School climate
93 theses under this subject heading
İlkokullarda okul iklimi ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişki
Bu araştırma, ilkokullarda okul iklimi ile örgütsel sessizlik davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Batman ili merkezi ve merkeze bağlı köylerdeki kamu ilkokulunda (84 ilkokul) görev yapan 1977 ilkokul öğretmeninden oluşmakta olup araştırmanın örneklemi 347 ilkokul öğretmeninden ibarettir. Araştırmada veri toplamak amacıyla, Hoy ve Tarter (1997) tarafından geliştirilen, Yılmaz ve Altınkurt (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel İklimi Ölçeği" ve Kahveci ve Demirtaş (2013)'ın geliştirdiği "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel çözümlemeleri için; frekans ve yüzde, ortalama, standart sapma, t testi, ANOVA (Tukey) testi ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişkenleri yordama düzeylerini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşlerine göre müdürlerinin en çok destekleyici müdür davranışı, öğretmenlerin de en az umursamaz öğretmen davranışı sergilediklerini algıladıkları ortaya çıkmıştır. Örgütsel sessizlik ile ilgili olarak en yüksek ortalamanın yönetici boyutunda çıktığı görülmektedir. Bunun da yöneticilerden kaynaklı güven eksikliği, ben bilirim anlayışından olabileceği düşünülebilir. Örgütsel sessizlikteki en düşük ortalamanın ise sessizliğin kaynağı boyutunda olduğu görülmektedir. Sessizliğin kaynağı adaletsiz ortam, duygu ve düşüncelerin rahatlıkla ifade edilememesi, deneyimsizlik gibi durumlardan ortaya çıkmış olabilir. Katılımcıların okul iklimi ve örgütsel sessizlik görüşleri ile bazı kişisel bilgi değişkenleri arasında anlamlı şekilde farklılıklar görülmüştür. Örgüt iklimi ölçeği faktörleri ile örgütsel sessizlik ölçeği faktörleri arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmektedir. Regresyon analizi sonuçlarına göre; örgüt iklimi ölçeği faktörleri, örgütsel sessizlik ölçeğinin genelindeki değişimin % 51'ini açıklamaktadır. Bu oranla örgütsel iklim faktörlerinin örgütsel sessizlikteki değişimin yarısını etkilediği görülmektedir.
Öğretmenlerin örgüt iklimi algıları ile mesleki iş birliğine yönelik tutumları arasındaki ilişki
21. yüzyılın çağdaş eğitim ve okul anlayışının önemli becerileri arasında yer alan (4C; 'Critical Thinking/eleştirel düşünme', 'Collaboration/iş birliği', 'Communication/iletişim' ve 'Creativity/yaratıcılık') iş birliği, önemli bir eğitimsel süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada örgüt iklimi ile mesleki iş birliği arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın evreni Mardin il merkezindeki 26 ortaöğretim kurumunda görev yapmakta olan 819 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada tam sayı esasına göre evrenin hepsine ulaşılmak hedeflenmiş örnekleme yoluna gidilmemiştir. Bu kapsamda bütün öğretmenlere ulaşılmış ve analizler çalışmaya gönüllü katılan 470 öğretmenle yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, örgüt iklimi alt boyutunda okul müdürleri için açıklık düzeyinin ölçek değerlerine göre "çok yüksek" öğretmenler için ise "düşük" olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre öğretmenler, okul müdürlerinin okulun iklimine yönelik pozitif katkısının çok yüksek; kendilerinin ve meslektaşlarının pozitif katkısının ise düşük düzeyde olduğunu düşünmektedirler. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenlerin, meslektaşlar arasındaki iş birliğine ilişkin tutumları oldukça yüksektir. Araştırmada elde edilen diğer sonuçlara göre meslekte yeni olan öğretmenler okul müdürlerini daha emredici bulmuştur. Erkek öğretmenler, kadın öğretmenlere göre okul müdürlerini daha kısıtlayıcı bulmaktadır.
Öğretmen algılarına göre okul iklimi ile lider üye etkileşimi arasındaki ilişki
Bu araştırmada farklı eğitim kademelerinde görev yapan öğretmenlerin okul iklimi ve lider üye etkileşimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Siirt il merkezinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 410 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasında "Kişisel Bilgi Formu", "Okul İklimi Ölçeği" ve "Lider Üye Etkileşimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz sürecinde SPSS 22.0 programında T test, ANOVA analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin okul iklimi algıları ile lider üye etkileşimi algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Kişisel değişkenlere göre incelendiğinde öğretmenlerin okul iklimi algılarının yaş grubu, görev yapılan eğitim kademesi ve mevcut okul müdürü ile çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, lider üye etkileşimi algılarının ise sadece cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiği zaman lider üye etkileşimi ile okul iklimi algısı arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerde lider üye etkileşiminin kalitesinin okul iklimi algısını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, okul iklimi algısı, lider üye etkileşimi
Pandemi döneminde mevsimlik tarım işçisi çocukların okul terki riski ile ilişkili faktörler
Bu araştırmanın temel amacı koronavirüs pandemi döneminde mevsimlik tarım işçisi çocukların öznel iyi oluş, umut, aile yaşam doyumu, okul iklimi ve okul terki risklerini çeşitli sosyodemografik değişkenlere göre incelemek ve bu değişkenlerin okul terki riskini yordama gücünü ortaya koymaktır. Bu kapsamda Şanlıurfa Suruç'ta ortaokulda kayıtlı olan 369 mevsimlik tarım işçisi çocuğa Öğrenci Öznel İyi Oluş Ölçeği, Umut Ölçeği, Aile Yaşam Ölçeği, Okul İklimi Ölçeği ve Okul Terki Riski Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeklerden toplanan veriler SPSS 26 paket program aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların okul terki riskinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini test etmek için bağımsız grup t testi, sınıf kademesine göre anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için de ANOVA analizi uygulanmıştır. Kız öğrencilerin öznel iyi oluş, aile yaşam doyumu ve okul iklimi puanları erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Sınıf kademesine göre farklılığa bakıldığında ise 8. sınıf öğrencilerinin öznel iyi oluş, umut, aile yaşam doyumu ve okul terki riski puanları diğer sınıflara göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Öznel iyi oluşun, umudun, aile yaşam doyumlarının ve okul iklimi tutumlarının okul terki riskini yordama gücünü belirlemede hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Analiz soncunda elde edilen bulgulara göre öznel iyi oluş, aile yaşam doyumu ve okul iklimi puanları okul terki riskini anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılarak yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Roman öğrencilerin okul terki riskleri ile bireysel ve ailevi değişkenler arasındaki ilişkiler
