Burhâneddin el-Me'mûnî'nin Risâletun Şerîfe fi'l-Kelâmi alâ Âyetey el-Vudû ve't Teyemmum adlı eseri (Üçüncü bölüm: Su Ayeti) (İnceleme ve tahkik) / "Risala Sharifah ala Ayatai al-Wudua Wa al-Tayammum" by Burhan al-Din al-Ma'mouni (Part three: The Verse of Water) (Study and investigation)

Bu araştırmada İbrahim b. Muhammed Burhâneddîn el-Me'mûnî'nin (ö. 1079) Risâletü'n-şerîfe fi'l-kelâm alâ âyeteyi'l-vudû ve't-teyemmüm isimli eserinin tahkik ve analizi yapılmıştır. Müellif eserinde Furkân suresinde sudan bahseden iki ayeti tefsir etmiştir. Araştırma su ayeti başlığını taşıyan üçüncü bölüm ile sınırlandırılmıştır. Risalenin önemi, âlim ve talebelerin istifade ettiği çeşitli konularla ilgili fıkhî ahkamı içermesi kaynaklıdır. Amacı ise bu iki ayette ele alınan suyla ilgili ahkamı tafsilatlı bir şekilde beyan etmektir. Zira ayetle ilgili ilmi meselelerin hepsi hakkında bilgi vermiştir. Araştırmada İstanbul Feyzullah Efendi Kütüphanesi'ndeki yazma nüsha ile Konya Ağa Yusuf Kütüphanesi'ndeki nüsha karşılaştırılmıştır. Me'mûnî'nin biyografisi, şahsi ve ilmi hayatından bahsedilirken betimleyici tarihsel metot; metnin yazılmasında ise talik ve tahkik yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan neticelerden önemlileri şunlardır: Me'mûnî fıkıh, usul, akâid konularıyla ilgili görüşlere farklı konularda ihtilaflı görüşler olsalar dahi isnaflı ve tarafsız bir şekilde değinmiştir. Şöyle söylerseniz ben de böyle söylerim; onlar şöyle söylerlerse biz de böyle söyleriz şeklinde diyalektik tarza ve sözel tartışma yeteneğine delalet eden farazî ifadeleri sık kullanmıştır. Kur'ân'ı Kerîm'in belâgî icâz yönünü açıklamaya büyük bir önem vermiştir. Eserde en çok Beydâvî ve Zemahşerî tefsirlerine atıf yapılmıştır. Bu iki eser, müellifin ana iki kaynağı olarak ifade edilebilir. Lügat ve nahiv konularında mütekaddimûn alimlerinden çok İbn Hişâm ve Dümeynî gibi meteahhirûn alimlere atıf yapmıştır. Fıkıh konularında kullandığı kaynaklar ise şunlardır: Şâfiî mezhebinde Müzenî'nin Gunye, Hanefi mezhebinde Kudûrî olmak üzere Âmidî, İz b. Abdusselâm, Zerkeşî, İbn Arafe ve diğer meşhur fıkıh kitaları. Müellifin belâgat ilminin esas, inceliklerini bilmesi, başlıca eserlerine aşina olması, onun ilmî şahsiyetini ve farklı ilimlerdeki bilgisinin bolluğunu gösterir niteliktedir. Bu durum suyla ilgili risalesine büyük bir ilmi önem katmıştır. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Me'mûnî, Abdest, Teyemmüm, Furkan Suresi, Su Âyeti, Tahkik