Banka kredilerinin dış ticaret üzerindeki etkileri: Konvansiyonel ve katılım bankaları açısından değerledirilmesi

Katılım bankacılığı hem dünyada hem de Türkiye'de hızlı bir şekilde gelişmektedir. Sermaye katılımı esasına dayalı olarak faaliyetlerini gerçekleştirilen katılım bankacılığı, dini inançlar nedeniyle atıl duran fonları finansal sisteme aktarılmasına imkân sağlamaktadır. Tahsis edilen fonlar üretim ve ticaret için kullanılmakta, bu durum verimliliği ve yatırımları arttırmaktadır. Literatürde katılım bankacılığı ve ekonomik büyüme düzlemindeki ilişkiyi inceleyen çok fazla çalışma bulunmasına rağmen, katılım bankacılığının ekonomik büyümenin önemli bir itici gücünü oluşturan ihracat üzerindeki etkisine odaklanan kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, 2005:12-2020:09 dönemi için Türkiye'de katılım bankacılığının dış ticaret üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu çalışmada katılım bankacılığının dış ticaret üzerindeki etkisinin incelenmesinde, kısa ve uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarının elde edilmesine imkân sağlayan dağıtılmış gecikmeli otoregresif model (ARDL) kullanılmıştır. Analizden elde edilen sonuçlar, uzun dönemde mevduat ve katılım bankaları kredi hacminin dış ticaret hacimlerinde pozitif yönlü bir etki olduğunu belirtmektedir. Aynı zamanda, mevduat bankalarının ihracata sağladığı katkının katılım bankalarına göre daha yüksektir. Kısa dönemde ise, mevduat ve katılım bankalarının dış ticaretin gelişiminde oynadıkları rolü birbirine benzerdir ve ihracata pozitif katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, katılım bankalarının İslami fonları finans piyasasına çektiğini ve reel sektöre olumlu katkılar sağladığını göstermektedir. Dolayısıyla katılım bankacılığının gelişimini sağlayacak politikaların uygulanması, genel ekonominin sürdürülebilirlik ilkesi doğrultusunda oldukça fazla öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Katılım bankacılığı, Dış ticaret, İhracat, Finansal sektör, ARDL yöntemi