Bu araştırma COVID-19 Pandemi döneminde ortaokula devam eden Roman olan ve olmayan öğrencilerin okul terk risklerini çeşitli sosyodemografik değişkenlere göre ve psikolojik dayanıklılık, duygusal sorunlar, benlik algısı, okul iklimi ve okul terki riski yönünden karşılaştıran betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara, İstanbul ve Balıkesir illerindeki 125 Roman ve 175 Roman olmayan öğrenci ve onların anne ve babaları oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Duygusal Sorunlar Alt Ölçeği- Ebeveyn Formu, Çocuklar için Benlik Algısı Profili, Okul Terk Etme Riski Ölçeği ve Okul İklimi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t Testi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U Testleri kullanılmış olup analizler SPSS 26.00 ve AMOS 26 Programları aracılığıyla yürütülmüştür. Ortaokula giden Roman öğrencilerin okul terki riskleri ile başarısızlık algısı, antisosyal ve sessiz davranma tiplerindeki riskleri Roman olmayanlara kıyasla daha yüksek bulunmuş, Romanlar arasında da erkek öğrencilerin okul terki riski, başarısızlık algısı ve antisosyal davranma tiplerinde risk düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Roman öğrencilerin okul terki riski, başarısızlık algısı, sessiz ve antisosyal davranma tiplerindeki puanlarının sınıf düzeyine, ailenin aylık gelir düzeyine, kardeş sayısına ve babanın eğitim düzeyine göre fark bulunmadığı saptanmıştır. Anneleri ilkokul ve altı eğitim düzeyinde olan Roman öğrencilerin okul terki riskleri daha yüksek bulunmuştur. Uzaktan eğitime erişimi olan Roman öğrencilerin okul terki riski puanları daha yüksek bulunmuştur. Roman olan ve olmayan öğrencilerin psikolojik dayanıklılık, duygusal sorunlar ve okul iklimi puanları arasında fark anlamlı bulunmamıştır. Bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Örgüt iklimini etkileyen iç etmenler
Her bireyin bir kişiliği olduğu gibi her okulun da kendine özgü bir kişiliği yani bir iklimi vardır. Okulların amaç ve işlevlerini yerine getirmesi, etkili ve verimli olabilmesinde olumlu iklim havasının oluşturulmasının önemi büyüktür. Yönetici ve öğretmenler olumlu okul ikliminin oluşturulmasında ve okulun başarısının şekillenmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma da örgütsel iklimi en çok etkileyen öğretmenlerle yapılmıştır. Bu çalışmamızın amacı; örgüt iklimini etkileyen iç etmenleri incelemektir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır: Birinci bölüm giriş, ikinci bölümde örgüt iklimi kavramı üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda örgüt ikliminin tanımı, boyutları, türleri, örgüt iklimini etkileyen faktörler, örgüt ikliminin sonuçları, örgüt iklimi ve örgüt kültürü ilişkisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, örgüt ikliminin okul eğitimiyle ilişkilendirilmesine yönelik eğitim yöneticiliği, eğitim yönetimi süreçleri, okul iklimi, okul iklimi ve okul kültürü ilişkisi, okul ikliminin boyutları ve olumlu okul iklimi değiştirme üzerinde durularak, konu ile ilgili yurt içi ve yurt dışı çalışmalara yer verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, örgüt iklimini etkileyen iç etmenleri belirlemek amacıyla yapılan araştırmanın modeli, evren ve örneklemi, veri toplama araçları, verilerin analizi konusunda bilgi verilmiştir. Beşinci bölümde, araştırmaya katılan öğretmenlerin okul ikliminin destekleyicilik, sınırlayıcılık, yönlendiricilik, samimilik alt boyutlarına ilişkin görüşleri cinsiyete, kıdem yılına, okulda çalışma süresine ve görevine göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmiş ve yorumlanmıştır. Amaç doğrultusunda hazırlanan anket formu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Güngören ilçesindeki bağımsız anaokulu, halk eğitim, ilk ve ortaokullarında görev yapan 405 öğretmene uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamında, SPSS programında analiz edilmiştir. Anket sorularının güvenilirliğini belirlemek için Cronbach Alpha katsayısından faydalanılmıştır. Hipotez testlerinin analizinde ise; t testi ve anova testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; okul ikliminin çalışma süresi ve cinsiyet değişkeninin hiçbir boyutunda anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Ölçeğin görev türü değişkeninde ise sınırlayıcılık boyutunda branş öğretmenlerinin sınıf öğretmenlerine kıyasla kendilerini daha sınırlayıcı buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki kıdem değişkeninde farklılıklar yönlendiricilik ve samimiyet boyutunda ön plana çıkmış, öğretmenlerin kıdemleri yükseldikçe denetlenmekten rahatsızlık duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Samimiyet boyutunda ise, öğretmenlerin meslektaşları ile paylaşımlarda bulunmadıklarını ya da okul dışındaki zamanlarda birbirlerine vakit ayırmadıklarını söylemek mümkündür.
Ortaöğretim öğrencilerinin okul terki riski ile okul iklimi arasındaki ilişki
Bu araştırma; ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimi algılarıyla okul terk riski düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın evreni, Van ili Erciş ilçesinde bulunan Anadolu Lisesi okul türünde okullarda eğitimlerine devam eden on birinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimi algılarını belirlemek için Bugay ve arkadaşları tarafından hazırlanan (2015) "Okul İklimi Ölçeği" ve okul terk riski düzeylerinin belirlenmesi için ise Sütçü (2015) tarafından hazırlanan "Okul Terk Riski Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama araçlarının uygulanması sonucunda değerlendirmeye alınan veriler normallik testi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA testi, Scheffe analiz ve çoklu regresyon testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre ortaöğretim öğrencilerinin okul terk riski düzeylerinin düşük olduğu, cinsiyet değişkenine göre okul terk riskinin erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu, sınıf tekrarı yapan öğrencilerin yapmayan öğrencilere göre okul terk risklerinin daha yüksek olduğu görülürken devam edilen bölüm, okul değişikliği, ailede derslere yardım eden birinin varlığı ve evde kütüphane veya kitaplık varlığı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimi algı düzeyleri orta düzey olarak bulunmuş değişkenler bakımından yabancı dil bölümüne devam eden öğrencilerin okul iklimi algılarının diğer bölümlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer değişkenlerde öğrencilerin okul iklimi algılarında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencilerin okul iklimi algıları okul terk riskini yordamasına yönelik yapılan analizlerde okul iklimi algılarının okul terk riski varyansını %13,4'ünü açıklayarak tahmin etmede etkili olduğu görülmüştür. Okul ikliminin alt boyutlarından öğrenciler arası ilişkiler boyutunda pozitif yönde, düzen ve disiplin, öğrenci-öğretmen ilişkisi alt boyutlarında ise negatif bir ilişki bulunmuştur. Okullarda düzen ve öğrenci ile öğretmenler arasındaki ilişkiler öğrencilerin okul terk riskini azaltmaktadır.
