Theses supervised by Prof. Dr. Yaşar Hoşcan
16 theses · Anadolu University, Eskişehir Technical Üniversity
Müşteri ilişkileri yönetiminde iş zekası uygulamaları
Bu tezde, iş zekası tekniklerinin müşteri ilişkileri yönetiminde kullanımının incelenmesi ve müşteri verisiyle beslenen örnek bir iş zekası sistemi kurulması hedeflenmiştir. Öncelikle müşteri ilişkileri yönetimi ve iş zekasının temel kavramları ve yöntemleri incelenmiş; daha sonra geliştirilen örnek iş zekası sistemi anlatılmıştır. Hazırlanan iş zekası sistemi; SSIS paketleri, OLAP küpleri, veri madenciliği yapıları ve bütün bu yapılarla elde edilen bilginin son kullanıcıya görsel olarak sunulması için hazırlanmış web tabanlı portalden oluşmaktadır. Sistemde yer alan bir diğer uygulama ise, iş zekası sistemine veri sağlayan bir OLTP sistemi olan ve ürün, müşteri ve müşterilerin satınalma bilgilerinin bulunduğu web uygulamasıdır. Web uygulamaları ASP.NET ve C# kullanılarak kodlanmıştır. Veri tabanı yönetim sistemi olarak MS Sql Server 2008 R2, iş zekası yapıları için ise MS Sql Server Analysis Services ve Sql Server Integration Services kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Müşteri ilişkileri yönetimi, iş zekası, iş zekası uygulamaları, veri madenciliği
Ameliyat simülatörleri için özgün üç boyutlu konum belirleme sistemi geliştirilmesi
Ameliyat simülatörleri, hasta, kadavra veya hayvana ihtiyaç duymadan tıbbi uzmanları eğitmek amacıyla cerrahi işlemleri taklit etmek için geliştirilen bir bilgisayar teknolojisidir. Tıbbi işlemler hayati önem taşıdığı için, bu işlemleri yapacak uzmanların eğitimi önemlidir. Bu teknoloji ile tıbbi işlem yapacak olan uzmanlar eğitilmektedir. Ameliyat simülasyonlarında görsel gerçekçilik ve gerçek zamanlı etkileşimler önemlidir. Gerçek zamanlı etkileşim, uzmanın herhangi bir tıbbi işlemde, işlem yaptığı organdan anlık bir yanıt üretmesini gerektirir. Uzmanın algıladığı anlık yanıtlar yani haptik geri bildirim ameliyat simülatörlerinde büyük öneme sahiptir. Haptik geri bildirim ve sanal ortamın doğruluğu ise ameliyat aletinin doğru konumlandırılmasına bağlıdır. Ameliyat simülatörü uygulamalarında kullanılan pozisyon tahmini çalışmalarında, uygulamanın gerçek zamanlı olması kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında düşük maliyetle, piyasadan alınan kameralar kullanılarak gerçek zamanlı uygulama yapılmıştır. Ameliyat simülatörleri için 3 boyutlu pozisyon tahmini için farklı yöntemler denenmiş ve incelenmiştir. Öncelikle tek kamera ile küresel koordinat sisteminde pozisyon tespiti yapılmıştır. Daha sonra iki kamera ile stereo görme prensibi ve kartezyen koordinat sisteminde pozisyon tahmini yapılmıştır. Uygulamanın kullanıcıda gerçek ortam hissi uyandırması için saniyede 30 görüntü alınmalı ve işlenmelidir. Kullanılan metodların istenilen hata oranlarıyla pozisyon tahmini yaptığı görülmüştür. Piyasadan alınan web kameralar ile saniyede 30 görüntüye ulaşılamamış ve uygulanan metodların ortam şartlarından (ışık, arka plan vb.) etkilendiği görülmüştür. Bu nedenle saniyedeki görüntü sayısını (FPS) arttırmak ve ortam şartlarından etkilenme problemini ortadan kaldırmak için Raspberry Pi kamera modülleri kullanılmıştır. Kullanılan bu modüller ile ortam şartlarında etkilenmeden pozisyon tahmini yapıldığı görülmüştür. Aynı zamanda işlem hızı arttırılmış ve istenilen FPS değerine ulaşılmıştır.
