Theses supervised by Prof. Dr. Mehmet Yaman Öztek
10 theses · Galatasaray University
Çevreci ürünlerin rekabet gücüne etkisi ve akaryakıt sektöründe bir araştırma
Günümüz koşullarında küresel boyutta önem arz eden çevre sorunları, gelişen teknolojinin yaşamımıza getirdiği konfor yanında, bu gelişmenin doğaya ve çevreye verdiği kirlilik sebebiyle, her geçen gün hızla artmaktadır. Bu nedenle tüketiciler, ihtiyaçlarının karşılanmasına ek olarak, ürün veya hizmetin doğaya ve insana ne kadar zarar verdiği ile de ilgilenmeye başlamış ve bu doğal arayış, üreticileri; kaynakları etkin kullanmaya, doğa dostu ürünler üretmeye, geri dönüşüme uygun ambalaj ve ürün tasarımları geliştirmeye, çevre kirliliğini engelleyecek teknolojik sistemler kullanmaya yönlendirmektedir. Çevreye daha az zarar veren ürün ve düzenlemeler geliştirmek, üretim ve ar-ge aşamalarında yüksek maliyetlere katlanarak rekabet düzeyine olumsuz etki etmektedir. Diğer taraftan, çevre dostu ürünler üreterek doğaya saygılı tasarımlar geliştirmek, ulusal ve uluslararası piyasalarda yeni bir rekabet gücü kazandırmaktadır. Çalışmanın amacı; çevreci ürün ve faaliyetlere yönelen işletmelerin, bu faaliyetleri rekabet gücü elde etmek amaçlı gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri ve işletmelerin çevrecilik anlayışını bir rekabet göstergesi olarak değerlendirip değerlendirmedikleri hakkında bilgi edinmektir. Anahtar kelimeler : Çevre Sorunları, Çevreci Ürün, Yeşil Tüketici, Yeşil Pazarlama, Rekabet, Rekabet Gücü, Rekabet Stratejileri
Yeşil pazarlamada ambalaj kararının önemi ve içme suyu sektöründe bir araştırma
Sağlıklı, temiz ve güvenli bir çevre için tüketicilerin bilinçli olduğu ve işletmelerin stratejilerini yeşil pazarlama ve çevresel sürdürülebilirlik stratejileriyle desteklediği bir ortamda, korunan bir çevre ve sağlıklı bir toplum oluşturulmuş olur. Bugünkü yaşam kalitesinin yüksek olması ve ilerideki nesillerin yaşam kalitesi haklarını korumak adına bu farkındalığın uyandırılmış olması gerekmektedir. Hızla gelişen teknoloji ve değişen dünya koşullarında, işletmelerin içinde bulundukları dinamik çevrede koşulların gerektirdiği biçimlere uyum sağlamaları, başarıya giden yol haline gelmiştir. Bu çalışma, kentleşmenin getirisi olarak ortaya çıkan ambalajlı içme suyu sektöründeki işletmelerin yeşil pazarlama ve çevresel sürdürülebilirlik anlayışı çerçevesinde uyguladıkları ambalaj kararları, bu kararlara göre tüketicilerin ambalaj malzemesi türüne göre dağılımı, ambalaj malzemelerinin insan sağlığına ve çevreye olan etkileri teorik temellere dayandırılarak derinlemesine araştırmasını içermektedir.
