Bir kamu kurumu çalışanlarında bel ağrısı sıklığının belirlenmesi ve uygun çalışma pozisyonu bilgilendirme müdahalesinin etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada bir kurumun Genel Müdürlük merkez yerleşkesinde dört Daire Başkanlığı'nda çalışanlarda son üç aydır bel ağrısı olan kişilere uygun çalışma pozisyonu içerikli bilgilendirme yapılması ve bu müdahalenin bel ağrısı sıklığı, şiddeti ve fonksiyonellik üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel ve müdahale şeklinde iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Veriler Eylül – Aralık 2017'de yüz yüze görüşme ile toplanmış, bilgilendirme konferansı ve dört broşür dağıtımını içeren müdahale çalışması Ekim-Kasım 2017'de yapılmıştır. Araştırmaya katılan 409 kişiden, son 3 ay süresince bel ağrısı olduğu saptanan 141 kişi araştırmanın müdahale grubunu oluşturmuştur. Araştırmaya katılan 409 kişinin %56,2'si erkek, %56,0'ı fakülte-yüksekokul mezunudur. Katılımcıların %59,7'si genellikle masa başında çalıştığını belirtmiştir. Lojistik regresyon analizi sonucunda bel ağrısı sıklığının, kadınlarda erkeklere göre 3,25 kat, bulaşıcı olmayan hastalığı olanlarda olmayanlara göre 2,41 kat, uyku problemi çekenlerde çekmeyenlere göre 1,61 kat, hiç uygun pozisyonda çalışmadığını belirtenlerde, en az bir uygun pozisyonda çalıştığını belirtenlere göre 2,44 kat fazla olduğu saptanmıştır. Bilgilendirme konferansına katılan ve en az bir broşür okuyanlarda müdahale öncesi VAS puan ortalaması 5,97±1,2, Roland Morris anketinden aldıkları puan ortalaması 9,98±1,7, iken müdahale sonrası sırası ile 5,03±1,1 ve 8,91±1,3'dir (p<0,001). Konferansa katılmayıp en az bir broşür okuyanlarda da aynı yönde farklılık saptanmışken (p=0,04, p=0,007) her iki müdahale çalışmasına katılmayanlarda farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Müdahalenin etkisi değerlendirildiğinde elde edilen bu sonuç işyerinde sağlığı geliştirme yaklaşımı ile uygulanacak müdahalenin çalışanlarda bel ağrısı yakınmalarını azaltacağı ve fonksiyonelliğin artırılmasında uygun bir yöntem olduğunu göstermektedir. Anahtar sözcükler: Bel Ağrısı, Çalışan Sağlığı, Müdahale Çalışması, Sağlığın Geliştirilmesi