Haberde çerçeveleme ve örgüt kuramı bağlamında yazılı basında İstanbul Sözleşmesi'nin incelenmesi

İstanbul Sözleşmesi, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetle mücadele amacıyla, Avrupa Konseyi tarafından 11 Mayıs 2011'de İstanbul'da imzaya açılan sözleşmedir. Türkiye Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde bu sözleşmeyi ilk imzalayan ülke olmasıyla sözleşme İstanbul Sözleşmesi olarak anılmasına rağmen kısa süre sonra özellikle tarikatların belirgin bir tepkisi söz konusu olmuştur. Siyasetin buna tepkisiz kalmasıyla tarikatçı çevreler bir süre sonra kadına yönelik şiddete, bu sözleşmeye dayanılarak yapılan yasal düzenlemelerin neden olduğunu iddia etmeye başlamışlardır. Yasal olarak kadına yönelik aile içi şiddetin suç olarak kabul edilerek cezalandırılmaya başlanması şiddet uygulayanlar için caydırıcı olsa da, şiddetin sonu gelmemiştir. Ancak sözleşme ve yapılan düzenlemeler kadına karşı şiddetin mahremiyet örtüsünü kaldırmış, şiddeti gözle görülür hale getirmiştir. Son birkaç yıldır bir kısım medyada, kadına yönelik şiddet haberlerinde İstanbul Sözleşmesi'nin bu suçları arttırdığını savunan içeriğe yer verilir olmuştur. Muhafazakâr kesime hitap eden gazeteler aracılığı ile kadına şiddet haberleri ustaca çerçevelenerek çarptırılmış, sözleşmenin kadına şiddeti doğurduğu algısı oluşturulmuş, bu kesimden gelecek tepkilerin önü kapatılmıştır. 20 Mart 2021 tarihinde ise Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile sözleşmeden çıkılmıştır "Haberde Çerçeveleme ve Örgüt Kuramı Bağlamında Yazılı Basında İstanbul Sözleşmesi'nin İncelenmesi" adlı bu çalışmanın amacı söz konusu yasanın iptalini isteyen koyu muhafazakar zümreleri hedef kitle belirlemiş bir kısım yazılı medya aracılığıyla yasanın iptali durumunu meşrulaştırmaya yönelik kamuoyu oluşturma maksatlı yayın faaliyetlerini tespit etmektir. Örgütsel kuram bağlamında söz konusu medya kuruluşlarının özellikle haberde çerçevelemeye başvurdukları haber metinleri araştırmaya tabi tutulmuş, konuya ilişkin haberler üzerinden nitel araştırma yöntemlerinden söylem analizine başvurulmuştur. Anahtar Kelimeler: İstanbul Sözleşmesi, kadın, şiddet, yazılı basın, haberde çerçeveleme