Aydın'da endüstriyel tesislerin yoğun bulunduğu ve bulunmadığı yerleşim yerlerinde hava kalitesinin ölçülmesi ve sağlık üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi

Amaç: Aydın'ın son yıllarda sanayileşme sürecine girmiş olması ve jeotermal enerji bakımından da Türkiye ve dünyada önemli bir potansiyele sahip olması nedeni ile Aydın'da hava kalitesinin ölçülmesi ve sağlık üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tipte olan araştırma, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan Aydın ilinde biri kontrol bölgesi olmak üzere dört mahallede (İmamköy, Yılmazköy, Umurlu, Meşrutiyet) gerçekleştirilmiştir. Araştırmada hava kalitesinin değerlendirilebilmesi için AERMOD dağılım modeli ve pasif örnekleme metodu; insan sağlığının değerlendirilebilmesi için on bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada hava kalitesi değerleri Yılmazköy mahallesinde NO2= 12,1 µg/m³, SO2= <0,6 µg/m³, NH3= 8,3 µg/m³, H2S= <0,2 µg/m³, İmamköy mahallesinde NO2= 3,7 µg/m³, SO2= <0,6 µg/m³, NH3= 43,8 µg/m³, H2S= <0,2 µg/m³, Umurlu mahallesinde NO2= 6,3 µg/m³, SO2= 0,8 µg/m³, NH3= 13,3 µg/m³, H2S= <0,2 µg/m³, Meşrutiyet mahallesinde NO2= 7,0 µg/m³, SO2= <0,6 µg/m³, NH3= 24,4 µg/m³, H2S= <0,2 µg/m³ olarak bulunmuştur. İnsan sağlığının değerlendirme sonuçlarına göre; çalışma ve kontrol bölgesi arasında, unutkanlık semptomu hariç, tüm semptomlar aynı bulunmuştur. Unutkanlık semptomu ve son bir yıl içerisinde sağlık kurumuna başvuranların oranı çalışma bölgesinde daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, endüstriyel tesislere yakın yaşayanlar ile uzak yaşayanlar arasında unutkanlık semptomu haricinde sağlık durumları arasında önemli bir fark olmadığını göstermiştir. Hava kalitesi ölçümlerinin de her iki bölgede mevzuat limit değerlerinin altında saptanması bu sonucu desteklemektedir. Ancak kulak burun boğaz ve göz semptomları sorgulamasında tüm alerjik ve irritatif semptomların çalışma bölgesinde yaşayanlarda istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha yüksek düzeyde görülmesi, üzerinde durulması gereken önemli bir sonuç olduğu düşünülmektedir. Araştırmanın COVID-19 pandemisi ile aynı döneme denk gelmesi bu sonucun sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesini güçleştirmektedir. Bu sebeple araştırmanın COVID-19 pandemisinin olmadığı bir dönemde tekrar edilmesi sonuçların daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi açısından önem arz etmektedir.