Covid-19 pandemisinde diyabet hastalarında laboratuvar parametrelerinin değerlendirilmesi

Coronavirüs hastalığı (Covid-19), Aralık 2019'da Çin'de başlayıp Mart 2020'den itibaren ülkemizi de etkisi altına almıştır. 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü Covid-19'u pandemi ilan etmiştir. Hastalar pandemi süresinde fiziksel aktivite, beslenme değişiklikleri ve stres ile karşılaşmıştır. Bu çalışmada pandeminin, diyabetes mellitus tanılı hastalara olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmamıza Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi polikliniklerine Nisan 2020 – Nisan 2021 tarihleri arasında başvurmuş diyabetes mellitus (DM) tanılı hastalar dahil edilmiştir. Hastaların Nisan 2020 öncesi, son 6 ayda bakılmış rutin tetkikleri (açlık plazma glikozu, HbA1c, HDL, LDL, trigliserid, KCFT, TSH) ve antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy ölçümleri, vücut kitle indeksleri) ile pandemi dönemindeki ilk başvuru tetkikleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi polikliniklerine başvuran 220 kadın (%71,9), 86 erkek (%28,1) toplam 306 diyabetes mellitus tanılı hasta alındı. Çalışmaya alınan hastaların 297'si (%97,1) Tip 2 DM, 9'u (%2,9) Tip 1 DM'liydi. Hastaların pandemi döneminde HbA1c değerlerinin ortalaması %7,6±2,1'den %7,4±1,9'e; açlık plazma glukozu (APG) değerlerinin ortalaması ise 160,1±79,7 mg/dl'den 151,2±68,6 mg/dl'e düşmüştür ((p=0,004), (p=0,025)). Hastaların pandemi döneminde LDL değerlerinin ortalaması 133,9±41,6 mg/dl'den 126,6±40 mg/dl'e; total kolesterol değer ortalaması 216,6±46,2 mg/dl'den 209,2±46,7 mg/dl'e azalmıştır ((p<0,001), (p=0,001)). Hastaların pandemi döneminde ortalama VKİ değerleri 32,5 kg/m²'den 32,7 kg/m²'e düşmüştür (p>0,05). Çalışmamız pandemi döneminde DM tanılı hastalarda glisemik parametrelerde (HbA1c ve APG) ve lipid parametrelerinde (LDL ve total kolesterol) düzelme ve antropometrik ölçümlerinde ise artış saptamıştır. Anahtar kelimeler; Diyabetes mellitus, Pandemi, Laboratuar parametleri