Farklı eğe sistemlerinin kök kanalından kalsiyum hidroksiti uzaklaştırmadaki etkinliklerinin değerlendirilmesi

Endodontik tedavi; kök kanal sisteminin temizlenmesini, şekillendirilmesini ve üç boyutlu olarak sızdırmaz bir biçimde doldurulmasını hedefler. Bu amaçla çeşitli şekillendirme işlemleri ve farklı irrigasyon solüsyonları kullanılır, fakat kök kanal sisteminin kompleks yapısından dolayı tam olarak dezenfeksiyon sağlanamaz. Bu sebeple endodontik tedavide başarıyı artırmak için seanslar arası kanal içi medikament kullanımı önerilmektedir. Endodontide kanal içi medikament olarak en sık kullanılan preperat ise kalsiyum hidroksittir (Ca(OH)2). Kök kanal dolum işlemi yapılmadan önce kanal içerisine yerleştirilen medikamentin tamamen uzaklaştırılması gerekmektedir. Kök kanal sistemi içerisinde kalan Ca(OH)2 dentin tübüllerinin ağızlarını kapatarak kanal patlarının penetrasyonunu engeller, çeşitli kanal patlarıyla kimyasal etkileşime girebilen Ca(OH)2 aynı zamanda patların dentine adezyonunu negatif etkiler ve apikal sızıntıyı artırır. Bu sebeple Ca(OH)2 medikamentini kök kanallarından uzaklaştırabilmek için birçok mekanik teknik, farklı irrigasyon solüsyonları ve irrigasyon aktivasyon yöntemleri denenmiş, ancak bu yöntemlerin hiçbiri kanal içi medikamentlerin kök kanallarından tamamen uzaklaştırılmasını sağlayamamıştır. Bu çalışma, farklı eğe sistemleri kullanılarak, seanslar arasında kullanılan Ca(OH)2'in kök kanallarından uzaklaştırılmasını stereo mikroskop altında değerlendirerek karşılaştırılmalarını amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem Bu çalışmada ortodontik veya periodontal nedenlerle çekilmiş 75 adet tek kök, tek kanal ve tek apikal foramene sahip insan mandibular premolar dişleri kullanıldı. Dişlerin kuronları, standart kök boyu elde etmek amacı ile mine-sement sınırından itibaren kök boyu 15 mm olacak şekilde elmas separe yardımıyla kesilerek ayrıldı. Kök kanalları ProTaper F4 eğesine kadar genişletildi. Ca(OH)2 patı kök kanallarına çalışma uzunluklarında yerleştirildi. Köklerin koronal kısımları geçici bir dolgu maddesiyle kapatıldı. Daha sonra dişler distile su içinde 37oC'de 7 gün boyunca etüvde bekletildi. Sonrasında geçici dolgular kaldırıldı. Kök kanallarındaki Ca(OH)2'nin uzaklaştırılmasında kullanılan yönteme göre örnekler rastgele üç deney grubu (Reciproc 40, Reciproc Blue R40, WaveOne Large) ve iki kontrol grubu (negatif, pozitif) olmak üzere toplam 5 gruba (n=15) ayrıldı. Kökler bukko-lingual olarak ikiye ayrıldı ve kanal içerisinde kalan artık Ca(OH)2 miktarı x20 büyütmede stereo mikroskop altında değerlendirildi. Bulgular Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Shapiro Wilk's'den yararlanıldı. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanıldı. Gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmemesi durumunda Kruskal Wallis-H Testlerinden yararlanıldı. Kruskal Wallis-H Testinde anlamlı farklılıkların görülmesi durumunda Post-Hoc Çoklu Karşılaştırma Testi ile aralarında farklılık olan gruplar belirlendi. Tüm deney gruplarında Ca(OH)2'nin kök kanallarından tamamen uzaklaştırılamadığı tespit edilmesine rağmen; Reciproc eğe sistemi, Reciproc Blue ve WaveOne Gold eğe sistemlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla Ca(OH)2 uzaklaştırmıştır (p<0,05). Sonuç Reciproc eğe sisteminin kök kanallarından Ca(OH)2'yi uzaklaştırmada Reciproc Blue, WaveOne Gold eğe sistemlerinden daha etkili olduğu görülmüştür. Ancak, kullanılan döner eğe sistemlerinin hiçbiri kök kanallarından Ca(OH)2'yi tamamen uzaklaştıramamıştır.