Akut miyokard infarktüslü hastalarda standart reperfüzyon tedavisine ek olarak uygulanan artan klopidogrel yükleme dozlarının reperfüzyon ve HS-CRP üzerine olan etkisi

Koroner arter hastalığı (KAH) ve onun bir alt grubu olan akut ST yükselmeli miyokard infarktüsü (ASTYMI), tüm dünyada ve ülkemizde ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Akut myokard infarktüsü (AMI) sonrası myokardiyal nekrozun yaygınlığı, ölüm ve kötü prognozun temel nedenlerinden biridir. Bu nedenledir ki, reperfüzyonun sağlanmasında kullanılan trombolitikler, perkutan girişim, cerrahi yöntemler ve trombolitik dışı ilaç tedavileri büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla kullanım ve ulaşım kolaylığı göz önünde bulundurulduğunda en sık fibrinolitik tedavi uygulanır. Bununla birlikte klavuzlar, adjuvan tedavi olarak antitrombotik tedavi ajanlarını, kullanılması zorunlu tedavi seçeneği arasına sokmuşlardır. Reperfüzyonun sağlanmasında önemli yer tutan antitrombositer tedavi ajanlarından biri ise klopidogreldir. Klopidogrel, karaciğerde aktif metabolitine dönüşen, AMI' dan sorumlu patolojik süreçte önemli bir yeri olan adenozin difosfat (ADP) ile indüklenmiş trombosit aktivasyon ve agregasyonunu inhibe eden, kanama zamanını uzatan ve kan vizkositesini azaltan bir ön ilaçtır. Bu noktadan hareketle, klopidogrelin antitrombotik etkisinin konu edildiği çalışmalarda antiinflamatuvar etkinliğinin olup olmadığı da araştırılmış ve akut koroner sendromlu (AKS) hastalarda myosit hasarının kuvvetli bir inflamatuar göstergesi olan hs-CRP seviyelerini azalttığı, klinik çalışmalarla desteklenmiştir. Biz bu çalışmada, ASTYMI hastalarda standart farmakolojik reperfüzyon tedavisine ek olarak başlanan 300 mg, 450 mg ve 600 mg klopidogrel yükleme dozlarının, reperfüzyon ve akut inflamatuvar süreç üzerine olan etkilerini karşılaştırmayı amaçladık.Çalışmamıza ASTYMI tanısıyla yatırılıp, standart farmakolojik reperfüzyon tedavisine ek olarak, 300 mg klopidogrel yüklemesi yapılan 50 hasta, 450 mg klopidogrel yüklemesi yapılan 50 hasta ve 600 mg klopidogrel yüklemesi yapılan 50 hasta dahil edildi. Bazal elektrokardiyografileri (EKG) dahil olmak üzere, fibrinolitik tedavi sonrası 90. dk ya kadar 30 dk aralıklarla EKG çekimleri yapıldı. İlk 24 saatlik süreçte CK, CK-MB düzeyinde meydana gelen değişiklikler ve 48. saat hs-CRP düzeyi incelendi.Hastaların demografik özellikleri ve biyokimyasal parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Gruplar arasında hs-CRP düzeyleri 450 mg yükleme yapılan 2. grupta, 300 mg yükleme yapılan 1. gruba göre düşük bulunurken, 600 mg yükleme yapılan 3. grupda ise diğer 2 gruba göre belirgin olarak daha düşük gözlendi ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0.001). CK-MB' nin zirve değeri, 600 mg yükleme yapılan 3.grupta, diğer gruplara göre belirgin olarak daha düşüktü. Ek olarak CK-MB zirve değerine 3. grupta diğer gruplarla karşılaştırıldığında, daha erken sürede ulaşıldı ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Gruplar arasında ST segment rezolüsyonu sağlanma süreleri karşılaştırıldığında, klopidogrel yükleme dozunun artışıyla paralel olarak, daha erken sürede rezolüsyonunun sağlandığı ve dolayısıyla ST segment rezolüsyonuna en yüksek yükleme dozu olan 600 mg grubunda, diğer gruplara göre daha kısa sürede ulaşıldığı görüldü. 300 mg yükleme yapılan 1. gruba bakıldığında, %24 hastada (n:12) ST rezolüsyonu sağlanamadı. Gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001).Sonuç olarak; ASTYMI' lı hastalarda, klavuzlarda hali hazırda tavsiye edilen 300 mg klopidogrel yükleme dozunu, 450 mg ve 600 mg ile karşılaştırdığımız bu çalışmada, klopidogrel yükleme dozu arttıkça reperfüzyon göstergelerinin daha erken elde edildiğini ve hs-CRP düzeyinin daha düşük seviyelerde zirve yaptığını gördük. Bu noktadan hareketle, çalışmamızdaki en yüksek klopidogrel yükleme dozu olan 600 mg' ın herhangibir komplikasyona yol açmadan, reperfüzyonu daha erken sağladığı ve inflamasyonu baskılamada daha etkin olduğu kanısındayız.Anahtar kelimeler: akut myokard infarktüsü, klopidogrel, hs-CRP, reperfüzyon