Demokrat Parti döneminde Siirt

Türkiye'nin güneydoğusunda yer alan Siirt, zengin tarihi ve kültürel mirasıyla öne çıkan bir şehirdir. Tarihsel süreçte farklı milletlere ve medeniyetlere ev sahipliği yapan Siirt, farklı etnik ve dini grupların yaşadığı bir merkez idi. İmparatorluk bakiyesi üzerine kurulan Kemalist Cumhuriyet, tüm Türkiye'de olduğu gibi Siirt'te de yeni ulusun ve ulus-devletin inşası için seküler ve milliyetçi politikalar icra etti. Tek parti döneminde yoğun bir biçimde uygulanan bahse konu politikalarla Siirt, imparatorluk zamanındaki heterojen ve kozmopolit yapısından uzaklaşarak homojen bir şehre dönüşmeye başladı. Çeyrek asırlık tek parti iktidarından sonra yapılan genel seçimlerde Siirt, politik tercihini Demokrat Parti'den yana kullanmıştır. Bu sınırlı çalışmada Siirt'in Demokrat Parti dönemindeki on yıllık genel bir fotoğrafı çekilmeye çalışılacaktır. Dört bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde Siirt'te CHP ve DP'nin teşkilatlanması, her iki partinin Siirt'teki faaliyetleri ve her iki parti teşkilatında görev alanların ayrıntılı listelerine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Siirt'teki siyasal hayat ele alınmıştır. Bu minvalde çok partili hayata geçiş, bu sürecin Siirt'teki yansımaları ve 1950, 1954 ve 1957 genel seçimlerinde Siirt'in politik tutumu ayrıntılı bir biçimde ortaya konulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde Siirt'teki sosyal ve kültürel hayata odaklanılmıştır. Bu bağlamda Siirt'te nüfus, nüfus/göç hareketleri ve Siirt'in demografik yapısı; Siirt'te eğitim; Siirt Halkevi ve faaliyetleri ile Siirt'teki bayındırlık ve imar çalışmalarına yer verilmiştir. Tezin dördüncü ve son bölümünde ise DP iktidarında Siirt'teki iktisadi hayat ele alınmıştır. Daha ayrıntılı ifade edecek olursak, bu bölümde, Siirt'te tarım, hayvancılık, dokumacılık, madencilik, Siirt Fıstığı, sanayileşme ve ticaret alanlarındaki yatırımlar ve gelişmeler hakkında bilgiler aktarılmıştır. Toparlayacak olursak, bu tez çalışmasında Siirt'in Demokrat Parti'nin iktidar yıllarındaki siyasi, sosyal, kültürel, iktisadi ve bayındırlık alanlarındaki durumu birincil kaynaklara referansla kaleme alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Siirt, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Siirt'te Siyasal, Kültürel ve İktisadi Hayat.