyehan ilçesine bağlı Yılankale köyünde 2021 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yetiştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, incelenen çeşitler arasında bitkide koçan sayısı ve ilk koçan yüksekliği hariç tepe püskülü çıkış süresi, taze koçan verimi (kavuzlu), taze koçan verimi kavuzsuz, bitki boyu, sap kalınlığı, koçan uzunluğu, koçan kalınlığı, koçanda dane sayısı, koçanda dane ağırlığı, brix, protein oranı, bin tane ağırlığı, kuru tane nemi ve hektolitre ağırlığı özellikleri bakımından istatistiki düzeyde önemli farklılıklar saptanmıştır.
Çukurova koşullarında farklı ekim zamanlarının şeker mısırında (Zea mays saccharata Sturt.) taze koçan verimi ile agromorfolojik ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma, farklı ekim tarihlerinin (15 Şubat, 15 Mart, 15 Nisan, 18 Mayıs, 15 Haziran, 11 Temmuz, 15 Eylül) üç şeker mısırı çeşidinde (Challenger, Vega, Khan) taze koçan verimi ve kalite özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında 2021 yılında, bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, farklı ekim zamanlarının çiçeklenme tarihi, bitkide koçan sayısı, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, sap kalınlığı, koçan uzunluğu, koçan kalınlığı, koçanda dane sayısı, koçanda dane ağırlığı, taze koçan verimi, taze tane verimi, suda çözünür kuru madde miktarı değerleri yönünden istatistiksel olarak önemli olduğu, en yüksek taze koçan veriminin 15 Nisan tarihli ekim zamanında Khan mısır çeşidinden (189,9 g/bitki), en yüksek suda çözünür kuru madde miktarının 15 Nisan tarihli ekim zamanında Khan mısır çeşidinden (18,33 °Brix) elde edildiği saptanmıştır.
Cin mısırında (Zea mays everta) çift melez popülasyonlarının bazı agronomik ve kalite özellikleri yönünden değerlendirilmesi
Bu araştırma, 2021 yılında kendilenmiş altı adet çift melez cin mısır popülasyonundan (KoçcinxBulut, ElacinxBulut, BaharcinxR997, R997xKoçcin, R997xBulut, BaharcinxSH2662) elde edilen 256 adet kendilenmiş mısır hattında (S1) bazı agromorfolojik ve kalite özelliklerinin değerlendirilmesi amacıyla, 2022 yılında ana ürün mısır yetiştirme sezonunda Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanı'nda alfa latis deneme desenine göre iki tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre, çift melez cin mısır popülasyonlarından elde edilen kendilenmiş hatlar (S1) arasındaki farklılıkların, tepe ve koçan püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan boyu, koçan çapı, koçanda sıra sayısı, koçanda dane sayısı, tek koçan ağırlığı, koçan dane verimi, hektolitre ağırlığı, nem içeriği, bin dane ağırlığı, patlama hacmi, patlamayan tane oranı, protein, nişasta ve yağ oranı için önemli, sap kalınlığı ve sıradaki dane sayısı için önemsiz olduğu saptanmıştır. En yüksek koçan dane verimi 92.5 g ile R997xKoçcin popülasyonunun 25 numaralı hattından, en düşük koçan dane verimi 25.1 g ile KoçcinxBulut popülasyonunun 31 numaralı hattından elde edilmiştir. En yüksek patlama hacmi 34.0 cm3/g ile BaharcinxR997 popülasyonunun 7. hattından, en düşük patlama hacmi ise 18.3 cm3/g ile R997xBulut popülasyonunun 21 nolu hattından elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, koçan dane verimi yönünden R997xKoçcin popülasyonu ve patlama özellikleri yönünden BaharcinxR997 popülasyon-larının diğer popülasyonlara göre daha üstün olduğu saptanmıştır.