Tedarik zincirlerinde bilgi işleme sürecinde kamçı etkisinin önemi ve bir araştırma
Kamçı etkisi, tedarik zinciri boyunca üreticiler, dağıtıcılar, toptancılar ve perakendeciler de görülen talep dalgalanmaları olarak kabul edilen terimdir. Kamçı etkisinin oluşmasına neden olan dört temel etmen vardır. Bunlar talep sinyali işleme ve sıfır olmayan teslim süresi, toplu sipariş, fiyat dalgalanması ve kıtlık oyunudur. Bununla birlikte mal tedarik zincirlerinde yapılan araştırmalar hizmet söz konusu olduğunda aynı geçerliliğe sahip değildir. Hizmet tedarik zincirinde klasik ürün tedarik zincirinde olduğu gibi nihai ürünlerin stoklanabileceği bir alan mevcut olmadığı için hizmet sağlayıcıların iş birikimleri çok iyi ayarlamaları gerekmektedir. Hizmet tedarik zincirlerinde kamçı etkisinin oluşmasına neden olabilecek beş farklı neden iş birikimleri, müşteri temas sıklığındaki artış, geri dönüş noktası, Atık etkisi ve Yönetimsel anlayışın eksikliğidir
İnternetten alışveriş yapan tüketicilerin tipolojisi ve bir araştırma
Günümüzde tüketici davranışı araştırmaları pazarlama dalının temelini oluşturmaktadır. Pazarlama araştırmalarını gerçekleştiren akademisyenler, işletme sahipleri ya da yöneticiler, tüketicilerin davranışlarına doğrudan etkisi olan tüketici özelliklerini ele almakta, böylece tüketicilere özel stratejiler geliştirmeyi hedeflemektedirler. Geleneksel yoldan alışverişte olduğu gibi, internetten yapılan alışverişlerde de tüketicilerin davranışları tüketicilerin özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Dolayısıyla tüketicileri farklılıklarına göre gruplandırıp, davranışlarındaki çeşitliliği değerlendirerek, kişiye özel davranış biçimlerine uygun hizmet ve ürünleri sunmak, beklentileri uygun yöntemlerle karşılamak ve böylece müşteri memnuniyetini arttırmak işletmelere rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Bu çalışmada, öncelikle internetten alışveriş yapan tüketicilerin sosyo-demografik özellikleri, internet kullanma sıklıkları, internetten alışveriş yapma sıklıkları ve internetten alışveriş yapmayı tercih ettikleri yer gibi bilgiler ele alınarak genel internet tüketicisi profilinin çizilmesi ve sonrasında bu tüketicilerin alışveriş yapma motivasyonlarını etkileyen faktörlere göre gösterdikleri farklılıklar doğrultusunda tipolojilerinin oluşturulması amaçlanmıştır. İnternetten alışverişe yönelik algılanan risk, internetten alışverişin sağladığı rahatlık algısı, alışverişte etkileşim ihtiyacı, alışverişte eğlence algısı, alışverişe yönelik bilgi ve planlama ihtiyacı bu amaca ulaşma aşamasında kullanılan motivasyon faktörleridir. Kümeleme analizi sonuçlarına göre üç grup elde edilmiştir: "İnternetten Alışveriş Yönelimlileri", "Kararsızlar" ve "Geleneksel Yoldan Alışverişe Yönelimliler". Elde edilen tipoloji grupları internetten satın almayı tercih ettikleri ürünler de dahil olmak üzere, özelliklerine göre değerlendirilip aralarındaki farklılıklar incelenmiş ve çalışma kapsamında geliştirilen hipotezler t-testi, varyans analizi gibi analiz yöntemleriyle test edilmiştir. Bu çalışmayla ve araştırma sonucunda elde edilen tüketici tipolojisi bulgularıyla pazarlama literatürüne ve pazarlama uygulamaları konusunda gerçekleştirilen araştırmalara katkı sağlamak hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tipoloji, Sınıflandırma, İnternetten Alışveriş, Tüketici
Sürdürülebilirlik açısından soğuk zincir oluşturmanın önemi ve bir araştırma
Sürdürülebilirlik Açısından Soğuk Zincir Oluşturmanın Önemi ve Bir Araştırma isimli çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik açısından soğuk zincir oluşturmanın önemini vurgulamak, izleme, denetleme, kalite ve çevre sistemleri ile etkinliği arttırılan soğuk zincir süreçlerinin müşteri değerini etkileyip etkilemediği ve işletmeye sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlayıp sağlamadığı konusunun araştırılmasıdır. Çalışma sonucunda soğuk zincir süreçlerindeki eksikliklerin ekonomik kayıplara yol açtığı anlaşılmış, soğuk zincirin etkin ve verimli yönetilmesinin ürün kalitesini iyileştirmesi nedeniyle müşteri değerini arttırarak işletmeye sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Soğuk zincir uygulamaları sadece üretici işletmelerin sorumluluğunda değildir. Dağıtım kanalı boyunca yer alan bağımsız perakendecilerin de soğuk zincir uygulamalarına aynı titizlikle katılmaları kaçınılmazdır. Bu katılım sağlanamadığı takdirde soğuk zincir uygulamalarında kırılmalar oluşmakta ve bu kırılmalar soğuk zincir uygulamalarında kayıplara ve müşteri memnuniyetsizliğine neden olmaktadır.
