Deproteinizasyonun çürükten etkilenmiş dentin yüzeyine adezyona etkisinin değerlendirilmesi

Bu in-vitro çalışmanın amacı çürükten etkilenmiş dentinin NaOCl ile deproteinizasyonunun, farklı adeziv sistemler kullanılarak yerleştirilen rezin kompozit ile çürükten etkilenmiş dentin arayüzünün mikro-BT ile değerlendirilmesidir. Bu çalışmada yakın zamanda çekilmiş 96 adet çürüklü insan molar dişi kullanılmıştır ve dişler oda sıcaklığında salin solüsyonunda bekletilmiştir. Dişler, 10 mm x 10 mm x 10 mm silikon ölçü materyalinden hazırlanan kalıplar içerisine mine-sement sınırına kadar soğuk akril (Meliodent, Heraeus Kulzer, Almanya) dökülerek yerleştirilmiştir. Çürük dentine ulaşabilmek için dişlerin mine dokusu uzaklaştırılarak çürük dentin ekskavatör ve çelik rond frez yardımıyla temizlenmiştir. Çürükten etkilenmiş dentin sond ile muayene, renk değerlendirmesi ve gözle muayene sonucu sert, parlak ve koyu renkli tespit edilmiştir. Çürükten etkilenmiş dentin yüzey sertlikleri mikrosertlik testiyle mikrosertlik cihazında, her örnek için minimum uzaklık 40 μm olacak şekilde 3 farklı noktadan 15 sn süre ile 1 Newton kuvvet uygulanarak kontrol edilmiştir. Hazırlanan örnekler rastgele deproteinizasyon işlemi uygulanmayan (Grup A; n =48; kontrol grubu) ve deproteinizasyon işlemi uygulanan (Grup B; n =48; deneysel grup) örnekler olacak şekilde iki ana gruba ayrılmıştır. Bu ana gruplar, uygulanan adeziv sistemlere göre 4 alt gruba ayrılmıştır: Grup ASB ve BSB örneklerine iki aşamalı etch and rinse adeziv sistem uygulanmış; Grup ASE ve BSE örneklerine iki aşamalı self-etch adeziv sistem uygulanmış; Grup AQER ve BQER örneklerine universal adeziv sistem etch and rinse modunda uygulanmış; Grup AQSE ve BQSE örneklerine üniversal adeziv sistem self-etch modunda uygulanmıştır. Grup ASB, ASE, AQER ve AQSE örneklerine üreticinin talimatlarına göre adeziv sistemler uygulanmıştır. Grup BSB örnekleri 15 sn %37'lik fosforik asit ile pürüzlendirilip su ile yıkandıktan sonra aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile durulanmış ve adeziv sistem uygulanıp 10 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BSE örneklerine aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile yıkanmış ve adeziv sistem uygulanıp 10 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BQER örneklerine 10 sn K-etchant uygulanıp yıkandıktan sonra aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile durulanmış ve adeziv sistem uygulanıp 5 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Grup BQSE örneklerine aplikatörle 15 sn %6 NaOCl ile deproteinizasyon uygulanmış, su ile yıkanmış ve adeziv sistem uygulanıp 5 sn ışıkla polimerize edilmiştir. Adeziv uygulanan örneklere plastik kalıplar kullanılarak 4 mm çap ve 4 mm yükseklik olacak şekilde IV A renginde bulk fill rezin kompozit bulk tekniği ile yerleştirilerek üreticinin talimatlarına göre 20 sn LED ışık cihazıyla polimerize edilmiştir. Hazırlanan tüm örnekler mikro-BT analizinden önce 37°C' de distile su içerisinde bekletilmiştir. Mikroboşluk oluşumunun değerlendirmesi, mikrotomografi Skyscan 1174® cihazı ile yapılmıştır. Mikroboşluklar mm3 cinsinden değerlendirilmiştir ve taramalar TIFF formatında kaydedilmiştir. Sonuçlar istatistiksel olarak Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri ile belirlendi.. Buna göre, deproteinizasyon uygulanmayan kontrol ve deproteinizasyon uygulanan deneysel gruplar arasında sadece Grup A Kontrol 1(ASB) ile Grup B Deneysel 1(BSB) örnekleri arasında mikroboşluk hacmi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur(p=0,043) . Test edilen adeziv sistemlere göre mikroboşluk hacimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.