Theses supervised by Prof. Dr. Şuayip Özdemir
21 theses · Fırat University, Afyon Kocatepe University, Amasya University, Hitit University
İmam-hatip lisesi meslek dersleri öğretmenlerinin Kur'an-ı Kerim dersi sınıf yönetimi davranışlarının incelenmesi
Bu araştırma, İmam-Hatip Lisesi meslek dersleri öğretmenlerinin Kur'an-ı Kerim dersi sınıf yönetimi davranışlarının pedagojik esaslar çerçevesinde incelenmesini amaçlayan nitel yöntemin durumsal deseninin kullanıldığı bir araştırmadır. Araştırma 2012-2013 öğretim yılı sonunda Elazığ ilinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu söz konusu ildeki İmam-Hatip Lisesi meslek dersleri öğretmenlerinden amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme yoluyla seçilmiştir. Bu çerçevede araştırmanın örneklem gurubunu 8'i kadın 15'i erkek olmak üzere toplam 23 İmam-Hatip Lisesi meslek dersi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel yöntemin temel veri oluşturma yöntemi olan görüşme kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu esas alınarak görüşmeler sürdürülmüş, bireysel farklılıklara göre ek sorular veya sonda sorular sorulmuştur. Ayrıca araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşleri ortaya konulurken, kapalı kalan noktaları açıklayabilmek ve söz konusu görüşleri daha isabetli yorumlayabilmek için yeri geldikçe onların derslerinde yapılan gözlemlerden ve kullandıkları dokümanlardan elde edilen bulgulardan da yararlanılmıştır. Araştırmada, ses kayıtları kelime işlemciye aktarılıp çözümlendikten sonra oluşturulan veri, betimlenerek içerik analizine tabi tutulmuştur. İçerik analizine tabi tutulan veriler kodlanmıştır. Daha sonra oluşturulan kodları genel olarak açıklayan uygun temalar oluşturulmuştur. Araştırma verilerinden elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmen görüşlerinden ortaya çıkan sonuçlardan bazıları şöyle sıralanabilir: Model okuma bakımından derse başlarken, Kuranı Kerim dersindeki öğretmenler öncelikle kendileri model okuma yaparlar, ilgili okumaya katkı sağlamak için beyaz tahta ve mp3 gibi materyalleri kullanırlar ve dersin başlangıç safhasında başarılı öğrencilerinden bahse-konu model okumayı gerçekleştirmelerini istemektedirler. Öğretmenlerin öğrencileri derse katma yöntemlerinin bazıları; okuma seviyesi iyi olan öğrenciden başlayarak rastlantısal olarak derse katma, gönüllü öğrencilere öncelik vererek derse katma, toplu olarak derse katma, rastlantısal olarak derse katma şeklindedir. Kur'an-ı Kerim dersinde ortaya çıkan istenmedik öğrenci davranışlarından bazıları; izinsiz konuşma, dersi takip etmeme, kız öğrencilerin özel hallerinde (hayız durumlarında) Kur'an okumak istememesi, derse abdestsiz gelme, arkadaşlarının okumasına müdahale etme veya gülmedir. Öğretmenlerin istenmedik öğrenci davranışlarına karşı yaklaşımlarının bazıları; uyarma, farklı etkinliklere yönelme, soru sorma, notla uyarma, göz teması-iletişimi vasıtasıyla kuvvetli bir duygu oluşturmaya çalışma, sesini yükseltme/kızma, öğrencileri tekrar tekrar okutma, onların oturdukları yerleri değiştirme şeklindedir. İmam-Hatip Lisesinde Kur'an öğretimini olumsuz etkileyen faktörlerden bazıları; öğrenciler arasındaki seviye farklılıkları, sınıfların kalabalık olması, zamanın yetersiz olması, derslerin her gün olmamasıdır. Araştırmada elde edilen sonuçlara dayalı olarak uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: İmam-Hatip Lisesi, İmam-Hatip Lisesi Meslek Dersi Öğretmeni, Kur'an-ı Kerim dersi, sınıf, sınıf yönetimi.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde zihin haritası oluşturmanın öğrenci başarısına, kalıcılığa ve öğrenmedeki duyuşsal özelliklere etkisi
Bu araştırmanın amacı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde zihin haritası oluşturmanın öğrenci başarısına, kalıcılığa, tutum ve motivasyon gibi öğrenmedeki duyuşsal özelliklere etkilerini, yapılan uygulamalara yönelik algıları tespit etmektir. Araştırma karma yöntemle yapılmıştır. Çalışmanın yapısının uygunluğu dikkate alınarak çalışma grubu oluşturulurken amaçsal örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma, 2013-14 eğitim-öğretim yılında Elazığ ilinde Bahçelievler Ortaokulunda altıncı sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Araştırmada biri deney biri de kontrol grubu olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Deney grubunda 25 ve kontrol grubunda 25 olmak üzere toplam 50 öğrenci üzerinde araştırma yapılmıştır. Uygulamalar Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde "İslam'ın Sakınılmasını İstediği Bazı Davranışlar" ünitesinde yapılmıştır. Nicel ve nitel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı çalışmada veriler; başarı testi, tutum ve motivasyon ölçekleri, gözlem ve görüşme formlarıyla