A study on handling sparseness in collaborative filtering
With the advent of the Internet, the number of choices that are opened to us online is constantly increasing. Movies, books, recipes, world news..., as many sets where we need to select without the possibility of considering all the necessary information. So how to choose? As we are not only faced with the same choice, if anyone has similar tastes to ours and he liked such a recent film, the chances that we also liked the film seem bigger. It is therefore possible to take advantage of available information on choice of other agents to induce preferences over our own choices. Now with the availability of Internet and major databases on user preferences, it becomes possible extending to large-scale, the concept of word of mouth. The formalization and operation of this intuition are the subject of collaborative filtering. Collaborative Filtering (CF) has become one of the most used filtering technique used to cope with the" information overload" problem. However, CF suffers from important bottlenecks: privacy, cold-start, sparsity... Many researchers have proposed methods for handling latter problem but it remains a great and important research area. Keywords: Collaborative Filtering, Cold Start, Sparsity Problem. A STUDY ON HANDLING SPARSENESS IN COLLABORATIVE FILTERING Yegwende Vincent TIEMTORE Department of Computer Engineering Anadolu University, Graduate School of Sciences, May, 2017 Supervisor: Prof. Dr. Yaşar HOŞCAN
Çoklu-ölçütlü ortak filtreleme sistemlerinde kaba kümeler kullanımı
Teknolojinin gelişmesi ve Internet'in yaygınlaşması ile birlikte, bilgiye ulaşmak oldukça kolaylaşmıştır. Milyarlarca bilgiye saniyeler içerisinde kolaylıkla ulaşabilme imkânı, beraberinde bilgi bombardımanı denilen problemi de getirmiştir. Bu problemin üstesinden gelmek adına, bilgi yığınlarının içerisinde ihtiyaç olanın hangisi olabileceğini tahmin etmek üzere Öneri Sistemleri oluşturulmuştur. Birbirinden farklı yaklaşımları bulunan onlarca öneri sistemi içerisinde en yaygın olarak kullanılan tekniklerden biri Ortak Filtreleme sistemleridir. Ortak Filtreleme sistemlerinde kullanıcılar bilgi sahibi oldukları ürünlere oy vererek karakterlerini ortaya koyarlar ve sistem de karşılığında bilgi sahibi olmadıkları ürünleri beğenip beğenmeyeceklerini söyler. Ortak filtreleme sistemlerinde ürünler genel anlamda değerlendirilir ancak bazen; bir ürüne tek bir açıdan yaklaşmaktansa birden fazla perspektiften yaklaşmak, sistemin daha başarılı olmasını sağlar. Bu bağlamda, çoklu-ölçütlü öneri sistemleri geliştirilmiştir. Bu doktora tezinde, çoklu-ölçütlü ortak filtreleme sistemleri derinlemesine incelenmiş ve kaba kümeler teorisi kullanılarak oluşturulmuş toplama fonksiyonu tabanlı özgün bir yaklaşım sunulmuştur. Geleneksel ortak filtreleme sistemlerinin ölçeklenebilirlik, seyreklik gibi problemleri mevcuttur ve çoklu-ölçütlü ortak filtreleme sistemleri de ortak filtreleme sistemlerinin çoklu uzayı olarak değerlendirildiğinden, bu problemler çok daha büyük sorun teşkil etmektedir. Ayrıca, kriterler arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması da bu sistemler için bir başka optimizasyon problemidir. Dolayısıyla sistemin tahmin üretmedeki doğruluğun artırılması bir zorluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doktora tezinde, çoklu-ölçütlü ortak filtreleme sistemlerinin tahmin doğruluğunun artırılması adına birtakım yaklaşımlarda bulunulmuştur. Bu sistemlerin içerdiği problemlerin üstesinden gelebilmek adına Kaba Kümeler Teorisinden faydalanılan özgün bir yaklaşım önerilmiştir.
