Elektronik uygulamaların vergi denetimine etkisi: Denetimin tarafları üzerine bir araştırma

Devletin sağlık, güvenlik ve eğitim gibi kamu hizmetlerini finanse etmek için kamu gelirlerine ihtiyacı vardır. Devletin en önemli kamu gelirlerini vergiler oluşturmaktadır. Vergilerin doğru bir şekilde hesaplanması, vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesi kamu acığının oluşmaması için büyük önem arz etmektedir. Mükellefler ise vergileme sürecinde yapılan kırtasiye, işgücü, ulaşım gibi maliyetlerin düşürülmesini, hataların minimize edilerek vergilerin doğru olarak tarh ve tahakkuk ettirilmesi istemektedirler. Mali müşavirler, Yeminli Mali Müşavirler gibi muhasebe meslek mensupları mükelleflere vergilendirme sürecinde yardımcı olmaktadırlar. Hem verginin alacaklı tarafı olan devlet hemde borclu tarafı olan mükellefler acısından önem arz eden durum verginin daha az maliyetle, hızlı bir şekilde ve doğru olarak hesaplanmasıdır. Bilişim teknolojisindeki gelişmelere bağlı olarak gelişmiş ülkeler vergileme sürecinde elektronik vergi sistemini kullanmaya başlamışlardır. Gelişmiş ülkeler, elektronik uygulamaların çevre dostu olması, verilen hizmetin daha hızlı ve daha az maliyetle olacağını düşündükleri için verginin tarhından, ödenmesine kadar tüm vergileme sürecinde elektronik vergi uygulamalarını kullanmaktadırlar. Türkiye'de de ekonomik yönden gelişmiş birçok ülkede olduğu gibi bilişim teknolojisindeki gelişmeler takip edilmiş ve E-devlet uygulaması ile elektronik uygulama sürecine girilmiştir. Bu kapsamda Maliye Bakanlığı da vergilendirme sürecinde elektronik vergi sistemine geçmek için VEDOP projesini başlatmıştır. VEDOP projesi ile elektronik beyanname, defter, tahsilat, fatura, haciz ve vergi denetimi gibi uygulamalar kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, VEDOP projesi kapsamında yapılan elektronik uygulamaların etkin bir vergi sisteminin temelini oluşturan vergi denetimi üzerine etkisini tespit etmektir. Elektronik vergi uygulamalarının vergi denetimi üzerini olumlu etki sağlayıp sağlamadığı, denetimin fonksiyonlarından faydalanılarak analiz edilmiştir. Vergi denetiminin önleme, araştırma ve eğitici fonksiyonunun işlevlerini olumlu yönde etkileyip etkilemediği, Vergi denetiminin tarafları olan Vergi Müfettiş ve yardımcları ile Mali Müşavir,Yeminli Mali Müşavir, muhasebe elemanı gibi meslek mensuplarıyla yapılan çalışma ile analiz edilmiştir. Analiz sonucu eletronik uygulamaların vergi denetiminin fonksiyonlarının işlevlerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla etkili bir vergi denetimi, fonksiyonlarının düzgün çalışmasıyla gerçeleşebileceği sonucundan hareketle, elektronik uygulamaların vergi denetimi üzerinde olumlu etki yarattığı tespit edilmiştir.