toplanmıştır. Uygulama sonrasında seçilen öğrencilerle ve ders öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda zihin haritasının uygulandığı deney grubunun uygulama sonrası motivasyon puanlarında anlamlı düzeyde bir farklılık gözlenmiştir. Deney grubunun motivasyon puanları yükselirken, kontrol grubunun ön-motivasyon son-motivasyon puanları arasında farklılaşma oluşmamıştır. Zihin haritasının uygulandığı deney grubunda DKAB dersine ilişkin uygulama sonrasında tutumlar olumlu yönde değişmiştir. Mevcut yöntemin uygulandığı kontrol grubunda ise farklılığın olmadığı görülmüştür. Yapılan uygulama sonrasında deney grubunun başarı düzeyinde artış tespit edilirken; kontrol grubunun başarı düzeyinde anlamlı bir farklılık oluşmadığı görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutuna bakıldığında nicel boyutu destekleyen, açıklayan ve detaylandıran sonuçlara ulaşıldığı görülmüştür. Çalışmada zihin haritası tekniğinin uygulanmasına ilişkin olarak konu, uygun ortam ve hayal gücünün gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Zihin haritasının beğenilen yönleri; görsel anlatım, yardımlaşma, bilgiyi kâğıda dökme, çıkartma yapıştırma, kavram bulma ve renklendirmedir. Zihin haritasının katkıları ise bilişsel etkiler, duyuşsal etkiler, derse aktif katılım ve dersi sevdirme olarak belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen önemli bulgu da uygulama sırasında yaşanan problemlerdir. Bunlar, kâğıdın küçük olması, kavram bulamama, sınıfın gürültülü olması, uygulamanın ilk defa yapılması ve süre yetersizliğidir. Araştırma sonucunda zihin haritası tekniğinin, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin diğer ünitelerinde ve başka derslerde de uygulanması, öğretmenlere zihin haritası tekniği hakkında detaylı olarak bilgi sağlanması; bu amaçla hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Duyuşsal Alan, Değer Eğitimi, Ahlak Eğitimi, Değer, Duyuşsal Özellikler, Duyuşsal Davranış Eğitimi, Motivasyon, Tutum, Algı, Zihin Haritası
Korunmaya muhtaç çocukların din eğitimi
İslam dini, çocuğu insanlık bayrağını taşımaya aday bir varlık olarak görmüş ve çocuğun bakım ve eğitimi üzerinde hassasiyetle durmuştur. Dinimiz çocuğun bakım ve eğitim görevini önce anne babaya verir, ancak onların yokluğu veya görevlerini yapamadıkları durumlarda bu görev devletin sorumluluğundadır. Ülkemizde de söz konusu çocukların korunması ve yetiştirilmesinin devletçe ele alınması, ilgili yasayla Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Devletin sorumluluğunda olan bu çocuklara korunmaya muhtaç çocuklar denmektedir. Korunmaya muhtaç çocuklar, birçok sorunla karşı karşıya olduklarından ülkemiz çocukları arasında ayrıca ele alınması gereken bir grubu oluştururlar.Korunmaya muhtaç çocuklar, Peygamber Efendimizin döneminden günümüze kadar gerek toplum gerekse devlet tarafından farklı yöntem ve şartlarda himaye altına alınmış, ihtiyaçları karşılanmaya çalışılmıştır.Biz, bu çalışmada korunmaya muhtaç çocukların göz ardı edilen veya tam anlamıyla karşılanamayan manevi ihtiyaçlarına cevap olması açısından din eğitiminin önemini ele alıyoruz.Araştırmalarımız neticesinde korunmaya muhtaç çocuklarda görülebilen birçok psiko-sosyal soruna ulaştık. Yaşam şartlarına bağlı olarak ortaya çıkan gelişim geriliği, insan ilişkilerinde bozukluk, kimlik karmaşası, güvensizlik, korku ve kaygı halleri, geleceğe dair ümitsizlik, düşük öz saygı düzeyi, karamsarlık, dışlanmışlık hissi, suçlu davranışlar, olumsuz alışkanlıklar, iç çatışma, ruhsal uyumsuzluk ve depresyon en sık görülen durumlardır.Din, insanın sevme, sevilme, güvenme, sığınma, bağlanma, değer görme gibi insani istek ve ihtiyaçlarını tatmin eder. Dinini öğrenen ve yaşayan insan ruhsal açıdan daha sağlıklı ve güçlüdür. Bu nedenle yaşadığı olaylar karşısında yılmaz, olumsuz hal ve davranışlara girmez. Bu açıdan bakıldığında hayatın olumsuzluklarıyla erken yaşta karşılaşmış olan korunmaya muhtaç çocuklara din eğitimi verilmesi ciddi bir gerekliliktir. Çalışmamız sistemli ve devamlı bir din eğitiminin korunmaya muhtaç çocukların sahip oldukları olumsuz koşullardan veya yaşamış oldukları özel durumlardan kaynaklanan sorunlarının iyileştirilmesinde büyük bir rol oynayacağını ortaya koymayı amaçlıyor.Korunmaya muhtaç çocuklara iman esasları öğretildiği takdirde ruhsal açıdan huzurlu ve davranışlarında daha kontrollü olacaklardır. İnançlarını ibadetlere dönüştürmeyi öğrendiklerinde ise dinin onlara aşıladığı tüm güzel duygu ve düşünceleri kişilik haline getirmiş olacaklardır. Bu da onların hayatlarındaki olumsuzlukların etkilerinden kurtulmalarını ve sağlıklı bireyler olmalarını sağlayacaktır.Anahtar Kelimeler: Korunmaya muhtaç çocuk, sorun, din, din eğitimi, iman eğitimi, ibadet eğitimi.
İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi eğitimi bölümü öğrencilerinin eğitim-öğretim beklentileri ve sorunları: Atatürk ve Erciyes Üniversiteleri örneği
1998 yılında İlahiyat Fakültelerinin alt bölümleri yeniden yapılandırılmıştır. Yeni program 1998-1999 eğitim-öğretim yılından itibaren uygulanmıştır. Yeni programda, İlahiyat Lisans Programı ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Programı bulunmaktaydı. 2006-2007 eğitim-öğretim yılında yapılan bir düzenlemeyle de İlahiyat Fakültelerinde yer alan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği programı, Eğitim Fakültelerine aktarılmıştır. 2010 yılında ise Eğitim Fakültelerindeki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Bölümü, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Bölümü'ne dönüştürülmüştür.Bu tez Atatürk Üniversitesi ve Erciyes Üniversitesi İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Bölümü öğrencilerinden seçilen bir örneklem üzerinde yapılan bir alan araştırmasıdır. Bu çalışmada ağırlıklı olarak, uygulanan programdan kaynaklanan öğrenci sorunları ve beklentileri ele alınmıştır. Ayrıca verilerden elde edilen sonuçlar da değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Bu çalışmanın amacı yeni düzenlemelere veya program geliştirme çalışmalarına veriler sağlamak ve bu konuyla ilgili olarak önerilerde bulunmaktır.Anahtar Kelimeler: Beklenti, sorun, öğrenci, eğitim, öğretim, İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Bölümü.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve eğitim faaliyetleri
Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye'ye mahsus bir kurum değil, aksine kökenleri Osmanlı tarihine kadar uzanan bir yapıdır. Kültür ve uygarlığımızın modern bir ifadesi olan Başkanlık, bu yönüyle geçmişle de ilişkilendirilebilir. Başkanlık, tam olarak Osmanlı devletindeki Şeyhülislamlık kurumunun bir devamı sayılmaz. Çünkü başkanlık, temel çalışma alanları din eğitimi, dini idare ve yargı olan Şeyhülislamlıktan yapısal olarak farklılaşır. Cumhuriyet döneminde Şeyhülislamlığın bütün bu fonksiyonları farklı alanlara kaydırıldı. Din işleri için ilk dönemlerde, Şer'iye ve Evkaf Vekaleti kuruldu.Diyanet İşleri Başkanlığı, 3 Mart 1924'te kuruldu. Başkanlık, Kurtuluş Savaşı boyunca, Cumhuriyet rejiminin temel prensipleri çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kurulan ilk ve öncelikli kurumlardan biridir. Kurumun ilk amacı, dini konularla ilgili ilk elden bilgilerle insanları iyi bir şekilde bilgilendirmek ve kamu düzenini sağlamanın yanı sıra sağlıklı bilgiyle dini hizmetleri gerçekleştirmektir.Günümüzde Başkanlık, birçok etkinlik gerçekleştirmekte ve dini konularda kamu hizmeti sağlamaktadır. Özellikle de eğitim alanında Başkanlık, cami, Kur'an kursu, hapishane vb. yerlerde genel din eğitimi hizmetlerini yürütmektedir.Bu tez, Başkanlığın kurumsal yapısı ve eğitim çalışmalarını konu edinmektedir. Çalışmanın ilk bölümü, Başkanlığı kuruluşundan günümüze kadar incelemeyi hedefler. Bu açıdan, Osmanlı devleti dönemindeki din hizmeti, başkanlığın kuruluşu, günümüze kadarki aşamaları ve kurumsal yapısı incelenmeye çalışıldı.İkinci bölümde cami, Kur'an kursu, eğitim merkezleri, ceza evleri ve yurtdışında gerçekleştirilen temel dini eğitim hizmetleri incelendi.Anahtar Sözcükler: Diyanet İşleri Başkanlığı, din eğitimi, din hizmeti.
İmam-hatip lisesi öğrencilerinin sorun ve beklentileri (Batman ili örneği)
İmam-Hatip Liselerinin tarihi, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyetin ilan edilmesinden 5 ay gibi kısa bir süre sonra 3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanununa dayanmaktadır. Açıldığı tarihten bu güne kadar kapalı kaldığı yıllar olmasına rağmen, daima Türk milli eğitim Sistemi içindeki yerini korumuştur.İşte biz de, bu çalışmamızda bir eğitimci gözüyle İmam-Hatip Liselerinin kuruldukları yıldan günümüze kadar Türk milli eğitimi sistemi içerisinde geçirdikleri tarihi süreci tespit ederek; bu okullarda okuyan öğrencilerin sorun ve beklentilerini tespit etmeyi amaçladık.Bu araştırmanın evreni Batman Anadolu İmam-Hatip Lisesinde öğrenim gören öğrencilerden oluşturmaktadır.İmam-Hatip Lisesi öğrencilerinin sorun ve beklentilerini tespit etmek için araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu 194 öğrenciye uygulanmıştır. Anket vasıtasıyla elde edilen veriler SPSS For Windows Paket Programı ile çözümlenmiştir. Anket verileri, öğrenciler ile yapılan görüşmelerle desteklenmiştir.Araştırmamız sonunda, sınıfların kalabalık olması, programın yoğun olması; öğrencilerin barınma problemleri, yükseköğrenime geçişte katsayı uygulanması gibi sorunlar tespit edilmiş ve öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: İmam-Hatip Liseleri / Okulları, Öğrenci, Eğitim, Beklenti, Sorun
Din eğitimi açısından Kur'an'da emri bil maruf ve nehyi anıl munker
Emri bil Maruf ve Nehyi anil Münker, İslam Tarihi boyunca önemli bir prensip olmuş, üzerinde çokça tartışılmış hatta ayrılıkların ve kavgaların da sebebi olmuştur. Fakat bu prensip daha çok bir itikadi ve inanç meselesi olarak görülmüş ve bu yönü ön plana çıkarılmış, Mutezile mezhebinin de ilkelerinden birini oluşturmuştur. Bu çalışmada hem Emri bil Maruf ve Nehyi anil Munker ilkesi Kuran ayetleri çerçevesinde ele alınmış hem de ilke içerisinde geçen kavramların kökenine inmeye çalışılarak din eğitimi ile ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte hadislerde de maruf ve münker kavramlarından ne kastedildiği açıklanmaya çalışılmıştır.Emri bil Maruf ve Nehyi anil Münker genel olarak iyiliği yaymaya çalışmak ve kötülükten alıkoymaya, engellemeye çalışmak anlamına gelmektedir. K. Kerim'deki maruf ve münker kavramlarının geçtiği ayetler ise çeşitli anlamlarda kullanılmakla beraber din eğitimi açısından da değerlendirilebileceği ifade edilmektedir. Aynı şekilde hadislerde de iyiliği emretme ve kötülükten alıkoyma prensibinin eğitim ile ilişkisi ortaya konulmaktadır. Konunun daha iyi anlaşılması için de hem Kuran'da hem de hadislerde Maruf ve Münker kavramları ile yakın anlamlı diğer kavramların açıklanması yapılmış, eğitimde iyilik ve kötülük kavramlarının değerler eğitimi çerçevesinde davranış haline dönüştürülmesi üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Maruf, Münker, Emir, Nehiy.