Büyük veri ile hava kalitesi tahmini
Bu tezde, İstanbul il genelinde yer alan istasyonlarda ölçülen hava kalitesi indeksi ve hava kirleticilerinin yoğunluğu büyük veri ve akıllı yöntemler aracılığı ile tahmin edilmiştir. Tezde temel olarak ele alınan problem, makine öğrenmesinin temel problemlerinden biri olan regresyon problemidir. Hava kalitesinin tahmini için çok sayıda farklı kaynaktan veri elde edilmesi, bu verilerin ilgili regresyon problemini oluşturmak üzere düzenlenerek veri kümesi haline dönüştürülmesi amacıyla çeşitli web servisleri ve web kazıma yaklaşımları kullanılmıştır. Daha sonra temizlenen veri kümeleri üzerinden literatürde ana akım olarak bulunan birçok regresyon yöntemi kullanılmış ve bu yöntemlerin parametrelerinin en iyi şekilde belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak raporlanmıştır.
Google haritaları tabanlı mobil-destekli interaktif web-harita oluşturucu uygulaması geliştirme
Mevcut verilerin (resim, metin, video vb.) coğrafi koordinatlarla ilişkilendirilerek web üzerinden yayınlanmasına ?GeoWeb? denilmektedir. Google haritaları kapsamlı ve yüksek çözünürlüklü uydu fotoğrafları, istemci tarafında Javascript dili ile kullanılabilen gelişmiş uygulama programlama arayüzü ile özelleştirilebilir ve genişleyebilir haritalar oluşturma, açık kaynak kod, topluluk ve dokümantasyon desteği ve tarayıcı bağımsız uygulama geliştirme özellikleri ile GeoWeb dünyasında adından söz ettirmektedir.Bu çalışmada, profesyonel veya akademik olarak kartografi ile ilgilenmeyen ancak gündelik hayatlarında web-haritalarından yararlanmak isteyen internet kullanıcıları hedef kitle olarak seçilerek Google haritaları tabanlı mobil destekli, interaktif web-harita oluşturucu uygulaması geliştirilmiştir. Uygulama Html, Javascript, PHP, CSS dilleri, Notepad++, Wampserver ve WapProof programları kullanılarak geliştirilmiştir.
Ülke tanıtımına yönelik portal tasarımı ve Kosova Cumhuriyeti devleti için bir uygulama
Bu çalışmada tasarlanan Portal, internetin sunmuş olduğu avantajlarından yararlanarak, doğdukları topraklardan zorunlu veya isteyerek göç etmek zorunda kalanlara sanal ortamda da olsa hasretlerini dindirmek, ilgisini çeken kişilere de ülke rehberi olarak fayda unsuru oluşturmak gibi düşüncelerle ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışmanın gerçekleştirilmesinin bir diğer nedeni de internet üzerinden yapılan araştırma ve çalışmalar sonucunda, ülke tanıtımına yönelik, ülkeyi her anlamda tanıtabilecek portalların bulunmadığı ve bu gibi çalışmalara gereksinim duyulduğu görülmüş olmasıdır. Sonuç olarak Kosova Cumhuriyeti'ne yönelik, ülkeyi her anlamda tanıtabilecek, geniş çaplı bir ülke tanıtım portalı yapılmasına karar verilmiştir.Çalışmanın yapılmasına karar verildikten sonra ilk olarak ülkenin üst düzey yetkilerinin görüşleri alınmış ve oluşturulacak portalın genel içeriği hakkında fikir alışverişinde bullunulmuştur. Çalışmanın hazırlık aşamasında konu hakkında daha detaylı araştırmalar yapılmıştır.Ülke tanıtımına yönelik Web portalın hazırlanmasında şu aşamalardan geçilmiştir. Öncelikle sanal ortamda yer alması istenilen nesneler belirlenmiştir. Ağırlık verilmesi istenilen özellikler genel olarak ekonomik yapı, siyasal yapı, sosyo-kültürel yapı ve turistik yapı şeklinde belirlenmiştir. Bundan sonra tasarım ve kodlama aşamasına geçilmiştir.