Okulların DNA profilleri ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, okulların DNA profilleri ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelindeki araştırmanın evrenini 2015 – 2016 öğretim yılında Uşak ilinde görev yapan 3986 öğretmen, araştırmanın örneklemini ise 457 ilkokul, ortaokul ve lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfî örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "Örgüt DNA'sı ölçeği" ve "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenler okulların DNA profillerini, sağlıklı örgüt profillerinden esnek örgüt profili olarak algılamaktadırlar. Okul düzeyleri arasında ilkokullar, diğer okul düzeylerine göre daha sağlıklı olan örgüt profillerine sahiptirler. Erkek öğretmenler okulların sağlıklı örgüt profillerinde olduğuna yönelik algı düzeyine sahip iken, kadın öğretmenlerin algı düzeyleri sağlıksız örgüt profillerinde daha yüksektir. Okullarda görev yapan öğretmenlerin sayısı arttıkça, öğretmenlerin okulların sağlıksız örgüt profillerinde olduğuna yönelik algı düzeyleri artmaktadır. Öğretmenlerin aynı okulda çalışma sürelerine göre okulların DNA profillerine yönelik algılarını farklılaşmazken, sağlıksız örgüt profillerindeki algı düzeyleri okula yeni gelen öğretmenler ile uzun süredir aynı okulda görev yapan öğretmenler arasında anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre okulların DNA profillerine yönelik algıları sadece gelişigüzel örgüt profilinde anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Yine araştırmaya göre öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı algıları yüksek düzeydedir. Örgütsel vatandaşlık davranışının alt boyutlarına göre en yüksek algıya sahip olduğu boyut centilmenliktir. Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık düzeyleri cinsiyetlerine ve mesleki kıdemlerine göre farklılaşmazken, okul düzeyi ve okuldaki öğretmen sayısına göre yardımlaşma, centilmenlik ve sivil erdem boyutlarında farklılaşmakta, vicdanlılık boyutunda ise farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin aynı okulda çalışma sürelerine göre örgütsel vatandaşlık düzeyleri sadece yardımlaşma boyutunda farklılaşmaktadır. Yine araştırma sonucuna göre öğretmenlerin okulların sağlıklı örgüt profillerine (esnek, askeri, tam zamanlı) yönelik algıları ile örgütsel vatandaşlık düzeyleri arasında pozitif yönlü orta dereceli bir ilişki görülmekteyken, öğretmenlerin okulların sağlıksız örgüt profillerine(gelişigüzel, yönetim ağırlıklı, pasif-saldırgan) yönelik algıları ile örgütsel vatandaşlık düzeyleri arasında negatif yönlü orta dereceli bir ilişki olduğu görülmektedir. Araştırmaya göre ortaokullarda esnek örgüt ve pasif-saldırgan örgüt profilleri öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışını, liselerde esnek örgüt, askeri örgüt ve pasif-saldırgan örgüt profillerin öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışını anlamlı bir şekilde yordadığı görülmektedir. Okulların sağlıklı esnek ve askeri örgüt özelliklerine sahip olmaları öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışını olumlu yönde yordamakta iken, pasif-saldırgan örgüt özellikleri olumsuz yönde yordamaktadır.
Sosyal adalet liderliği ve okul iklimi arasındaki ilişkiye yönelik öğrenci görüşleri
Bu araştırmada, okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği davranışları ve okul iklimi arasındaki ilişkiye yönelik öğrenci görüşleri incelenmiştir. Araştırmada 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde dokuz metropoliten ilçede Anadolu Liseleri, Anadolu İmam Hatip Liseleri ve Mesleki ve Teknik Liselerde eğitim gören 9. Sınıf öğrencilerinin görüşlerine başvurulmuştur. Bu kapsamda toplam 396 öğrenciye "Sosyal Adalet Liderliği Ölçeği" ve "Okul İklimi Ölçeği" olmak üzere iki ölçek uygulanmıştır. Ölçekler öğrencilere dağıtılmadan önce cinsiyet, okulun bulunduğu ilçe, okul türü ve ailenin aylık geliri olmak üzere dört kişisel soru eklenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni sosyal adalet liderliği ve bağımlı değişkeni ise okul iklimi olarak belirlenmiştir. Bu değişkenlerle kişisel bilgiler arasındaki ilişkiler t- testi ve tek yönlü ANOVA kullanılarak çözümlenmiştir. Öğrencilerin değişkenlere ilişkin görüşleri ortalama ve standart sapma teknikleriyle çözümlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler ise Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayıları ile hesaplanmıştır. Sosyal adalet liderliğinin okul iklimini yordama düzeyi ise Çoklu Doğrusal Regresyon analizi yapılarak hesaplanmıştır. Bu tekniklerden elde edilen sonuçlar, öğrencilerin müdürlerin sosyal adalet liderliği ve okul iklimi algılarının orta seviyede olduğunu göstermiştir. Sosyal adalet liderliği ve okul iklimi arasında pozitif, istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki görülmüştür. Ayrıca diğer önemli bir sonuca göre, sosyal adalet liderliği okul ikliminin %56'sını açıklamakta olan anlamlı bir yordayıcısıdır.
