Geçmişten günümüze jenerik tasarımındaki gelişmeler

Bu çalışmanın konusu dünyada üretilmekte olan sinema filmleri ve TV dizilerinin açılış sekanslarında yer alan jeneriklerin tarihsel gelişimleridir. Sinemanın icadından sonraki erken dönemde filmleri yaratan stüdyo şirketleri ile filmlerde görev alan kişilerin tanınmasını sağlamak amacıyla isimlerinin yazı kartları şeklinde filmlerin başına ve sonuna eklendiği jenerikler, ilerleyen dönemde ünlü grafik ve jenerik tasarım sanatçısı Saul Bass'ın da etkisiyle büyük bir değişim geçirmiş ve böylelikle sinema ile grafik sanatının sentezlendiği yeni bir anlatı alanı doğmuştur. Günümüzde milyarlarca dolarlık ticari hacme ulaşmış olan Amerikan televizyon ve sinema endüstrisinde; jenerik tasarımının kendi ticari hacmi de son derece büyümüştür. Günümüzde tanınmış bir jenerik sanatçısıyla çalışarak özgün şekilde tasarlanan bir jenerik oluşturmanın maliyeti yaklaşık olarak proje başına on milyon doları bulabilmektedir. Bugün başta Amerika Birleşik Devletleri'nde ve diğer ülke sinemalarında üretilen her büyük bütçeli yapımda mutlak surette bir jenerik tasarımı mevcuttur. Üretilen film ya da TV dizisi yapımlar konu içerikleri kadar jenerik tasarımlarıyla da öne çıkmaktadır. Örneğin, yakın tarihte Amerikalı HBO kanalı tarafından çekilmiş ve tüm dünyada çok büyük izleyici rakamlarına ulaşmış olan "Game of Thrones"(2011-2019) dizisi gibi epik bir yapımın en çok akılda kalan ve izlenen kısımlarından birisi de özel şekilde tasarlanmış olan açılış jeneriği sekansıdır. Dolayısıyla bu durum büyük izleyici kitlelerine ulaşma noktasında jenerik tasarımının kalite ve etkileyiciliğinin neredeyse film ya da dizinin konusu kadar önemli olabileceğini ortaya koymaktadır. Son 20 yıl içerisinde Türkiye'de üretilen sinema filmleri ve TV dizileri hem uluslararası saygın film festivallerinde hem de çeşitli ülkelerin büyük kanallarında hatırı sayılır ticari başarılara ulaşmıştır. Ancak ne yazık ki bu olumlu gelişmelere paralel olarak ülkemizde jenerik tasarımı aynı oranda gelişme gösterememiştir. Ülkemizde faaliyet gösteren ve yurt dışına dizi ve film ihracatı yapan yapımcılar jenerik tasarımlarına gereken yatırımı yapmamakta ve ihtiyaç duyulan değeri vermemektedir. Ancak tüm bunlara rağmen Türkiye dizi ve sinema sektörü dünyaya açılmaya ve ticari rekabette başarılar elde etmeye devam ettikçe; bizim ülkemizde de jenerik tasarımına olan ihtiyacın artacağını ve bu alanda rekabetin oluşmasıyla hem ekonomik hem de estetik anlamda başarı grafiğinin yükseleceği düşünülmektedir.