Doğrudan pazarlamanın satın alma kararına etkisi ve bir araştırma
Günümüzde artan ürün ve hizmet kategorisi ve artan rekabet sebebiyle tüketiciye ulaşabilmek en önemli konulardan biri olmuştur. Tüketiciye hızlı ve doğrudan ulaşmak adına kullanılan pazarlama yöntemlerinden biri de doğrudan pazarlamadır. Doğrudan pazarlama; tüketici ile aracısız ve karşılıklı iletişim sağlayarak, kendine has araç ve dağıtım kanallarını kullanan bir pazarlama yöntemidir. Tüketiciye sürekli gönderilen mesajlar, tüketicide bir süre sonra güven kaybı yaratmakta ve mesajlar bir süre sonra tüketici için inandırıcılığı yitirmektedir. Bu noktada tüketici yakın çevresinin görüşlerine danışmakta, ürün ya da hizmeti denemiş kişilerin görüşlerini işletmenin uyguladığı reklamlara göre daha güvenilir bulmaktadır. Bir alıcı ve ticari bir amacı olmayan haber verici arasındaki marka, ürün veya hizmet ile ilgili oluşan iletişime ağızdan ağıza pazarlama olarak tanımlanmaktadır. Tüketiciler satın alma kararı verirken iç ve dış faktörlerden etkilenmektedir. Tüketicinin satın alma kararını etkileyen faktörler; kişisel faktörler, psikolojik faktörler ve sosyo-kültürel faktörler olarak üç ana başlık altında toplanmaktadır. Kişisel faktörler olarak; yaş, cinsiyet, meslek, öğrenim düzeyi, gelir durumu ve medeni durum; psikolojik faktörler olarak; kişilik, öğrenme, algılama, güdüleme ve tutum/inançlar, sosyo-kültürel faktörler olarak ise kültür, aile, sosyal sınıf, danışma grubu gibi değerler ele alınmaktadır. Yapılan bu çalışmada, bir doğrudan pazarlama yöntemi olarak ağızdan ağıza pazarlamanın tüketicinin satın alma kararına etkisi incelenecektir. Bunun yanında ağızdan ağıza pazarlama yoluyla oluşan satın alma kararının tatmin olma ve tatminsizlik üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, göre ağızdan ağıza pazarlamanın tüketicinin satın alma kararına etkisi bulunmaktadır. Ağızdan ağıza pazarlama yolu ile gerçekleşen satın alma kararına da bir takım demografik faktörlerin etkisi söz konusudur. Bunun yanında, ağızdan ağıza pazarlama ile satın alma kararının tatmin olma ve tatminsizlik üzerinde etkisi de bulunmaktadır.
İşletmelerin sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne sahip olabilmeleri açısından marka ekosisteminin önemi ve bir araştırma
İşletmeler sahip oldukları varlıklar ve yetenekler ile değerler yaratırlar. Yaratılan değerler değer zinciri ile aktarılarak zenginleştirilmeye çalışılır. Yaratılan değerlerin rakiplerden üstün olması işletmeye sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlar. İşletmelerin değerlerini tüketicilerine ifade etmelerinin en iyi yolu markalama ile olmaktadır. Markalar tüketicilere değerler seti sunar ve bu değerler tüketicilerin beklentilerini ne kadar karşılarsa işletmelerin rekabet üstünlüğünü sürdürebilir kılmaları da o kadar kolaylaşır. Marka ekosistemi işletmenin marka değerini işletmenin her faaliyetinde göz önünde bulunduran ve atılan her adımın marka değerini arttırmasını amaçlayan bir süreçtir. Söz konusu çalışma işletmeler için değer zincirinin ve marka değerinin önemini vurgulayan marka ekosisteminin varlığının işletmelerin rekabet edebilirliğine etkisini araştırmaktadır.
Müşteri ilişkileri yönetimi, veri madenciliğinin müşteri ilişkileri yönetiminde kullanımı ve bir uygulama
Müşteri İlişkileri Yönetimi, işletme kaynaklarının etkin kullanımı için müşteri ilişkilerini düzenleyen sistematik bir yaklaşımdır. Müşteri İlişkileri Yönetimi sürecinde bilgi sistemlerinin, özellikle veri tabanları ve veri madenciliğinin kullanımı, müşteri ile işletme arasında veriler aracılığı ile köprü kurulmasını sağlamış, anlamlandırılan veriler sayesinde pazarlama kararları çok daha hızlı ve tutarlı alınır hale gelmiştir. Yapılan bu çalışmada, ayrılma eğilimli müşterilerin tahmin edilmesini sağlayacak olan model, perakende sektöründe bir işletmenin müşteri verilerine uygulanmış ve modelin başarısı ölçülmüştür. Çalışmanın amacı, ayrılma eğilimli müşterileri tahmin eden bir model bulunmasıdır. Bu nedende, perakende sektöründe hizmet veren işletmenin mevcut verileri incelenmiş, model için uygun veriler belirlenmiş, veri tipleri ve amaca uygun algoritmalar verilere uygun veri madenciliği araçları aracılığı ile uygulanmış ve çıkan sonuçlar mevcut veriler ile karşılaştırılarak modelin doğruluğu ölçülmüştür.