Kültürel sermaye ile okul iklimi ilişkisine yönelik öğretmen görüşleri
Bu araştırmada Ankara ili merkez ilçelerindeki resmi ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre kültürel sermaye ile okul iklimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma, genel tarama yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiş bir nicel çalışmadır. Araştırmanın hedef evrenini Ankara ili merkez ilçelerindeki öğretmenler oluşturmuştur. Canlı, Demirtaş ve Özer (2016)' in geliştirmiş olduğu ''Okul İklimi Ölçeği'' ve Avcı ve Yaşar (2014) tarafından geliştirilen "Kültürel Sermaye Ölçeği" kullanılarak veriler elde edilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde değerleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki anlamlı farkın tespitinde, değişkenlerin alt gruplarındaki sayılara göre bağımsız örneklemler t testi veya tek yönlü varyans analizi testi kullanılmıştır. Scheffe testinden yararlanılarak tespit edilen anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğu ortaya koyulmuştur. ANOVA'nın varsayımlarından biri olan varyansların homojenliği varsayımı karşılanmadığında ise Welch's F testi uygulanmış anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için ise Games Howel testi uygulanmıştır. Kültürel sermaye ile okul iklimi arasındaki ilişki ise pearson momentler korelasyon (r) tekniği ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin kültürel sermayeye ilişkin görüşlerinin yüksek düzeyde, okul iklimine ilişkin görüşlerinin ise çoğunlukla düzeyinde olduğu gözlenmiştir. Öğretmenlerin okul iklimine ve kültürel sermayeye ilişkin görüşlerinin ele alınan demografik değişkenlerden bazılarına göre farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin kültürel sermayeye ilişkin görüşleri ile okul iklimine ilişkin görüşleri arasında pozitif yönde, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Geçici koruma altındaki öğrencilerin uyum sürecinde okul ikliminin rolü: Holistik bir yaklaşım
Bu araştırmanın amacı geçici koruma altındaki öğrencilerin uyum sürecinde okul ikliminin etkisini ortaya koymaktır. Uyum sürecinde okul iklimi okul güvenliği, öğretme ve öğrenme ortamı, kişilerarası ilişkiler boyutları ile ele alınmış ve bu boyutlara ilişkin öğretmen, okul yöneticisi, geçici koruma altındaki öğrenci ve geçici koruma altındaki veli görüşleri incelenmiştir. Araştırmaya amaçlı örneklem yaklaşımlarından ölçüt örnekleme yöntemiyle Niğde İlindeki en fazla geçici koruma altındaki öğrenciye sahip resmi bir ilkokul dâhil edilmiştir. Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışma, ele aldığı konu ve yöntem bakımından durum çalışmasıdır. Çalışmanın verileri gözlem, görüşme ve doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Veri toplama araçları olarak yarı-standartlaştırılmış gözlem kılavuzları ile yarı-yapılandırılmış görüşme formları oluşturulmuştur. Veri toplama süreci 2018-2019 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 16 öğretmen, 2 okul yöneticisi, 14 geçici koruma altındaki öğrenci ve 9 aile ile görüşmeler yürütülmüş, saha ve ders gözlemleri yapılmıştır. Araştırma verilerinin analiz sürecinde içerik analizine başvurulmuş ve alt problemler bağlamında temalar oluşturulmuştur. Okul güvenliği boyutunda okul kuralları ve fiziksel güvenlik; öğretme ve öğrenme ortamı boyutunda okul yönetiminin yaklaşımı, öğretmen ve akran davranışları ile öğrenci katılımı; kişilerarası ilişkiler boyutunda öğretmen-öğrenci ilişkisi, akranlar arası ilişki ve okul aile ilişkisi temalarına ulaşılmıştır. Her bir boyutun öğrencinin davranışsal, sosyal ve akademik uyumunu doğrudan ya da dolaylı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Bulgular ışığında uyum sürecini kolaylaştıracak, destekleyici ve kucaklayıcı bir okul ikliminin oluşturulmasına yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar sözcükler: geçici koruma altındaki Suriyeli öğrenciler, uyum, okul iklimi, okul güvenliği, öğretme ve öğrenme ortamı, okulda kişilerarası ilişkiler
Yönetici rolleri, örgüt iklimi ve duygusal emek arasındaki ilişkilere yönelik öğretmen görüşleri
Bu araştırmada yönetici rolleri, örgüt iklimi ve duygusal emek arasındaki ilişkiler öğretmen görüşlerine göre incelenmiştir. Nicel yöntemle yapılan bu çalışmada ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Veriler, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ilindeki 535 ilkokul öğretmeninden elde edilmiştir. Verilen toplanması için Yönetici Rolleri Ölçeği (YRÖ), Örgüt İklimi Tanılama Ölçeği (ÖİTÖ) ve Duygusal Emek Ölçeği (DEÖ) kullanılmıştır. Veri setinin çözümlenmesi için frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, ANOVA, Games Howell ve LSD testleri, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplamaları, çoklu doğrusal regresyon analizleri ve aracılık incelemeleri yapılmıştır. Analizler sonucunda cinsiyet, branş ve görev yeri değişkenleri açısından katılımcıların yönetici rollerine ve örgüt iklimine ilişkin görüşlerinde anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Katılımcıların duygusal emeğe ilişkin görüşlerinde ise cinsiyet, branş, görev yeri, medeni durum, yaş, öğrenim durumu ve okuldaki süre değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Bunun yanı sıra yönetici rollerinin örgüt iklimi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca örgüt iklimi ve duygusal emek arasında bir ilişki olduğu da gözlenmiştir. Ancak aynı ilişki yönetici rolleri ve duygusal emek alt boyutları/boyutları arasında tam olarak gözlenmemiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizleri, yönetici rollerinin örgüt iklimini ve duygusal emeği yordadığını göstermektedir. Benzer şekilde, örgüt iklimi de duygusal emeğin anlamlı bir yordayıcısıdır. Son olarak yönetici rollerinin duygusal emeği yordamasında örgüt ikliminin tam aracılığının bulunduğu ortaya konulmuştur. Araştırmada genel olarak yönetici rolleri, örgüt iklimi ve duygusal emek arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Çalışma, yönetici rollerinin örgüt iklimini, örgüt ikliminin de duygusal emeği yordaması açısından dikkat çekicidir.
Sosyal adalet liderliği ve etik iklim arasındaki ilişkiye yönelik öğretmen görüşleri
Bu araştırmada ortaokullarda görevli öğretmenlerin görüşlerine göre sosyal adalet liderliği ve etik iklim arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama desenine göre yürütülmüş olan bu araştırmada Ankara ili hedef evren olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi tabakalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup araştırmada 764 öğretmenden Özdemir ve Pektaş (2017a) tarafından geliştirilen Sosyal Adalet Liderliği – Öğretmen Formu ve Özen ve Durkan (2016) tarafından uyarlanan Örgütsel Etik İklim Ölçeği aracılığıyla veri toplanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS 22.0 Paket Yazılımı ile analize tabi tutulmuştur. Araştırmadan elden edilen verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde değerleri gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemleri doğrultusunda değişkenler arasında farklılık olup olmadığının belirlenmesinde iki alt grubu bulunan değişkenler için bağımsız örneklemler t-testi ve üç veya daha çok alt grubu bulunan değişkenler için ise tek yönlü varyans analizi testi kullanılmıştır. ANOVA testi ile elde edilen istatistiksel olarak anlamlı farkların hangi gruplar arasında olduğunu bulmak için Scheffe ve Tamhane's T2 testleri kullanılmıştır. Sosyal adalet liderliği ile örgütsel etik iklim puanları arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanmış ve sosyal adalet liderliğinin örgütsel etik iklimi yordama düzeyini belirlemek için Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yöneticilerin sosyal adalet liderliği ve okullardaki örgütsel etik iklimi yüksektir. Algılanan sosyal adalet liderliği davranışı ve etik iklim bazı demografik değişkenlere göre farklılık göstermiştir. Araştırmanın önemli bir sonucu ise sosyal adalet liderliği ile etik iklim arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki bulunmasıdır. Ayrıca sosyal adalet liderliği okullardaki etik iklimin anlamlı bir yordayıcısıdır.
