Güneydoğu anadolu bölgesi çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında yetişen bazı onobrychıs türlerinde ot kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma; Güneydoğu Anadolu Bölgesinin doğal çayır mera alanlarından toplanan bazı Onobrychis türlerinin ot kalite özelliklerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmada Diyarbakır, Adıyaman, Gaziantep, Kilis, Şırnak, Şanlıurfa ve Siirt illerine ait doğal mera alanlarından toplanan 9 Onobrychis türü kullanılmıştır. Her bir türden alınan ot örnekleri kurutma dolabında 70 oC'de 48 saat kurutularak öğütülmüş ve 3 tekerrürlü olarak NIRS (Near Infrared Spectroscopy) cihazında analize tabi tutulmuş ve buna göre bazı kalite özellikleri belirlenmiştir. Yapılan analiz ve hesaplamalara göre Onobrychis türlerinde ham protein oranı (HP) %14.99-21.42, kuru madde oranı (KM) %88.70-92.46, asit deterjanda çözülmeyen lif oranı (ADF) %15.60-27.44, nötral deterjanda çözünmeyen lif oranı (NDF) %32.35-45.30, asit deterjanda çözünmeyen protein oranı (ADP) %0.70-1.10, sindirilebilir kuru madde oranı (SKM) %67.53-76.75, kuru madde tüketimi oranı (KMT) %2.65-3.71, nispi yem değeri (NYD) 141.12-210.83, nispi yem kalitesi (NYK) 143.26-221.17, toplam sindirilebilir besin maddesi (TSBM) %74.98-84.20, sindirilebilir enerji, (SE) 3.16-3.55, metabolik enerji (ME) 2.59-2.92, potasyum (K) %0.40-2.53, kalsiyum (Ca) %1.45-2.51, magnezyum (Mg) %0.26-0.32, fosfor (P) %0.15-0.42 kalsiyum/fosfor (Ca/P) 3.75-16.67 ve K/(Ca+Mg) değerleri 0.14-1.38 olarak bulunmuştur. İncelenen özelliklerden HP bakımından 4 no'lu O. carduchorum, KM, KMT, NYD, NYK, K, P ve K/(Ca+Mg) bakımından 3 no'lu O. megataphros, ADF bakımından 7 no'lu O. kotschyana, NDF bakımından 5 no'lu O. aequidentata, Mg bakımından 5 no'lu O. aequidentata ile 6 no'lu O. crista-galli, ADP bakımından 6 no'lu O. crista-galli ve SKM, TSBM, SE, ME ile Ca/P bakımından ise 2 no'lu O. galegifolia türü istatistiksel olarak en yüksek değeri vermişlerdir. Bu çalışmada gerek ham protein gerekse diğer kalite parametrelerine göre Onobrychis megataphros, Onobrychis carduchorum ve Onobrychis transcaucasica türleri öne çıkarak dikkat çekmiş ve bu türlerin, bundan sonra yapılacak araştırmalarda öne çıkan bu yönleriyle dikkate alınması yararlı olacaktır.