Güneydoğu Anadolu Bölgesi çayır-mera ve doğal vejetasyonlarında yetişen bazı Quercus genotiplerinde ot kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu araştırma Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki çayır-mera ve doğal vejetasyonlarından elde edilen farklı Quercus genotiplerinin ot kalite özelliklerini saptamak amacı ile 2023 yılı Mayıs ayında yürütülmüştür. Araştırmaya konu olan 11 adet Quercus türleri Şırnak, Diyarbakır, Kilis, Gaziantep, Mardin, Adıyaman, Batman illerine ait doğal çayır mera alanlarından toplanmıştır. Her bir genotipten alınan ot örnekleri Dicle Üniversitesinde bulunan laboratuar ortamında kurutularak, öğütülmüş ve 3 tekerrürlü olarak NIRS (Near Infrared Spectroscopy) cihazında analiz sonuçları elde edilmiş ve bu verilere göre bazı kalite özellikleri saptanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre Quercus genotiplerinde ham protein oranı (HP) %12.19-21.88, kuru madde oranı (KM) %85.01-89.67, asit deterjanda çözülmeyen lif oranı (ADF) %18.18-31.49, nötral deterjanda çözünmeyen lif oranı (NDF) %25.15-53.52, asit deterjanda çözünmeyen protein oranı (ADP) %0.31-0.91, sindirilebilir kuru madde oranı (SKM) %64.37-74.74, kuru madde tüketim oranı (KMT) %2.24-4.77, nispi yem değeri (NYD) 111.9-255.8, toplam sindirilebilir besin maddesine (TSBM) %74.39-84.35, sindirilebilir enerji (SE) 3.03-3.47 , metabolik enerji (ME) 2.48-2.85, potasyum (K) %1.84-3.50, kalsiyum (Ca) %0.98-1.73, magnezyum (Mg) %0.00-0.29, fosfor (P) %0.31-0.48 kalsiyum/fosfor(Ca/P) 2.32-5.55 ve K/(Ca+Mg) 1.01-2.59 olarak bulunmuştur. İncelenen özelliklerden HP, KM, SKM, KMT, NYD, Ca ve Mg bakımından 8 no'lu Q. infectoria subsp. veneris genotipi; TSBM, ME, SE, P ve K bakımından da 10 no'luQ. infectoria subsp. veneris genotipi; ADF, NDF, ADP bakımında 2 no'lu Q. brantii genotipi istatistiksel olarak en yüksek değeri vermişlerdir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda bu genotiplerin öne çıkan bu yönlerinin dikkate alınmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Quercus, Genotip, Takson, Ot kalitesi, Protein, ADF, NDF, Makro elementler