Okul müdürlerinin mentörlük becerileri ile okul iklimine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
Bu çalışmanın amacı Bursa, Eskişehir, Bilecik illeri kamu ilkokullarında görev yapmakta olan müdürlerin ve öğretmenlerin okul müdürlerinin mentörlük becerileri ve okul iklimine ilişkin görüşlerini ortaya koymak ve okul müdürlerinin mentörlük becerileri ile okul iklimi arasındaki ilişkiyi sınamaktır. Araştırma, karma yöntem araştırmasında "yakınsayan paralel desen"de yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde genel tarama ve ilişkisel tarama modeli, nitel bölümünde ise "temel yorumlayıcı desen (temel nitel araştırma deseni)" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Bursa, Eskişehir ve Bilecik illerinin merkez ilçelerinde yer alan kamu ilkokullarında görev yapan 173 okul müdürü ve 414 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel bölümünün çalışma grubunu ise Bursa, Eskişehir, Bilecik illerinin merkez ilçelerinde yer alan kamu ilkokullarında görev yapan 15 okul müdürü ve 18 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Müdürlerinin Mentörlük Becerileri Ölçeği" ve "Okul İklimi Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış "Okul Müdürlerinin Mentörlük Becerileri ve Okul İklimi Görüşme Formu" kullanılarak gerçekleştirilen görüşmelerle elde edilmiş ve görüşmeler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre okul müdürleri mentörlük becerilerini yüksek düzeyde sergilemektedirler. Okul müdürleri, mentörlük becerilerini sırasıyla en fazla etkili iletişim ve destek sağlama, planlama ve mesleki gelişime katkı, en az ise izleme ve değerlendirme alanında sergilemektedir. Okul müdürleri öğretmen görüşlerine oranla, kendi mentörlük becerilerini anlamlı olarak daha fazla sergilediklerini düşünmektedir. Okul müdürleri ve öğretmenlerin genel okul iklimi algıları çoğunlukla olumludur. Müdürler çalıştıkları okulun iklimini öğretmenlere oranla anlamlı olarak daha olumlu bulmaktadır. Müdürler ve öğretmenler okul ikliminde okuldaki ilişkiler, öğrenme ortamı ve okul güvenliğini görece daha yeterli bulurken okulun fiziki çevresi en yetersiz buldukları boyut olup orta düzeyde yeterli bulmaktadırlar. Okul müdürlerinin mentörlük becerileri ile okul iklimi arasında yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Nitel analiz sonuçlarına göre araştırmaya katılan öğretmenlerin okul müdürlerinin mentörlük becerilerine ilişkin verdikleri olumlu görüşler; iyi bir yönetici olması, çalışkan, anlayışlı, samimi, pozitif, yapıcı ve öğretmenlere destek olması, huzurlu bir ortam sağlaması şeklindeyken, verdikleri olumsuz görüşler ise müdürlerinin öğretmenlerin fikirlerine önem vermemesi, liyakatsiz olmaları, adil ve eşit davranmamaları, mobbing yapmaları, liderlik yönlerinin zayıf, vizyonlarının dar olduğu, motivasyon sağlamada yetersiz olduğu, empati ve iletişim becerilerinin zayıf olduğu şeklindedir. Müdür ve öğretmenler çalıştıkları okul iklimine yönelik olarak, okullarındaki ilişkileri çoğunlukla samimi ve iyi ilişkiler şeklinde değerlendirmekte, okullarını genel olarak güvenli bulmakta, okulun fiziki çevresini ise daha çok kullanışsız ve yetersiz bulmaktadırlar. Sonuçlar ele alındığında MEB tarafından okul müdürlerinin mentörlük becerilerini geliştirecek mentör müdür eğitimi programları düzenlenebilir. Mentör müdürlerle meslekte yeni müdürler eşleştirilebilir. Okul müdürlerinin izleme ve değerlendirme alanındaki mentörlük becerilerini geliştirmek için sınıf gözlemi ve ders denetimlerine yönelik hizmet içi eğitimler verilebilir. Müdürler öğretmenlere kişisel vizyon oluşturma ve kariyer planlarını geliştirme konusunda daha fazla yardımcı olabilirler. Müdürler öğretmenlerle olumlu ve yapıcı ilişkiler kurmalı, onlara düzenli ve yapıcı geri bildirimler vermeli, onları karar verme sürecine dahil etmeli ve onların profesyonel gelişimlerine yardımcı olmalıdır. Okul müdürleri öğretmenlerle ilişkilerinde tarafsız olmalı, adil bir ortam sağlamalı, huzurlu bir okul ortamının oluşmasına öncülük etmelidir. MEB tarafından okulların fiziki imkanları iyileştirilmeli, okullara ihtiyaçlarına göre ödenek ayrılmalı, her okul standart hale getirilmelidir. Okul müdürlerinin mentörlük becerilerinin farklı değişkenlerle ilişkisini inceleyen çalışmalar yapılabilir. Bunun sonucunda okul müdürlerinin yetiştirilmesine, seçilmesine ve atanmasına yönelik strateji ve politikalar geliştirilebilir.
