İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına bakış açılarının incelenmesi

Toplumda kadın ve erkek için belirlenmiş roller mevcuttur. Bu roller ile kadın ve erkeklerin davranışları, algılayış biçimleri içinde yaşadığı toplumun bir parçası olarak toplumun öngördüğü roller çerçevesince şekillenir. Bu roller çocuklarda da cinsiyet kimliklerinin oluşumunda etkilidir. Okullar toplumun bir simülasyonu olarak ele alındığında, okulları toplumun biçtiği bu rollerin öğretildiği yerler olarak görülebilir. Öğrenciler, okullardaki oynanan oyunlardan, kullanılan materyallerden, oturma düzeninden, öğrencilerden beklenen görev ve sorumluluklara kadar her şeyden direkt veya dolaylı bir şekilde etkilenmektedirler. Bu araştırmada, öğrencilerin toplumdaki cinsiyet algılarını ve bu algıların dayandığı kalıp yargılarına bakış açılarını; meslekler, sosyal yaşam ve toplumdaki rol ve statü bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. İlkokul 4.sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyete dayalı kalıp yargılara bakış açılarını incelemeyi amaçlayan bu araştırma, niteliksel yönteme göre desenlenen, betimsel bir çalışmadır. Araştırmada öğrencilerin toplumsal cinsiyete yönelik bakış açıları nitel olarak betimlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada ölçme aracı olarak "Toplumsal Cinsiyet Algısı Formu (TCAF)" kullanılmıştır. Araştırma için hazırlanan senaryoları içeren TCAF Adana ili merkez ilçelerindeki ilkokul 4.sınıfta eğitim gören, 15'i özel okul, 23'ü devlet okulu öğrencisi olmak üzere toplam 38 çocuk üzerinde uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, temalarla ilgili 8 adet senaryo içeren TCAF uygulanan öğrencilerin; mesleki anlamda cinsiyet ayrımcılığına karşı olduğu ve meslek seçiminde kız ve erkeklerin özgür olmasını istedikleri belirlenmiştir. Meslek seçimi konusunda cinsiyet ayrımcılığını kabul eden çok sayıda öğrenci olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler rol ve statülere yönelik ve sosyal yaşama yönelik toplumsal cinsiyet kalıp yargıları konusunda olumlu bir algıya sahiptir. Bazı öğrenciler bu konuda kafa karışıklığına sahiptir. Bu yüzden bu anlayıştaki öğrencilerin daha çok toplumsal cinsiyet ayrımcılığı konusunda dengeleme eğiliminde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet açısından öğrencilerin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına bakış açıları birbirine yakın ve benzerdir. Okul türü açısından özel okullara göre devlet okulundaki öğrenciler kısmen daha duyarlıdır. Araştırma sonucunda meslekler, rol ve statü ile sosyal yaşam bağlamında ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çoğunun toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına bakış açılarının beklenen düzeye yakın olduğu görülmüştür. Ancak bu konudaki algıları olumsuz olarak yorumlanabilecek öğrenciler de söz konusudur. Bu konularda eğitim programları hazırlanırken daha duyarlı davranılmalı, öğrencilere okulda ve okul dışında bu konudaki davranışları ve farkındalıklarını geliştirebilecek eğitimler verilmelidir.