Bölgesel kalkınma ajanslarının yapılanması ve işlevselliği: İzmir ve Çukurova örnekleri

Kalkınma ajansları, kalkınmanın yeni popüler araçlarından birisidir vedünyanın birçok ülkesinde başarıyla uygulanmaktadır. Bölgelerin kendigelişme potansiyelini tespit ederek buna uygun kalkınma stratejisiniuygulamaya koyabilmeleri ve toplumdan gelen sinerjiyle yerelden ulusalakalkınma anlayışının ağırlık kazanması paralelinde kalkınma ajansı modelleride öne çıkmaya başlamıştır. Ajansların yapılanmaları çoğu kere ülkelerinsiyasi, yönetsel, hukuki ve diğer birçok unsurlarından etkilenmektedir. Bubağlamda da uygulamada değişik yapılarda ajans modelleri görülmektedir. Buçalışmanın temel amacı, kalkınma ajanslarını önce teorik ve kurulma felsefesiitibariyle incelemek ve dünyadaki ajans yapılanmalarını ve Türkiye'ye mahsusolan ajans yapılanmasını ve işlevselliğini ortaya koymaktır.Türkiye'deki kalkınma ajansları modeli, çalışmamız süresince, kurulmanedenlerinden daha çok sürekli eleştirilmesi ve yargıya taşınmasıylakamuoyunun gündemine aktarılmıştır. Nitekim çalışmamızın örnek uygulamaolarak dayandığı ve kalkınma ajanslarının ilk pilot örneklerinden olan İzmir veÇukurova Kalkınma ajanslarının kalkınma hamleleri daha uygulamayageçtikten kısa bir süre sonra yargılama süreciyle kesintiye uğramıştır. Her nekadar İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajansları, yargılama süreci nedeniylefaaliyetlerine ara vermiş olsa da kendilerinden daha sonra kurulan 24 yeniajansa, yapılanmalarını tamamlamaları, proje teklif çağrılarına çıkmaları gibideneyimleri nedeniyle örgütlenme ve uygulama alanlarında yol göstericiolacaklardır. Çalışmamız kapsamında İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajanslarınınörnek uygulama olarak seçilmesinin temel nedeni de budur.Kalkınma ajansları uygulamasında en dikkat çeken konular tüzel kişilik,statü, mevzuattaki açık noktalar, katılımı sağlamadaki güçlükler başta olmaküzere çok çeşitlidir. Bu sorunlara hem teorik kısımda hem de katılımın unsuruolan kalkınma kurulu üyelerine anket uygulamasıyla birlikte cevap aranmayaçalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bölgesel Kalkınma Ajansları, Türkiye'de Kalkınma Ajansları,Kalkınma, Kalkınma Kurulu