Argan yağının topikal uygulamasının sekonder yara iyileşmesine olan etkisi

Muhammed Enes MARAŞ, Argan Yağının Topikal Uygulamasının Sekonder Yara İyileşmesine Olan Etkisi, Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Periodontoloji Doktora Programı, Doktora Tezi, 2023 Amaç: Topikal olarak uygulanan argan yağının sıçanlarda deneysel olarak oluşturulmuş eksizyonel yaraların sekonder iyileşmesi üzerindeki etkilerini değerlendirmek. Materyal ve Metod: 63 Sprague-Dawley cinsi albino sıçanının sert damaklarında 5 mm çapında eksizyonel yaralar açılmıştır. Başlangıç sakrifikasyon zamanında yedi sıçan sakrifiye edilmiştir. Kalan 56 sıçan iki eşit gruba rastgele olacak şekilde; 1) 1ml topikal argan yağının günde iki kez uygulandığı bir test grubu ve 2) hiçbir şeyin uygulanmadığı bir kontrol grubu olarak ayrılmıştır. Her gruptaki yedişer hayvan 3., 7., 14. ve 21.günde sakrifiye edilmiş ve sıçanlardan elde edilen örnekler makroskobik ölçümler için fotoğraflandıktan sonra, %10'luk formaldehit içeren kutulara aktarılmıştır. Histolojik olarak epitelize yara dudakları arasındaki mesafe, ülserasyon, re-epitelizasyon, enflamasyon ve fibrozis hakkında incelemeler yapılırken, immünohistokimyasal incelemeler vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF), laminin ve leptin için semi-kantitatif olarak alanında uzman bir patolog tarafından yapılmıştır. Bulgular: Gruplar arasında herhangi bir parametre için istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmamıştır (p>0.0125). Grup içi incelemelerde ise hem deney gruplarında hem de kontrol gruplarında farklı sakrifikasyon zamanlarında yara yüzey alanları, epitelize yara dudakları arası mesafe, ülserasyon, enflamasyon ve fibrozis skorlarında 0.güne kıyasla istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<0.00625). Sonuç: Bu çalışmanın sınırları dahilinde argan yağının 1ml'lik topikal uygulamasının, sıçanların sert damaklarında oluşturulan yaraların sekonder iyileşmesine olumlu bir etkisi gözlenmemiştir. Deney ve kontrol gruplarında yaraların iyileşme paternlerinin benzer olması argan yağının oral dokulardaki yara iyileşmesine olumsuz bir etkisi olmadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Argan yağı, bitkisel yağ, sert damak, sıçan, yara iyileşmesi Bu tez çalışması Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu tarafından onaylanmıştır. (Proje no: D-DA 21/03).