Görsel sanatlar dersinde kullanılan pedagojik eleştiri uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı ve eser eleştiri düzeyine etkisi

Bu araştırmada, Görsel Sanatlar Dersinde Kullanılan Pedagojik Sanat Eleştiri Uygulamalarının Öğrencilerin Akademik Başarı ve Eser Eleştiri Düzeyine Etkisinin olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu araştırmanın amacı, eleştiri kuramlarını irdelemek ve pedagojik eleştiriyöntemini sanat eleştirisi açısından incelemektir. Eğitimin en önemli hedeflerinden biri, öğrencilerin iyi karar verebilmeleri için eleştirel düşünebilmelerini sağlamaktır. Öğrencinin eleştirel becerileri arttırıldığında, sanat eğitiminin çocuğun sanatsal bir çalışmaya değer verme yetisini geliştirmiş olacağına inanılmaktadır.Çalışma grubunu, 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Keçiören ilçesinde bulunan Mehmet Akif İlköğretim Okulu'ndan random yöntemi ile seçilmiş 6/A ve 6/D sınıflarındaki öğrenciler oluşturmuştur. Çalışma grubunda 60 öğrenci yer almıştır. Bu öğrencilerden 30'u deney, 30'u kontrol grubundandır.Bu çalışmada, ilköğretim ikinci kademe 6. sınıf Görsel Sanatlar dersinde öğrencilere görsel Anadolu kültüründen yararlanan çağdaş Türk ressamlarının eserlerine dayalı pedagojik eser eleştirisi (analizi) yöntemi ile eleştiri becerileri kazandırmayı amaçlayan bu araştırma, ?Öntest- Sontest Kontrol Gruplu Desen? modelinde yapılmıştır.Uygulama, 2008-2009 eğitim öğretim yılında pedagojik sanat eleştirisi yönteminin uygulandığı beş haftalık süre ile sınırlıdır.Çalışma, Çağdaş Türk ressamlarımızdan; Nurullah Berk, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri Abaç, Nuri İyem, Turgut Zaim, Adnan Çoker, Ergin İnan'nın eserleri üzerinde durulmuştur. Görsel Sanatlar dersinde eser eleştirisi çalışmaları bu sanatçıların eserleriyle sınırlandırılmıştır.Araştırmada Deney grubu öğrencileri Pedagojik Eser Eleştirisi Formunu Ankara Devlet Resim Heykel Müzesinde uygulamalı ders etkinliği yaparak doldurmuşlardır.Eser eleştirisi formundan elde edilen veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik)? ile çözümlenmiştir.Gerçekleştirilen deneysel çalışma sonunda öğrencilerin sanatsal değerlendirme ölçütlerine dayalı görsel sanatlar dersindeki ?Uygulama Çalışmaları? ölçme aracı olarak kullanılmıştır. . Müzede yapılan gezi, gözlem ve incelemeler, atölyede ki uygulamalı resim çalışmalarıyla sonuçlandırılmıştır.Öğrencilerin yaptıkları bu uygulama çalışmalarından ortaya çıkardıkları ürünler araştırmacı tarafından geliştirilen ?Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik)? ile çözümlenmiştir.Çalışmada; deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin akademik başarılarında, eser eleştirisi becerilerinde ve uygulama çalışmalarında deney öncesinden sonrasına olan değişimlerinin karşılaştırılması için tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA testi kullanılmıştır. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının akademik başarı testi, eser eleştirisi ve uygulama çalışmaları; ön test puanları, son test puanları arasında anlamlı fark olup olmadığını ortaya koymak için bağımsız gruplar için t- testi kullanılmıştır. Yine akademik başarı testi, eser eleştirisi ve uygulama çalışmaları ön test-son test puanları arasında; deney grubunda, kontrol grubunda anlamlı fark olup olmadığını görmek için bağımlı gruplar için t-testi kullanılmıştır. Son olarak ise deney ve kontrol gruplarının kendi içlerinde akademik başarı testi, eser eleştirisi ve uygulama çalışmaları ön test, son test ve izleme testi puanları arasında cinsiyete göre anlamlı fark olup olmadığı bağımsız gruplar için Mann Whitney U-testi ile test edilmiştir.Araştırma sonucunda, pedagojik sanat eleştirisi yönteminin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin eser eleştirisi konusuna yönelik akademik başarı puanlarında deney öncesine göre gözlenen değişmenin, kontrol grubundaki öğrencilerin başarı puanlarındaki gözlenen değişmelerden farklı olduğunu göstermektedir. Yani deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarı puanları değişik öğrenme yöntemlerinin uygulanmasına bağlı olarak farklılık göstermektedir. Başka bir ifade ile uygulanan deneysel işlemin bir sonucu olarak akademik başarı puanları değişmektedir. Öğrencilerin akademik başarı puanlarında gözlenen bu farklılıkların pedagojik sanat eleştirisi yönteminden kaynaklandığı söylenebilir. Bu durumda pedagojik sanat eleştirisi yönteminin geleneksel öğretim yöntemlerine göre öğrencilerin akademik başarı puanlarını geliştirmede daha etkili olduğu anlaşılmaktadır.Pedagojik sanat eleştirisi yönteminin geleneksel öğrenme yöntemlerine göre görsel sanatlar dersinde öğrencilerin uygulama çalışmalarında olumlu yönde etkili olduğu şeklinde yorumlanabilir.