Ortaokul öğrencilerinde yaşam doyumunun yordayıcıları olarak okul iklimi ve okul bağlılığı
Bu çalışmanın temel amacı ortaokul öğrencilerinde yaşam doyumunun, okul iklimi algısı ve okul bağlılığının alt boyutları tarafından yordanıp yordanmadığının incelenmesidir. Bu temel amaç doğrultusunda ortaokul öğrencilerinde yaşam doyumunun cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarıya (okuldaki son dönem puanı) göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi araştırmanın alt amaçlarıdır. Araştırma Ankara ilinin yedi farklı ilçesindeki ortaokullarda öğrenim gören 730 öğrenci (371 erkek, 359 kız) ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma için gerekli veriler Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği, Okul İklimi Ölçeği ve Okul Bağlılığı Ölçeği ile toplanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin yaşam doyumunun algılanan okul iklimi ve okul bağlılığının alt boyutları tarafından yordanıp yordanmadığı çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Öğrencilerin demografik değişkenlerinden cinsiyetlerine göre, yaşam doyumu puanlarının değişip değişmediğini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Diğer demografik değişkenlere (sınıf ve akademik başarı) göre, yaşam doyumu puanlarının değişip değişmediğini belirlemek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul bağlılığı alt boyutları olan bilişsel bağlılık, duygusal bağlılık ve davranışsal bağlılık ile algılanan okul ikliminin ortaokul öğrencilerinin yaşam doyumunun anlamlı yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaşam doyumu düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarıya göre anlamlı şekilde farklılaştığı belirlenmiştir.
Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin kültürel liderlik davranışlarının okul kültür ve iklimine etkisi
Bu araştırmanın amacı öğretmen algılarına göre okul yöneticisinin kültürel liderlik davranışlarının okul kültürü ve iklimine etkisi araştırmaktır. Araştırmada nitel ve nicel boyutları olan karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı, 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında, Ümraniye'de bulunan 37 liseden olasılıklı örneklem ile seçilen 8 lisenin öğretmenlerinden oluşmaktadır. Kurumlara gönderilen 330 Ölçekten, 240 tane geri dönüş alınmış olup, yapılan değerlendirmeler sonunda 216 anket kullanılabilir olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, altı sorudan oluşan kişisel bilgi formu, Yıldırım (2001) tarafından geliştirilen "Okul Yöneticilerinin Kültürel Liderlik Ölçeği', Canlı (2016) tarafından geliştirilen 'Okul İklimi Ölçeği' ve Terzi (2005) tarafından geliştirilen 'Okul Kültürü Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel araştırma soruları, araştırma konusu içeriğinden ve ölçeklerden derlenerek oluşturulmuştur. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma içeren karma desenli araştırma yöntemi kapsamında yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin istatistiksel çözümü için Korelasyon analizi, bağımsız T testi, normallik testi kullanılmıştır. Nitel veriler analizinde tema analizi, betimsel analiz ve içerik analizleri yapılmıştır. Yapılan değerlendirmelerde kültürel liderlik ile okul kültürü ve iklimi arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin kültürel liderlik algılarının yüksek olduğu, kültürel liderlik ile okul kültürü arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu, kültürel liderlik ile okul iklimi arasında da pozitif yönlü bir ilişki olduğu ve okul kültürü ile okul iklimi arasında da pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin kültürel liderlik ve iklimi algılarının okul türü değişkenine göre değişiklik göstermediği saptanmıştır. Okul iklimi algılarının ise okul türü değişkenine göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Öğretmenlerin genel olarak kültürel liderlik hakkında bilgi sahibi oldukları, okul yöneticilerinin yarısının bu liderlik tipini benimsediği saptanmıştır. Okul başarısı gibi temalar, okul kültürü teması altında sıklıkla görülmüştür. Öğretmenler, okul yöneticilerinin değişmesinin okul kültürünü iyi yönde değiştireceği ve okul ikliminde yöneticinin rolü olduğu çıkarımında bulunmuşlardır. Araştırmanın nicel ve nitel verilerden elde edilen bulguları ve verileri birlikte tartışılmıştır. Bu tartışmalar ışığında, liderlere kültürel liderlik ile ilgili teorik ve uygulamaya yönelik eğitimler verilebileceği, okul yöneticilerinin okullarında başarı konusuna odaklanması gerektiği, yöneticilerin kişisel duygularını kontrol edebilmesine yönelik uygulamaya yönelik eğitimler düzenlenebileceği önerilmiştir. Ayrıca okullarda yöneticilerin değişmesinin etkileri, okul iklimi algısının iletişim konusunda yoğunlaşması üzerine farklı çalışmalar yapılmasına yönelik araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
Okul iklimi ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkiler
Öğretmenlerin okul iklimi ile örgütsel sinizm düzeyi arasındaki ilişkilere yönelik arştırıldığı bu araştırma nicel ve tarama modelindedir. 2021-2022 eğitim yılında Denizli Tavas, Kale ve Merkezefendi ilçelerinde görev yapan öğretmenlerden basit tesadüfî yöntemle 371 öğretmene ulaşılarak veri toplanmıştır. Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algılarıyla ilgili en yüksek ortalama umursamaz öğretmen davranışları boyutunda ve yüksek düzeyindedir. Bununla birlikte işbirlikçi öğretmen davranışlarına ilişkin algıların yüksek düzeyde olduğu görülürken emredici müdür davranışları, destekleyici müdür davranışları ve samimi öğretmen davranışları boyutlarına ilişkin orta düzeydedir. En düşük ortalama orta düzeyde kısıtlayıcı müdür davranışları boyutundadır. Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin algılarının hizmet süreleri ve kıdemlerine göre farklılık göstermediği ancak cinsiyet, yaş, görev yaptıkları kademe ve görev yaptıkları ilçelere göre farklılık gösterdiği görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları en yüksek ve orta düzeyde davranışsal boyuttadır. Bunu düşük düzeyde bilişsel ve duyuşsal boyut izlerken öğretmenlerin genel sinizm düzeyleri ise düşük düzeydedir. Öğretmenlerin örgütsel sinizme ilişkin algılarının cinsiyet ve hizmet süresine göre farklılık göstermediği ancak yaş, görev yaptıkları eğitim kademelerine ve görev yaptıkları ilçelere göre ise farklılık gösterdiği görülmektedir. Öğretmenlerin kısıtlayıcı müdür davranışlarının, işbirlikçi öğretmen davranışlarının ve umursamaz öğretmen davranışlarının örgütsel sinizmi anlamlı düzeyde yordamadığı görülürken destekleyici müdür davranışları ve samimi öğretmen davranışlarının örgütsel sinizmi olumsuz ve anlamlı derecede yordadığı ve emredici müdür davranışlarının ise olumlu ve anlamlı derecede yordadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul ikliminin olumlu özelliklerini arttırmak için örgütsel sinizmin olumsuz etkilerine yönelik tedbirlerin alınması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Öğretmen, okul iklimi, sinizm, bilişsel, davranışsal, destekleyici
Sınıf öğretmenlerinin iletişim memnuniyetleri ile okul iklimi arasındaki ilişki
Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin iletişim memnuniyeti ve okul iklimi algılarını belirlemek, iletişim memnuniyetleri ve okul iklimi algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca araştırmada sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerine göre iletişim memnuniyeti ve okul iklimi algılarında istatistiksel olarak farklılaşma olup olmadığı da incelenmiştir. Nicel bir çalışma olan bu araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerinde görev yapan 350 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veriler üç bölümden oluşan bir anketle toplanmıştır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından oluşturulan öğretmenlerin demografik özelliklerini (cinsiyet, mesleki kıdem vb.) belirlemeye yönelik beş soru yer almaktadır. İkinci bölümde "İletişim Memnuniyeti Ölçeği", üçüncü bölümde ise "Örgütsel İklim Ölçeği" yer almaktadır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin demografik özellikleri, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve post hoc analizleri ile incelenmiştir. Korelasyon analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin okul iklimi algı puanlarının en yüksek destekleyici müdür davranışı alt boyutunda en düşük umursamaz öğretmen davranışı alt boyutunda olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin iletişim memnuniyeti algı puanlarının en yüksek medya niteliği alt boyutunda en düşük kişisel geri bildirim alt boyutunda olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin iletişim memnuniyeti ile okul iklimi algıları arasında orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu, öğretmenlerin okul iklimi algıları üzerinde iletişim memnuniyeti algılarının %32 oranında yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada demografik değişkenlere göre; mesleki kıdem ve okuldaki öğretmen sayısı ile öğretmenlerin iletişim memnuniyetleri arasında anlamlı farklılık olduğu, okulda görev yapılan süre ile öğretmenlerin okul iklimi algıları arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir.