Çukurova koşullarında danelik mısır (Zea mays indentata Sturt.) çeşitlerinde bazı agromorfolojik özellikler ile kalite parametrelerinin belirlenmesi
Bu çalışma, farklı tohumculuk firmalarından sağlanan ve Çukurova Bölgesinde birinci ürün koşullarında yaygın olarak yetiştirilen 20 adet at dişi melez mısır çeşidinin bazı agromorfolojik özellikleri ile kalite parametrelerini belirlemek amacıyla 2023 yılında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada, incelenen çeşitler arasında koçan püskülü çıkarma süresi, ilk koçan yüksekliği ve koçan çapı hariç tepe püskülü çıkarma süresi, bitki boyu, sap kalınlığı, koçan boyu, koçan ağırlığı, koçanda dane sayısı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, dane nem içeriği, dane verimi, nişasta oranı, yağ oranı ve protein oranı özellikleri bakımından istatistiki düzeyde önemli farklılıklar saptanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgulara göre, denemede yer alan mısır çeşitlerinin tamamında ilk koçan yüksekliğinin makineli hasat açısından uygun niteliklere (110 cm'nin üzerinde) sahip olduğu saptanmış ve dane verimi bakımından P0937 (1417.0 kg/da) ve LG30701 (1416.0 kg/da); nişasta bakımından DKC6980 (% 71.90) ve P0937 (% 71.87); protein bakımından P1241 (% 10.23), LG30692 (% 9.97) ve KWSKONTIGOS (% 9.93) çeşitlerinin önerilmesi uygun görülmüştür. Karakterler arası ilişkilere göre dane verimi ile koçan çapı, koçan ağırlığı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, nem içeriği ve nişasta oranı arasında önemli olumlu ilişkiler, dane verimi ile bitki boyu ve protein oranı arasında ise önemli olumsuz ilişkiler saptanmıştır.
Hibrit mısır ıslahı programında kombinasyon yeteneği yüksek tester hatlarının belirlenmesi
May Tohum mısır ıslah programından geliştirilen mısır hatlarının genel ve özel kombinasyon yeteneklerinin ve melez güçlerinin incelenmesi amacıyla Adana ilinde 16 adet kendilenmiş saf hat ve 5 adet saf tester hat arasında 2020 yılı içerisinde çoklu dizi (Line x tester) analizi yöntemine göre melezlemeleri yapılmıştır. Melezlemeler ile elde edilen 40 tane hibrit melez kombinasyonu testerların heterotik gruplarına göre iki farklı test grubuna ayrılarak 3 tane kontrol çeşit ile birlikte tesadüf blokları deneme desenine göre 2 tekerrür olarak 2021 üretim yılında yetiştirilmiştir. Melez kombinasyonlarının bitki boyu, koçan yüksekliği, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçan etrafı sıra sayısı, sömek çapı, 1000 dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, nem içeriği, dane verimi özellikleri bakımından incelenmiş olup, ebeveynlerin genel uyum yeteneği ve özel uyum yeteneği varyans ve etkileri hesaplanmıştır. Bunun yanı sıra, araştırmada kullanılan ebeveyn hatların genomik düzeyde benzerliklerini belirlemek amacıyla, SNP temelli moleküler markörler kullanılarak genetik çeşitlilik analizi gerçekleştirilmiş ve bu hatlara ait filogenetik ağaç oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, lancaster heterotik grubunda ait MT01 hattının en yüksek genel uyum yeteneğine sahip tester hat olduğu tespit edilmiştir. Islah programlarında tester hatlar, yeni geliştirilen popülasyonlardan en verimli ve istenen kriterlere en uygun saf hatların geliştirilmesinde çok büyük öneme sahiptir. Genel kombinasyon yeteneği yüksek olan bir tester hat ıslah programından çok daha iyi ve üstün özelliklere sahip hatların geliştirilmesine olanak tanıyacak ve her aşamada geliştirilen yeni hatlar ile verimlilik, biyotik ve abiyotik stres şartlarına karşı da daha dayanıklı yeni çeşitlerin geliştirilmesine imkan sağlanacaktır. Değişen çevresel ve iklimsel şartları ile çiftçilerin farklı olgunluk gruplarındaki daha yüksek verime sahip, hastalık ve zararlılara toleransı daha yüksek, kökten ve saptan yatmaya dayanıklı yeni danelik ve silajlık hibrit çeşit taleplerine yanıt verebilmek