Bir yabancı dilde bilgi çıkarımı sonuçlarının semantik temsilciliğinin sağlanması ve bir uygulama
Son yıllarda İnternet'in hızla gelişmesi ve yaygın kullanımı ile Web, dünyada erişilebilir en geniş veri kaynağı haline gelmiştir. Internet'teki bilgi yığınları aşırı şekilde artarken, Web ziyaretçilerinin isteklerine uygun hizmetlerin sağlanabilmesi, Web site yapısının iyileştirilebilmesi, geliştirilebilmesi ve etkin olarak kullanılabilmesi gibi amaçları sağlamak için kullanılan Bilgi Çıkarım Metodu, gün geçtikçe daha çok ilgi çeken bir konu haline gelmiştir.En büyük bilgi kaynağı olarak görülen İnternet'te, bilgiye ulaşabilmenin önündeki en büyük engel, içindeki bilgilerin %90'ının doğal dille oluşturulmuş olmasıdır. Bilgisayarların doğal dili henüz yeterli bir şekilde anlayamıyor olmalarından dolayı sayfalardaki bilgileri bulup çıkarmak yine insanlara düşmektedir.Bu çalışma, doğal dillerden bilgiyi elde etmek için kullanılan metotlardan biri olan Bilgi Çıkarımı'na (Information Extraction) dayanarak geliştirilmektedir. Bu kapsamda doğal dillerin bileşenleri olan sıfatlar, isimler, fiiller, zarflar vb. kaynaklar kullanılarak nitel bir sınıflandırma çıktısı elde edilmes amaçlanmaktadır. Bu çalışmada odaklanılan yabancı dil Arapça olarak seçilmiş ve teknoloji olarak Java diliyle geliştirilmiş olan GATE platformu tercih edilmiştir.
Portal design and application for the hashemite kingdom of jordan
The subject of this thesis is a program related to Jordan in which information are provided about cities, universities, tourism sectors, government departments, as well as including some photos and videos which were taken from different places in Jordan. Furthermore, the contact information of the important government departments was given as well. The program was constructed using ASP.NET (Microsoft Visual Studio 2008).
KOBİ'ler için ERP geliştirilmesi ve bir savunma sanayi işletmesinde uygulanması
En büyük gücün bilgi olduğu günümüzün rekabetçi koşullarında varolmaya çalışan her şirket ister istemez bilgisayar destekli üretim takip/kontrol ve raporlama kısaca (yönetim) sistemlerine yönelmek zorunda kalmaktadır.Bu çalışma ile şirkete ek bir yatırım maliyeti getirmeden Küçük ve Orta Büyüklükte İşletmeler'de (KOBİ) bu tarz bilgisayar destekli yönetim sisteminin iyi bir süreç tasarımı ile en basit MsOffice uygulamaları ile dahi gerçekleştirilebileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu sistemin uygulanması ile ileride profesyonel ERP (Enterprise Resources Planing- İşletme Kaynakları Planlaması) yazılımlarına geçmeyi planlayan şirketlerin kurulum aşamalarında yaşanan sıkıntıları maliyet olmadan gözlemleyerek, sistem kullanımı esnasında bir sistemden beklentilerini daha iyi anlayarak bir sistemin kuruluşundaki en önemli adım olan sistem analiz adımını daha doğru gerçekleştirebilecekleri düşünülmektedir.Sistem veritabanı olarak ülkemizde oldukça yaygın şekilde kullanılan Windows işletim sistemi üzerinde çalışan Access 2000 kullanılmış, form arayüzleri Visual Basic ile tasarlanmıştır.