Spor bilimleri öğrencilerinin okul iklimi algılarını yordayan faktörlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, spor bilimleri fakültelerinde lisans eğitimi alan öğrencilerin okul iklimi algılarını yordayan faktörlerin incelenmesidir. Araştırma, eğitim biliminde sıklıkla kullanılan bir durum tespiti çalışmasıdır. Betimsel bir çalışma desenine sahip olan bu araştırma, anket tekniği ile elde edilen sayısal verilerin analiz edilmesi ile sonuçların yorumlandığı nicel bir çalışmadır. Türkiye evrenindeki spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören tüm öğrencileri temsil edebilecek bir örnekleme ulaşılması hedeflenen araştırma, küresel salgın sebebiyle Muğla ili ile sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın çalışma evrenini uygun örnekleme tekniği gereği küresel salgın nedeniyle kısıtlı imkânlarla belirlenen Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi çatısı altında lisans eğitimlerini sürdüren 1239 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma uzaktan eğitim vasıtası ile ulaşılabilen 436 gönüllü öğrenciden elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiş olup bu sayı çalışmanın örneklem büyüklüğü olarak kaydedilmiştir. Cinsiyet, sınıf, bölüm ve öğretim türü değişkenlerinin yazar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ile tespit edildiği çalışmada temel veri toplama aracı olarak Terzi (2015) tarafından geliştirilen Üniversite Öğrencilerine Yönelik Okul İklimi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada ayrıca öğrencilerin spora yönelik tutumları ve üniversiteye duydukları güvenin belirlenmesi için Şentürk (2015) tarafından geliştirilen Spora Yönelik Tutum Ölçeği ile Özdoğan ve Tüzün (2007) tarafından geliştirilen Üniversiteye Güven Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Normal dağılım gösteren ve yüksek derecede güvenilir olduğu tespit edilen verilere uygulanan parametrik testler sonucunda ortaya çıkan bulguların ışığında öğrencilerin spora yönelik tutumları ile üniversiteye duydukları güvenin, okul iklimi algılarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda öğrencilerin spora yönelik tutumları ile üniversiteye duydukları güvenin, birlikte, okul iklimi algıları üzerinde önemli birer yordayıcı (%60) oldukları tespit edilmiştir. Sonuç olarak, spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin okul iklimi algılarının artırılması için spora yönelik tutumlarının ve üniversiteye duydukları güvenin, akademik ve idari personeller tarafından olumlu yönde desteklenmesinin uygun olacağı önerilmiştir.
Öğretmenlere yönelik şiddetin okul iklimi açısından değerlendirilmesi: Niğde ili örneği
Bu araştırmanın amacı, görüşlerine dayalı olarak öğretmenlerin okullarında maruz kaldıkları şiddet olayları, bu olayların nedenlerine ilişkin bireysel ve örgütsel faktörleri ortaya çıkarmak ve bunlara ilişkin çözüm önerileri geliştirmektir. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Niğde ili Merkez ilçede yer alan resmi liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmenlere yönelik şiddet anketi ve okul iklim ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlere yönelik şiddet anketi araştırmacı tarafından geliştirilmiş, okul iklim ölçeği ise alanyazında var olan bir ölçeğin uyarlamasıdır. Araştırmanın bulgularına göre, erkek öğretmenler kadın öğretmenlere, lisansüstü mezunu öğretmenler lisans mezunu öğretmenlere, 6-10 yıl arası mesleki kıdeme sahip öğretmenler 1-5, 11-15, 16-20 ve 21 yıl üzeri mesleki kıdeme sahip öğretmenlere göre daha sık şiddete uğramaktadır. Ayrıca C tipi liselerdeki öğretmenler A ve B tipi liselerdeki öğretmenlere göre, meslek liselerindeki öğretmenler genel liselerdeki öğretmenlere göre, kırsaldaki liselerdeki öğretmenler şehirdeki liselerdeki öğretmenlere göre ve büyük liselerdeki öğretmenler daha küçük liselerdeki öğretmenlere göre daha sık şiddete uğramaktadır. Araştırmanın bulgularına göre okul ikliminin başarı baskısı ve kurumun savunmasızlığı alt boyutlarının öğretmenleri şiddetten korumada, meslektaş liderliği ve profesyonel öğretmen davranışı yaşanan olay sonrası öğretmenlerin iyileşme süreci adına daha önemli olduğu söylenebilir. Fakat öğretmenlere yönelik şiddet sorununa öğretmenlerin ve okulların belirli özelliklerinden ziyade öğrencilerin akademik başarı düzeyi, sosyoekonomik ve sosyokültürel seviyeleri açısından yaklaşılmasının daha önemli olduğu söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Okul şiddeti, Öğretmenlere yönelik şiddet, Okul iklimi
Okulların yenileşme iklimi ile öğretmenlerin özerklikleri arasındaki ilişki
Bu araştırmada okulların yenileşme iklimi ile öğretmenlerin özerklikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde desenlenen araştırmanın örneklemi, Kütahya il merkezinde bulunan resmi anaokulları, ilkokullar, ortaokullar ve liselerde görev yapan 606 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada "Okullarda Yenileşme İklimi Ölçeği" ve "Öğretmen Özerkliği Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t testi, ANOVA ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğretmenlerin okullarındaki yenileşme iklimine ilişkin görüşleri orta düzeydedir. Lise öğretmenleri ile ortaokul öğretmenlerinin okullarda yenileşme iklimine ilişkin görüşleri anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin özerklik davranışlarına ilişkin görüşleri yüksek düzeydedir. Lise öğretmenleri ile ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin özerklik davranışlarına ilişkin görüşleri anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin okullarındaki yenileşme iklimi ile özerklik davranışlarına ilişkin görüşleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır.