için araştırıcıların yeni tester hatları geliştirmesi gerektirmektedir. Özel kombinasyon yeteneği yüksek olan tester hatlar, ıslah programı çerçevesinde sınırlı sayıda ticari hibrit çeşit geliştirilmesine olanak tanırken, genel kombinasyon yeteneği yüksek her yeni tester hat, daha fazla ticari hibritin geliştirilmesine imkan sağlamaktadır. Rekabetçi yerli hibrit çeşitlerin geliştirilmesi hem yurt içinde hem de yurt dışında önemli bir satış potansiyeli oluşturarak ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Mısır, Line x Tester analizi, Verim ve Verim Unsurları, Kombinasyon Kabiliyetleri, Genel Kombinasyon Yeteneği, Özel Kombinasyon Yeteneğ
Danelik mısır (Zea mays L.) kendilenmiş hatları ve tek melez kombinasyonlarında bazı agromorfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Bu araştırma, 2023 yılı birinci ürün mısır yetiştirme sezonunda danelik mısır kendilenmiş hatları ve bu hatlardan elde edilen tek melez kombinasyonlarında bazı agromorfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Alanında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, incelenen 12 kendilenmiş danelik mısır hattı ve 14 tek melez kombinasyonu arasında, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan çapı, koçan ağırlığı, koçanda dane sayısı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, nem içeriği, dane verimi, nişasta oranı, yağ oranı ve protein oranı özellikleri bakımından istatistiksel düzeyde önemli farklılıklar saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; danede nişasta oranı yönünden kendilenmiş hatlar arasında 16DANE14 (%70.2) ve 16DANE17 (%70.0) ile melez kombinasyonlar arasında 16Dane17×16Dane15 (%71.2) ve 16Dane17×16Dane9 (%70.8) ön plana çıkarken, koçan dane verimi yönünden en yüksek değere sahip danelik mısır kendilenmiş hattı 16DM38 (110.6 g/koçan) olurken melez kombinasyonlar içerisinde 16Dane1×16Dane15 (154.0 g/koçan) 'in en yüksek koçan dane verimine sahip oldukları saptanmıştır.
Cin mısırı kendilenmiş hatlarında bazı bitkisel özelliklerin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Bu araĢtırma 2023 yılında Çukurova koĢullarında cin mısırında kendilenmiĢ hatlara ait bazı agromorfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü AraĢtırma ve Uygulama Arazisinde, birinci ürün mısır yetiĢtime sezonunda, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerürrlü olarak yürütülmüĢtür. AraĢtırmadan elde edilen verilere göre cin mısırı kendilenmiĢ hatlara ait ilk koçan yüksekliği dıĢında tüm özellikler için istatistiki açıdan önemli fark olduğu saptanmıĢtır. Cin mısırı kendilenmiĢ hatlarında; koçan boyu 14.1-23.4 cm, koçan çapı 23-32 mm, koçandaki sıra sayısı 11- 16 adet, koçandaki dane sayısı 230-771 adet, sıradaki dane sayısı 19-49 adet, koçandaki dane ağırlığı 17-105 gr, dane verimi 39-747.9 kg/da, bin dane ağırlığı 77-161 g, patlama hacmi 10-50 cm3/g, tek koçan ağırlığı 31-123.3 g, bitki boyu 149-210 cm, ilk koçan yüksekliği 51-77cm, bitki sap kalınlığı 18-24 mm, patlamayan dane oranı %0-7.1, tepe püskülü çıkarma süresi 76-82 gün, koçan püskülü çıkarma süresi 78-84 gün aralıklarında değiĢim göstermiĢtir. Anahtar Kelimeler: : Cin mısırı, kendilenmiĢ hat, bitkisel özellikler
İleri makarnalık buğday hatlarının agromorfolojik ve kalite özellikleri yönünden incelenmesi