Blok kırpma kodlamasına ve ayrık dalgacık dönüşümüne dayalı, dayanıklı dijital renkli resim damgalama sistemi
Son zamanlarda, dijital çoklu ortam içeriğinin dağıtılması için İnternet'in platform olarak kullanılması gittikçe artmaktadır. İnternet gibi açık bir ortamın kullanılması, işlemdeki dijital içeriğin zihinsel mülkiyet haklarının korunmasına ve uygulanmasına dair tehlikeleri artırmaktadır. Zihinsel mülkiyet haklarının korunması için çoklu ortam verilerin içine dijital filigran gömme metodu mevcuttur.Bu tez çalışmasında, dijital resimlerde telif hakları korumak için, yeni bir görünmez ve dayanıklı dijital renkli resim damgalama yöntemi önerilmiştir. Önerilen yöntem blok kırpma kodlamasına ve ayrık dalgacık dönüşümüne dayalıdır. Resim damgalama işleminde, 24-bitlik renkli Bitmap formatında resim kullanılmaktadır. Resme damgalanacak filigran, 1-bitlik siyah-beyaz Bitmap formatında resimdir. Resim damgalama algoritmasının dayanıklılığını artırmak için resim damgalama işleminden önce, damgalanacak filigrana gizli bir anahtar kullanılarak, permütasyon işlemi uygulanılır. Kullanılan gizli anahtar hem resme filigran damgalama işleminde hem de resimden filigran çıkarma işleminde kullanılır.Önerilen damgalama yöntemini test etmesi için, damgalanmış resim, orijinal resim ve çıkarılmış filigranların üzerlerinde, üç performans değerlendirme ölçütü kullanılmıştır. Ayrıca önerilen yöntemin dayanıklılığını ispatlamak için, farklı türde saldırılar damgalanmış resimlerin üzerinde denenmiştir. Elde edilen sonuçlar, önerilen damgalama yöntemini, JPEG kayıplı sıkıştırma, gürültü ekleme, filtreleme, histogram eşitleme, mozaik, gama düzeltme, kontrast ayarlama, ölçekleme, rastgele çizme, sahte filigran ekleme, filigran çarpıştırma, morfolojik ve JPEG2000 kayıplı sıkıştırma gibi işlemlere ve saldırılara karşı dayanıklı olduğunu göstermiştir.
Mobil telefonlar için uygulama geliştirme
Günümüzde mobil iletisim sektörü hızlı bir sekilde gelismektedir. Mobil telefonların fiyatları gün geçtikçe düsmekte ve yetenekleri artmaktadır. Bir kisisel bilgisayarın yapabildigi birçok isi mobil telefonlar da yapabilmektedir. Bu tezde, mobil cihazlar için program gelistirmede kullanılan J2ME Java Micro Edition) platformu incelenmis, özellikleri anlatılmıs ve bu platform kullanılarak bir uygulama programı gelistirilmistir. Gelistirilen uygulama programı ile mobil telefonun bir el terminali olarak kullanılması amaçlanmıstır. uygulama programının el terminaline göre üstünlükleri ve eksiklikleri belirtilmis ve kodları üzerinde çalısması anlatılmıstır. Programın çalısması ve kurulumu hakkında gerekli bilgiler verilmistir. Uygulama programı Netbeans programı kullanılarak gelistirilmis, bazı simülatör programları ve mobil telefonlar kullanılarak test edilmistir. Uygulama programı CD'de MobileApplication, Musteri, Konsol ve Servletler klasörlerindedir. Anahtar Kelimeler: J2ME, CLDC, MIDP, Siparis Takip Programı, El terminali.
Design and implementation of distance learning architecture based on electronic government methodologies
Nowadays, the advent of technology has accelerated rapidly; this is going parallel with the increasing of our demands. New technologies have been invented in order to make our life easier. Therefore, this dissertation deals with one of these technologies, which is the Distance Learning (DL). It provides more facilities to the clients in the societies where the people are living in unstable areas, such as Palestine, South Africa, Syria, Iraq, Afghanistan, and so on. Distance Learning provides good environment for all the users where a portal site is used to manage the available data solve. The Electronic Government Methodologies & Models (EGM) is used for the system design services for all the users especially for students in the field of educational process. In addition, the advantage and characteristics of the concept of DL have been used to design and implementation services for this system and blending its concept with EGM for production the system. This dissertation proposes a portal site with a Distance Learning Architecture (DLA) based on EGM. An integrated portal site will be analyzed in their functions. However, the program "portal site" is designed and it is implemented as a case study in Palestine. Finally, the portal site has been developed using PHP & MySQLi.