Eğitim ve din hizmetleri bağlamında Almanya Diyanet İşleri Türk İslam Birliği
Türkiye ve Almanya arasındaki ilişkiler çok eskilere dayanmaktadır. Tarih boyunca her iki ülke politik, ekonomik, kültürel ve eğitim sahalarında iş birliği içerisinde olmuşlardır.Almanya'ya çalışma amacıyla giden ilk Türkler çok zor şartlar altında çalışmak ve yaşamak zorunda kalmış olmalarına rağmen kendi kültür ve değerlerini muhafaza etmek ve başka kültürel değerleri de tanımak amacıyla zamanla bir araya gelme ihtiyacı hissetmişlerdir. Almanya'daki ilk Türk işçiler, bu ülkede yetişen çocuklarına dini, örfi, geleneksel, göreneksel ve kültürel değerleri öğretmek amacındaydılar. Bu bağlamda bir birinden farklı teşkilatlar ve dernekler kurarak bir takım etkinliklerle Türk-İslam örf ve adetlerini, geleneklerini ve yaşama tarzını Almanya'da yetişen yeni nesillere öğretmek ve yaşatmak istiyorlardı. Ayrıca bir araya gelerek Türkiye'ye ait manevi kimliklerini daha güçlü bir şekilde muhafaza düşüncesindeydiler. Zamanla Almanya'da kalıcı hizmetlerin verilmesi için daha organizeli ve teşkilatlanmış derneklere ihtiyaç duyulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığının desteği ile Almanya`nın Köln şehrinde dini, sosyal ve kültürel faaliyetleri desteklemek amacıyla Diyanet İşleri Türk-İslam Birliği (DİTİB) kurulmuştur.Anahtar Kelimeler: Din, Dil, Eğitim, Entegrasyon, Diyalog.
Kur'an kursu öğreticilerinin mesleki yeterlikleri: Diyarbakır örneği
Genel eğitimde temel unsur öğretmen olduğu gibi Kur'an Kursu öğretiminde de temel unsur, Kur'an Kursu öğreticisidir. Kur'an öğretiminde öğretim unsurlarına işlerlik kazandıran ve Kur'an eğitim öğretiminde belirlenen hedeflere ulaştıran öğe Kur'an Kursu öğreticisidir.Bu çalışmada Kur'an Kursu öğreticilerinin yeterlikleri, yapılan anketlerle ve Kur'an Kursu öğreticilerinin kendi ifadeleri çerçevesinde belirlenmiş ve değerlendirilmiştir.Giriş bölümünde araştırmanın konusu, önemi, amacı, evren ve örneklemi üzerinde duruldu aynı zamanda araştırmada kullandığımız yöntem ve teknikler hakkında bilgi verildi. Birinci bölümde, Kur'an öğretiminin Hz. Peygamber döneminden günümüze kadar uzanan tarihi gelişimi hakkında bilgi verildi. Ayrıca Kur'an Kursu öğreticisinin yeterlikleri ile ilgili teorik bilgiler verildi. İkinci bölümde ise uygulamış olduğumuz anketlerin analizi ve yorumlarına yer verildi. Sonuç ve öneriler bölümünde ise araştırmanın sonucu oluşturuldu ve bu sonuca bağlı öneriler geliştirildi.Araştırmaya katılan Kur'an Kursu öğreticileri, mesleki bilgi (özel alan) açısından kendilerini yeterli gördüklerini ve özel alan bilgisinin eğitim öğretim etkinliklerinde ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde olduğunu belirtmişlerdir.Kur'an Kursu öğreticilerinin sorulara verdikleri cevaplardan, eğitim öğretim süreci (pedagojik formasyon) etkinliklerinde genel itibariyle yeterli olmadıkları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte öğreticiler, pedagojik formasyon alanında kendilerini geliştirme konusunda herhangi bir gayret göstermemektedir. Kur'an Kursu öğreticilerinin öğretim strateji, yöntem ve teknikleri tanıma ve kullanma, eğitim teknolojisinden faydalanma, materyal hazırlama ve geliştirme konularında oldukça önemli eksiklikleri vardır.Kur'an Kursu Öğreticilerinin Mesleki Yeterlikleri (Diyarbakır Örneği) adlı çalışmamız sonucunda Kur'an Kursu öğreticileri mesleki özelliklerine (yeterliklerine) sahipken pedagojik formasyon bilgisine yeterli düzeyde sahip değildir. İdeal bir öğreticinin özellikleri dikkate alındığında, Kur'an Kursu öğreticilerinin pedagojik formasyon ile ilgili eksiklerinin olduğu ortaya çıkmaktadır.Araştırmamızın sonucunda Kur'an Kursu öğreticilerinin kursları ve öğrencileri ?ile ilgili farklı problemleri olduğu tespit edilmiştir. Kur'an Kurslarının bir kısmı fiziksel bakımdan eğitim öğretimin yapılmasına yeterli düzeyde elverişli olmadığı, Kur'an Kurslarının istikbal vaat etmemesi gibi problemler öğrenciler arasında motivasyon eksikliğine ve devamsızlık problemine sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Kur'an Kursu öğreticilerinin öğrencileriyle ilgilenip ilgilenmeme durumunu tespit etmek amacıyla sorduğumuz sorular sonucunda öğreticilerin öğrencileriyle ders dışında da ilgilendiği ve özel günlerine (düğün, sünnet, taziye gibi) iştirak ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.Kur'an Kursu öğreticilerinin eğitim öğretimle uğraşan diğer insanlar gibi birçok problemleri bulunmaktadır. Bu problemlerin giderilmesi için DİB'in yapması gereken bazı yasal düzenlemeler olduğu gibi öğreticilerin de eğitim seviyesinin yükseltilmesi için bireysel gayretleri gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Kur'an Kursu öğreticisi, Kur'an Kursu öğreticisinin yeterlikleri ve problemleri, özel alan bilgisi, pedagojik formasyon.
