23 Numaralı ve 1573-1574 (H. 981) tarihli Mühimme Defteri/S. 282-352 (Özet- transkripsiyon-dizin)

Mühimme defterleri 1649 tarihine kadar Divân-ı Hümayun'dan çıkan bütün ferman ve beratları, daha sonraları ise yalnız devlet işleriyle ilgili işlemlerin tarih sırasıyla özel olarak yazılı bulunduğu defterlerdir. Divân-ı Hümayun'da müzakere edilen dahili ve harici meselelere ait siyasi, askeri, içtimai ve iktisadi önemli kararların kaydedildiği bu defterlere "Mühime Defterleri" adı verilmiştir. XVI. yüzyılın ortalarından XX. yüzyılın ilk yıllarına ulaşan bir dönem içinde, küçük zaman bölümleri hariç ortalama 350 yıllık zaman dilimi itibariyle, kültür ve tarih zenginliğini ihtiva eden mühimme defterleri, Osmanlı Arşivi defter serîleri içinde önemli yer tutar. Ana konularını; devleti ilgilendiren siyasi, iktisadi, kültürel, sosyal ve harp tarihine dair üst düzey kararlar teşkil eder. Kararlarla ilgili belgelerin birer örneği tarih sırasına göre bu defterlere aynen yazılırdı. Bu çalışmada, geniş kapsamlı bu arşiv kaynağından 23 Numaralı Mühimme Defteri'nin, 282-350. sayfalarındaki bulunan 603-784 numaralı hükümlerin transkripsiyonu, özetleri ve değerlendirmesi yapılmıştır.