Bu çalışma, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yetiştirilen makarnalık buğday (Triticum durum Desf.) genotiplerinin verim, kalite ve teknolojik özellikler bakımından değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırma, 2021–2022 ve 2022–2023 üretim sezonlarında sırasıyla Mersin ve Adana illerinde yürütülmüş olup, 395 ileri seleksiyon hattı ve 5 standart kontrol çeşidini içeren toplam 400 genotip, alfa latis deneme deseninde iki tekerrürlü olarak ele alınmıştır. Denemelerde agronomik (bitki boyu, başaklanma süresi, dane verimi vb.) ve kalite (ham protein, yaş gluten, nişasta oranı) özellikler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş, farklı özelliklerde yıllara ve lokasyonlara bağlı olarak istatistiksel anlamlılıklar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda bazı hatlar, hem verim hem de kalite bakımından üstün performans göstermiştir. Özellikle 9-55, 4-39, 3-65, 9-5, 1-39, 2-45, AUS79 ve 9-85 kodlu hatlar; yüksek dane verimi, protein ve gluten oranı, bin dane ağırlığı ve teknolojik kalite kriterleri bakımından öne çıkmıştır. Araştırma sonucunda hem kalite hem de verim yönünden üstün özellikler gösteren hatların, makarnalık buğday ıslah programlarında aday çeşit olarak değerlendirilebileceği önerilmektedir. Bu kapsamda çalışma, Türkiye'de makarnalık buğday üretimi için yüksek performanslı genotiplerin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Bazı organomineral gübre uygulamalarının danelik mısırda dane verimi ve agromorfolojik özellikler üzerine etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma, 2023 yılında Çukurova Bölgesi ana ürün koşullarında danelik mısırda Bazı Organomineral Gübre Uygulamalarının dane verimi ve agromorfolojik özellikler üzerine etkisini belirlemek amacıyla, Osmaniye/Kadirli/Yeniköy bölgesinde çiftçi koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmadan elde edilen verilere göre, farklı azot dozları ve farklı organomineral gübre uygulamaları arasındaki farkın, bitki sayısı, bitki boyu, koçan yüksekliği, sap kalınlığı, koçan boyu, koçan çapı, koçanda dane sayısı, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, dane nem içeriği ve dane verimi bakımından istatistiki düzeyde önemli farklılıklar oluşturduğu saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, danelik mısırın farklı azot dozlarındaki organomineral gübrelere tepkileri farklı olmuştur. DKC6980 çeşidinin en yüksek dane verimi bütün besin elementlerinin birlikte uygulandığı parselden elde edilmiştir. Bu durum, organomineral gübrelerin (biyostimulantların), azotlu gübrelerin etkinliğini artırdığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Danelik mısır, organomineral gübre, farklı azot seviyeleri, bitkisel özellikler
Cin mısırında line x tester analizleri ile agromorfolojik ve tane kalite özelliklerinin kalıtımının belirlenmesi
Bu çalışma, cin mısırı kendilenmiş hatlarının agromorfolojik karakterizasyonu ile melez gücünün belirlenmesi amacıyla 27 ana hat ve 2 adet baba hattı ile 54 kombinasyonda Line x Tester analizi yapılarak hatların genel ve özel kombinasyon yeteneklerini belirlenmek ve ümitvar melez kombinasyonlarını tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Tarla denemeleri Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Araştırma Alanında 2 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bitki boyu, koçan yüksekliği, sap kalınlığı, koçan boyu, koçan çapı, koçan sıra sayısı, koçanda sıradaki dane sayısı, koçanda dane sayısı, koçanda dane verimi, bin dane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, nem içeriği, patlama hacmi, patlamayan dane oranı, ağızda sakızlaşma ve verim özellikleri incelenmiş, genel kombinasyon ve özel kombinasyon yeteneği varyans ve etkileri, heterosis, heterobeltiosis değerleri hesaplanmış, öne çıkan hatlar ve melez kombinasyonları belirlenmiştir. Verim ortalamaları hatlar için 118.00 kg/da (L6) ile 590 kg/da (T2); melezler için ise 137.5 kg/da (L27XT2) ile 627.0 kg/da arasında (L9XT1) yer almıştır. Heterosis değerleri incelendiğinde; %-67.12-65.33 arasında; heterobeltiosis değerleri ise %-74.82-6.27 değerleri arasında bulunmuştur. Verim özelliği açısından L6 ana hattı ve T2 baba hattı, L9XT1 melez kombinasyonları öne çıkmıştır. Hibrit mısır çeşit ıslahı için heterotik grupları belli yeni kendilenmiş hatların geliştirilerek genetik çeşitliliğin artırılması önerilmektedir.