Esansiyel trombositoz ve polisitemia vera tanılı hastalardaki kemik iliği fibrozisi düzeyinin LDH düzeyi ve JAK/2 gen mutasyonu, CALR mutasyonu ve MPL mutasyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Myeloproliferatif hastalıklar (MPH) eski çağlardan günümüze kadar hematolojinin çare bekleyen ve nadir olmayan hematolojik hastalıklar arasında yer almakatdır. Myeloproliferatif hastalık alt gruplarından olan Polisitemia Vera (PV) ve Esansiyel Trombositoz (ET) en sık görülen iki tanesidir. MPH'lerin etyolojisi ve progresyonunda rol alan etkenler tıptaki tüm ilerlemelere rağmen halen tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu hastalarda hastalık sürecinde tromboembolizm ve lösemik dönüşüme ek olarak kemik iliği fibrozisi de izlenebilir. Günümüzde kemik iliği fibrozisinin varlığını kesin olarak gösterebilmenin tek yolu kemik iliği biyopsisidir. Splenomegali, periferik yaymada gözyaşı hücreleri ve lökoeritroblastizis gibi bulgular ancak ileri düzey fibrozis durumunda izlenmektedir. Bu çalışmada ET ve PV hastalardatanı ve takibinde kullanılan Laktat Dehidrogenaz düzeyi ve JAK2, CALR, MPL gen mutasyonun kemik iliği fibrozisi arasında ilişki olup olmadığını incelendi. Laktat Dehidrogenaz düzeyi ve JAK2, CALR, MPL gen mutasyonları ile kemik iliği fibrozisinin meydana gelme ihtimalini öngörmemiz açısından ışık tutması amaçlandı. Çalışmaya 2010 yılından itibaren Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji klinikliniğinde tanı alıp takip edilen hastalar alındı. Çalışmamıza WHO 2008 kriterlerine göre ET ve PV tanısı olan hastalar dahil edildi. Çalışmaya 62 tanesi PV tanılı 92 tanesi ET tanılı toplam 154 hasta alınmıştır. Hastaların demografik verileri değerlendirildi. Kemik iliği biyopsi örnekleri Avrupa konseyinin kemik iliği fibrozisievrelemesine göre değerlendirildi. Kemik iliği fibrozis belirteci olarak retikülin ve massontrikrom (MTC) varlığı kullanıldı. Hastaların kemik iliği biyopsisi yapıldığı zamanki LDH düzeyleri retrospektif olarak kaydedildi. Çalışmamızda 62 PV tanılı hastanın JAK2 pozitifliği ve kemik iliği fibrozisi arasındaki ilişki incelendiğinde istatistik veriye göre öemli farklılık tespit edilemedi retikülin(p=0,160), MTC (p=0,186)).Çalışmamızdaki 92 ET tanılı hastanın JAK2 pozitifliği ve kemik iliği fibrozisi arasındaki ilişki incelendiğinde istatistik veriye göre öemli farklılık tespit edilemedi (retikülin (p=0,522), MTC (p=0,663)). Çalışmamızdaki 62 PV tanılı hastanın LDH düzeyi ve kemik iliği fibrozisi arasındaki ilişki incelendiğinde istatistik veriye göre öemli farklılık tespit edilemedi (retikülin (p=0,276), MTC (p=0,076)). Çalışmamızdaki 92 ET tanılı hastanın LDH düzeyi ve kemik iliği fibrozisi arasındaki ilişki incelendiğinde istatistik veriye göre öemli farklılık tespit edilemedi (retikülin (p=0,618), MTC (p=0,084)). Çalışmamızdaki 62 PV tanılı hastanın LDH düzeyi ve kemik iliği fibrozis derecesinin grade arasındaki ilişki incelendiğinde pozitif yönlü anlamlı bir korelasyon görülmüştür (p<0,001),Sadece ET hastaları değerlendirildiğinde korelasyon izlenmedi. Çalışmamızdaki ET ve PV tanılı hastalarının JAK2 gen mutasyon yükü kemik iliği fibrozisi grade arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı fark görülmemiştir. Çalışmamızdaki ET ve PV tanılı hastalarının CALR, MPL gen mutasyonları yüzdelerine ait veriler eksik olduğundan CALR, MPL gen mutasyonları yüzdelerinn kemik iliği fibrozisi grade arasındaki ilişki incelenememştir. Sonuç olarak merkezimizde tanılı ve takipli olan PV ve ET tanılı hastaları kapsayan çalışmamızda PV tanılı hastaların LDH düzeyi ve kemik iliği fibrozis grade arasında pozitif yönlü bir ilişki görülmüştür. Bu da PV hastalarının kemik iliği fibrozisiz grade için LDH'ın yol gösterici olabileceğini gösterir. Myeloproliferatif hastalıklarda LDH'ın arttığı ve JAK2 gen mutasyon pozitifliği bilindiği halde bunların prognoz ve klinik üzerindeki etkisini değerlendiren çok fazla çalışma yoktur. Bu durumu aydınlatmak için birden fazla merkezde, daha fazla gruplarda ve daha fazla parametrenin incelendiği çalışmalara gereksinim vardır. Anahtar Kelimeler: myeloproliferatif hastalıklar, JAK2, CALR, MPL, LDH, kemik iliği fibrozisi