Akkuyu Nükleer Güç Santrali anlaşması sonrası Türkiye-Rus ilişkileri

Sanayileşme ve hızlı nüfus artışının beraberinde getirmiş olduğu enerji gereksinimi, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri büyük sorunlar ve yeni açılımlar içine sürüklemiştir. Özellikle cari açığın en büyük kalemini oluşturan fosil yakıt ithalleri, gelişim sürecindeki Türkiye'yi gün geçtikçe dışa bağımlı hale getirmektedir. Hem yenilenebilir kaynaklardaki yetersizlik hem de öz kaynakların kullanımındaki problemler; ülkeyi birçok enerji anlaşması yapmanın, enerjiyle ilgili sürekli olarak değişen politikalar üretmenin yolunu açmıştır. Ulusal ve uluslararası çıkarlar bağlamında iş birliği içerisinde olmanın zorunluluğu sonucunda Türkiye ve Rusya hem ekonomik hem de siyasi açıdan birbirini etkilemekte, farklı düzeylerde bağımlı ilişkiler geliştirebilmektedir. Bu çalışma söz konusu ilişkileri etkileyen faktörlerin neler olduğunu ve bu düzeylerin hangi seviyede seyrettiğini açıklamayı amaçlamaktadır. Özellikle Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılarken ekonomik ilişkiler yürüttüğü çevre ülkelerinde meydana gelen siyasi istikrarsızlaşmalar ve çatışma gibi sorunlar; enerji güvenliği konusunda önemli problemlere yol açabilmektedir. Bu sebeplerle SSCB dağılması sonrası Kafkasya üzerinden Batı'ya taşınacak olan enerji kaynakları konusunda hem gelir elde etme hem de stratejik önem sağlama düşüncesi, Türkiye ve çevre ülkelere göre nispeten daha istikrarlı Rusya'yı aynı sahada çalışmaya sürüklemiştir. Türkiye'nin enerji ihtiyacını kendi kaynaklarından karşılayamaması ve Rusya ile iş birliğinin AKP iktidarı sonrası Erdoğan-Putin diplomasisiyle ivme kazanması, enerji alanında birlikteliği sağlarken; Türkiye'nin enerjiye olan talebini karşılayabilmek adına Mersin Akkuyu'da bir nükleer güç santrali kurulması yönünde iki ülkenin anlaşmasına yol açmıştır. Tez çalışmasında iki ülke arasındaki ilişkiler ekonomik çerçevede incelenmiş ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali anlaşmasının da ilişkilere etkisi analiz edilmiştir. Bulgular sonucunda; uzun süreli doğal gaz boru hattı anlaşmalarının iki ülkeyi birbirine karşılıklı olarak bağlaması zincirine; Akkuyu NGS anlaşması da eklenince, özellikle Türkiye açısından olası bir ilişki bozukluğunda ülkeye etkisinin büyük olacağı sonucuna varılmış ve ülkenin enerji bağımlılığının kaynak çeşitliliğine gidilerek çözülebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Enerji, bağımlılık, Akkuyu, Nükleer Güç Santrali, Rusya, doğal gaz