İtibar yönetimi açısından kurumsal sosyal sorumluluk: Baykar A.Ş. örneği üzerine bir inceleme
Bu çalışmanın amacı itibar yönetiminin bir boyutu olan sosyal sorumluluğun etkisini, bir savunma işletmesi aracılığı ile açıklamaktır. Daha önce yapılan çalışmalara bakıldığında, genellikle yerel üreticilerin itibar yönetimleri ile ilgili araştırmalar yapılmış, uluslararası pazara ürün üreten ve savunma sanayisinde faaliyet gösteren bir işletme hakkında herhangi bir çalışma literatürde yer almamaktadır. Bu yüzden Baykar Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş. seçilmiştir. Araştırma, kapsamının geniş olması ve itibar kavramının daha net olarak anlaşılması için karma yöntemler kullanılarak hazırlanmıştır. Nitel yöntemlerden içerik analizi ile Baykar A.Ş.'nin resmi Twitter hesabındaki gönderiler MAXQDA 2022 programı ile taranmış, en sık kullanılan kelimler ile kelime bulutu ve frekans tablosu oluşturulmuştur. İşletme paylaşımlarında, en fazla "MilliTeknolojiHamlesi" ifadesi kullanılmış, uygulamalarının toplumsal bir hedefi yansıtmasını hedeflemiştir. Aynı zamanda "BayraktarTb2" ve "Akıncı" kelimelerinin de sıklıkla paylaşılması, işletmenin sosyal medya üzerinden bir marka ve ürün bilinci oluşturulmasını hedeflediği söylenilebilmektedir. Yabancı haber kaynakları da analizi edilmiş ve Baykar'ın "BayraktarTb2" ve "Türkiye" ile özdeşleştiği görülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünü ise anket verileri oluşturmuştur. Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar'da ikamet eden 18 yaşından büyük kişiler oluşturmaktadır. Tesadüfi olmayan yöntemlerden kolayda örnekleme ile 500 kişi anket toplanmış ve SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Veriler; ortalama ve standart sapma değerleri ile birlikte, faktör analizi, Cronbach's Alpha, ortalama ve frekans analizi, Bağımsız T-testi, ANOVA testi, Korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre itibar yönetiminin boyutları ve sosyal sorumluluğun boyutları, katılımcıların medeni durumuna, kuşağına, mesleğine, eğitim ve gelir düzeyine göre değişiklik göstermektedir. Ancak katılımcıların cinsiyetine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklara ulaşılamamıştır. Baykar açısından değerlendirildiğinde, işletme itibar yönetimi boyutları etkin bir biçimde kullanmaktadır. Kurumsal sosyal sorumluluk açısından da çalışmaları olumlu bulunmuştur.
Amasya örneğinde imam hatip lisesi öğrencilerinin beklenti ve sorunları
1924 yılında medreselerin kapatılmasıyla ülkenin din görevlisi ihtiyacını karşılamak amacıyla Tevhid i Tedrisat Kanunun 4. maddesiyle kurulan İmam Hatip Mektepleri, açıldığı ilk günden bugüne kadar bir varoluş mücadelesi göstermiştir. İmam Hatip liseleri kuruluş tarihinden itibaren önüne konan birçok engele karşı eğitim öğretim sistemi içerisinde ülkemizin dini, sosyal, kültürel ve fikir hayatına canlılık katmıştır. İmam Hatip liselerinin ortaya koyduğu eğitim öğretim modeli ülke sınırlarımızı aşarak birçok ülkede benzer eğitim öğretim kurumlarının kurulmasına da örnek teşkil etmiştir. Bu-nun yanında farklı ülkelerden misafir öğrencilerden oluşan okullar açarak hem dini hem de kültürel yönden iyi insan modelleri yetiştirerek evrensel bir görev üstlenmiştir. Türk Milli Eğitimi Sistemi içerisinde önemli bir yere sahip olan İmam Hatip Liseleri-nin Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kuruluşundan günümüze kadar geçirmiş olduğu süreç-leri incelemek, bu okullarda okuyan öğrencilerin beklenti ve sorunlarını tespit etmek ama-cıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışma Amasya il merkezinde bulunan Bülbül Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lise-si ve Şehit Ahmet Özsoy Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri üzerinde yapılmıştır. İmam Hatip Liselerinin tarihi süreci literatür araştırması yapılarak incelenmiştir. Öğ-rencilerinin beklenti ve sorunlarının tespit edilebilmesi için geliştirdiğimiz anket formu 340 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics programı kullanılarak ana-liz edilmiştir. Çalışma anket verileri dışında öğrencilerle görüşmeler ve dolaysız gözlemle desteklenmiştir. Çalışmanın sonunda elde edilen beklenti ve sorunlarla ilgili sonuçlar ve öneriler su-nulmuştur.
Din eğitimi açısından Kur'an ve hadislerdeki analojik üslup
İlahi mesajlar barındırmasının yanı sıra eğitsel içeriğe de sahip olan Kur'an ve hadislerde, soyut konular anlatılırken "bağlantı kurma" ve "benzerlikleri açığa çıkarma" üslubuna sıklıkla başvurulmuştur. Bu açıdan çalışmamızın amacı, din eğitimine konu olan soyut nitelikteki meselelerin öğretiminde Kur'an ve hadislerde kullanılan bu üslubun öğretim sürecini zenginleştiren boyutlarını tespit etmektir. Din Eğitimi sürecinde kullanılabilecek etkili bir yöntem olan analojinin Kur'an ve hadislerde geçen örneklerini belirleyip din eğitimi açısından değerlendirmektir.
4-6 yaş gruba Kur'an kursu eğitiminin veli görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Amasya örneği)
Tarih boyunca insanlar her vakitte bir dine inanma gereksinimi duymuşlardır. Daha çocuk yaşta insanlar bir yaratıcı gücünün varlığına ve büyüklüğüne inanırlar. İşte bu inanma gücü çocukluk yıllarında en uygun şekilde verilmelidir. Çocuğa verilecek eğitimde çocukların gelişimsel özellikleri dikkate alınmalıdır. Bu çalışmamızda 4-6 yaş grubu çocuklarının gelişimsel özelliklerine, bu gelişimsel özelliklere göre din eğitimi verilirken nelere dikkat edilmesi gerektiğine ailelerin ve öğreticilerin dikkat etmesi gereken hususlara 4-6 yaş grubu Kur'an Kurslarının yasal dayanakları kuruluş amacı ve kazanımlarına değinilecektir. Son bölümde ise Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından açılan kurslarda verilen eğitimi değerlendirmek için kurslarda eğitim gören öğrenci velilerine yönelik anket uygulanmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.
