Beden eğitimi öğretmeni yetiştirme programlarının seçili değişkenlere göre incelenmesi (Türkiye, Japonya, Finlandiya) ve model önerisi

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'nin Beden Eğitimi öğretmeni yetiştirme programlarının seçili değişkenlere göre farklı ülkelerle karşılaştırmalı olarak incelenerek Türkiye'deki eğitim programı geliştirme çalışmalarına katkı sağlamaktır. Araştırmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada ilk aşamada doküman analizi kullanılmış ve ikinci aşamada ise alanında uzman öğretim elemanları ile görüşmelere yapılarak ses kayıtları alınmış sonrasında araştırmacı ve alanında uzman iki öğretim elemanı ile kayıtlar dinlenmiş, içerik analizi ile temalar ve kategoriler belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre üniversiteye giriş sınavında üç ülkede genel bir sınavın yapılıyor olması açısından benzerlik göstermekte, Japonya'nın özel yeteneği olan adaylar için sağladığı ayrıcalıklar farklılık olarak dikkat çekmektedir. Türkiye ve Japonya'da Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği eğitimi dört yıllık lisans eğitimi olması açısından benzerlik sağlarken, Finlandiya'da üç yıllık lisans eğitimi ve iki yıllık yüksek lisans eğitimi şeklinde olması farklılık göstermektedir. Ülkelerin müfredat içeriğine bakıldığında temel dersler açısından benzerlik gösterdiği ancak Japonya ve Finlandiya Öğretmenlik uygulamasına büyük önem vermekte ve dil eğitimine de oldukça önem verilmektedir. Ayrıca Japonya'da seçmeli ders havuzunun daha kapsamlı olması farklılık olarak gösterilebilir. Atama için gerekli şartlar ilk aşamada Türkiye ve Japonya'da benzerlik göstermekte ancak ikinci aşamada Japonya'nın örnek ders anlatımı uygulaması aşamasında farklılık göstermektedir. Bu aşamada Finlandiya da ise tamamen farklı bir yöntem olarak genel bir sınav yapılmadan atamalar gerçekleştirilmektedir. Öğretmen yeterlilikleri incelendiğinde; Japonya ve Finlandiya'da yeterlilikler günlük şartlara göre ve aşamalı olarak belirlenmiştir. Aynı zamanda belirlenen yeterliliklerin büyük bir oranda üniversite eğitimi zamanında kazandırıldığı, Türkiye'de ise belirlenen yeterlilikler ile üniversite sürecinde alınan eğitimlerin entegrasyon sağlayamadığı saptanmıştır. Hizmet içi eğitimler Japonya ve Finlandiya'da birçok farklı kurum tarafından ihtiyaca göre gerçekleştirildiği, Türkiye'de ise sadece MEB tarafından gerçekleştirilmesinin bir sınırlılık oluşturduğu saptanmıştır. Öğretim elemanlarının görüşleri incelendiğinde; üniversite giriş sınavlarının öğretmen seçimi için uygunluk sağlayamadığı, kariyer planlaması yapılmadığı için üniversiteye girişte bilinçli seçimler yapılmadığı, formasyon verilmesinin yığılmayı arttırdığı, Beden Eğitimi dersinin uygulamasının çeşitli çevresel faktörlerden dolayı olması gerektiği gibi incelenemediği, Türkiye'de ders sayısının niteliğinin yetersiz olduğu, öğretmenlik uygulamasının yetersiz olması sebebiyle öğretmen adaylarının yeterli düzeyde niteliklere ulaşamadığı, hizmet içi eğitimlerin denetim, ölçme ve değerlendirmesinin yapılmamasının sonucu olarak amaçlara uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenemediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen bu veriler doğrultusunda bir model önerisi oluşturulmuştur. Oluşturulan model önerisi var olan programda yapılan düzenlemeler şeklinde gerçekleştirilmiştir. Buna göre ders sayısı artırılmış, öğretmenlik uygulama süresi artırılmış, akademik çalışma gerçekleştirilebilecek dersler eklenmiş ve teknoloji kullanımının eğitimde kullanılabilmesi amacıyla teknoloji dersleri eklenmiştir.