Fethü'l-Mennan Fi Tefsiri'l-Kur'an (Maryam suresi 1 – 30 ayetleri) tahkik ve tahlili

(710 H-1311M) tarihinde vefat eden Kutbed Din Mahmud bin Mesud bin Musleh el-Şirazi Feth-ul Menan Fi Tefsiri'l Kur'an tefsirini araştırmasında Meryem Suresi'nin birinci ayetinden otuzuncu ayete kadar ele almıştır. Söz konusu tefsir, fıkıh, hadis, akait gibi ilmi epistemolojik bilgilerin yanısıra İsrailoğullarından nakledilen kıssalarla ilgili içerdiği diğer bilgiler bakımından da zengindir. Esasen,Bütün bunlar, tefsirinde açıkça görünen akli ve nakli ilimler araştırmasından edindiği Şirazi'nin ansiklopedik kültüründen kaynaklanıyor El-Şirazi, Kur'anı Kur'an'la, Nebevi hadislerle, Sahabe ve Selef-i Salihlerin sözleriyle tefsirinde temsil edilen açık bir metodolojiye uygun olarak bilimsel materyalle AT-Tabari, Az-Zemahşeri, Al-Kurtubi, Al-Kawashi, İbn Kesir, Ar- Razi, İbn Attia, Al-Nesefi gibi Kendisinden önce gelen müfessirlerin kitaplarından alıntılar yaparak uğraşı mekanizmasını izledi. Ancak bu surenin özellikle Meryem Suresi'ndeki en belirgin tefsiri İbnü'n-Nakib el- Makdisi tarafından tefsir imamlarının serbest bırakılması ve okunmasıydı. Redaksiyon ve mürekkepleme İbnü'n-Nakib el-Makdisi'nin tefsir imamları içindi, Ancak bu onun dilsel yoruma değinmediği, daha çok dilsel yoruma değindiği anlamına gelmez. Dil sözlüklerinde kullanılan farklı terimlerin anlamlarını gösteriyor. İbn Cinni, Yunus bin Habib, Kutrub, El- Akhfash ve diğerlerinin kitaplarından aktardığı gibi ve Hafs, Asım, Hamza ve diğerleri gibi okumalara atıfta bulunarak bahsedilenlerle, farklı bir dille yazdı. Aynı zamanda, Imru' Al- Qays, Tarfa bin Al-Abd, Zuhair bin Abi Salma, Abu Tammam ve diğerleri gibi eski şairlerin şiirsel dizelerinden alıntı yapmak Al-Şirazi'nin tefsirindeki metodunun bir parçasıydı. Metodu arasında ayrıca İttihad (birlik) ve helaller meselesi gibi doktrinel konuları ele almak da var. Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat'in sözlerine bağlı kalarak diğer karşıt mezhepleri reddeder ve çürütürdü. Bu çalışmada Meryem Suresi'nin küçük bir bölümünün mesajı iki kısma ayırarak yazma nüshaların teyidinde kullanılan yöntemlere göre gerçekleştirilmesi ele alınmıştır. İlki, ilim talep etmek için yaptığı bir çok yolculuk sebebiyle, İlmi ve marifet sahibi müfessirin biyografisinde; Eş-Şirazi mantık ve beden ilmi , hikmet ve astronomi bilgisine ek olarak bir alim, hakim, tabip ve müfessirdi. İkinci bölüme gelince; Araştırma bölümünde incelenen metni, ardından Kuran ayetleri indeksleri, hadisler, tanıtımlar, yerler, manzum ayetler, kaynaklar ve referanslar gibi dizinleri içeriyordu.