Okul müdürlerinin 21.yy beceri düzeyleri ve okul iklimi ile ilişkisi
Bu araştırma; öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin 21. yüzyıl beceri düzeylerini saptamak ve bu becerilerin okul iklimiyle ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda kişisel bilgi formu, Eğitim Yöneticileri 21. yy. Becerileri Ölçeği ve Örgütsel İklim Ölçeğinden oluşan veri toplama aracı, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kütahya il ve ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anasınıfı, ilkokul, ortaokul, fen lisesi, anadolu lisesi, meslekî ve teknik anadolu lisesi, sosyal bilimler lisesi, imam-hatip anadolu liselerinde görev yapan gönüllü 412 öğretmen katılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlere göre okul müdürlerinin tüm boyutlarda, yüksek düzeyde 21. yüzyıl becerilerine sahip oldukları saptanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin okullarının iklimi ile ilgili yüksek düzeyde "Destekleyici Müdür Davranışı", "Samimi Öğretmen Davranışı" ve "Meslektaşlar Arası İşbirlikçi Öğretmen Davranışı", orta düzeyde "Kısıtlayıcı Müdür Davranışı", "Emredici Müdür Davranışı" ve "Umursamaz Öğretmen Davranışı" algısına sahip oldukları belirlenmiştir. Aynı zamanda öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerini belirleyen boyutlar ile okul iklimi boyutları arasında anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Öğretmenlere göre okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerine sahip olma düzeyleri arttıkça, okulların olumlu örgüt iklimine sahip olma düzeyleri de artmaktadır. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin tanımlayıcı özelliklerine göre de okul müdürlerinin 21. yüzyıl becerilerine yönelik algılarında ve okul iklimi algılarında farklılaşmalar olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: 21. Yüzyıl Becerileri, Eğitim Yöneticisi, Eğitim Yönetimi, Okul İklimi, Okul Müdürü
Okul iklimine ilişkin öğretmen ve müdür davranışları ile örgütsel bağlılık ilişkisinde işkolikliğin aracılık etkisi
Bu çalışma okul iklimine ilişkin öğretmen ve okul müdürü davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkide işkolikliğin aracılık etkisini belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Örgütsel İklim Ölçeği, DUWAS İşkoliklik Ölçeği ve Meyer ve Allen Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kütahya'da ilk ve orta dereceli okullarda görev yapmakta olan 266 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın amacına uygun olarak 18 farklı ölçüm modeli oluşturulmuş ve modeller yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre modellerden yalnızca iki tanesinin sınaması başarılı olmuştur. İşkoliklik aracı değişkeninin yalnızca destekleyici müdür davranışının örgütsel bağlılığın devam bağlılığı ve normatif bağlılık boyutları ile ilişkisinde aracılık etkisine sahip olduğu istatistiksel olarak ortaya konmuştur. Destekleyici müdür davranışı ile örgütsel bağlılık arasındaki pozitif yönlü ilişki öğretmenlerin sergilediği işkolik davranışlar ile pekişmektedir. Diğer bir ifade ile destekleyici müdür davranışlarının gözlemlendiği okullarda işkolik öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları diğer meslektaşlarına göre daha yüksektir. Ancak emredici müdür davranışı, kısıtlayıcı müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı, meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı ve umursamaz öğretmen davranışı ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide işkolikliğin aracılık etkisinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Aracılık etkisi, işkoliklik, okul iklimi, örgütsel bağlılık, yapısal eşitlik modellemesi
Genel liselerde sosyal etkinliklerin uygulanmasında okul yöneticilerinin etkililiği (İstanbul ili Avrupa Yakası örneği)
Okullarımızda gerçekleştirilen eğitim ve öğretim etkinliklerinin genel amacı, öğrencilerin, her yönüyle, sağlıklı, verimli ve topluma katkı sağlayacak biçimde yetişmelerini sağlamaktır.Okulda, derslerle ulaşılamayan noktalara ulaşmak ve öğrencilerin, kişilik gelişmelerine yardım edecek bilgi beceri ve yetenekleri kazandırmak; kendini ifade edebilen ve kendine güvenen bir toplum oluşturmak, ancak, sosyal etkinlikler aracılığı ile gerçekleşir.Eğitimin amaçlarının gerçekleştirilmesi, büyük ölçüde, okul yöneticilerinin etkililik düzeyine bağlıdır.Okul yöneticileri; okulu, etkili ve verimli kılabilme, öğrencilerde ileri ve arzulanan davranış modelleri geliştirebilme adına okullarda sosyal ve kültürel eğitime, sosyal ve kültürel eğitimin gerçekleştirilebilmesi için de sosyal etkinliklere ağırlık vermek durumundadırlar.Modern eğitim yaklaşımlarında, sosyal etkinliklerin ve etkili okul yöneticilerinin çok önemli bir yere sahip olduğu düşüncesinden hareketle, bu araştırmada ?Genel Liselerde, Sosyal Etkinliklerin Uygulanmasında, Okul Yöneticilerinin Etkililiği? araştırılmıştır.Araştırma konusu hakkında, literatür taraması yapılmış, kavramlar tanıtılmış ve rehberlikte, disiplinde, okul ikliminde, okul-aile-çevre ilişkilerinde sosyal etkinliklerin yeri belirtilmiş; sosyal etkinliklerin şiddetle ilişkisi irdelenmiştir. Araştırmada, uzman görüşü alınarak oluşturulan anket aracılığıyla, öğretmenlerin, ?Sosyal etkinliklerin uygulanmasında okul yöneticilerinin etkililiği?'ne ilişkin algıları değerlendirilmiştir.Anket sonuçlarının istatistiksel anlamda çözümlenmesinde SPSS programı kullanılmış, sonuçlar elde edilmiş, yorumlanmış ve sonuçlar tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Sosyal etkinlik, Etkililik, Okul Yöneticisi, Genel Lise