Sosyal medya reklamlarının izlenmesinde reklam çekiciliklerinin tüketicinin satın alma niyetine etkisi ve bir araştırma
Bir sosyal medya reklamının etkinliği için kullanıcının reklama olumlu yanıt verdiğini gösteren bir işaretin olması önemlidir. Sosyal medya kullanıcıları arasında olumlu algılar ve tepkiler yaratabilecek reklamlar muhtemelen ağızdan ağıza pazarlama etkisi yaratacak ve böylece daha fazla satışla sonuçlanacak ve bu da reklam kampanyalarından yüksek yatırım getirisi sağlayacaktır. Bununla birlikte, kullanıcıların bu olumlu yanıtlarını göstermelerini engelleyen gizlilik endişesi, çevre baskısı gibi olumsuz koşullar da olabilir. Bu nedenle bazı durumlarda kullanıcılar maruz kaldığı sosyal medya reklamına karşı tutumu olumlu olmasına rağmen, bunu etkileşime girerek göstermek istemeye bilirler. Dolayısıyla, bir reklamın satın alma üzerindeki etkisini sadece etkileşime girmeye yönelik tutum üzerinden açıklayamayız ve bu nedenle sosyal medya reklamlarına yönelik tutumun da dikkate alınması gerekmektedir. Reklam etkinliği üzerine yapılan araştırmalar, reklam yaratıcılığını, bilgilendiriciliği, eğlenceyi ve sosyal işaretleri tüketicinin reklama karşı tutumlarının öncülleri olarak vurgulamaktadır. Etkileşim davranışına odaklanan çalışmalar genellikle beğeni gibi tek bir etkileşime odaklanılmıştır. Mevcut çalışmada ise model beğeni, paylaşma ve yorum davranışı için ayrı ayrı test edilmiştir. Bu bağlamda, mevcut araştırmanın motivasyonu üç temel soru oluşturmaktadır: Sosyal medya reklamının olumlu kullanıcı yanıtlarına yardımcı olan öncülleri nelerdir, Sosyal medya reklamlarına ilişkin olumlu kullanıcı davranışı, satın alma davranışının bir göstergesi midir ve Sosyal medya reklamlarına ilişkin farklı olumlu kullanıcı davranışları, benzer dinamiklere sahip midir?
Dijital pazarlamada ürün kişiselleştirme ve ürün özelleştirmenin karşılaştırılması ve müşteri kişiselleştirme hassasiyetine yönelik bir araştırma
Bu çalışmada ürün özelleştirme (müşteri tarafından yapılan kişiselleştirme) ve ürün kişiselleştirme (işletme tarafından yapılan kişiselleştirme) stratejileri iki farklı gruptan toplanan veriler analiz edilerek karşılaştırılmıştır. Bu bağlamda öncelikle müşterinin kişiselleştirme hassasiyeti incelenmiş, bu hassasiyetin ürün özelleştirme değeri üzerindeki etkisine bakılmıştır. Sonrasında ürün özelleştirmenin satın alma niyeti, daha fazla ödeme gönüllülüğü ve müşteri tatminine olan etkileri test edilmiştir. Ardından ikinci grup veri için aynı süreç ürün kişiselleştirmeye uygulanmıştır. Ayrıca gizlilik endişesinin ürün özelleştirme ve satın alma niyeti/müşteri tatmini arasındaki ilişki ve ürün kişiselleştirme ile satın alma niyeti/müşteri tatmini arasındaki ilişki üzerinde düzenleyici rolüne bakılmıştır. SPSS ile moderatör değişkenlerin analizi sonrasında birinci grup veriler için gizlilik endişesinin ürün özelleştirme ile satın alma niyeti arasındaki ilişki üzerinde düzenleyici bir rolünün olmadığı, ürün özelleştirme ile müşteri tatmini arasındaki ilişki üzerinde ise negatif bir etkisinin olduğu görülmüştür. İkinci grup veriler için gizlilik endişesinin ürün kişiselleştirme ile satın alma niyeti arasındaki ilişki üzerinde düzenleyici rolünün olduğu, ürün kişiselleştirmenin satın alma niyeti üzerindeki etkisini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. SPSS ile yapılan moderatör değişken analizi yapıldıktan sonra YEM ile modeldeki diğer hipotezler test edilmiş, bütün hipotezler kabul edilmiştir. Buna göre kişiselleştirme hassasiyeti hem ürün özelleştirme hem de ürün kişiselleştirmeyi, ürün özelleştirme ve ürün kişiselleştirme değişkenleri satın alma niyeti, daha fazla ödeme gönüllülüğü ve müşteri tatminini pozitif yönde etkilediği görülmüştür.