Ortaokullardaki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi hakkında veli görüşleri
Çocuğa din eğitiminin verildiği ilk yer ailedir. Çocuk için din eğitiminin temelleri ailede atılır. Okuldaki din eğitimi ise o temellerin üzerinde inşa edilir. Buradan anlaşılacağı üzere hem aile hem de okul, çocuğun din eğitiminde önemli roller üstlenmektedir. Çalışmamızda Ortaokullardaki Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinden aile büyüklerinin beklentileri araştırılmıştır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemi 24 veliden oluşmaktadır. Katılımcı velilerin %50'si erkek %50'si kadındır. Katılımcılar farklı meslek guruplarından oluşmaktadır. Bu araştırma giriş, üç bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Girişte araştırmanın amacı ve önemi, problem ve alt problemleri, varsayımlar, sınırlılıklar ve ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Birinci bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesi yer almaktadır. İkinci bölümde ise araştırmanın yöntemine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde öğrenci velileriyle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular ve yorumlara yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise araştırma sonucunda elde edilen tespitler ve öneriler yer almaktadır. Araştırmamızın sonucunda velilerin, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinden ve okul yönetiminden beklentilerinin neler olduğu tespit edilmiştir. Araştırmamızda velilerin, dersin içeriği hakkında beklentilerine ve görüşlerine de yer verilmiş olup velilerin içeriğin zenginleştirilmesini istedikleri tespit edilmiştir. Velilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinin verilmeye başlandığı zamanın geç olduğunu düşündükleri, çocuklar eğitim-öğretime başladığında dersin verilmeye başlamasını istedikleri tespit edilmiştir. Velilerin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeninden dersi ve kendini sevdirmesini, davranışlarıyla örnek olmasını, donanımlı olmasını, dersi iyi anlatmasını, anlattıklarıyla yaşadıklarının uyumlu olmasını bekledikleri tespit edilmiştir. Velilerin ders saatini yetersiz buldukları ve ders saatinin arttırılmasının yanında dersin uygulamalı olarak verilmesini de istedikleri, dersin verimliliğinin arttırılmasını istedikleri, dersin çocukların davranışları üzerinde olumlu etkileri olduğunu düşündükleri, dersin toplumu birleştirip bütünleştirdiğini savundukları tespit edilmiştir.
İmam Hatip Lisesinde okuyan Suriyeli göçmen öğrencilerin beklenti ve sorunları (Kilis örneği)
Siyasi anlaşmazlıklar, iç karışıklıklar devletlerin yönetim anlayışına etki eden unsurlardandır. Bu ölçekte 2011 yılında Suriye'de başlayan iç karışıklıklar halk için önemli bir tehdit unsuru haline gelmiş ve milyonlarca Suriyeli vatandaş bu savaş ikliminden dolayı göç etmek zorunda kalmıştır. Bu göç dalgasından Suriye'nin en yakın komşularından biri konumunda bulunan Türkiye de etkilenmiştir. Göç idaresi başkanlığı 2022 kasım ayı verilerine göre Türkiye'ye göç kapsamında 3.603.724 Suriyeli vatandaş gelmiştir. Nicel yöntemle yürütülen bu araştırmanın amacı Kilis'te bulunan imam hatip liselerinde eğitim ve öğretimine devam eden Suriyeli göçmen öğrencilerin eğitim hayatına yönelik beklenti ve sorunlarını tespit etmektir. Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Kilis İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 3 imam hatip lisesi amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu kapsamda 2021-2022 eğitim öğretim döneminde farklı sınıf kademlerinden toplam 353 kişiye veri toplama tekniklerinden biri olan anket uygulanmıştır. Yapılan anket sonuçları betimsel analiz yapılarak, frekans yüzde tabloları halinde sunulmuştur. İki kısımdan oluşan çalışmanın, birinci bölümünde araştırmanın teorisi ile ilgili olan, göç, eğitim, göç kısımları, göç çeşitleri, göç eğitim ilişkisi gibi konulara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise araştırmadan elde edilen bulgulara ve bulgulara yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Çalışmanın sonucunda Suriyeli göçmen öğrencilerin iletişim problemleri, dil problemleri, meslek dersleriyle ilgili problemler ve ayrımcılık gibi bazı problemlerle karşılaştıkları sonucuna varılmıştır.
Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde eğitsel dijital oyun kullanımına yönelik öğrenci görüşleri
Modern eğitim anlayışının önemli bir parçası haline gelen eğitsel dijital oyunlar, öğrencilerin öğrenme deneyimini yeniden tanımlamakta ve öğretim süreçlerini zenginleştirmektedir. Bu çalışmada eğitsel dijital oyunların din öğretiminde kullanım eksikliğinden bahsedilmiş; bu eksikliğe yönelik eğitsel bir dijital oyun tasarım örneği sunularak bu materyale ilişkin öğrenci görüşleri elde edilmiştir. Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin kullanımına uygun olarak hazırlanan, ders müfredatına paralel bir şekilde tasarlanan, arkadaş gruplarıyla oynanabilen ve mobil cihazlara yönelik olarak geliştirilen bir materyal sunulmuştur. Bu doğrultuda, din eğitimi alanında teknolojinin kullanımına yönelik var olan eksiklikleri kısmen giderebilmek amacıyla bir materyal örneği sunularak alana katkı sağlanması hedeflenmiştir. Geliştirilen eğitsel dijital oyun, Amasya Hattat Hamdullah İmam Hatip Ortaokulunda 6. sınıfta öğrenim gören bir grup öğrenciye dört hafta boyunca uygulanmış, dördüncü haftanın sonunda öğrencilerle yarı yapılandırılmış bir görüşme yapılarak görüşleri alınmıştır. Araştırma nitel desende planlanmıştır. Nitel araştırmalardan durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerini toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Çalışma grubunu Amasya Hattat Hamdullah İmam Hatip Ortaokulunda bulunan on beş 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örneklem tercih edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz tercih edilmiştir. Araştırma kapsamında uygulamayı kullanan 15 öğrencinin uygulamaya yönelik görüşleri incelenmiştir. Öğrencilerin "Hicret" isimli eğitsel dijital oyunu genel olarak eğitici, öğretici, faydalı ve verimli bulduğu yönünde kodlara ulaşılmıştır. Özellikle uygulamanın; öğrencilerin derslerinde başarılı olmalarına yardımcı olduğu, boş vakitlerini eğlenceli ve verimli bir şekilde değerlendirebilmelerine katkıda bulunduğu, öğrenmelerini hızlandırdığı, konuları daha iyi anlamalarını sağladığı ve ders tekrarı yapmalarına olanak sağladığı yönünde kodlar bulunmaktadır. Bununla birlikte, benzer uygulamaların farklı derslerde kullanılabileceği önerisi de yapılmıştır. Bu çalışma giriş, 3 bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi, çalışmanın sayıltı ve sınırlılıklarına ait bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde çalışmanın kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Eğitsel dijital oyunlar hakkında bilgi verilmiş, ardından alanla ilgili çalışmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde araştırmanın yöntemine, uygulamanın içeriğine ve tasarlama-geliştirme sürecine dair bilgilere yer verilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde ise öğrencilerin geliştirilen uygulamaya yönelik düşüncelerinden ve yorumlarından elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise çalışmadan elde edilen veriler özetlenerek çeşitli sonuçlar ortaya konmuş ve benzer araştırmalarla karşılaştırılmıştır. En son ise araştırmanın konusuna yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Ortaokullarda görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımına ilişkin görüşleri
Bu çalışmada ortaokullarda görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Katılımcıların ders esnasında teknoloji kullanım durumları, derslerini uygularken başvurdukları akıllı tahta uygulamaları, derslerinde hangi tür araç ve gereçlerden faydalandıkları, akıllı tahta kullanımının sunduğu avantajlar ve dezavantajlar gibi hususlarda öğretmen görüşlerinden yola çıkılarak bir analiz yapılmaya çalışılmıştır. Bu araştırma; 2022-2023 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde, İzmir ilinin Çiğli ilçesindeki ortaokullarda görev yapan 25 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmeniyle, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla hazırlanmıştır. Tez çalışması esnasında katılımcılar ile yapılan görüşmelerden notlar alınarak bir konsept oluşturulmuştur. Veri analizinde kodlama yöntemi ile içerik analizi uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde ortaokullarda görev yapan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenlerinin derslerini uygularken akıllı tahta kullanımı hususunda oldukça istekli oldukları tespit edilmiştir. Görüşme yaptığım öğretmenlerin derslerini daha verimli bir konuma getirmek için eş zamanlı öğretim yöntem-tekniklerini kullanmaya gayret ettikleri, uygulama esnasında materyallerini çeşitlendirme arzusunda oldukları görülmüştür. Fakat görev yaptıkları okullardaki teknolojik altyapı hususunda bazı sıkıntılar yaşadıkları, ek olarak teknoloji kullanımı mevzusunda birtakım eğitimlere gereksinim duydukları sonucuna ulaşılmıştır.
Velilerin 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarından memnuniyet ve beklenti durumları
Yaygın din eğitimi faaliyetlerini yürüten Diyanet İşleri Başkanlığı, 2013 yılında hizmet alanını genişleterek 4-6 yaş arası çocukları da kapsama dahil etmiş ve bu doğrultuda Kur'an kurslarında çocuklara yönelik özel olarak hazırlanan eğitim programları çerçevesinde hizmet sunmaya başlamıştır. Çocuklarının küçük yaşlarda dini eğitim almasını isteyen aileler 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarını tercih etmektedir. Bu araştırma, ailelerin çocuklarını gönderdikleri 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarına ilişkin memnuniyet ve beklentilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Amasya merkezde yer alan dört farklı 4-6 yaş grubu Kur'an kursunda eğitim alan öğrencilerin velilerinden seçilen 24 kişiden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmış; elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, velilerin çocuklarının dini eğitim almasına yönelik isteklerinin kurs tercihlerinde belirleyici bir unsur olduğu; çocukların kursa gitmeyi sevdiği, kursun fiziksel koşullarından, eğitim içeriğinden, öğretmenlerden ve diğer çalışanlardan genel anlamda memnun olunduğu; çocukların evde kursa dair olumlu paylaşımlarda bulunduğu; Kur'an kurslarının çevreye tavsiye edildiği ve öğrencilerde olumlu davranış değişikliklerinin gözlemlendiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, velilerin DİB tarafından açılan 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarına önem verdikleri, bu kurslardan aldıkları hizmetten memnun oldukları ve beklentilerinin büyük ölçüde karşılandığı görülmektedir.
