Fen bilimleri dersi bağlamında ders imecesi modelinin sınıf öğretmeni adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerine (TBAP) yansımaları

Bu çalışmanın amacı ders imecesi modelinin fen bilimleri dersi bağlamında sınıf öğretmeni adaylarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgilerine (TPAB) yansımalarını incelemektir. Bu araştırma kapsamında çalışmaya başlamadan önce öğretmen adaylarına ders imecesi modeli hakkında bilgilendirme amaçlı küçük bir seminer düzenlenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu sınıf öğretmenliği programı dördüncü sınıf öğrencilerinden 12 öğretmen adayı oluşturmaktadır ve katılımcıların belirlenmesinde ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada beş haftalık bir süreç içerisinde elde edilen verilerin analizi içerik analizi ile yapılmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak: sınıf içi uygulamalara dair gözlemler, odak grup görüşmesi, bireysel mülakatlar, öğretmen adaylarının günlükleri ve ders planı matriksleri kullanılmıştır. Öğretmen adayları dörder kişilik üç gruba ayrıldıktan sonra programda belirtilen konuya yönelik grup olarak ders planı hazırlamaları sağlanmıştır. "Araştırma Dersi" kapsamında hazırlanan plan haftalık belirtilen sınıfta belirlenen öğretmen adayı tarafından uygulanmıştır. Uygulama sonrası toplantılar ile ortaklaşa hazırlanan ders planlarının sınıf içi uygulamalara yansımalarına yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda ders imecesi modelinin öğretmen adaylarının konu alan bilgisine dair kavramsal ve bilimin doğası bilgi alanlarına sınırlı bir oranda etkisi gözlenmiştir. Program bilgisine yönelik; konuya dair günlük hayattan örnekler verilmesi, ortak hareket edilmesinden kaynaklı akran öğrenimi, öğrenci seviyesine uygun materyal kullanımı, derse hazırlık yaparak gelinmesi gerektiği, ders kitabının doğru kullanımı gibi konularda ise daha fazla ilerlemeler kaydettikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının sınıf-içi uygulamalarda zaman zaman sınıf seviyesinin üstünde etkinlikler yaptırdığı ve kelimeler kullandığı gözlense de yansıtma toplantılarında öğretmen adayları hatalarının farkına vardıklarını belirtmiş ve öğretmen adaylarının hataları gidermek için çaba gösterdikleri gözlenmiştir. Öğretmen adaylarının bazen eksik ya da hatalı kullandıkları belirlense de özellikle son haftalara doğru dersin bölümlerine uygun ve farklı yöntem-teknik kullanmaya başladıkları görülmüştür. Aynı şekilde son haftalara doğru iki grubun konuya ve amaca uygun farklı değerlendirme etkinlikleri yaptıkları belirlenmiştir. Uygulamanın başında öğretmen adaylarının dijital teknolojiyi neredeyse hiç kullanmıyor seviyelerinde ve ortam bilgisine yönelik zaman ve sınıf yönetimi, konuya ve öğrenci seviyesine uygun sınıf dizaynında sıkıntı yaşadıkları gözlenirken çalışmanın sonuna doğru eksiklikler olsa da teknolojiyi sınıf-içi uygulamalara entegre ettikleri ve ortam bilgisine yönelik çaba gösterdikleri ve kısmi de olsa ilerleme kaydettikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada ders imecesi modeli uygulamaları neticesinde öğretmen adaylarının TPAB'ın tüm alt bileşenlerinde pozitif yönde ilerleme kaydettiklerini belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda da ilgili eğitim paydaşlarına birtakım önerilerde bulunulmuştur.