Diz osteoartritli hastalarda telefonla takibin etkinliğinin araştırılması

Amaç:Bu çalışmanın amacı, eğitim ve ev egzersiz programı verilen diz osteoartritli hastaların ayda bir kez telefonla aranmasının hastalık semptomları, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmaktır.Materyal Metod:Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran ve primer diz osteoartriti tanısı konan 60 hasta alındı. Hastalar 10 cm'lik Vizüel Analog Skala (VAS), Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC)'in Türkçe versiyonu ve Short Form (SF)-36'nın Türkçe versiyonu kullanılarak değerlendirildi.Çalışmaya alınan tüm hastalara diz osteoartriti ile ilgili genel bilgiler verildi, eklem koruma teknikleri konusunda önerilerde bulunuldu, belirlenmiş ev egzersiz programı öğretildi. Hastalara bu egzersizleri günde iki kez, 10 tekrarlı olacak şekilde haftada 5 gün yapmaları önerildi. Hastalara ayrıca bu bilgileri ve önerileri içeren ve egzersizleri şematik olarak gösteren bir broşür verildi.Daha sonra hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Birinci gruptaki hastalardan başlangıçta eğitimi verilen ev egzersiz programına ve koruyucu önlemlere uymayı altı ay boyunca sürdürmeleri istendi. Bu gruptaki hastalarla ayda bir kez, yaklaşık iki dakikalık standart telefon görüşmesi yapıldı. Telefonda diz ağrısı sorgulandı, diz ağrısı ile ilgili basit öneri ve hatırlatmalarda bulunuldu, egzersiz yapıp yapmadıkları, egzersizle ilgili sorunları olup olmadığı ve başka soru veya sorunları olup olmadığı soruldu. İkinci gruptaki hastalardan başlangıçta eğitimi verilen ev egzersiz programına ve koruyucu önlemlere uymayı altı ay boyunca sürdürmeleri istendi.Hastalar altı ay sonunda kontrole çağrıldı ve VAS, WOMAC ve SF-36 ölçekleri kullanılarak tekrar değerlendirildi.Bulgular:Başlangıçta, SF-36 fiziksel fonksiyon skoru, fiziksel rol güçlüğü skoru ve fiziksel özet skoru grup I'de grup II'ye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, VAS ile değerlendirilen hareket ağrı skoru düşüktü.Her iki grupta yer alan hastalarda 6 ay sonunda VAS ile değerlendirilen ağrı, WOMAC ve SF-36 skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düzelme gözlendi.Altı ay sonunda SF-36 ağrı, genel sağlık, sosyal fonksiyon, mental sağlık, fiziksel özet ve mental özet skorları grup I'de grup II'ye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak saptandı. Düzenli egzersiz yapma oranı da, grup I'de grup II'ye göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti.Sonuç:Diz osteoartritli hastalarda eğitim, eklem koruyucu öneriler ve ev egzersiz programı etkilidir. Hastaların ayda bir kez telefonla aranması ağrı ve psikososyal fonksiyonların düzelmesine ek katkı sağlayabilir ve egzersize uzun dönem uyumu arttırabilir.Anahtar sözcükler: Diz osteoartriti, telefonla takip, eğitim, egzersiz