Endometrium kanserlerinde P53, PTEM ve mikrosatellitesinin hastalığın prognuzu üzerine etkisinin incelenmesi

Endometrium kanserlerinde PTEN, p53 ve mikrosatellit instabilitesi' in hastalığın prognozu üzerindeki etkisinin incelenmesi AMAÇ: Endometrium kanserinin yönetiminde son zamanlarda histo-patolojik faktörlere moleküler analizler eklenerek prognoz hakkında daha doğru bilgiler edinilmeye başlanmıştır. 2013'te Genom Atlas Pro-jesinde endometrium kanser 4 alt grupta toplanmıştır. Bunlar i) POLE ultra-mutant, (ii) MSI hipermutated, (iii) copy-number low ve (iv) copy-number high olarak sınıflandırılmıştır. Biz de bu çalışmada tümör doku-sunda PTEN, p53 ve mikrosatellit instabilitesi' inin endometrium kanse-rindeki bilinen prognostik faktörler ve sağ kalım arasındaki ilişkiyi incele-dik. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2016- Aralık 2019 yılları arasında Ce-lal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Do-ğum Anabilim Dalı onkoloji polikliniğindeki endometrium kanseri olgula-rının retrospektif dosya taraması yapılarak çalışma için 50 hasta belir-lenmiştir. Bu hastalara ait formalinle fikse parafin bloklardan pozitif yüklü elektrostatik lamlara 4 mikronluk kesitler alınarak 58°C'lik etüvde 4 saat bekletilmiştir. Her olguya ait lam barkodları hazırlanan kesitlere yapıştı-rılarak tam otomatik immunohistokimyasal boyama cihazına (Bench-mark Ultra automated IHC/ISH slide staining system, Ventana Medical Systems) yerleştirilmiştir. İmmünohistokimyasal boyama için cihaz ile uyumlu Ultraview Universal DAB Detection Kit ve EZ prep, Reaction Buffer Concentrate solüsyonları, Endogenous Biotin Blocking Kit, He-matoksilen ve Blue Reagent kullanılmıştır. Tüm bloklara PTEN, p53 ve mikrosatellit instabilite markerları (MLH1, MSH2, MSH6 ve PMS2) ve ilgili immunohistokimyasal boyaları uygulanmıştır. Tüm değerlendirme-ler standart ışık mikroskobunda yapılmıştır. PTEN (sitoplazmik bo-yanma) ve p53 (nükleer boyanma) için tümör hücrelerindeki boyanma yüzdesi skorlanmıştır. Mikrosatellit markerler olan MLH1, MSH2, MSH6 ve PMS2 için tümör hücrelerinde nükleer boyanma olup olmaması değerlendirilmiştir. Markerlardan biriyle hiç boyanma olmaması kayıp olarak kabul edilmiştir. Dört markerden hiçbirinde kayıp yoksa mikrosa-tellit stabil, birinde kayıp varsa düşük mikrosatellit instabil ve iki ve daha fazlasında kayıp varsa yüksek mikrosatellit instabil olarak kabul edilmiş-tir. BULGULAR: Çalışmamızda histolojik tiplere göre değerlendirildi-ğinde 43 (%86) hastanın endometrioid tip, 3 (%6) hastanın seröz ve 4 (%8) hastanın mikst tip olduğu tespit edilmiştir. Endometrioid tip olan hastaların arasında ise; grade 1 olan 15 (%30) hasta iken grade 2 olan 23(%46) hasta ve grade 3 olan 10 (%20) hasta bulunmaktadır. Histopa-tolojik değerlendirmede olguların 27 (%54) hastada myometrial invaz-yon, 13(%26) hastada servikal tutulum olduğu belirlenmiştir. Çalışma-mızdaki 10 (%20) hastada ise pelvik lenf nodu ya da pelvik-paraaortik lenf nodu tutulumu olduğu tespit edilmiştir. Bu hastalar arasından 6 has-tada pelvik lenf nodu, 1 hasta paraaortik lenf nodu ve 3 hasta hem pelvik hem de paraaortik lenf nodu tutulumu mevcuttur. 2 (4%) hastanın batın sitolojisi ise malign özelliktedir ve 12 (%24) hastada ise lenfovasküler tutulum olduğu görülmüştür. Adjuvan tedaviler değerlendirildiğinde 31 (%62) hastada, olguya adjuvan tedavi verilmiştir. Bu hastalar arasında 20 hasta radyoterapi, 12 (%60) hasta external, 8 (%40) hasta brakiterapi almıştır. Bu olguların arasında 11 (%22) hastaya kemoterapi ve radyo-terapi uygulanmıştır. Çalışmamızda hastaların %54'ünün p53 ve %28'in PTEN ile boyandığı, %30'unun ise MSI kayıp olduğu saptanmıştır. PTEN ile boyanan hastaların %2'sinin güçlü boyanma, %8'sinin orta ve %18'sinin zayıf boyandığını; p53 ile boyanan hastaların ise %8'i güçlü, %10'nun orta ve %36'sının zayıf boyandığı görülmüştür. MSI kayıpla-rına bakıldığında ise %28'sinin MLH1PMS2 ve %2'sinin ise kaybı ol-duğu görülmüştür SONUÇ: Endometrium kanserinde immunohistokimyasal değerlen-dirme sonucu PTEN ile hastalığın evresi, lenf nodu ve servikal alan tu-tulumu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. MSI ile hastalığın evresi ara-sında anlamlı ilişki bulunmuştur. P53'ün prognostik faktörler ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ancak kötü prognostik belirteçlerinde diğer çalışılan immünohistokimyasal belirteçlere göre daha yüksek oranda ol-duğu görülmüştür.. Çalışmamızda hastalığın nüks ve sağ kalım ara-sında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Anahtar sözcükler: endometrium kanseri, p53, PTEN, Mikrosatellit ins-tabilites