İşitme engelli bireylerin Diyanet İşleri Başkanlığının sunduğu din hizmetlerine yönelik görüşleri
Araştırmanın amacı, işitme engelli bireylerin Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından sunulan din hizmetlerine yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma ile Diyanet İşleri Başkanlığının işitme engelli bireylere yönelik sunduğu din hizmetlerinde karşılaşılan sorunlar ve sebepleri tespit edilip bu sorunların çözümüne yönelik önerilerde bulunulacaktır. Tespit edilen sorunların sebeplerinin ve çözüm önerilerinin Diyanet İşleri Başkanlığının sunacağı hizmetlere ve engelliler alanında yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir. Nitel desen üzerine kurgulanan araştırmada durum çalışması yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Amasya il merkezi ve ilçelerde ikamet eden 12 kadın ve 12 erkek yetişkin işitme engelli birey oluşturmaktadır. Çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın problem durumu, amacı ve önemi, sayıltı ve sınırlılıkları yer almaktadır. Birinci bölümde çalışmanın kavramsal çerçevesi oluşturulmuş; engellilik ve çeşitleri, dinlerin engelliliğe bakışı, Türkiye'de engelliliğin tarihçesi ve toplumun engelliliğe bakışı, Diyanet İşleri Başkanlığının engellilere sunduğu din hizmetleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde araştırmanın yöntemine, neden bu yöntemin tercih edildiğine ve uygulama sürecine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde elde edilen görüşlerden ve yorumlardan bulgulara ulaşılmıştır. Kur'an-ı Kerim ve dini bilgiler eğitimi verilmesinin işitme engelli bireyleri memnun ettiği, cami programlarının sosyalleşmelerine katkı sağladığı, işitme engelli bayanlara sunulan din hizmetlerinin yeterli bulunduğu araştırmada ulaşılan önemli bulgulardandır. Sonuç olarak; Diyanet İşleri Başkanlığının sunduğu din hizmetlerinin işitme engelli bireylerin kendilerini değerli hissetmelerini sağladığı görülmektedir.
İmam-hatip lisesi öğrencilerinin sorun ve beklentileri (Çorum örneği)
İmam Hatip Liseleri, dini görevleri icra edecek din görevlilerinin doğru bilgi ile yetiştirilmesini sağlayan bir okul olmanın yanında, yüksek öğrenim programlarına hazırlayıcı eğitim veren de bir okuldur. 1924 yılından itibaren ülkenin siyasi ve sosyal atmosferinden etkilenen İmam Hatip Liseleri farklı isimlerle varlığını devam ettirerek günümüze kadar gelmiştir. İmam Hatip Liselerinin günümüze kadar varlığını devam ettirmesinin en önemli nedeni halkın din eğitimi talebidir. Ortaöğretim düzeyindeki öğrencilere fen ve sosyal derslerin yanında din eğitimi derslerini verme açısından alternatif bir okul olmanın yanında, din eğitiminin en doğru ve sağlıklı bir şekilde verilmesi açısından da İmam Hatip Liseleri ülkemizde önemli bir misyonu üstlenmektedir. İmam Hatip Liselerinin nitelik olarak gelişimine katkı sağlamak amacı ile yaptığımız çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Bu çalışmanın birinci kısmında İmam-Hatip Liselerinin ülkemizdeki tarihi serüvenine dikkat çekmekle birlikte; ikinci kısmında İmam Hatip Liselerinde eğitim-öğretim gören öğrencilerin beklenti ve sorunları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmamızın örneklemi, Çorum il merkezinde bulunan Buharaevler Kız Anadolu İmam-Hatip Lisesi ve Şehit Erol Olçok Anadolu İmam Hatip Lisesinde öğrenim gören 9, 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak geliştirilen anket 255 öğrenciye uygulanmıştır. Ankete katılan öğrencilerin kişisel bilgilerini ve öğrenim sürecindeki beklenti ve sorunlarını tespit etmeye yönelik sorular sorulmuştur. Anket yolu ile elde edilen veriler SPSS programı ile çözümlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İmam-Hatip Liseleri, Öğrenci, Eğitim, Beklenti, Sorun
Hafızlık eğitimi alan bireylerin motivasyon ve psiko-sosyal durumlarının din eğitimi açısından değerlendirilmesi
ALGUR, Hüseyin. Hafızlık Eğitimi Alan Bireylerin Motivasyon ve Psiko-Sosyal Durumlarının Din Eğitimi Açısından Değerlendirilmesi, Doktora Tezi, Çorum, 2018. Bu çalışma, hafızlık eğitimi alan bireylerin psiko-sosyal durumlarını ve bu eğitime başlamalarını sağlayan motive edici unsurları tespit ederek çok yönlü değerlendirmeyi amaçlayan bir doktora tezidir. Öncelikle hafızlık eğitiminin tarihsel süreçteki konumu ve bu eğitim sürecini etkileyen unsurların ele alındığı araştırma, nicel ve nitel verilerin bir arada değerlendirildiği karma yöntemli bir çalışmadır. Nicel yöntem kapsamında yaş, cinsiyet, aile ikameti, ailenin ortalama aylık geliri, okul mezuniyeti, hafızlık sonrası eğitim, sosyal yaşantılardan yoksun olma düşüncesi, hafızlık eğitimini tavsiye etme durumu, hafızlık eğitimi alınan kursun imkânları ve hedef gibi farklı bağımsız değişkenlerin, hafızlık eğitimi alan bireylerin motivasyon ve psiko-sosyal durumları ile stres düzeyleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Nitel yöntem kapsamında hafızlık eğitimi alan bireylerden bu eğitimin öncesi, sonrası ve hali hazırda devam eden süreciyle ilgili derinlemesine bilgi alınmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de DİB'e bağlı resmi Kur'an kurslarında hafızlık eğitimi alan bireyler oluşturmaktadır. Örneklemi, on üç ilden toplam otuz Kur'an kursunda hafızlık eğitimi alan 1369 birey oluşturmaktadır. Ayrıca 43 bireyle de görüşme yapılmıştır. Nicel verilerle hafızlık eğitimi alan bireylerin motivasyon ve psiko-sosyal durumları ile stres düzeylerinin ifade edilen bağımsız değişkenlerle anlamlı ilişkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Nitel verilerle hafızlık eğitimi öncesinde bu eğitime nasıl bir anlam yüklendiği, hangi gerekçelerle ve nasıl karar verildiği; hali hazırda devam eden süreçle ilgili hedef, yöntem, kurs ortamı ve psiko-sosyal durumlar; hafızlık eğitimi sonrasında eğitim, meslek ve hafızlığın korunması kapsamında neler yapılacağına dair veriler elde edilmiştir. Karma yöntem kapsamında elde edilen nicel ve nitel veriler literatürde yer alan farklı araştırmalarla karşılaştırmalı olarak ele alınmış ve bazı değerlendirme ve tespitler yapılmıştır. Anahtar Sözcükler: Hafız, Hafızlık, Hafızlık Eğitimi, Din Eğitimi, Kur'an