Kurumsal kaynak planlaması ve insan kaynaklarına yönelik bir uygulama
cimli işletmelerin insan kaynakları yönetimini bilgisayar üzerinden gerçekleşdirebilmek için hazırlanmıştır. Aynı zamanda personel kişisel ve eğitim bilgi girişinin eklenmesi, güncellenmesi ve bordro işlemlerinin yapıla bilmesi mümkündür. İşletmede kurum değişikliğinin ( şube eklemesi, isim değişikliği, şube silinmesi, görev eklenmesi, silinmesi ) sistem yöneticisi tarafından yapılabilmesi sağlanmıştır. Bunun için işletmelerde araştırmalar yapılmış, SAP`yi kullanan şirketlerden birinde sistemin çalışma şekli öğrenilmiştir. Elde edilmiş veriler analiz edilmiş ve varlık-ilişki modeli kullanılarak İnsan Kaynakları Yönetim Sistemine yönelik bir veritabanı tasarlanmıştır. Veritabanı programı olarak MS SQL SERVER 2012 kullanılmıştır. Veritabanında bilgilerin ekran ortamına ve başka ortamlara aktarılması için Microsoft Visual Studio 2012 C# kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları, veri, yönetim sistemi, veritabanı tasarımı, bordro işlemleri
Üretim öncesi kalite kontrolunda Taguchi yöntemi ve kükürtdioksit giderici sitrat yöntemine uygulanması
DOKTORA TEZ ÖZÜ ÜRETİM ÖNCESİ KALİTE KONTROLUNDA TAGUCHÎ YÖNTEMİ VE KÜKÜRTDİOKSİT GİDERİCİ SİTRAT YÖNTEMİNE UYGULANMASI C. Hakan Kağnıcıoğlu İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mayıs 1998 Danışman: Prof. Dr. Yaşar Hoşcan Üretim öncesi kalite kontrol disiplini, ürün ya da üretim süreci geliştirme işini yapan mühendisin işini kaliteli yapmasını ve aynı zamanda kaliteli bir ürün ya da üretim sürecinin olası en düşük maliyetle üretilmesini sağlar. Bu disiplin, kayıp fonksiyonunun anlaşılmasına dayanır ve üç aşamada yapılır: sistem tasarımı, parametre tasarımı ve tolerans tasarımı. Kalitenin üründeki sapmalarla bozulduğu ve bu sapmaların müşterileri olumsuz etkilediği bilinen bir gerçektir. Taguchi yönteminin bunu engellemeye yönelik yaklaşımı, onu diğer kalite kontrol yöntemlerinden farklı yapmaktadır. Taguchi'nin tam ve bütünleşik sistemi, ürün(üretim süreci) spesifikasyonlanm belirlemekte, bu spesifikasyonlara göre tasarım geliştirmekte ve ürünün(üretim sürecinin) bu spesifikasyonlara göre üretilmesinde yardımcı olmaktadır. Taguchi yöntemi, performansı etkileyen gürültü kaynaklarından kurtulmak yerine, ucuz malzeme ve parçalar kullanarak gürültü kaynaklarına karşı duyarsız ürün(üretim süreci) kurmaya çalışır. Bu çalışmanın uygulamasında, sitrat yöntemi için gürültü kaynaklarına karşı duyarsız en iyi kontrol faktörleri düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır.
İlköğretim yazılımı ve bir uygulama
Bu tezde öğrencilerin, ilgi, istek, yetenek ve kişilik özelliklerini dikkatealarak; olumlu bir benlik kavramı geliştirebilmelerine, seçeneklerdenhaberdar olmalarına, potansiyellerinin farkında olarak onu geliştirmeyeçalışmalarına, bu doğrultuda kararlar alabilmelerine, aldıkları kararlarınsonuçlarını görebilmelerine ve sorumluluğunu almalarına yönelik bilimselhizmetlerin düzenli ve sürekli bir biçimde verilmesi anlamını taşıyanyöneltme kavramı incelenmiştir. Yöneltmenin temeli olan eğitim verehberlik hizmetleri araştırılmış, ülkemizde yöneltme konusunda yapılançalışmalar değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda ülkemizdeilköğretim okullarında uygulanan yöneltme çalışmalarının düzenli bir şekildeyürütülmesi amacını taşıyan, yöneltme ile ilgili sınıf rehber öğretmenlerininöğrencilerine yönelik yapması gerekli tüm çalışmaları kapsayan;yöneltmenin ilkelerine uygun İlköğretim Yöneltme Yazılımı tasarlanmıştır.Hazırlanan program Microsoft Visual Basic, SQL programlama dillerikullanılarak yazılmıştır. Yöneltme Veritabanı Yönetimi tasarımındaMicrosoft Access kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yöneltme, Yönlendirme, Mesleki Rehberlik, EğitselRehberlik, Kişisel Rehberliki