Basitleştirilmiş modifiye Geneva ve Wells klinik tahmin skorlamasının pulmoner mboli tanısına katkısı

Giriş: Pulmoner tromboemboli (PTE) mortalite ve morbiditesi yüksek ,tanısı güç olan ve genellikle önlenebilir bir hastalıktır. Bu nedenle erken tanı önemlidir. Erken tanı acısından yol gösterici olan klinik skorlamlar kullanılmaktadır. Bu skorlamalardan sık kullanılan iki tanesi de Wells (Canadian) ve Basitleştirilmiş Modifiye Geneva'dır. Amaç: Çalışmamızda; acil servis ve göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran PTE şüphesi ile kompüterize tomografik pulmoner anjiografi (CTPA) çekilen hastalarda klinik skorlama yöntemlerinden Wells ve Basitleştirilmiş Modifiye Geneva'nın değerini belirlemeyi ve bunları birbirleriyle kıyaslamayı amaçladık. Materyal ve Metod : Bu çalışmada Mayıs–Kasım 2018 tarihleri arasında 6 aylık periyotta Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastahanesi acil servisine ve göğüs hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran,pulmoner emboli şüphesi olup CTPA çekilen 195 hasta değerlendirilmeye alındı.PTE tanısı CTPA ile konuldu. CTPA İLE Pulmoner emboli pozitif veya negatif çıkan hastalara Wells (Canadian) ve Basitleştirilmiş Modifiye Geneva pulmoner tromboemboli klinik skorlaması uygulandı. Wells Klinik Skorlaması (2 seviyeli; zayıf ve kuvvetli olasılık), Basitleştirilmiş Modifiye Geneva Klinik Skorlaması ise dikotomize (2 seviyeli; olası ve olası değil) olarak gruplandırıldı.Analizler SPSS 21.0 paket programı ile yapıldı. Bulgular: Değerlendirilmeye 195 hasta alındı.Bu hastaların 109'u (% 55.9) acil servise 86'sı (%44.1) göğüs hastalıkları polikliniğine başvurmuştu. Bütün vakaların 83'ü (% 42.6) erkek, 112'si (% 57,4) ise kadındı. Ortalama yaş 57.16 ± 18.62 (17-91) yıl idi. CTPA çekilen 195 hastanın 154'ün de PTE (%79) negatif; 41'in de (%21) ise pozitif olarak belirlendi.Bu çalışmamızda Wells Klinik Skorlamasının PTE için duyarlılığı %87.8, özgüllüğü %83.8; Basitleştirilmiş Modifiye Geneva Klinik skorlamasının ise PTE için duyarlılığı %82.9, özgüllüğü %53.3 olarak saptandı. Sonuçlarla her iki klinik skorlama için yapılan ki –kare analizinde p değeri 0,001(<0.05) olarak bulundu. Wells ve Basitleştirilmiş Modifiye Geneva Skorlamalarının negatif prediktif değerlerinin de en yüksek olduğu yer poliklinik olup sırasıyla yüzdelikleri % 96.7, %95.7; pozitif prediktif değerinin en yüksek olduğu yer ise acil servis olup sırasıyla yüzdelikleri % 80, %39.4 olarak 5 hesapladık.İki klinik skor birlikte kullanıldığında negatif prediktif değer %95.6; pozitif prediktif değer %61.1 olarak hesapladık. Sonuç: Wells Klinik skorlamasının duyarlılık ve özgüllük bakımından Basitleştirilmiş Modifiye Geneva Skorundan daha üstün olduğunu gördük.Bu nedenle PTE tanısında Wells Skoru, Basitleştirilmiş Modifiye Geneva Skorundan daha etkindir. Poliklinikte bu iki klinik skorunun ayrı ayrı olarak kullanılmasının, emboli tanısının dışlanmasında daha kullanışlı olduğu; acil serviste ise emboli ön tanısının konulmasında daha etkin olduğu anlaşıldı. İki skorlama da birlikte kullanıldığında negatif prediktif değerin, pozitif prediktif değere göre daha kullanışlı olduğu ve emboli tanısının dışlanmasında daha etkin olduğu anlaşılmaktadır.